Żelazo — rola w organizmie, zapotrzebowanie i suplementacja

Żelazo jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym przede wszystkim jako składnik hemoglobiny, dzięki której krew transportuje tlen, a także mioglobiny i licznych enzymów. Zgodnie z dozwolonymi w Unii Europejskiej oświadczeniami zdrowotnymi żelazo przyczynia się do prawidłowego transportu tlenu w organizmie, prawidłowego wytwarzania czerwonych krwinek i hemoglobiny, prawidłowego metabolizmu energetycznego, prawidłowych funkcji poznawczych, prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego oraz zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia (Rozporządzenie (UE) nr 432/2012). Oświadczenia te dotyczą prawidłowych funkcji organizmu, a nie leczenia chorób.

W diecie żelazo występuje w postaci hemowej, lepiej przyswajalnej, pochodzącej z produktów zwierzęcych, oraz niehemowej, obecnej w produktach roślinnych; wchłanianie tej drugiej zwiększa obecność witaminy C w posiłku. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności określa zalecane spożycie dla populacji na 11 mg/dobę dla mężczyzn i kobiet po menopauzie oraz 16 mg/dobę dla kobiet miesiączkujących, u których straty są większe (EFSA, 2015).

Suplementacja żelaza ma uzasadnienie głównie przy potwierdzonym niedoborze, a nie profilaktycznie „na wszelki wypadek", ponieważ nadmiar żelaza jest dla organizmu szkodliwy, a u osób z chorobami związanymi z jego gromadzeniem wręcz przeciwwskazany. Preparaty żelaza często powodują dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia, nudności czy ciemne stolce. O rozpoczęciu suplementacji, jej dawce i formie najlepiej zdecydować z lekarzem na podstawie badań, zwłaszcza że żelazo wchodzi w interakcje z niektórymi lekami i składnikami diety. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety oraz zdrowego stylu życia.

Źródła