Witamina B12 (kobalamina) — rola, zapotrzebowanie i suplementacja
Witamina B12, czyli kobalamina, to rozpuszczalna w wodzie witamina niezbędna do wytwarzania czerwonych krwinek, prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego oraz metabolizmu homocysteiny. Występuje niemal wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie z dozwolonymi w Unii Europejskiej oświadczeniami zdrowotnymi witamina B12 przyczynia się do prawidłowego metabolizmu energetycznego, prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, prawidłowego wytwarzania czerwonych krwinek, prawidłowego metabolizmu homocysteiny, prawidłowych funkcji psychologicznych oraz zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia (Rozporządzenie (UE) nr 432/2012). Korzyści te dotyczą prawidłowych funkcji organizmu, a nie leczenia chorób.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności określa wystarczające spożycie kobalaminy dla osób dorosłych na 4,0 µg/dobę (EFSA, 2015). Ze względu na zwierzęce pochodzenie witaminy na niedobór szczególnie narażone są osoby na diecie wegańskiej i wegetariańskiej, a także osoby starsze, u których wchłanianie B12 z pożywienia bywa upośledzone; w tych grupach suplementacja jest często uzasadniona. W preparatach spotyka się różne formy, najczęściej cyjanokobalaminę i metylokobalaminę.
Witamina B12 ma niską toksyczność, a jej nadmiar jest wydalany z moczem, dlatego suplementacja w typowych dawkach jest bezpieczna. Należy jednak pamiętać, że objawy niedoboru bywają niespecyficzne, a rozpoznanie i dobór postępowania wymagają oceny lekarskiej, czasem na podstawie badań — samodzielna suplementacja nie powinna zastępować diagnostyki przy podejrzeniu niedoboru. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety oraz zdrowego stylu życia; w razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Źródła
- EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for cobalamin (vitamin B12). EFSA Journal 2015;13(7):4150. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2015.4150
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32012R0432