Suplementy a serce — co mówią autoryzowane oświadczenia zdrowotne EFSA
Serce i układ krążenia to obszar, w którym marketing suplementów bywa szczególnie nadużywany. Zdrowie serca zależy przede wszystkim od diety, aktywności fizycznej, niepalenia, prawidłowej masy ciała oraz kontroli ciśnienia i cholesterolu pod opieką lekarza. Suplementy diety mogą jedynie uzupełniać codzienną dietę — nie są lekami, nie leczą chorób serca i nie zastępują terapii. Poniżej wyjaśniamy, co o związku składników odżywczych z sercem wolno powiedzieć zgodnie z prawem UE, a czego nie.
Czego suplementowi diety przypisywać NIE wolno
Zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1924/2006 suplementom nie wolno przypisywać właściwości zapobiegania chorobom, ich leczenia ani wyleczenia. Sformułowania typu „obniża cholesterol", „leczy nadciśnienie", „zapobiega zawałowi", „cofa miażdżycę" czy „oczyszcza naczynia" są niedozwolone i wprowadzają w błąd. Ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca lub omdlenia to objawy alarmowe — należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną (112/999), a nie sięgać po suplement. Dozwolone są wyłącznie oświadczenia zdrowotne autoryzowane przez Komisję Europejską na podstawie opinii EFSA.
Składniki z autoryzowanym oświadczeniem „sercowym"
EFSA potwierdziła wąski zakres oświadczeń dotyczących prawidłowego funkcjonowania serca i ciśnienia krwi (Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012):
| Składnik | Autoryzowane oświadczenie | Warunek |
|---|---|---|
| EPA i DHA (kwasy omega-3) | pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu serca | korzystny efekt przy spożyciu 250 mg EPA + DHA dziennie |
| Tiamina (witamina B1) | pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu serca | co najmniej źródło tiaminy |
| Potas | pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi | co najmniej źródło potasu |
Oświadczenia te mogą być stosowane wyłącznie dla żywności spełniającej warunek zawartości danego składnika w rozumieniu Rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. Dotyczą one utrzymania prawidłowej funkcji — nie „leczenia serca" ani „obniżania ciśnienia" u osoby chorej.
Koenzym Q10 — popularny, ale bez autoryzowanego oświadczenia
Koenzym Q10 (ubichinon) jest często reklamowany „na serce", jednak nie ma autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego w UE w odniesieniu do serca — zgłoszone wnioski nie zostały zatwierdzone. Oznacza to, że produktowi z koenzymem Q10 nie wolno przypisywać korzystnego wpływu na serce w komunikacji marketingowej. To kolejny przykład, że popularność składnika nie jest tożsama z prawnie potwierdzonym działaniem.
Co te oświadczenia naprawdę oznaczają
Autoryzowane oświadczenia mówią o utrzymaniu prawidłowej funkcji serca i prawidłowego ciśnienia — uzupełnienie niedoboru składnika u osoby, której w diecie go brakuje, pomaga organizmowi funkcjonować prawidłowo. U osoby zdrowej i dobrze odżywionej dodatkowa suplementacja nie daje efektu „ochrony przed zawałem" i nie zastępuje zdrowego stylu życia ani leczenia zaleconego przez lekarza.
Kiedy skonsultować się ze specjalistą
Nadciśnienie, podwyższony cholesterol, zaburzenia rytmu czy choroba wieńcowa wymagają opieki lekarskiej i leczenia — suplement ich nie zastąpi. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza jeśli przyjmujesz leki na serce lub przeciwzakrzepowe (np. wysokie dawki omega-3 mogą wpływać na krzepnięcie), a także w ciąży, w karmieniu i w chorobach przewlekłych.
Źródła
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dozwolonych oświadczeń zdrowotnych — eur-lex.europa.eu
- Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności
- Unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych (EU Register) — ec.europa.eu
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady medycznej ani zalecenia stosowania konkretnego produktu.