Kwas foliowy i foliany (witamina B9) — rola, zapotrzebowanie i suplementacja

Foliany to rozpuszczalne w wodzie witaminy z grupy B, niezbędne do syntezy DNA, podziałów komórkowych, wytwarzania krwinek oraz metabolizmu homocysteiny; ich syntetyczną, dobrze przyswajalną postacią stosowaną w suplementach i żywności wzbogacanej jest kwas foliowy. Zgodnie z dozwolonymi w Unii Europejskiej oświadczeniami zdrowotnymi foliany przyczyniają się m.in. do prawidłowej syntezy aminokwasów, prawidłowego wytwarzania krwi, prawidłowego metabolizmu homocysteiny, prawidłowych funkcji psychologicznych, prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego oraz zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, a w okresie ciąży do wzrostu tkanki matczynej (Rozporządzenie (UE) nr 432/2012). Korzyści te dotyczą prawidłowych funkcji organizmu.

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności określa zalecane spożycie folianów dla osób dorosłych na 330 µg równoważnika folianów (DFE) na dobę (EFSA, 2014). Dobrym źródłem są zielone warzywa liściaste, rośliny strączkowe, owoce cytrusowe i produkty pełnoziarniste. Szczególne znaczenie ma odpowiednia podaż u kobiet planujących ciążę i będących we wczesnej ciąży: autoryzowane jest oświadczenie, że dodatkowe spożycie kwasu foliowego zwiększa stan odżywienia folianami u matki, a niski stan odżywienia folianami jest czynnikiem ryzyka wystąpienia wad cewy nerwowej u rozwijającego się płodu — w tym kontekście zaleca się suplementację, której zasady ustala się z lekarzem.

Foliany przyjmowane z dietą są bezpieczne, jednak wysokie dawki kwasu foliowego z suplementów mogą maskować objawy niedoboru witaminy B12, dlatego nie należy ich przyjmować bez potrzeby, zwłaszcza u osób starszych. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety oraz zdrowego stylu życia; dawkę i zasadność suplementacji, szczególnie w ciąży, warto omówić z lekarzem lub farmaceutą.

Źródła