Witamina A — rola w organizmie, zapotrzebowanie i suplementacja

Witamina A to rozpuszczalna w tłuszczach witamina obejmująca retinol i jego pochodne (z produktów zwierzęcych) oraz prowitaminę w postaci beta-karotenu (z warzyw i owoców), z którego organizm wytwarza retinol w miarę potrzeb. Jest niezbędna dla prawidłowego widzenia, odporności oraz utrzymania nabłonków. Zgodnie z dozwolonymi w Unii Europejskiej oświadczeniami zdrowotnymi witamina A przyczynia się do prawidłowego widzenia, prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, utrzymania prawidłowego stanu skóry i błon śluzowych, prawidłowego metabolizmu żelaza oraz prawidłowej specjalizacji komórek (Rozporządzenie (UE) nr 432/2012). Korzyści te odnoszą się do prawidłowych funkcji organizmu, a nie do leczenia chorób.

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności określa zalecane spożycie witaminy A na 750 µg równoważnika retinolu na dobę dla mężczyzn i 650 µg dla kobiet (EFSA, 2015). Źródłem retinolu są m.in. wątróbka, jaja i produkty mleczne, a beta-karotenu — marchew, dynia, bataty i zielone warzywa liściaste.

W przypadku witaminy A istotna jest ostrożność, ponieważ jako witamina rozpuszczalna w tłuszczach kumuluje się w organizmie, a jej nadmiar jest szkodliwy. Szczególne znaczenie ma to u kobiet w ciąży i planujących ciążę, u których wysokie dawki retinolu mogą działać teratogennie — suplementacji retinolem w tym okresie nie należy podejmować bez konsultacji z lekarzem. Beta-karoten nie niesie takiego ryzyka przedawkowania. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety oraz zdrowego stylu życia.

Źródła