Kwasy omega-3 (EPA, DHA, ALA) — rola, zapotrzebowanie i wybór preparatu
Kwasy tłuszczowe omega-3 to grupa wielonienasyconych kwasów, wśród których największe znaczenie fizjologiczne mają długołańcuchowe kwas eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA), obecne głównie w tłustych rybach morskich i w oleju z alg, oraz roślinny kwas alfa-linolenowy (ALA), z którego organizm wytwarza EPA i DHA jedynie w niewielkim stopniu. Zgodnie z dozwolonymi w Unii Europejskiej oświadczeniami zdrowotnymi EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca przy spożyciu 250 mg na dobę, a DHA dodatkowo do utrzymania prawidłowego widzenia i prawidłowego funkcjonowania mózgu przy tej samej dawce (Rozporządzenie (UE) nr 432/2012; EFSA, 2010). Oświadczenia te dotyczą podtrzymania prawidłowych funkcji organizmu, a nie leczenia chorób.
W praktyce o wartości preparatu decyduje zawartość samych EPA i DHA, a nie całkowita ilość oleju rybnego, dlatego warto czytać etykietę pod kątem dawki tych dwóch kwasów. Dla osób na diecie roślinnej źródłem EPA i DHA jest olej z alg morskich, który nie pochodzi z ryb. Znaczenie ma także postać chemiczna: omega-3 w formie trójglicerydów są na ogół dobrze przyswajalne, a estry etylowe bywają wchłaniane słabiej, zwłaszcza przyjmowane bez posiłku zawierającego tłuszcz.
Suplementacja omega-3 w typowych dawkach jest dobrze tolerowana; do częstszych, łagodnych działań należą posmak rybny i dyskomfort żołądkowy. Wyższe dawki mogą wpływać na krzepnięcie krwi, dlatego szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe oraz planujące zabieg — w takich sytuacjach łączenie omega-3 z lekami należy skonsultować z lekarzem lub farmaceutą. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety oraz zdrowego stylu życia; dawkowanie i czas suplementacji najlepiej dobrać indywidualnie.
Źródła
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32012R0432
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Scientific Opinion on EPA, DHA, DPA and maintenance of normal cardiac function. EFSA Journal 2010;8(10):1796. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2010.1796