Przejdź do treści
Baza interakcji

Interakcje suplementów diety z lekami

Baza udokumentowanych interakcji między suplementami diety / substancjami aktywnymi a lekami — z mechanizmem, zaleceniem i źródłem naukowym.

Znajdź substancję lub lek

To pole niczego nie zestawia. Prowadzi do strony z opisami jednej substancji albo grupy leków.

Baza jest bezpłatna i dostępna bez logowania. Wyszukiwarka korzysta z nazw leków z Rejestru Produktów Leczniczych.

Pełny spis stron jest niżej.

Najczęściej oglądane składniki

Wszystkie składniki i leki

Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane

Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane. Nie porównujemy teraz wpisanych leków i suplementów między sobą, więc brak ostrzeżenia nie oznacza braku interakcji. Opisy poszczególnych par, podpisane przez farmaceutę, są w bazie interakcji. Zanim połączysz leki z suplementami, zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Przejdź do bazy interakcji

Treść medyczna zweryfikowana przez farmaceutę: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068.

Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.

Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Przeglądaj interakcje wg substancji

Substancje i leki, które mają własną stronę zbiorczą — z wpisami zweryfikowanymi przez farmaceutę.

Wszystkie

wysokieMiłorząb japoński
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieWitamina C
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieWitamina E
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieMelatonina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieOmega-3
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieDigoksyna
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieCzerwone drożdże ryżowe
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieKwas foliowy
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieWitamina B6
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćAlkohol
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieBerberyna
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieKurkumina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćKwas alfa-liponowy
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieL-tryptofan
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćLeki przeciwpłytkowe
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieMAOI
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieMidazolam
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieStatyny
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćAshwagandha
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
ostrożnośćBiotyna
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
ostrożnośćJod
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
ostrożnośćLeki immunosupresyjne
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
ostrożnośćLeki na cukrzycę
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieLewodopa
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieSSRI
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieWitamina D
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieCyklosporyna
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćDiosmina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieGlukozamina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieKarbamazepina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieKortykosteroidy
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieLeki hipotensyjne
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieLukrecja
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćOrlistat
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieSelen
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieTakrolimus
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieTetracykliny
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćZielona herbata
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokie5-HTP
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieAcenokumarol
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćBaloksawir marboksyl
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieBromelaina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieCzosnek
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieDoustne leki przeciwzakrzepowe
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieEltrombopag
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćGlicyna
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieGorzka pomarańcza
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćKreatyna
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieKwercetyna
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieLeki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieLeki przyjmowane doustnie
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćMetformina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
ostrożnośćNLPZ
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokiePiperyna
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieWitamina K2
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćŻeń-szeń
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieAloes doustny
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćAspiryna
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieBenzodiazepiny
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieBisfosfoniany
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćChrom
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieFenytoina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieFluorochinolony
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieInhibitory integrazy HIV
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieKalcyfediol
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćKoenzym Q10
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
ostrożnośćL-arginina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
ostrożnośćLeki uspokajające
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieLomitapid
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
wysokieMięta pieprzowa
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie
ostrożnośćNAC
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
ostrożnośćOmeprazol
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
ostrożnośćResweratrol
najwyższe ryzyko w opisanych parach: ostrożność
wysokieŻurawina
najwyższe ryzyko w opisanych parach: wysokie

Pozostałe

Beta-blokeryBłonnikChemioterapiaChondroitynaDydrogesteronFenobarbitalFosforGranatGuaranaIbrutynibKalcytriolKozieradkaL-karnitynaLitMniszek lekarskiNiacynaOstropest plamistyParykalcytolPirtobrutynib i zanubrutynibProbiotykiRaltegrawirSiemię lnianeSyntetyczne leki moczopędneTiazydyWalerianaWitamina KYerba mateYohimbinaAkarbozaAlfakalcydolAntybiotykiAtorwastatynaBorówka czernicaBuspironChitozanCholestyraminaCzarny bezDabigatranDapoksetynaDHEADiuretykiDiuretyki oszczędzające potasDong quaiEnzymy trawienneEplerenonEtynyloestradiolFelodypinaFluwoksaminaGłógHydroksychlorochinaImbirInhibitory ACEInsulinaIzoniazydJeżówkaKasztanowiecKavaKetoanalogi aminokwasówKwas walproinowyL-DOPALeki działające przez receptor GABALeki przeciwzakrzepoweLeki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe i przeciwzapalneLeki sympatykomimetyczneLonafarnibLucerna siewnaMetadonMetotreksatMetronidazolMirtazapinaMorwa białaMSMNeomycynaNiepokalanekPankreatynaPenicylaminaPokrzywaRad-223ReishiRoksadustatS-adenozylo-L-metioninaSaccharomyces boulardiiSchisandraSzałwia lekarskaTakalcytolTeofilinaTiaminaWarfaryna i acenokumarolWortioksetyna

Metoda

Baza obejmuje udokumentowane interakcje suplementów diety i substancji aktywnych z lekami. Każdy wpis zawiera mechanizm działania, zalecenie i źródło (publikacje PubMed/DOI lub uznane bazy referencyjne: NIH ODS, Mayo Clinic, Natural Medicines). Wpisy słabo udokumentowane są pomijane.

Treść medyczna jest weryfikowana przez farmaceutę (nr PWZF); ostatnia weryfikacja: 2026-11-10. Baza nie jest wyczerpująca — brak wpisu nie oznacza braku interakcji.

Jak cytować: „Baza interakcji suplementów diety z lekami, SuplerMed — https://suplermed.pl/interakcje.html".

Pełna lista interakcji

Każdy poziom ryzyka zwija kliknięcie w jego nagłówek. W każdym poziomie widać pierwsze 10 wpisów w kolejności alfabetycznej, resztę pokazuje przycisk „Pokaż pozostałe”. Przy wpisie widać parę substancji, poziom ryzyka i postępowanie opisane w źródle. Opis, mechanizm i źródło każdej pary są na jej stronie — prowadzi do niej kliknięcie we wpis.

Ryzyko

Wysokie ryzyko5-HTP a TramadolNie stosuj 5-HTP, jeśli przyjmujesz tramadol. Połączenie grozi zespołem serotoninowym, stanem mogącym zagrażać życiu. Objawy wymagające pilnego kontaktu z lekarzem to m.in.: pobudzenie, drżenia mięśniowe, sztywność, wysoka temperatura, przyspieszone tętno, splątanie. Wysokie ryzyko5-HTP a SSRINie stosuj 5-HTP, jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, np. sertralinę lub escytalopram. Połączenie grozi zespołem serotoninowym, stanem mogącym zagrażać życiu. Objawy wymagające pilnego kontaktu z lekarzem to m.in.: pobudzenie, drżenia mięśniowe, sztywność, wysoka temperatura, przyspieszone tętno, splątanie. Leku z grupy SSRI nie odstawiaj na własną rękę — po nagłym odstawieniu często występują objawy odstawienia. Wysokie ryzyko5-HTP a KarbidopaNiebezpieczna kombinacja bez ścisłego nadzoru neurologicznego. Wysokie ryzyko5-HTP a BenserazydNiebezpieczna kombinacja bez ścisłego nadzoru neurologicznego. Osoby przyjmujące lewodopę z benserazydem nie powinny stosować 5-HTP bez uzgodnienia z neurologiem. Jeśli przy jednoczesnym stosowaniu pojawi się drżenie, pobudzenie lub splątanie albo przyspieszone bicie serca, należy przerwać przyjmowanie 5-HTP i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Dawki leku z lewodopą nie należy zmieniać na własną rękę. Wysokie ryzykoDHEA a Terapia hormonalnaNie łączyć bez konsultacji z onkologiem/endokrynologiem. Przeciwwskazane w nowotworach hormonozależnych. Wysokie ryzykoDHEA a Inhibitory aromatazyNie stosować równolegle bez decyzji onkologa. Wysokie ryzykoGlukozamina a warfarynaPrzed dołączeniem glukozaminy do warfaryny lub acenokumarolu skonsultować się z lekarzem. Charakterystyki Produktu Leczniczego warfaryny i acenokumarolu zalecają ścisłą kontrolę pacjenta zarówno przy rozpoczęciu, jak i przy zakończeniu przyjmowania glukozaminy: w obu momentach sprawdzić INR i zgłaszać lekarzowi nietypowe krwawienia lub siniaki. Wysokie ryzykoL-fenyloalanina a lewodopaNie przyjmować preparatu z L-fenyloalaniną równocześnie z dawką lewodopy. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych, w tym mieszanek aminokwasów i preparatów przedtreningowych. Osoba przyjmująca lewodopę, która chce stosować taki preparat, powinna wcześniej uzgodnić to z lekarzem prowadzącym. Pory przyjmowania leku ustala neurolog prowadzący. Nasilenie wahań sprawności ruchowej po porcji preparatu należy zgłosić lekarzowi. Dawki lewodopy nie należy zmieniać samodzielnie. Wysokie ryzykoL-tryptofan a SSRINie łącz na własną rękę. Takie skojarzenie bywa stosowane w psychiatrii, ale wyłącznie z decyzji i pod nadzorem lekarza prowadzącego. Zgłoś lekarzowi drżenia, pobudzenie, obfite pocenie i przyspieszone tętno. Wysokie ryzykoL-tryptofan a wenlafaksynaNie łączyć preparatów L-tryptofanu z wenlafaksyną bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego. Wiadomo, że pobudzenie, drżenie, gorączka, sztywność mięśni, szybkie bicie serca i biegunka mogą być objawami zespołu serotoninowego i wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.
Pokaż pozostałe
Wysokie ryzykoL-tryptofan a dapoksetynaNie przyjmować preparatów L-tryptofanu podczas leczenia dapoksetyną ani przez 7 dni po jego zakończeniu. Lek można zacząć nie wcześniej niż 14 dni po odstawieniu L-tryptofanu. Wiadomo, że pobudzenie, drżenie, gorączka, sztywność mięśni, szybkie bicie serca i biegunka mogą być objawami zespołu serotoninowego i wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Wysokie ryzykoL-tryptofan a mirtazapinaNie łączyć bez wiedzy lekarza. Przyjmując mirtazapinę, nie zaczynaj suplementu z L-tryptofanem na własną rękę. Objawy, przy których trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem: pobudzenie, splątanie, drżenie i skurcze mięśni, nasilone odruchy, przyspieszone bicie serca, gorączka, poty, biegunka. Leku przeciwdepresyjnego nie wolno odstawiać samodzielnie. To samo zastrzeżenie dotyczy 5-HTP, który jest kolejnym ogniwem tej samej drogi powstawania serotoniny. Wysokie ryzykoMelatonina a FluwoksaminaNie łącz melatoniny z fluwoksaminą bez konsultacji z lekarzem — przy tym połączeniu stężenie melatoniny rośnie kilkunastokrotnie. Jeśli lekarz uzna melatoninę za wskazaną, stosuje się najniższą dostępną dawkę. Do czasu poznania własnej reakcji nie prowadź pojazdów. Wysokie ryzykoTakrolimus a dziurawiecPodczas leczenia takrolimusem unikaj preparatów z dziurawcem i innych preparatów ziołowych — tak każe charakterystyka leku. Jeśli już przyjmujesz dziurawiec, nie odstawiaj go sam — samo odstawienie również zmienia stężenie leku. Powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i licz się z kontrolą stężenia takrolimusu. Wysokie ryzykoAloes doustny a digoksynaNie stosuj doustnego lateksu aloesowego (preparatów przeczyszczających z aloesu) razem z digoksyną. Zgłoś nudności, zaburzenia widzenia, kołatanie lub nierówne tętno. Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoAmla a leki przyjmowane doustnieMiędzy preparatem z amlą a lekiem przyjmowanym doustnie należy zachować odstęp kilku godzin. Taki sam odstęp zaleca się przy innych preparatach, w tym suplementach diety. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe z amlą. Pór przyjmowania leków stosowanych na stałe nie należy zmieniać samodzielnie. To amlę trzeba przyjąć tak, aby zachować odstęp. W razie wątpliwości porę przyjęcia amli należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoAmlodypina a dziurawiecNie łącz dziurawca z amlodypiną bez wiedzy lekarza. Charakterystyka produktu leczniczego nakazuje kontrolować ciśnienie tętnicze i rozważyć zmianę dawki — zarówno w czasie przyjmowania dziurawca, jak i po jego odstawieniu. Jeśli przyjmujesz już oba preparaty, nie odstawiaj żadnego samodzielnie: powiedz o dziurawcu lekarzowi prowadzącemu i ustal z nim kontrolę ciśnienia. To samo dotyczy innych leków stosowanych w nadciśnieniu tętniczym z grupy antagonistów wapnia, które są rozkładane przez CYP3A4. Wysokie ryzykoApiksaban a dziurawiecNie łączyć. Jeśli przyjmujesz apiksaban lub inny doustny antykoagulant nowej generacji, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem bez wiedzy lekarza. O odstępie między odstawieniem dziurawca a leczeniem decyduje lekarz. Wysokie ryzykoBerberyna a CyklosporynaBezwzględnie unikaj kombinacji bez konsultacji z lekarzem. Wysokie ryzykoBiałko serwatkowe a lewodopaZachowaj odstęp między odżywką białkową a lewodopą: lek na 30 minut przed porcją białka albo godzinę po niej. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. Jeśli zaczynasz lub odstawiasz regularną suplementację białka, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu — może być potrzebna zmiana dawkowania. Postacie o przedłużonym uwalnianiu rządzą się innymi zasadami, rozstrzyga charakterystyka konkretnego preparatu. Wysokie ryzykoBromelaina a fluorouracyl i winkrystynaNie przyjmuj preparatów z bromelainą w trakcie chemioterapii fluorouracylem lub winkrystyną bez wiedzy lekarza onkologa. Dotyczy to także preparatów enzymatycznych i złożonych, w których bromelaina bywa jednym ze składników — sprawdź skład na opakowaniu. O każdym suplemencie poinformuj zespół prowadzący leczenie. Nasilone owrzodzenia jamy ustnej, biegunka, gorączka, drętwienie lub mrowienie rąk i stóp w trakcie leczenia wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Wysokie ryzykoChitozan a leki przyjmowane doustnieMiędzy preparatem z chitozanem a lekiem przyjmowanym doustnie należy zachować odstęp kilku godzin. Taki sam odstęp zaleca się przy innych preparatach, w tym suplementach diety. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe z chitozanem. Pór przyjmowania leków stosowanych na stałe nie należy zmieniać samodzielnie. To chitozan trzeba przyjąć tak, aby zachować odstęp. W razie wątpliwości porę przyjęcia chitozanu należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoChlorella a doustne leki przeciwzakrzepoweJeśli przyjmujesz warfarynę albo acenokumarol, nie zaczynaj przyjmowania chlorelli bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Nie odstawiaj jej też nagle, jeśli już ją przyjmujesz i masz ustaloną dawkę leku. Nagła zmiana podaży witaminy K działa w obie strony. To samo dotyczy innych źródeł tej witaminy: preparatów z witaminą K1 lub K2, a także dużych ilości zielonych warzyw liściastych i natto. Jeśli przyjmujesz kilka preparatów, wymień je wszystkie. O każdej zmianie powiedz lekarzowi, bo może być potrzebna kontrola INR. Leku przeciwzakrzepowego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie: przy migotaniu przedsionków i po przebytym zatorze chroni on przed udarem. Wysokie ryzykoCynk a TetracyklinyZachowaj odstęp co najmniej 2 godzin między cynkiem a antybiotykiem tetracyklinowym. Nie przerywaj antybiotyku — wystarczy rozsunąć dawki w czasie. Wysokie ryzykoCynk a eltrombopagZachować odstęp: eltrombopag przynajmniej dwie godziny przed suplementem mineralnym albo cztery godziny po nim. Nie odstawiać leku ani nie zmieniać jego dawki samodzielnie. Terminy przyjmowania ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoCynk a inhibitory integrazy HIVPrzy biktegrawirze przyjmować lek co najmniej dwie godziny przed preparatem cynku albo równocześnie z preparatem cynku i z pożywieniem, w dowolnym czasie. Przy elwitegrawirze odstęp wynosi cztery godziny przed lekiem i po nim. Osoba przyjmująca dolutegrawir powinna ustalić sposób przyjmowania preparatu cynku z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ ulotka tego leku nie wymienia cynku. Osoba w ciąży przyjmująca biktegrawir powinna ustalić odstęp z lekarzem prowadzącym; charakterystyka podaje dla niej osobne zalecenie, czyli lek co najmniej dwie godziny przed cynkiem albo sześć godzin po nim, oraz wariant alternatywny; o wyborze decyduje lekarz. Jeśli lek i preparat cynku zostały raz przyjęte razem, dokumenty nie podają postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku na HIV nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać pory jego przyjmowania bez uzgodnienia z lekarzem. Wysokie ryzykoCzerwone drożdże ryżowe a statynyNie łączyć czerwonych drożdży ryżowych ze statynami przepisanymi przez lekarza. O przyjmowaniu tego suplementu poinformować lekarza prowadzącego leczenie hipercholesterolemii. Ból mięśni, ich osłabienie lub ciemne zabarwienie moczu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Wysokie ryzykoCzerwone drożdże ryżowe a azole antygrzybiczeNie łącz czerwonych drożdży ryżowych z azolami antygrzybiczymi. Przy grzybicy układowej — skonsultuj z lekarzem. Wysokie ryzykoCzerwone drożdże ryżowe a erytromycyna i klarytromycynaNa czas antybiotykoterapii erytromycyną albo klarytromycyną odstaw preparat z czerwonym ryżem drożdżowym. Poinformuj lekarza przepisującego antybiotyk, że go przyjmujesz — dotyczy to także zestawów stosowanych w eradykacji Helicobacter pylori, w których klarytromycyna występuje standardowo. Ból mięśni, ich osłabienie albo ciemne zabarwienie moczu w trakcie leczenia wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku przepisanego przez lekarza nie odstawiaj samodzielnie — odstawia się suplement. Wysokie ryzykoCzerwone drożdże ryżowe a cyklosporynaNie przyjmuj preparatów z czerwonym ryżem drożdżowym podczas leczenia cyklosporyną. O każdym suplemencie poinformuj zespół prowadzący leczenie immunosupresyjne — także o tych kupionych bez recepty. Decyzję o leczeniu zaburzeń lipidowych po przeszczepieniu podejmuje lekarz, który zna dawkę cyklosporyny i wyniki jej stężenia. Ból mięśni, osłabienie siły mięśniowej albo ciemne zabarwienie moczu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Wysokie ryzykoCzosnek a sakwinawirJeśli przyjmujesz sakwinawir, nie stosuj kapsułek ani koncentratów czosnku — informacja o tym leku tego zabrania. Przy innych lekach na HIV też nie stosuj koncentratów czosnku bez zgody lekarza. Nie odstawiaj leków przeciwwirusowych na własną rękę. Wysokie ryzykoDigoksyna a wapńJeśli stosujesz digoksynę lub inny glikozyd nasercowy, nie zaczynaj przyjmowania preparatów wapnia — charakterystyki doustnych preparatów wapnia wymieniają leczenie glikozydami naparstnicy wśród przeciwwskazań. Jeśli przyjmujesz już oba jednocześnie, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko zgłoś to lekarzowi prowadzącemu. O oznaczeniu stężenia wapnia i o dalszym postępowaniu rozstrzyga lekarz. Wysokie ryzykoDziurawiec a CyklosporynaBezwzględnie nie łączyć - ryzyko odrzucenia przeszczepu wskutek spadku stężenia cyklosporyny. Skonsultować z lekarzem prowadzącym/transplantologiem. Wysokie ryzykoDziurawiec a Antykoncepcja hormonalnaDziurawiec może osłabiać skuteczność antykoncepcji hormonalnej. Przez cały czas jego stosowania i jeszcze przez 28 dni po odstawieniu stosuj dodatkowo prezerwatywę. Jeśli w tym czasie wypada przerwa w stosowaniu tabletek albo pierścienia, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy następne opakowanie zacząć bez przerwy. Przy długotrwałym stosowaniu dziurawca charakterystyka leku antykoncepcyjnego zaleca zamiast tego inną skuteczną metodę niehormonalną. Omów to z lekarzem. Wysokie ryzykoDziurawiec a syrolimus / ewerolimusPodczas leczenia ewerolimusem nie stosuj preparatów z dziurawcem — charakterystyka leku tego zabrania. Przy syrolimusie charakterystyka wymienia dziurawiec wśród substancji, które mogą zmniejszać stężenie leku we krwi; nie łącz ich bez zgody lekarza prowadzącego. Jeśli już przyjmujesz dziurawiec razem z jednym z tych leków, nie odstawiaj niczego sam, tylko pilnie powiedz o tym lekarzowi: odstawienie dziurawca również zmienia stężenie leku. Wysokie ryzykoDziurawiec a midazolamOdstaw dziurawiec co najmniej 14 dni przed planowanym znieczuleniem lub terapią midazolamem. Poinformuj anestezjologa lub lekarza prowadzącego o przyjmowaniu dziurawca, a także o jego odstawieniu — charakterystyka wskazuje, że przy jednoczesnym stosowaniu induktora pacjent może wymagać większych dawek midazolamu, a po odstawieniu dziurawca zapotrzebowanie wraca do wyjściowego. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. Wysokie ryzykoDziurawiec a metadonBEZWZGLĘDNIE unikać dziurawca przy substytucji metadonem. Zmiana suplementacji musi być uzgodniona z lekarzem prowadzącym. Wysokie ryzykoDziurawiec a oksykodonNie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia oksykodonem bez konsultacji z lekarzem. Nie zmieniać dawki leku przeciwbólowego samodzielnie. O rozpoczęciu albo zakończeniu przyjmowania dziurawca poinformować lekarza prowadzącego. Wysokie ryzykoDziurawiec a leki przeciwnowotworowe i immunosupresyjne metabolizowane przez CYP3A4Nie stosuj preparatów z dziurawcem w czasie przyjmowania leków przeciwnowotworowych ani immunosupresyjnych. Dotyczy to szczególnie leków wymienionych w opisie: ich charakterystyki wymieniają dziurawiec wśród substancji obniżających stężenie leku, a niektóre, na przykład bortezomibu i gefitynibu, wprost nie zalecają takiego łączenia albo każą go unikać, ponieważ leczenie może być słabsze. Przy innych lekach z tych grup nie zaczynaj przyjmować dziurawca bez zgody lekarza prowadzącego. Nie odstawiaj leku ani nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. Jeśli już przyjmujesz dziurawiec, jak najszybciej powiedz o tym zespołowi leczącemu, zanim go odstawisz: po odstawieniu ziela stężenie leku rośnie stopniowo, a przy lekach, których dawkę dobiera się do stężenia we krwi, takich jak cyklosporyna, może być potrzebna jego kontrola. Wysokie ryzykoDziurawiec a iwabradynaNie odstawiać iwabradyny ani nie zmieniać jej dawki samodzielnie. Preparatów z dziurawcem nie łączyć z iwabradyną bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; przy stosowaniu już rozpoczętym omówić to przy najbliższej wizycie. Wysokie ryzykoDziurawiec a alprazolamNie łączyć preparatów dziurawca z alprazolamem bez konsultacji z lekarzem. Nie zmieniać dawki leku samodzielnie. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca poinformować lekarza prowadzącego — charakterystyka wiąże nagłe odstawienie dziurawca z objawami przedawkowania alprazolamu. Wysokie ryzykoDziurawiec a marawirokNie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia marawirokiem; ulotka mówi, że nie należy ich przyjmować jednocześnie z lekiem. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O odstawieniu dziurawca należy poinformować lekarza. Wysokie ryzykoDziurawiec a kobicystatNie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia kobicystatem; charakterystyka wymienia to połączenie wśród przeciwwskazań. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV. Osoba przyjmująca preparat złożony zawierający kobicystat powinna zapytać lekarza lub farmaceutę, czy dotyczy jej to samo ostrzeżenie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie; ulotka mówi, że leczenia nie wolno przerywać bez skontaktowania się z lekarzem. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O odstawieniu dziurawca należy poinformować lekarza. Wysokie ryzykoDziurawiec a izawukonazolNie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia izawukonazolem; charakterystyka wymienia to połączenie wśród przeciwwskazań. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc odstawienie ziela tuż przed leczeniem nie znosi interakcji. O przyjmowaniu dziurawca należy powiedzieć lekarzowi przed pierwszą dawką leku. Wysokie ryzykoDziurawiec a lefamulinaNie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia lefamuliną; charakterystyka zakazuje tego połączenia. Osoba przyjmująca dziurawiec, której przepisano lefamulinę, powinna powiedzieć o tym lekarzowi przed pierwszą dawką antybiotyku. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani przerywać kuracji. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc odstawienie ziela tuż przed kuracją nie znosi interakcji. O terminie odstawienia decyduje lekarz. Wysokie ryzykoDziurawiec a eliglustatNie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia eliglustatem; charakterystyka mówi, że silnych induktorów CYP3A nie należy z nim stosować. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O odstawieniu dziurawca należy poinformować lekarza. Wysokie ryzykoDziurawiec a edoksabanNie łączyć. Przyjmując edoksaban, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem ani po mieszanki ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego bez wiedzy lekarza. Leku przeciwkrzepliwego nie wolno odstawiać samodzielnie. Jeśli dziurawiec był już przyjmowany, powiedz o tym lekarzowi — o dalszym postępowaniu decyduje lekarz prowadzący leczenie przeciwkrzepliwe. Wysokie ryzykoDziurawiec a lurazydonNie łączyć. Charakterystyka uznaje jednoczesne stosowanie za przeciwwskazane. Przyjmując lurazydon, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem ani po mieszanki ziołowe z zielem dziurawca zwyczajnego. Leku przeciwpsychotycznego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie. Jeśli dziurawiec był już przyjmowany, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie. Wysokie ryzykoDziurawiec a mirtazapinaNie łączyć bez wiedzy lekarza. Przyjmując mirtazapinę, nie zaczynaj preparatu z dziurawcem ani mieszanki ziołowej z zielem dziurawca zwyczajnego. Jeśli dziurawiec był już przyjmowany, powiedz o tym lekarzowi — samo odstawienie ziela również zmienia warunki leczenia. Przy pobudzeniu, splątaniu, drżeniu mięśni, przyspieszonym biciu serca, gorączce lub potach skontaktuj się pilnie z lekarzem. Leku przeciwdepresyjnego nie wolno odstawiać samodzielnie. Wysokie ryzykoDziurawiec a dabigatranNie łączyć. Charakterystyka każe unikać jednoczesnego stosowania. Przyjmując dabigatran, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem ani po mieszanki ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego. Leku przeciwkrzepliwego nie wolno odstawiać samodzielnie — przerwanie leczenia zwiększa ryzyko zakrzepu. Jeśli przyjmujesz już oba — odstaw dziurawiec i jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwkrzepliwe. Wysokie ryzykoDziurawiec a tiagabinaNie łączyć. Charakterystyka wymienia ziele dziurawca wśród przeciwwskazań, więc preparatów z dziurawcem ani mieszanek ziołowych z jego zielem nie stosować w trakcie leczenia tiagabiną. Jeśli przyjmujesz już oba — odstaw dziurawiec i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w ciągu najbliższych dni. Przez jakiś czas po odstawieniu ziela ilość leku w organizmie będzie rosła, bo dziurawiec przyspieszał jego rozkład; lekarz może wtedy uznać za potrzebne zmniejszenie dawki i tylko on o tym rozstrzyga. Samego leku przeciwpadaczkowego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie — przerwanie leczenia grozi napadem. Wysokie ryzykoDziurawiec a ganaksolonNie łączyć. Charakterystyka nakazuje unikać jednoczesnego stosowania, więc preparatów z dziurawcem ani mieszanek ziołowych z jego zielem nie stosować w trakcie leczenia ganaksolonem. Jeśli przyjmujesz już oba — odstaw dziurawiec i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w ciągu najbliższych dni. Przez jakiś czas po odstawieniu ziela ilość leku w organizmie będzie rosła, bo dziurawiec przyspieszał jego rozkład; dokument przewiduje wprawdzie, że przy dziurawcu dawkę trzeba czasem zwiększyć, ale po jego odstawieniu ta sama dawka może okazać się za duża — rozstrzyga o tym lekarz i obowiązuje górna granica dawki dobowej. Samego leku przeciwpadaczkowego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie — przerwanie leczenia grozi napadem. Wysokie ryzykoDziurawiec a leki przeciwwirusowe na HIV, WZW typu C i cytomegalięNie łączyć. Jeśli przyjmujesz taki lek, a sięgnąłeś po preparat z dziurawcem — odstaw dziurawiec i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu niezwłocznie, nie czekając na planowaną wizytę. Dalsze jego przyjmowanie utrzymuje stężenie leku poniżej potrzebnego, a lek przeciwwirusowy jest tu w trakcie leczenia. Samego leku przeciwwirusowego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie — o tym rozstrzyga wyłącznie lekarz, a przerwa w leczeniu niesie własne ryzyko. Lekarz może uznać za potrzebne sprawdzenie, czy leczenie działa, bo skutków okresu, w którym lek miał stężenie poniżej progu skuteczności, nie widać bez badania. Przed sięgnięciem po jakikolwiek preparat ziołowy w trakcie takiego leczenia zapytaj farmaceutę — dziurawiec bywa składnikiem mieszanek ziołowych i figuruje na opakowaniu jako Hypericum perforatum, nie zawsze pod polską nazwą. Wysokie ryzykoDziurawiec a worykonazolNie łączyć. Jeśli trwa leczenie worykonazolem, a przyjmujesz preparat z dziurawcem — odstaw dziurawiec i niezwłocznie powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu, nie czekając na planowaną wizytę. Powiedz o dziurawcu również wtedy, gdy leczenie worykonazolem dopiero się zaczyna, a preparat ziołowy przyjmujesz od dawna: przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie, bez względu na to, co zaczęło się pierwsze. Podaj lekarzowi, od jak dawna przyjmujesz dziurawiec i kiedy go odstawiasz. Charakterystyki nie podają, jak szybko ustępuje jego wpływ — nie zakładaj, że odstawienie ziela znosi interakcję natychmiast. Nie odstawiaj worykonazolu ani nie zmieniaj jego dawki na własną rękę; o tym rozstrzyga wyłącznie lekarz, a zakażenie grzybicze, przy którym stosuje się ten lek, niesie własne ryzyko. Po odstawieniu ziela lekarz może ocenić, czy leczenie przebiega skutecznie; kontrola nie zastępuje jednak zakazu, bo dokumenty nie pozwalają na przyjmowanie obu preparatów naraz. Przed sięgnięciem po jakikolwiek preparat ziołowy w trakcie takiego leczenia zapytaj farmaceutę: dziurawiec bywa składnikiem mieszanek ziołowych, a na opakowaniu nie zawsze stoi jego polska nazwa. Zamiast niej bywa łacińska Hypericum perforatum albo angielska St John’s Wort. Wysokie ryzykoDziurawiec a rasagilinaNie łączyć. Jeśli przyjmujesz rasagilinę, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem — ani po recepcie, ani bez niej. Jeśli już je przyjmujesz, odstaw preparat z dziurawcem i niezwłocznie powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu, nie czekając na planowaną wizytę. Samej rasagiliny nie odstawiaj ani nie zmieniaj jej dawki na własną rękę; o tym rozstrzyga wyłącznie lekarz. Szukaj pomocy od razu przy nagłym pogorszeniu samopoczucia, a zwłaszcza przy silnym bólu głowy, kołataniu serca, nudnościach albo zaburzeniach widzenia; wykaz tych objawów nie jest zamknięty. Jeśli lekarz zdecyduje o odstawieniu rasagiliny, charakterystyki każą odczekać co najmniej 14 dni, zanim rozpocznie się leczenie inhibitorem monoaminooksydazy, a dziurawiec dokumenty do nich zaliczają. Przed sięgnięciem po jakikolwiek preparat ziołowy w trakcie takiego leczenia zapytaj farmaceutę: dziurawiec bywa składnikiem mieszanek ziołowych, a na opakowaniu nie zawsze stoi jego polska nazwa. Zamiast niej bywa łacińska Hypericum perforatum albo angielska St John’s Wort. Wysokie ryzykoDziurawiec a dapoksetynaNie łączyć. Jeśli przyjmujesz dapoksetynę, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem; jeśli już je przyjmujesz, odstaw preparat z dziurawcem i niezwłocznie powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu. Odstępy z charakterystyki działają w obie strony: po odstawieniu dziurawca dokument każe odczekać 14 dni, zanim lekarz włączy dapoksetynę, a po odstawieniu dapoksetyny 7 dni przed powrotem do preparatu ziołowego. O włączeniu leku rozstrzyga lekarz, nie ten odstęp sam w sobie. Szukaj pomocy od razu przy nagłym pogorszeniu samopoczucia, a zwłaszcza przy niepokoju, drżeniach mięśni, gorączce, przyspieszonym tętnie, biegunce albo splątaniu; wykaz tych objawów nie jest zamknięty, a zespół serotoninowy bywa stanem zagrożenia życia — przy ich nasileniu dzwoń pod 112. Jeśli sięgasz po dziurawiec z powodu obniżonego nastroju, powiedz o tym lekarzowi także dlatego, że charakterystyka wymienia manię i ciężką depresję w wywiadzie wśród przeciwwskazań do stosowania samej dapoksetyny. Przed sięgnięciem po jakikolwiek preparat ziołowy w trakcie takiego leczenia zapytaj farmaceutę: dziurawiec bywa składnikiem mieszanek ziołowych, a na opakowaniu nie zawsze stoi jego polska nazwa. Zamiast niej bywa łacińska Hypericum perforatum albo angielska St John’s Wort. Wysokie ryzykoDziurawiec a SSRINie łączyć bez decyzji lekarza. Jeśli trwa leczenie lekiem z grupy SSRI, a sięgasz po preparat z dziurawcem — powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu niezwłocznie, nie czekając na planowaną wizytę. Samego leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie; o tym rozstrzyga wyłącznie lekarz, a nagłe przerwanie leczenia niesie własne ryzyko. Objawy, przy których trzeba szukać pomocy od razu: pobudzenie, drżenie mięśni, obfite pocenie, gorączka, przyspieszone tętno, splątanie. Przy sertralinie powiedz lekarzowi także wtedy, gdy dziurawiec odstawiasz — dokumenty wiążą go ze zmianą stężenia leku we krwi, a zmiana działa w obie strony. Przed sięgnięciem po jakikolwiek preparat ziołowy w trakcie takiego leczenia zapytaj farmaceutę: dziurawiec bywa składnikiem mieszanek ziołowych i figuruje na opakowaniu jako Hypericum perforatum, nie zawsze pod polską nazwą. Wysokie ryzykoDziurawiec a selegilinaNie łączyć bez decyzji lekarza. Jeśli przyjmujesz selegilinę, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem; jeśli już je przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu niezwłocznie, nie czekając na planowaną wizytę. Samej selegiliny nie odstawiaj i nie zmieniaj jej dawki samodzielnie — o tym rozstrzyga wyłącznie lekarz. Szukaj pomocy od razu przy pobudzeniu, drżeniu mięśni, obfitym poceniu, gorączce, przyspieszonym tętnie albo splątaniu; wykaz tych objawów nie jest zamknięty. Charakterystyki selegiliny każą odczekać tydzień od odstawienia innego inhibitora wychwytu serotoniny przed rozpoczęciem leczenia — o odstęp po odstawieniu preparatu z dziurawcem zapytaj lekarza, bo tego przypadku dokument nie reguluje. Przed sięgnięciem po jakikolwiek preparat ziołowy w trakcie takiego leczenia zapytaj farmaceutę: dziurawiec bywa składnikiem mieszanek ziołowych, a na opakowaniu nie zawsze stoi jego polska nazwa — bywa łacińska Hypericum perforatum albo angielska St John’s Wort. Wysokie ryzykoDziurawiec a oksazafosforynyNie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia cyklofosfamidem ani ifosfamidem bez zgody lekarza prowadzącego. O przyjmowaniu ziela poinformować zespół leczący również wtedy, gdy zostało odstawione przed rozpoczęciem leczenia, ponieważ charakterystyki obu leków odnoszą ostrzeżenie także do stosowania wcześniejszego. O terminie odstawienia decyduje zespół leczący. Nowe albo nasilone dolegliwości w trakcie leczenia zgłaszać niezwłocznie. Nie zmieniać samodzielnie dawki leku ani nie przerywać leczenia. Wysokie ryzykoDziurawiec a fenytoinaJeśli przyjmujesz fenytoinę, nie stosuj dziurawca. Jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko powiedz o nim lekarzowi: charakterystyka zaleca oznaczenie stężenia leku i odstawienie dziurawca pod kontrolą lekarza, który może zmienić dawkę. Napad padaczkowy, zawroty głowy, podwójne widzenie albo chwiejny chód zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. Wysokie ryzykoDziurawiec a eplerenonJeśli przyjmujesz eplerenon, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi i nie odstawiaj go nagle bez jego wiedzy. Wyższe niż zwykle ciśnienie, nasiloną duszność albo obrzęki zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. Wysokie ryzykoDziurawiec a ranolazynaJeśli przyjmujesz ranolazynę, nie stosuj dziurawca. Jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu jak najszybciej. Nawrót albo nasilenie bólu w klatce piersiowej zgłoś natychmiast lekarzowi. Nie odstawiaj leku i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. Wysokie ryzykoDziurawiec a felodypinaJeśli przyjmujesz felodypinę, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko powiedz o nim lekarzowi: charakterystyka przewiduje zmianę dawki felodypiny albo odstawienie leku pobudzającego enzymy. Wyższe niż zwykle ciśnienie albo ból w klatce piersiowej zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. Wysokie ryzykoDziurawiec a zolpidemJeśli przyjmujesz zolpidem, nie stosuj dziurawca. Jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi, który przepisał lek nasenny. Nie zwiększaj samodzielnie dawki zolpidemu, gdy gorzej śpisz. Wysokie ryzykoDziurawiec a tetrahydrokannabinol z kannabidiolemJeśli stosujesz Sativex, nie zaczynaj przyjmować dziurawca bez rozmowy z lekarzem prowadzącym. Jeśli już go przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi. Gdy lekarz uzna połączenie za konieczne, charakterystyka zaleca ostrożne zwiększanie dawki leku. Nie zmieniaj dawki samodzielnie. Wysokie ryzykoDziurawiec a itrakonazolJeśli przyjmujesz itrakonazol, nie stosuj dziurawca. Jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia przeciwgrzybiczego. Nie zmieniaj samodzielnie dawki itrakonazolu. Wysokie ryzykoEnzymy trawienne a akarbozaJeśli przyjmujesz akarbozę, nie stosuj preparatów z enzymami trawiennymi, także wieloskładnikowych (na przykład z probiotykiem lub ziołami), bez rozmowy z lekarzem. Nie odstawiaj akarbozy i nie zmieniaj jej dawki samodzielnie. Jeśli preparat z enzymami był już przyjmowany razem z lekiem, powiedz o tym lekarzowi. Wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru po posiłkach zgłoś lekarzowi. Wysokie ryzykoFluoksetyna a dziurawiecNie łączyć bez decyzji lekarza. Charakterystyki produktów leczniczych fluoksetyny nakazują przy takim połączeniu ostrożność i częste kontrolowanie stanu klinicznego. Dziurawiec odstawić przed rozpoczęciem leczenia fluoksetyną i poinformować o nim lekarza. O odstępie po odstawieniu fluoksetyny decyduje lekarz — czynny metabolit leku utrzymuje się w organizmie do kilkunastu dni. Jeśli po przyjęciu obu wystąpi pobudzenie, drżenie mięśni, obfite pocenie, gorączka lub przyspieszone tętno, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Wysokie ryzykoFluorochinolony a cynkCyprofloksacynę przyjmuj 1 do 2 godzin przed preparatem z cynkiem, także wielowitaminowym, albo co najmniej 4 godziny po nim. Lewofloksacynę przyjmuj co najmniej 2 godziny przed preparatem z cynkiem albo co najmniej 2 godziny po nim. Nie przyjmuj ich razem. Przy innych fluorochinolonach sprawdź ulotkę albo zapytaj farmaceutę. Wysokie ryzykoGlukozamina a acenokumarolJeśli przyjmujesz acenokumarol, nie zaczynaj ani nie odstawiaj suplementu z glukozaminą bez rozmowy z lekarzem i bez kontroli INR. Charakterystyka zaleca uważną kontrolę stanu pacjenta przy rozpoczęciu i zakończeniu stosowania glukozaminy. Siniaki bez urazu, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w moczu i ciemny stolec zgłoś lekarzowi. Wysokie ryzykoGorzka pomarańcza a lomitapidOsoby leczone lomitapidem nie powinny stosować suplementów z gorzką pomarańczą ani spożywać jej owoców i soku bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. Zalecenie dotyczy także preparatów wieloskładnikowych z gorzką pomarańczą. Jeśli lekarz zgodzi się na takie połączenie, lomitapid należy przyjmować w odstępie 12 godzin od gorzkiej pomarańczy, zgodnie z charakterystyką leku. Preparatu przyjmowanego kilka razy na dobę nie da się oddzielić od leku odstępem 12 godzin. O dalszym stosowaniu decyduje wtedy lekarz prowadzący. Charakterystyka zaleca szczególną ostrożność, gdy lomitapid stosuje się razem z więcej niż jedną substancją słabo hamującą enzym CYP3A4. Takimi substancjami są według niej między innymi olejek z mięty pieprzowej, gorzknik kanadyjski, miłorząb, atorwastatyna i doustne środki antykoncepcyjne zawierające estrogen. O każdej z nich należy powiedzieć lekarzowi. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. Wysokie ryzykoGorzknik kanadyjski a lomitapidOsoby leczone lomitapidem nie powinny stosować preparatów z gorzknikiem kanadyjskim bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. Zalecenie dotyczy także preparatów wieloskładnikowych z gorzknikiem. Jeśli lekarz zgodzi się na takie połączenie, lomitapid należy przyjmować w odstępie 12 godzin od gorzknika, zgodnie z charakterystyką leku. Preparatu przyjmowanego kilka razy na dobę nie da się oddzielić od leku odstępem 12 godzin. O dalszym stosowaniu decyduje wtedy lekarz prowadzący. Charakterystyka zaleca szczególną ostrożność, gdy lomitapid stosuje się razem z więcej niż jedną substancją słabo hamującą enzym CYP3A4. Takimi substancjami są według niej między innymi olejek z mięty pieprzowej, miłorząb, gorzka pomarańcza, atorwastatyna i doustne środki antykoncepcyjne zawierające estrogen. O każdej z nich należy powiedzieć lekarzowi. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. Wysokie ryzykoIndynawir a dziurawiecNie łączyć. Europejska charakterystyka produktu leczniczego wymienia dziurawiec wśród przeciwwskazań przy leczeniu indynawirem. Jeśli przyjmujesz leki antyretrowirusowe, nie sięgaj po żaden preparat z dziurawcem i poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych suplementach. Wysokie ryzykoInhibitory ACE a potasPrzy inhibitorach ACE nie przyjmuj suplementów potasu ani zamienników soli kuchennej z potasem na własną rękę — charakterystyka ramiprylu nie zaleca takiego połączenia. Jeśli lekarz zlecił potas, nie odstawiaj go sam; takie leczenie wymaga częstej kontroli stężenia potasu we krwi. Wysokie ryzykoInhibitory MAO a L-tryptofanNie łączyć bez decyzji lekarza. Przy nieodwracalnych inhibitorach MAO obowiązuje odstęp między odstawieniem jednego leku a włączeniem drugiego — jego długość określa charakterystyka danego produktu. Gorączka, sztywność mięśni, drżenia i splątanie wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Wysokie ryzykoKava a benzodiazepinyNie łącz kavy z benzodiazepinami bez wiedzy lekarza. Zgłoś nadmierną senność, spowolnienie i trudność w wybudzeniu. Ze względu na ryzyko dla wątroby zachowaj szczególną ostrożność. Wysokie ryzykoKofeina a teofilinaJeśli przyjmujesz teofilinę, nie stosuj preparatów z kofeiną, także suplementów diety. Unikaj kawy, herbaty i napojów energetycznych. Powiedz lekarzowi, ile kofeiny spożywasz: lekarz kontroluje stężenie teofiliny we krwi i w razie potrzeby zmienia jej dawkę. Nie zmieniaj sam dawki teofiliny. Kołatanie serca, drżenie lub bezsenność zgłoś lekarzowi, a przy drgawkach natychmiast wezwij pomoc medyczną. Wysokie ryzykoKofeina a efedrynaBEZWZGLĘDNIE unikać połączenia kofeiny z efedryną lub suplementami ma huang. Wysokie ryzykoKofeina a regadenozonPrzed planowanym badaniem perfuzji mięśnia sercowego zapytaj pracownię, na ile godzin przed badaniem masz odstawić kawę, herbatę, napoje energetyzujące, kakao i suplementy z kofeiną — charakterystyka podaje dwanaście godzin dla leków z metyloksantynami. Jeśli przyjąłeś kofeinę mimo zalecenia, powiedz o tym przed badaniem: wynik może nie odzwierciedlać stanu naczyń. Wysokie ryzykoKofeina a adenozynaJeśli masz zaplanowane badanie albo leczenie z użyciem adenozyny, zapytaj personel, ile godzin przed podaniem leku odstawić suplementy z kofeiną i powstrzymać się od kawy, herbaty, czekolady i coli. Charakterystyka podaje 24 godziny dla leków z kofeiną i co najmniej 12 godzin dla pokarmów i napojów. Jeśli przyjąłeś kofeinę, powiedz o tym przed podaniem leku. Wysokie ryzykoKurkumina a TakrolimusPodczas leczenia takrolimusem unikaj suplementów z kurkuminą lub kurkumą — charakterystyka leku każe unikać produktów roślinnych, które mogą zmieniać stężenie takrolimusu we krwi w obie strony. Kurkumy ani kurkuminy charakterystyka nie wymienia z nazwy. Jeśli już przyjmujesz taki suplement, nie odstawiaj go sam, tylko powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu: może być potrzebna kontrola stężenia leku i czynności nerek. Wysokie ryzykoKurkumina a talazoparybW trakcie leczenia talazoparybem nie przyjmować suplementów diety z kurkuminą. Ulotka dopuszcza kurkumę jako przyprawę w posiłkach i odradza spożywanie dużych ilości korzenia kurkumy. O przyjmowanych suplementach należy powiedzieć lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne. Wysokie ryzykoKurkumina a leniolisybW trakcie leczenia leniolisybem nie przyjmować kurkuminy, ani jako leku ziołowego, ani jako suplementu diety. O każdym preparacie roślinnym należy poinformować lekarza prowadzącego. Nie zmieniać dawki leku samodzielnie. Wysokie ryzykoKwas foliowy a witamina B12Standardowa dawka 400 µg kwasu foliowego zalecana kobietom planującym ciążę i w ciąży zostaje bez zmian — cytowane dokumenty jej nie wymieniają i nie ma powodu jej odstawiać. Charakterystyka leku Methofill (metotreksat) zaleca sprawdzić stężenie witaminy B12 przed rozpoczęciem suplementacji kwasem foliowym, szczególnie po pięćdziesiątym roku życia. Pisze o tym w części o osobach leczonych metotreksatem i nie podaje progu dawki. Dlatego radzimy: jeśli masz ponad 50 lat albo zamierzasz przyjmować więcej niż 400 µg kwasu foliowego dziennie, zapytaj lekarza o zbadanie stężenia witaminy B12, zanim zaczniesz. Jeśli już przyjmujesz kwas foliowy, zapytaj o to badanie przy najbliższej wizycie. Jeśli leczysz się metotreksatem, kwas foliowy przyjmuj tylko tak, jak zalecił lekarz — tę zależność opisuje osobny wpis #231. Sam niedobór witaminy B12 bywa następstwem długotrwałego leczenia metforminą albo lekami hamującymi wydzielanie kwasu żołądkowego; opisują to osobne wpisy #7 i #130, a cytowane tu dokumenty o tym nie mówią. Rozpoznaną niedokrwistość megaloblastyczną leczy lekarz. Gdy jest ona związana z niedoborem witaminy B12, ulotka zaleca stosować kwas foliowy ostrożnie i równocześnie przyjmować witaminę B12. Gdy przyczyna nie jest pewna, charakterystyka leku uznaje za bezpieczniejsze podanie obu witamin jednocześnie; decyduje o tym lekarz. Preparatów wieloskładnikowych z kwasem foliowym nie odstawiaj samodzielnie; skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoKwercetyna a CyklosporynaNie łączyć bez kontroli stężenia cyklosporyny we krwi; skonsultować z lekarzem prowadzącym/transplantologiem. Wysokie ryzykoLewotyroksyna a wapńOdstęp minimum 4 godziny. Wysokie ryzykoLukrecja a digoksynaNie stosuj preparatów lukrecji, jeśli przyjmujesz digoksynę. Zgłoś nudności, zaburzenia widzenia (widzenie na żółto), kołatanie serca lub nierówne tętno. Wysokie ryzykoLukrecja a diuretykiNie stosuj preparatów lukrecji, jeśli przyjmujesz leki moczopędne. Zgłoś osłabienie mięśni, kurcze, kołatanie serca. Dotyczy to preparatów lukrecji i słodyczy lukrecjowych w większych ilościach. Wysokie ryzykoLukrecja a kortykosteroidyNie stosuj preparatów lukrecji, jeśli przyjmujesz kortykosteroidy. Obserwuj obrzęki, przyrost masy, wzrost ciśnienia. Wysokie ryzykoMagnez a Antybiotyki chinolonoweZachowaj co najmniej 6 godzin odstępu między antybiotykiem a preparatem magnezu, niezależnie od tego, który przyjmujesz pierwszy. Taki odstęp spełnia zalecenia charakterystyk cyprofloksacyny, lewofloksacyny i moksyfloksacyny. Jeśli przyjmujesz inny antybiotyk z tej grupy, odstęp ustal z lekarzem lub farmaceutą. Nie przerywaj antybiotyku — wystarczy rozsunąć dawki w czasie. Wysokie ryzykoMagnez a TetracyklinyZachowaj odstęp co najmniej 2 godzin między magnezem a doksycykliną. Przy tetracyklinie lek przyjmuj 1 do 3 godzin przed preparatem z magnezem albo tyle samo po nim. Nie przerywaj antybiotyku — wystarczy rozsunąć dawki w czasie. Wysokie ryzykoMagnez a eltrombopagZachować odstęp: eltrombopag przynajmniej dwie godziny przed suplementem mineralnym albo cztery godziny po nim. Nie odstawiać leku ani nie zmieniać jego dawki samodzielnie. Terminy przyjmowania ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoMagnez a inhibitory integrazy HIVPrzy biktegrawirze przyjmować lek co najmniej dwie godziny przed preparatem magnezu albo razem z posiłkiem co najmniej dwie godziny po preparacie magnezu. Przy dolutegrawirze preparat magnezu można przyjąć razem z lekiem tylko wtedy, gdy lek jest przyjmowany z posiłkiem; w przeciwnym razie zachować odstęp sześciu godzin przed lekiem albo dwóch godzin po nim. Wyjątek dla posiłku nie obejmuje leków zobojętniających sok żołądkowy z magnezem; te przy dolutegrawirze zawsze przyjmuje się sześć godzin przed lekiem albo dwie godziny po nim. Przy elwitegrawirze odstęp wynosi cztery godziny przed lekiem i po nim. Osoba w ciąży przyjmująca biktegrawir powinna ustalić odstęp z lekarzem prowadzącym; charakterystyka podaje dla niej osobne zalecenie: lek co najmniej dwie godziny przed magnezem albo sześć godzin po nim, niezależnie od posiłku. Osoba, u której lekarz stwierdził oporność wirusa na inhibitory integrazy, powinna zapytać lekarza o suplement, zanim zacznie go przyjmować; charakterystyka produktu z dolutegrawirem zaleca wtedy unikanie czynników obniżających ilość leku we krwi, w tym leków zobojętniających zawierających magnez, suplementów wapnia i żelaza oraz preparatów wielowitaminowych; preparat magnezu działa tym samym mechanizmem. Jeśli lek i preparat magnezu zostały raz przyjęte razem, dokumenty nie podają postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku na HIV nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać pory jego przyjmowania bez uzgodnienia z lekarzem. Wysokie ryzykoMagnez a roksadustatPrzyjmować roksadustat co najmniej jedną godzinę po preparacie magnezu; dokument nie podaje odstępu dla kolejności odwrotnej. Zalecenie obejmuje także preparaty wielowitaminowe i wieloskładnikowe z magnezem oraz leki zobojętniające sok żołądkowy z magnezem. Ulotka podaje, że lekarz może zmienić leki przyjmowane przez pacjenta na czas leczenia roksadustatem. O preparacie magnezu należy więc powiedzieć lekarzowi. Jeśli lek i preparat magnezu zostały już przyjęte razem, dokument nie podaje postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. Wysokie ryzykoMagnez a kalcytriolJeśli jesteś dializowany i przyjmujesz kalcytriol, unikaj preparatów magnezu, także leków zobojętniających sok żołądkowy zawierających magnez. Jeśli lek z magnezem przepisał ci lekarz, nie odstawiaj go sam, tylko powiedz nefrologowi, że przyjmujesz kalcytriol. Sprawdź skład preparatów wieloskładnikowych — magnez bywa w nich składnikiem, którego nazwa nie pada w nazwie handlowej. Charakterystyka nie opisuje, po czym poznać nadmiar magnezu we krwi, więc nie licz na objawy: rozstrzyga badanie zlecone przez lekarza. Jeśli już taki preparat przyjmujesz, powiedz o tym przy najbliższej wizycie; nie odstawiaj kalcytriolu samodzielnie. Wysokie ryzykoMagnez a bisfosfonianyBisfosfonian doustny przyjmuj na czczo, popijając wodą, tak jak podaje ulotka twojego preparatu. Nie bierz magnezu razem z lekiem. Odstęp różni się między lekami: przy kwasie ibandronowym w tabletkach Ossica co najmniej 6 godzin przed i 1 godzinę po tabletce. Przy innym leku z tej grupy odstęp ustal z lekarzem lub farmaceutą. Nie odstawiaj leku samodzielnie. Wysokie ryzykoMagnez a raltegrawirJeśli przyjmujesz raltegrawir, nie stosuj preparatów magnezu ani leków zobojętniających z magnezem bez zgody lekarza prowadzącego leczenie HIV. Jeśli już przyjmujesz magnez, powiedz o tym lekarzowi. Nie odstawiaj leku i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. Wysokie ryzykoMagnez a parykalcytolJeśli przyjmujesz parykalcytol, nie stosuj preparatów magnezu ani leków zobojętniających z magnezem bez zgody lekarza prowadzącego leczenie nerek. Jeśli już przyjmujesz magnez, powiedz o tym lekarzowi. Nie odstawiaj leku samodzielnie. Wysokie ryzykoMelatonina a warfaryna i acenokumarolJeśli przyjmujesz warfarynę albo acenokumarol, nie stosuj melatoniny bez zgody lekarza prowadzącego leczenie przeciwzakrzepowe. Jeśli już ją bierzesz, powiedz o tym lekarzowi, który może zlecić badanie INR i zmienić dawkę leku. Nie zmieniaj sam dawki leku przeciwzakrzepowego. Wysokie ryzykoMięta pieprzowa a lomitapidOsoby leczone lomitapidem nie powinny stosować suplementów z olejkiem z mięty pieprzowej bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. Jeśli lekarz zgodzi się na takie połączenie, lomitapid należy przyjmować w odstępie 12 godzin od olejku, zgodnie z charakterystyką leku. Przy olejku przyjmowanym kilka razy na dobę takiego odstępu nie da się zachować. Lekarz powinien wiedzieć, ile razy na dobę olejek jest przyjmowany. Charakterystyka zaleca szczególną ostrożność, gdy lomitapid stosuje się razem z więcej niż jednym słabym inhibitorem CYP3A4. Według charakterystyki takim inhibitorem jest także atorwastatyna. Zalecenie dotyczy także preparatów wieloskładnikowych z olejkiem. Gdy producent nie podaje, czy preparat zawiera olejek, czy liść, zalecenie obowiązuje. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. Wysokie ryzykoMiłorząb japoński a lomitapidOsoby leczone lomitapidem nie powinny stosować preparatów z miłorzębem bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. Zalecenie dotyczy także preparatów wieloskładnikowych z miłorzębem. Jeśli lekarz zgodzi się na takie połączenie, lomitapid należy przyjmować w odstępie 12 godzin od miłorzębu, zgodnie z charakterystyką leku. Preparatu przyjmowanego kilka razy na dobę nie da się oddzielić od leku odstępem 12 godzin. O dalszym stosowaniu decyduje wtedy lekarz prowadzący. Charakterystyka zaleca szczególną ostrożność, gdy lomitapid stosuje się razem z więcej niż jedną substancją słabo hamującą enzym CYP3A4. Takimi substancjami są według niej między innymi olejek z mięty pieprzowej, gorzknik kanadyjski, gorzka pomarańcza, atorwastatyna i doustne środki antykoncepcyjne zawierające estrogen. O każdej z nich należy powiedzieć lekarzowi. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. Wysokie ryzykoNattokinaza a leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkoweNie stosować nattokinazy razem z lekami przeciwzakrzepowymi lub przeciwpłytkowymi bez konsultacji z lekarzem. Szczególna ostrożność u osób po udarze i z rozpoznanymi mikrokrwawieniami mózgowymi. Zachować ostrożność także przed planowanymi zabiegami. Przy krwawieniu z nosa lub dziąseł, przedłużonym krwawieniu z ran lub rozległych siniakach — odstawić nattokinazę i skontaktować się z lekarzem. Uwaga na etykiety: napis „z natto” oznacza czasem witaminę K2 pozyskiwaną z natto, a nie nattokinazę. To dwie różne substancje o przeciwnym wpływie na leczenie przeciwzakrzepowe — witamina K2 osłabia działanie warfaryny, nattokinaza może nasilać ryzyko krwawienia. Wysokie ryzykoOmega-3 a warfarynaNie łączyć bez wiedzy lekarza prowadzącego. Przy rozpoczynaniu i przy odstawianiu preparatu omega-3 wskazana jest kontrola INR; przy acenokumarolu Charakterystyka Produktu Leczniczego zaleca w takiej sytuacji częste badania krzepnięcia, nawet 2 razy w tygodniu. Nie zmieniać dawki samodzielnie i zgłaszać przedłużone krwawienia oraz łatwe siniaczenie. Wysokie ryzykoPiperyna a karbamazepinaNie łączyć suplementów zawierających piperynę z karbamazepiną bez konsultacji z lekarzem. Jeżeli lekarz zdecyduje o jednoczesnym stosowaniu, wskazane jest monitorowanie stężenia leku. Wysokie ryzykoPiperyna a fenytoinaNie łączyć suplementów zawierających piperynę z fenytoiną bez konsultacji z lekarzem. Przy jednoczesnym stosowaniu wskazane jest monitorowanie stężenia leku. Wysokie ryzykoPochodne sulfonylomocznika a dziurawiecNie stosuj dziurawca przy sulfonylomocznikach. Jeśli to konieczne, monitoruj glikemię i omów z diabetologiem. Wysokie ryzykoPotas a diuretyki oszczędzające potasPrzy lekach moczopędnych oszczędzających potas nie przyjmuj suplementów potasu ani zamienników soli kuchennej z potasem — charakterystyka spironolaktonu tego nie zaleca, a przy stężeniu potasu we krwi powyżej 3,5 mmol/l każe unikać suplementów potasu. Potas może zlecić tylko lekarz, na podstawie badania krwi. Jeśli lekarz już zlecił ci potas, nie odstawiaj go sam, tylko zapytaj go o to. Wysokie ryzykoPotas a eplerenonW trakcie leczenia eplerenonem nie przyjmuj preparatów potasu ani zamienników soli kuchennej z potasem na własną rękę — charakterystyka leku mówi, że eplerenonu nie należy stosować u osób przyjmujących preparaty potasu. Potas może zlecić tylko lekarz; jeśli już go zlecił, nie odstawiaj go sam. Stężenie potasu we krwi lekarz kontroluje na początku leczenia i po każdej zmianie dawki. Szczególna ostrożność dotyczy osób w podeszłym wieku oraz chorujących na cukrzycę lub niewydolność nerek. Wysokie ryzykoPotas a finerenonW trakcie leczenia finerenonem nie przyjmować suplementów potasu ani zamienników soli wzbogaconych w potas bez wiedzy lekarza. Stężenie potasu we krwi wymaga kontroli. Charakterystyka dopuszcza czasowe przerwanie leczenia finerenonem, a decyzja o tym należy do lekarza. Wysokie ryzykoPotas a glikopironiumNie łączyć stałych doustnych preparatów chlorku potasu z glikopironium. Ból brzucha, wymioty, smoliste stolce i krew w wymiocinach wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem. O przyjmowanych preparatach potasu należy powiedzieć lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia. Wysokie ryzykoPreparaty białkowe i BCAA a lewodopaNie przyjmować preparatu białkowego ani BCAA równocześnie z dawką lewodopy. Rozkład białka w ciągu dnia oraz pory przyjmowania leku ustala neurolog prowadzący — dieta z redystrybucją białka jest elementem leczenia i nie wprowadza się jej samodzielnie. Osoba z chorobą Parkinsona, która chce stosować preparat białkowy lub BCAA, powinna uzgodnić to z lekarzem prowadzącym. Nasilenie wahań sprawności ruchowej po posiłku lub po porcji preparatu należy zgłosić lekarzowi. Białka w diecie nie należy ograniczać samodzielnie. Wysokie ryzykoReishi a warfarynaPołączenia reishi z lekiem przeciwzakrzepowym, w tym z warfaryną i acenokumarolem, należy unikać. Jeśli mimo to do niego dochodzi, konieczny jest ścisły nadzór i kontrola INR, a przy objawach krwawienia — pilny kontakt z lekarzem. Wysokie ryzykoRutyna a sulfonamidyW czasie leczenia sulfonamidem (np. preparatem z sulfametoksazolem) nie przyjmować preparatów z rutyną. W razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoRywaroksaban a dziurawiecNie łączyć. Jeśli przyjmujesz rywaroksaban, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem bez wiedzy lekarza. O odstępie między odstawieniem dziurawca a rozpoczęciem leczenia decyduje lekarz; aktywność enzymów wraca do wyjściowej mniej więcej w ciągu tygodnia, a w praktyce przyjmuje się około dwóch tygodni. Wysokie ryzykoSartany a potasJak przy ACE inhibitorach – nie suplementuj K⁺ bez kontroli elektrolitów i zgody lekarza. Wysokie ryzykoSchisandra a takrolimusPodczas leczenia takrolimusem unikaj preparatów z cytryńcem chińskim (schisandra) — charakterystyka leku każe unikać produktów roślinnych, a w tabeli interakcji wymienia wyciągi z cytryńca (Schisandra sphenanthera) wśród tych, które mogą zwiększać stężenie takrolimusu we krwi. Jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko powiedz o tym lekarzowi lub zespołowi transplantacyjnemu: odstawienie również zmienia stężenie leku i może wymagać jego kontroli. Wysokie ryzykoSelen a eltrombopagZachować odstęp: eltrombopag przynajmniej dwie godziny przed suplementem mineralnym albo cztery godziny po nim. Nie odstawiać leku ani nie zmieniać jego dawki samodzielnie. Terminy przyjmowania ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoTetracykliny a wapńDoksycyklinę i preparat wapnia (również nabiał oraz soki wzbogacane wapniem) należy przyjmować w odstępie co najmniej 2 godzin — w obie strony. Charakterystyka produktu Efracea podaje dla tej postaci odstęp 2–3 godzin. Tetracyklina wymaga odstępu 3 godzin. Wysokie ryzykoTetracykliny a żelazoPreparat żelaza i doksycyklinę przyjmuj w odstępie co najmniej 2 godzin. Charakterystyka doksycykliny podaje ten odstęp; bezpieczniej zachować go w obie strony. Przy tetracyklinie zachowaj odstęp 3 godzin. Najprościej przyjmować je o różnych porach dnia. Wysokie ryzykoTriphala a leki przyjmowane doustnieMiędzy preparatem z triphalą a lekiem przyjmowanym doustnie należy zachować odstęp kilku godzin. Taki sam odstęp zaleca się przy innych preparatach, w tym suplementach diety. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe z triphalą. Pór przyjmowania leków stosowanych na stałe nie należy zmieniać samodzielnie. To triphalę trzeba przyjąć tak, aby zachować odstęp. W razie wątpliwości porę przyjęcia triphali należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoWapń a bisfosfonianyBisfosfoniany przyjmuj wyłącznie na czczo, 30–60 min przed śniadaniem i wapniem. Wysokie ryzykoWapń a fluorochinolonyCyprofloksacynę przyjmuj 1 do 2 godzin przed preparatem wapnia albo co najmniej 4 godziny po nim. Nie przyjmuj jej razem z nabiałem, na przykład z mlekiem lub jogurtem, i nie popijaj tabletki napojem wzbogaconym minerałami, na przykład sokiem pomarańczowym z dodatkiem wapnia. Wapń zawarty w zwykłym posiłku nie wpływa znacząco na wchłanianie cyprofloksacyny. Norfloksacynę przyjmuj co najmniej godzinę przed posiłkiem albo dwie godziny po nim, także po posiłku mlecznym. Suplementu wapnia nie przyjmuj razem z nią ani w ciągu 2 godzin od jej zażycia. Przy innych fluorochinolonach sprawdź ulotkę albo zapytaj farmaceutę. Wysokie ryzykoWapń a eltrombopagZachować odstęp: eltrombopag przynajmniej dwie godziny przed suplementem mineralnym albo cztery godziny po nim. Nie odstawiać leku ani nie zmieniać jego dawki samodzielnie. Terminy przyjmowania ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoWapń a inhibitory integrazy HIVPrzy dolutegrawirze przyjmować preparat wapnia razem z lekiem tylko wtedy, gdy lek jest przyjmowany z posiłkiem; w przeciwnym razie zachować odstęp sześciu godzin przed lekiem albo dwóch godzin po nim. Przy elwitegrawirze odstęp wynosi cztery godziny przed lekiem i po nim. Osoba przyjmująca biktegrawir powinna ustalić sposób przyjmowania preparatu wapnia z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ ulotka tego leku nie wymienia wapnia. Osoba, u której lekarz stwierdził oporność wirusa na inhibitory integrazy, powinna zapytać lekarza o suplement, zanim zacznie go przyjmować; charakterystyka produktu z dolutegrawirem zaleca wtedy unikanie czynników obniżających ilość leku we krwi, w tym suplementów wapnia i żelaza. Jeśli lek i preparat wapnia zostały raz przyjęte razem, dokumenty nie podają postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku na HIV nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać pory jego przyjmowania bez uzgodnienia z lekarzem. Wysokie ryzykoWapń a roksadustatPrzyjmować roksadustat co najmniej jedną godzinę po preparacie wapnia; dokument nie podaje odstępu dla kolejności odwrotnej. Zalecenie obejmuje także preparaty wielowitaminowe i wieloskładnikowe z wapniem, leki zobojętniające sok żołądkowy z węglanem wapnia oraz octan wapnia stosowany do wiązania fosforanów. Ulotka podaje, że lekarz może zmienić leki przyjmowane przez pacjenta na czas leczenia roksadustatem. O preparacie wapnia należy więc powiedzieć lekarzowi. Jeśli lek i preparat wapnia zostały już przyjęte razem, dokument nie podaje postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. Wysokie ryzykoWapń a takalcytolJeśli stosujesz maść z takalcytolem i jednocześnie przyjmujesz preparat wapnia, powiedz o tym dermatologowi. Ulotka zaleca wtedy okresową kontrolę DWÓCH rzeczy: stężenia wapnia oraz białka w moczu — samo oznaczenie wapnia zalecenia nie wyczerpuje. Nie zwiększaj samodzielnie ilości nakładanej maści ani powierzchni, na którą ją nakładasz. Jeśli badanie wykaże podwyższone stężenie wapnia we krwi, ulotka nakazuje natychmiastowe przerwanie leczenia maścią i powtarzanie oznaczeń wapnia oraz białka w moczu do czasu unormowania wyników — zgłoś to lekarzowi. Dokument nie opisuje objawów, po których dałoby się to rozpoznać bez badania. Wysokie ryzykoWapń a raltegrawirJeśli przyjmujesz raltegrawir raz na dobę, nie stosuj preparatów wapnia ani leków zobojętniających z węglanem wapnia bez zgody lekarza prowadzącego leczenie HIV. Przy dawce dwa razy na dobę też powiedz lekarzowi o każdym preparacie wapnia. Nie odstawiaj leku i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. Wysokie ryzykoWapń a chlorek strontu-89Jeśli masz zaplanowane podanie chlorku strontu-89, powiedz lekarzowi o każdym preparacie wapnia. Charakterystyka nakazuje przerwać wapń co najmniej 14 dni przed podaniem. O powrocie do wapnia po zabiegu decyduje lekarz. Wysokie ryzykoWarfaryna a dziurawiecNie łączyć dziurawca z leczeniem przeciwkrzepliwym bez wiedzy lekarza; przy acenokumarolu obowiązuje ta sama ostrożność, choć Charakterystyka Produktu Leczniczego dopuszcza, że interakcja może go nie dotyczyć. Zarówno rozpoczęcie, jak i przerwanie przyjmowania dziurawca zmienia INR, więc każdą taką zmianę należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie i liczyć się z dodatkową kontrolą INR. Aktywność enzymów wraca do wyjściowej mniej więcej w ciągu tygodnia od odstawienia, a w praktyce klinicznej przyjmuje się odstęp około dwutygodniowy. Wysokie ryzykoWitamina A a izotretynoinaBEZWZGLĘDNIE nie stosować witaminy A (nawet w dawce RDA) podczas terapii izotretynoiną. Dotyczy też suplementów wielowitaminowych z wit.A. Wysokie ryzykoWitamina A a TetracyklinyUnikaj łączenia preparatów witaminy A z tetracyklinami, na przykład z doksycykliną. Charakterystyka doksycykliny każe unikać jej jednoczesnego stosowania z retinoidami, takimi jak izotretynoina i acytretyna, i ostrzega, że ryzyko dotyczy także stosowania krótko przed nimi lub krótko po nich. Witaminy A charakterystyka nie wymienia z nazwy. Leków nie odstawiaj samodzielnie — zapytaj lekarza. Wysokie ryzykoWitamina A a acytretynaPodczas leczenia acytretyną nie przyjmować preparatów z witaminą A, w tym preparatów wielowitaminowych i tranu. Objęcie zaleceniem preparatów wielowitaminowych i tranu wykracza poza treść ulotki i wynika z ostrożności. Wiadomo, że nadmiar witaminy A objawia się bólem głowy, suchością skóry i błon śluzowych, zaburzeniami widzenia lub nudnościami. Takie objawy należy zgłosić lekarzowi. Wysokie ryzykoWitamina A a alitretynoinaPodczas leczenia alitretynoiną nie przyjmować preparatów z witaminą A, w tym preparatów wielowitaminowych i tranu. Objęcie zaleceniem preparatów wielowitaminowych i tranu wykracza poza treść charakterystyki i wynika z ostrożności. Wiadomo, że nadmiar witaminy A objawia się bólem głowy, suchością skóry i błon śluzowych, zaburzeniami widzenia lub nudnościami. Takie objawy należy zgłosić lekarzowi. Wysokie ryzykoWitamina A a tretynoinaPodczas leczenia tretynoiną doustną nie przyjmuj preparatów z witaminą A. Charakterystyka leku wymienia jego łączenie z witaminą A wśród przeciwwskazań, a ryzyko objawów nadmiaru witaminy A wiąże z dawkami większymi niż 10 000 jednostek międzynarodowych na dobę. Dotyczy to także preparatów wielowitaminowych: sprawdź na opakowaniu, czy zawierają witaminę A, i pokaż je lekarzowi prowadzącemu. Wiadomo, że nadmiar witaminy A objawia się bólem głowy, suchością skóry i błon śluzowych, zaburzeniami widzenia lub nudnościami. Takie objawy należy zgłosić lekarzowi. Ostrzeżenie dotyczy tretynoiny przyjmowanej doustnie, a nie preparatów na skórę. Wysokie ryzykoWitamina B6 a kapecytabina z cisplatynąW trakcie chemioterapii kapecytabiną z cisplatyną nie stosuj witaminy B6 na dolegliwości dłoni i stóp — charakterystyka leku tego nie zaleca. Innych preparatów z witaminą B6 nie przyjmuj bez wiedzy onkologa prowadzącego. Dotyczy to zwłaszcza popularnych preparatów „magnez z witaminą B6” — po cisplatynie sięga się po magnez z powodu jego niedoborów, a witamina B6 wchodzi w skład większości takich preparatów. Sprawdź skład na opakowaniu i pokaż je lekarzowi. Dolegliwości dłoni i stóp w trakcie leczenia zgłoś lekarzowi zamiast sięgać po suplement; charakterystyka Xelody podaje w tym miejscu, że pewne dowody skuteczności ma w tym wskazaniu dekspantenol, a decyzja o nim należy do lekarza prowadzącego. Jeśli już przyjmujesz preparat z witaminą B6, powiedz o tym przed kolejnym cyklem. Wysokie ryzykoWitamina C a deferoksaminaOsoba leczona deferoksaminą nie powinna przyjmować preparatów witaminy C bez decyzji lekarza prowadzącego. Jeśli lekarz zgodzi się na witaminę C, obowiązują warunki z charakterystyki: początek po pierwszym miesiącu leczenia, najwyżej 200 mg na dobę w dawkach podzielonych, u dzieci według dawek z charakterystyki, tylko przy regularnym podawaniu leku i z kontrolą czynności serca; przy niewydolności serca witamina C jest zakazana całkowicie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. Wysokie ryzykoWitamina D a parykalcytolNie przyjmować preparatów witaminy D, także wielowitaminowych, ani preparatów wapnia bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym dializy; dawkę parykalcytolu lekarz dobiera do stężenia parathormonu i wapnia, a dodatkowa witamina D ten dobór zaburza. Preparatów witaminy D nie należy też łączyć z preparatami magnezu ani długotrwale z preparatami zawierającymi glin. Wiadomo, że objawami hiperkalcemii bywają osłabienie, nudności, zaparcia, wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu; przy takich objawach należy zgłosić się do lekarza. O każdym preparacie przyjmowanym bez recepty należy powiedzieć lekarzowi przed kolejną dializą. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. Wysokie ryzykoWitamina D a takalcytolJeśli stosujesz maść z takalcytolem i jednocześnie przyjmujesz witaminę D doustnie, powiedz o tym dermatologowi. Ulotka zaleca wtedy okresową kontrolę DWÓCH rzeczy: stężenia wapnia oraz białka w moczu — samo oznaczenie wapnia zalecenia nie wyczerpuje. Nie zwiększaj samodzielnie ilości nakładanej maści ani powierzchni, na którą ją nakładasz. Jeśli badanie wykaże podwyższone stężenie wapnia we krwi, ulotka nakazuje natychmiastowe przerwanie leczenia maścią i powtarzanie oznaczeń wapnia oraz białka w moczu do czasu unormowania wyników — zgłoś to lekarzowi. Dokument nie opisuje objawów, po których dałoby się to rozpoznać bez badania. Wysokie ryzykoWitamina D a kalcytriolJeśli przyjmujesz kalcytriol, nie stosuj suplementów z witaminą D, także preparatów wielowitaminowych, tranu ani żywności wzbogacanej w witaminę D, chyba że zaleci to lekarz. Sprawdź skład preparatów wieloskładnikowych. Jeśli przed kalcytriolem przyjmowałeś witaminę D, powiedz o tym lekarzowi. Nie odstawiaj kalcytriolu samodzielnie. Wysokie ryzykoWitamina D a kalcyfediolJeśli przyjmujesz kalcyfediol, nie stosuj suplementów z witaminą D, także preparatów wielowitaminowych ani tranu, bez uzgodnienia z lekarzem. Sprawdź skład preparatów wieloskładnikowych. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. Wysokie ryzykoWitamina D3 a tiazydyJeśli przyjmujesz tiazydowy lek moczopędny, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o suplementacji witaminy D albo wapnia. Charakterystyki części preparatów nakazują wtedy kontrolować stężenie wapnia w surowicy i odpowiednio dostosować dawkę. O potrzebie badania i o dalszym postępowaniu rozstrzyga lekarz prowadzący; nie odstawiaj samodzielnie ani leku, ani suplementu. Wysokie ryzykoWitamina D3 a naparstnica i inne glikozydy nasercoweJeśli przyjmujesz digoksynę albo inny lek nasercowy z naparstnicy, powiedz lekarzowi o witaminie D przed rozpoczęciem jej przyjmowania — także wtedy, gdy jest to preparat bez recepty. Ustal z nim kontrolę stężenia wapnia we krwi. Nie przyjmuj dawek witaminy D wyższych niż zalecone. Nudności, wymioty, brak apetytu, zaburzenia widzenia barw, spowolnienie lub nierówne bicie serca oraz osłabienie i splątanie wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Wysokie ryzykoWitamina E a warfarynaPrzy leczeniu warfaryną lub acenokumarolem nie zaczynaj przyjmować witaminy E bez porozumienia z lekarzem. Dotyczy to także preparatów wielowitaminowych z witaminą E. Charakterystyka warfaryny wymienia witaminę E wśród substancji nasilających działanie leku i nie podaje dawki, przy której to nie grozi. Jeśli już przyjmujesz witaminę E, nie zmieniaj dawki ani nie odstawiaj jej bez wiedzy lekarza. Rozpoczęcie, zmiana dawki albo odstawienie witaminy E wymaga częstszej kontroli INR; jej termin ustal z lekarzem. Wysokie ryzykoWitamina K a acenokumarolPodczas leczenia acenokumarolem nie rozpoczynać ani nie kończyć przyjmowania preparatu z witaminą K i nie zmieniać jego dawki bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Dotyczy to również witaminy K zawartej w preparatach wielowitaminowych. Ulotka każe ograniczać witaminę K, a zasada stałej, uzgodnionej ilości witaminy K zamiast nagłych zmian wykracza poza jej treść i pochodzi z wiedzy podręcznikowej. Wiadomo, że każda zmiana ilości witaminy K wymaga kontroli INR, czyli wskaźnika krzepliwości krwi; ulotka o tym nie wspomina. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. Wysokie ryzykoWitamina K2 a warfarynaPrzy leczeniu warfaryną lub acenokumarolem nie przyjmuj suplementów z witaminą K2, w tym MK-7, bez zgody lekarza prowadzącego leczenie przeciwzakrzepowe. Jeśli lekarz uzna witaminę K za potrzebną, to on ustala jej postać i stałą dawkę oraz kontrolę INR. Jeśli już przyjmujesz suplement z witaminą K2, nie odstawiaj go ani nie zmieniaj dawki samodzielnie, tylko powiedz o tym lekarzowi: zmiana może wpłynąć na INR. Charakterystyka Produktu Leczniczego acenokumarolu zaleca względnie stałą podaż pokarmów zawierających witaminę K1, a Charakterystyka warfaryny stwierdza, że duża podaż witaminy K w diecie ogranicza działanie warfaryny; skokowe zmiany są więc niewskazane przy obu lekach, a suplement zmienia podaż najgwałtowniej. Wysokie ryzykoWęgiel aktywny a leki przyjmowane doustnieMiędzy węglem aktywnym a lekiem przyjmowanym doustnie należy zachować odstęp co najmniej 2 godzin. Lek przyjmuje się przed węglem albo po nim. Szczególnie ważny jest odstęp przy lekach przeciwpadaczkowych, lekach przeciwwymiotnych, digoksynie, lekach przeciwzakrzepowych, teofilinie i doustnych środkach antykoncepcyjnych. Pór przyjmowania leków stosowanych na stałe nie należy zmieniać samodzielnie. To węgiel trzeba przyjąć tak, aby zachować odstęp. W razie wątpliwości porę przyjęcia węgla należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe z węglem aktywnym. Wysokie ryzykoYohimbina a leki hipotensyjneNie stosuj preparatów z johimbiną, jeśli masz nadciśnienie albo przyjmujesz leki stosowane w nadciśnieniu. Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, zanim sięgniesz po taki suplement. Jeśli przyjmujesz klonidynę, zachowaj szczególną ostrożność: oficjalna informacja o tym leku wymienia substancje blokujące receptory alfa-2, a johimbina do nich należy, jako mogące osłabiać jego działanie. Przy pozostałych lekach stosowanych w nadciśnieniu ostrzeżenie wynika z samego działania johimbiny, która podnosi ciśnienie. Traktuj je tak samo poważnie. Jeśli po przyjęciu suplementu z johimbiną wystąpi kołatanie serca, silny ból głowy albo znaczny wzrost ciśnienia, zgłoś się po pomoc medyczną. Wysokie ryzykoYohimbina a MAOINie łącz yohimbiny z inhibitorami monoaminooksydazy. Przy inhibitorach nieodwracalnych obowiązuje przerwa między odstawieniem leku a rozpoczęciem przyjmowania yohimbiny — jej długość określa charakterystyka danego produktu leczniczego. Silny ból głowy, kołatanie serca i wysokie ciśnienie wymagają pilnej pomocy medycznej. Wysokie ryzykoŻelazo a lewotyroksynaLewotyroksynę przyjmuj co najmniej 2 godziny przed preparatem żelaza. Jeśli nie możesz tak ułożyć pory przyjmowania, zapytaj lekarza lub farmaceutę. Nie zmieniaj dawki lewotyroksyny samodzielnie. Wysokie ryzykoŻelazo a fluorochinolonyOdstęp zależy od leku. Cyprofloksacynę przyjmuj 1 do 2 godzin przed żelazem albo co najmniej 4 godziny po nim. Przy moksyfloksacynie zachowaj około 6 godzin, przy lewofloksacynie 2 godziny przed i 2 godziny po. Nie przerywaj antybiotyku — wystarczy rozsunąć dawki w czasie. Wysokie ryzykoŻelazo a bisfosfonianyDoustny bisfosfonian przyjmuje się na czczo, popijając wodą; sposób i porę przyjęcia podaje ulotka konkretnego preparatu. Nie przyjmować żelaza razem z lekiem. Wymagany odstęp różni się między cząsteczkami: przy ibandronianie co najmniej 6 godzin przed i 1 godzinę po przyjęciu leku, przy alendronianie co najmniej 30 minut po przyjęciu leku. Przy ryzedronianie charakterystyka zakazuje przyjmowania jednoczesnego i odsyła do zaleceń dawkowania danego preparatu. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoŻelazo a eltrombopagZachować odstęp: eltrombopag przynajmniej dwie godziny przed suplementem mineralnym albo cztery godziny po nim. Nie odstawiać leku ani nie zmieniać jego dawki samodzielnie. Terminy przyjmowania ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Wysokie ryzykoŻelazo a inhibitory integrazy HIVPrzy dolutegrawirze przyjmować preparat żelaza razem z lekiem tylko wtedy, gdy lek jest przyjmowany z posiłkiem; w przeciwnym razie zachować odstęp sześciu godzin przed lekiem albo dwóch godzin po nim. Przy biktegrawirze przyjmować lek co najmniej dwie godziny przed preparatem żelaza albo razem z posiłkiem w dowolnym czasie; przy elwitegrawirze zachować odstęp czterech godzin przed lekiem i po nim. Osoba w ciąży przyjmująca biktegrawir powinna ustalić odstęp z lekarzem prowadzącym, ponieważ ulotka podaje dla niej osobne zalecenie. Osoba, u której lekarz stwierdził oporność wirusa na inhibitory integrazy, powinna zapytać lekarza o suplement, zanim zacznie go przyjmować; charakterystyka produktu z dolutegrawirem zaleca wtedy unikanie czynników obniżających ilość leku we krwi, w tym suplementów wapnia i żelaza. Jeśli lek i preparat żelaza zostały raz przyjęte razem, dokumenty nie podają postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku na HIV nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać pory jego przyjmowania bez uzgodnienia z lekarzem. Wysokie ryzykoŻelazo a entakaponPreparat żelaza przyjmować w odstępie dwóch–trzech godzin od entakaponu, przed nim albo po nim. Osoba leczona entakaponem powinna poinformować lekarza o suplementacji żelaza, zwłaszcza przy leczeniu niedokrwistości. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. Wysokie ryzykoŻelazo a penicylaminaZachować odstęp co najmniej dwóch godzin między preparatem żelaza a penicylaminą. Zalecenie obejmuje preparaty wielowitaminowe i wieloskładnikowe z żelazem oraz leki z żelazem wydawane na receptę. O preparacie żelaza należy powiedzieć lekarzowi prowadzącemu, ponieważ charakterystyka wymaga regularnych badań krwi i moczu w czasie leczenia penicylaminą. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. Wysokie ryzykoŻelazo a metyldopa i karbidopaMetyldopę albo preparat z karbidopą przyjmuj co najmniej dwie godziny PO preparacie żelaza — taką kolejność podaje ulotka („należy je przyjmować co najmniej 2 godziny po podaniu leku zawierającego żelazo”). Dokument nie mówi, jaki odstęp zachować, gdy lek przyjąłeś jako pierwszy; w takiej sytuacji porę żelaza ustal z farmaceutą. Jeśli przyjmujesz metyldopę w ciąży, a żelazo z powodu niedokrwistości, pory obu preparatów ustal z lekarzem lub farmaceutą: oba są ważne i chodzi wyłącznie o odstęp między nimi. Żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie. Wysokie ryzykoŻelazo a ketoanalogi aminokwasówJeśli przyjmujesz Ketosteril, nie bierz żelaza w tym samym czasie. Zachowaj co najmniej 2 godziny odstępu między nimi. Powiedz nefrologowi, że przyjmujesz żelazo. Nie odstawiaj leku samodzielnie. Wysokie ryzykoŻelazo a raltegrawirJeśli przyjmujesz raltegrawir, nie łącz go w jednej porze z preparatem żelaza. Zachowaj co najmniej dwie godziny odstępu i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV o każdym preparacie żelaza. Nie odstawiaj leku i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. Wysokie ryzykoŻurawina a acenokumarolW czasie leczenia acenokumarolem nie należy pić soku żurawinowego ani produktów zawierających koncentrat tego soku — tak podaje ulotka leku. Pytania o inne postacie żurawiny oraz o postępowanie po wypiciu soku warto zadać lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie. Wysokie ryzykoŻurawina a takrolimusOsoby przyjmujące takrolimus nie powinny stosować soku z żurawiny ani preparatów z żurawiną. Dotyczy to także suplementów wieloskładnikowych z żurawiną. Jeśli preparat z żurawiną był stosowany razem z lekiem, należy poinformować o tym lekarza prowadzącego. Dotyczy to także odstawienia takiego preparatu, ponieważ lekarz może zlecić kontrolę stężenia leku we krwi. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. Wysokie ryzykoŻurawina a warfarynaPodczas leczenia warfaryną nie stosuj suplementów z żurawiną ani soku żurawinowego. Siniaki bez urazu, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w moczu i ciemny stolec zgłoś lekarzowi.

Ostrożność

OstrożnośćGlukozamina a leki na cukrzycęJeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz leki obniżające stężenie glukozy, poinformuj lekarza lub farmaceutę o przyjmowaniu glukozaminy, a po jej włączeniu zwróć uwagę na wyniki swoich pomiarów glikemii. Nie zmieniaj dawek leków przeciwcukrzycowych na własną rękę. OstrożnośćKwas alfa-liponowy a chemioterapiaUnikaj w trakcie chemioterapii bez konsultacji z onkologiem. OstrożnośćKwas alfa-liponowy a lewotyroksynaMonitoruj TSH/fT3 przy łączeniu z lewotyroksyną; konsultacja z lekarzem. OstrożnośćKwas alfa-liponowy a leki na cukrzycęMonitoruj glikemię przy włączeniu kwasu alfa-liponowego, jeśli przyjmujesz leki przeciwcukrzycowe. Wczesne objawy niedocukrzenia to drżenie, poty, kołatanie serca i nagły głód. Wymagają natychmiastowego spożycia cukru prostego i kontaktu z lekarzem. Jeżeli pojawia się splątanie albo inne zaburzenie świadomości, nie podawaj niczego doustnie i wezwij pogotowie. O ewentualnej zmianie dawki leku decyduje lekarz prowadzący. Nie modyfikuj jej samodzielnie. OstrożnośćL-dopa a witamina B6Jeśli przyjmujesz lewodopę w preparacie złożonym z karbidopą albo benserazydem — a takie są wszystkie zarejestrowane preparaty doustne, dojelitowe i infuzyjne — nie musisz ograniczać witaminy B6 z suplementu ani z diety. Charakterystyka produktu leczniczego Nakom stwierdza to wprost: „Nakom można stosować u pacjentów z chorobą i zespołem Parkinsona, przyjmujących preparaty witaminowe zawierające chlorowodorek pirydoksyny (witamina B6)". Nie zmieniaj dawki leku ani nie odstawiaj suplementu na własną rękę — o każdej zmianie w terapii rozstrzyga neurolog prowadzący. Jeśli zauważysz nasilenie sztywności lub spowolnienia ruchowego po rozpoczęciu przyjmowania nowego preparatu, zgłoś to lekarzowi. OstrożnośćL-karnityna a piwmecylinamPrzy długim lub powtarzanym leczeniu piwmecylinamem omówić z lekarzem bóle mięśni, zmęczenie lub splątanie. O tym, czy uzupełnianie karnityny jest potrzebne, decyduje lekarz. Antybiotyku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćL-tryptofan a buspironNie łączyć preparatów z L-tryptofanem z buspironem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Przy podejrzeniu zespołu serotoninowego leczenie buspironem przerywa się natychmiast, a decyzję podejmuje lekarz. Objawy alarmowe to pobudzenie, drżenie mięśni, przyspieszone tętno i gorączka. OstrożnośćL-tryptofan a wortioksetynaJeśli przyjmujesz wortioksetynę, nie stosuj suplementów z L-tryptofanem bez rozmowy z lekarzem. Niepokój, splątanie, drżenie, nadmierną potliwość, gorączkę albo przyspieszone bicie serca zgłoś natychmiast lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćMelatonina a BenzodiazepinyNie łączyć bez konsultacji z lekarzem/farmaceutą - możliwa nadmierna sedacja. Nie prowadzić pojazdów; rozważyć redukcję dawek. OstrożnośćMelatonina a AlkoholUnikaj alkoholu w dniu suplementacji melatoniny.
Pokaż pozostałe
OstrożnośćMelatonina a kofeinaNie spożywaj kawy <6h przed snem, suplementacja melatoniny może wymagać wyższej dawki. OstrożnośćNAC a nitroglicerynaŁącz wyłącznie pod kontrolą lekarza; monitoruj ciśnienie. Nie modyfikuj leczenia azotanami bez konsultacji. OstrożnośćNAC a leki przeciwkaszloweNie łącz suplementu z N-acetylocysteiną z lekiem hamującym kaszel bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą. Dotyczy to także syropów i tabletek na suchy kaszel kupowanych bez recepty. OstrożnośćNSAID a czosnekPrzy regularnym stosowaniu NSAID ogranicz suplementy czosnku. Kulinarne – bezpieczne. OstrożnośćNSAID a miłorząb japońskiZachowaj ostrożność i nie łącz miłorzębu z lekami przeciwbólowymi z grupy NLPZ przez dłuższy czas bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Powiedz o przyjmowaniu miłorzębu przed planowanym zabiegiem chirurgicznym lub stomatologicznym. Niepokojące objawy — przedłużone krwawienie z drobnej rany, częste siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, czarny stolec — zgłoś lekarzowi. Nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwbólowego przepisanego przez lekarza. OstrożnośćS-adenozylo-L-metionina a L-dopaOsoby leczone lewodopą powinny przed włączeniem SAMe skonsultować się z neurologiem. Pogorszenie kontroli objawów po włączeniu suplementu należy zgłosić lekarzowi. OstrożnośćSSRI a S-adenozylo-L-metioninaNie łącz SAMe z lekami przeciwdepresyjnymi bez wiedzy lekarza prowadzącego, a przy każdej zmianie dawki takiego leku zachowaj szczególną czujność i nie odstawiaj go na własną rękę. Charakterystyka produktu leczniczego sertraliny wymienia jako objawy zespołu serotoninowego pobudzenie, drżenie oraz hipertermię i określa je jako potencjalnie zagrażające życiu — ich wystąpienie wymaga pilnego kontaktu z lekarzem. Jeśli masz rozpoznaną chorobę afektywną dwubiegunową, nie przyjmuj SAMe bez decyzji lekarza prowadzącego: opisywano wywoływanie przez nią objawów hipomanii i manii (PMID 28682528). OstrożnośćSaccharomyces boulardii a leki przeciwgrzybicze doustne i dożylneNie przyjmować preparatów z Saccharomyces boulardii razem z lekiem przeciwgrzybiczym doustnym lub dożylnym. Rozpoczęcie przyjmowania probiotyku dopiero po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego i uzgodnienie tego z lekarzem lub farmaceutą wykracza poza treść charakterystyki i wynika z ostrożności. Dokument wymienia tylko grupę leków, a flukonazol i nystatyna to przykłady dodane w tym opisie. Leków przeciwgrzybiczych stosowanych na skórę lub dopochwowo nie wymienia. OstrożnośćSaccharomyces boulardii a inhibitory monoaminooksydazyPrzyjmując lek z grupy IMAO, nie zaczynaj preparatu z Saccharomyces boulardii bez wiedzy lekarza lub farmaceuty. Dotyczy to zwłaszcza osób, które mają rozpoznane nadciśnienie tętnicze albo przyjmują leki obniżające ciśnienie — u nich skutek opisany w charakterystyce waży więcej. Przy stosowaniu leków z grupy IMAO obowiązują zalecenia dietetyczne, które ustala lekarz prowadzący — preparat z żywymi drożdżakami omów razem z nim. Leku z grupy IMAO nie wolno odstawiać samodzielnie. Osobne, mocniejsze zastrzeżenie dotyczy leków przeciwgrzybiczych: charakterystyka nie zaleca podawania ich razem z tym drożdżakiem. OstrożnośćAloes doustny a diuretykiNie łącz doustnego lateksu aloesowego z lekami moczopędnymi bez wiedzy lekarza. Zgłoś osłabienie mięśni, kurcze, kołatanie serca. OstrożnośćAloes doustny a leki przeciwarytmiczne i leki wydłużające odstęp QTOsoby przyjmujące leki przeciwarytmiczne albo leki wydłużające odstęp QT (należą do nich na przykład niektóre antybiotyki makrolidowe i leki przeciwpsychotyczne) powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem preparatu z lateksem aloesowym. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych, które go zawierają. Preparatu z lateksem aloesowym nie należy stosować dłużej niż tydzień. Niezależnie od tego preparat przyjmuje się kilka godzin przed innymi lekami albo kilka godzin po nich. Przy biegunce trzeba przerwać jego stosowanie. Kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenie, osłabienie lub kurcze mięśni wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćAloes doustny a kortykosteroidyOsoby przyjmujące kortykosteroidy działające ogólnoustrojowo, doustnie lub we wstrzyknięciach, na przykład prednizon lub hydrokortyzon, powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem preparatu z lateksem aloesowym. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych, które go zawierają. Preparatu z lateksem aloesowym nie należy stosować dłużej niż tydzień. Niezależnie od tego preparat przyjmuje się kilka godzin przed innymi lekami albo kilka godzin po nich. Przy biegunce trzeba przerwać jego stosowanie. Osłabienie lub kurcze mięśni albo kołatanie serca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćAminoglikozydy a magnezPodczas leczenia aminoglikozydem kontrolę magnezu i pozostałych elektrolitów zleca lekarz prowadzący; ryzyko rośnie przy dużych dawkach skumulowanych, długim leczeniu i u osób starszych. O ewentualnej suplementacji rozstrzyga lekarz — magnez wydala się przez nerki, a ich czynność w trakcie takiego leczenia bywa upośledzona. OstrożnośćAndrographis a NLPZOsoby, które przyjmują niesteroidowe leki przeciwzapalne, na przykład ibuprofen, ketoprofen, naproksen, diklofenak lub kwas acetylosalicylowy, powinny przed zastosowaniem preparatu z andrographis zapytać lekarza lub farmaceutę. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych, w tym połączeń andrographis z jeżówką. Przegląd TGA zalicza też alkohol i intensywny wysiłek fizyczny do czynników, które mogą nasilić reakcję alergiczną. W czasie stosowania preparatu rozsądnie ich unikać. Duszność, obrzęk twarzy, warg lub gardła, rozległa pokrzywka, zawroty głowy albo omdlenie po przyjęciu preparatu wymagają natychmiastowego wezwania pomocy medycznej. Każdy objaw reakcji alergicznej, także łagodny, na przykład wysypka, zaczerwienienie lub świąd, wymaga natychmiastowego przerwania stosowania i pilnej oceny lekarskiej. Łagodna reakcja może szybko przejść w ciężką. Wysypki ani zaczerwienienia nie należy brać za objaw przeziębienia. Po jakiejkolwiek reakcji alergicznej nie należy ponownie stosować żadnego preparatu z andrographis. Kolejna reakcja może być cięższa. OstrożnośćAntybiotyki a witamina K2Jeśli przyjmujesz doustny lek przeciwzakrzepowy, o kontroli INR w trakcie i po antybiotykoterapii rozstrzyga lekarz prowadzący — to najważniejsze zabezpieczenie w tej sytuacji. Ryzyko jest większe przy antybiotykach o szerokim zakresie działania, przy kilku naraz oraz gdy dochodzą inne obciążenia: zabieg, niedobór witaminy K w diecie, choroba nerek lub nowotworowa. Nie odstawiaj samodzielnie ani antybiotyku, ani leku przeciwzakrzepowego. Osobna uwaga o samej witaminie K2: przy doustnym leku przeciwzakrzepowym z grupy antagonistów witaminy K nie wprowadzaj jej samodzielnie — działa przeciwstawnie do leku i destabilizuje INR. Siniaki bez urazu, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w moczu albo czarny stolec zgłoś niezwłocznie. OstrożnośćAntydepresanty trójcykliczne a dziurawiecOsoby leczone trójcyklicznym lekiem przeciwdepresyjnym nie powinny rozpoczynać przyjmowania dziurawca bez wiedzy lekarza prowadzącego. Leku nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie. Odstawienie dziurawca również należy omówić z lekarzem, ponieważ po ustąpieniu indukcji stężenie leku może się zmienić (to wiedza podręcznikowa, nie wynik cytowanej pracy). OstrożnośćAshwagandha a Leki immunosupresyjneUnikaj przy transplantacjach narządów i chorobach autoimmunologicznych. OstrożnośćAshwagandha a Leki uspokajająceObserwuj senność i zgłoś ją lekarzowi prowadzącemu. O ewentualnej zmianie dawki leku uspokajającego rozstrzyga lekarz — nie odstawiaj go ani nie zmieniaj dawki na własną rękę. OstrożnośćAshwagandha a lewotyroksynaAshwagandha może wpływać na stężenie hormonów tarczycy, dlatego przy leczeniu lewotyroksyną istnieje ryzyko zmiany skuteczności leku. Jeśli przyjmujesz lewotyroksynę, rozpoczęcie lub odstawienie ashwagandhy omów z lekarzem prowadzącym — to on decyduje o kontroli TSH, fT4 i fT3 oraz o ewentualnej korekcie dawki. Nie należy zmieniać dawki lewotyroksyny samodzielnie. Objawy takie jak kołatanie serca, nietolerancja ciepła, nadmierna senność lub przyrost masy ciała wymagają konsultacji. OstrożnośćAshwagandha a hormony tarczycyJeśli przyjmujesz lewotyroksynę lub inny preparat hormonów tarczycy, nie zaczynaj przyjmowania ashwagandhy na własną rękę. Jeśli już ją przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi — przy takim połączeniu uzasadniona jest kontrola TSH, a w razie potrzeby fT3 i fT4, także wtedy, gdy nic Ci nie dolega. Zgłoś lekarzowi objawy takie jak kołatanie serca, chudnięcie, niepokój czy gorsze znoszenie ciepła i odstaw preparat. Nie zmieniaj samodzielnie dawki lewotyroksyny. Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli masz rozpoznaną nadczynność tarczycy. OstrożnośćAshwagandha a BenzodiazepinyPrzyjmując benzodiazepinę, nie zaczynaj preparatu z ashwagandhą bez wiedzy lekarza lub farmaceuty. Do czasu poznania własnej reakcji nie prowadź pojazdów i nie obsługuj maszyn. Nie łącz obu z alkoholem. Przy nadmiernej senności, splątaniu, zaburzeniach równowagi lub spłyceniu oddechu skontaktuj się pilnie z lekarzem. Leku uspokajającego nie wolno odstawiać samodzielnie: nagłe przerwanie leczenia benzodiazepiną grozi zespołem odstawiennym — niepokojem, bezsennością, drżeniem, a przy dłuższym leczeniu także drgawkami. O sposobie zakończenia leczenia decyduje lekarz. To samo zastrzeżenie dotyczy barbituranów i innych leków o działaniu uspokajającym. OstrożnośćAshwagandha a alkoholNie łącz ashwagandhy z alkoholem w tym samym dniu, a przy regularnym piciu alkoholu nie zaczynaj suplementu bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą. Osoby z jakąkolwiek chorobą wątroby nie powinny przyjmować ashwagandhy. Żółtaczka, ciemny mocz, świąd skóry, nudności lub ból w prawym podżebrzu w trakcie przyjmowania mogą wskazywać na uszkodzenie wątroby i wymagają odstawienia preparatu i pilnej wizyty u lekarza. Do czasu poznania własnej reakcji nie prowadź pojazdów po jednoczesnym przyjęciu alkoholu i suplementu. OstrożnośćAspiryna a witamina EPrzy aspirynie profilaktycznej (75–100 mg) ryzyko małe. Dawki >400 IU omów z lekarzem. OstrożnośćBerberyna a metforminaJeśli przyjmujesz metforminę, nie zaczynaj przyjmowania berberyny bez wiedzy lekarza. Kontroluj stężenie glukozy ściślej, zwłaszcza na początku. Wczesne objawy niedocukrzenia to drżenie, poty, kołatanie serca i nagły głód. Wymagają natychmiastowego spożycia cukru prostego i kontaktu z lekarzem. Jeżeli pojawia się splątanie albo inne zaburzenie świadomości, nie podawaj niczego doustnie i wezwij pogotowie. O ewentualnej zmianie dawki metforminy decyduje lekarz prowadzący i nie modyfikuj jej samodzielnie. OstrożnośćBerberyna a warfarynaU osób leczonych warfaryną lub acenokumarolem należy kontrolować INR po włączeniu i po odstawieniu berberyny. Przed rozpoczęciem suplementacji należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. OstrożnośćBerberyna a takrolimusJeśli przyjmujesz takrolimus (lub inny lek po przeszczepie), nie stosuj berberyny bez wiedzy zespołu transplantacyjnego. Zgłoś stosowanie suplementu lekarzowi prowadzącemu. OstrożnośćBergamotka a statynyNie łącz bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Szczególna ostrożność przy simwastatynie, atorwastatynie i lowastatynie. Zgłoś lekarzowi bóle, tkliwość lub osłabienie mięśni. Bergamotka nie zastępuje statyny ani nie upoważnia do zmiany jej dawki. OstrożnośćBeta-blokery a kofeinaJeśli przyjmujesz lek beta-adrenolityczny, uwzględnij łączną ilość kofeiny z kawy, herbaty, napojów energetyzujących i preparatów przedtreningowych — sumuje się. Wzrost ciśnienia po kawie opisano również u osób, którym podano taki lek. Badanie objęło niewielką grupę osób zdrowych, więc u osoby leczonej z powodu nadciśnienia lub choroby serca skutki mogą być inne. O skokach ciśnienia lub niepokojącym odczuciu bicia serca poinformuj lekarza prowadzącego. OstrożnośćBetaina a wigabatryna i analogi kwasu gamma-aminomasłowegoJeśli przyjmujesz wigabatrynę, gabapentynę lub pregabalinę, powiedz lekarzowi prowadzącemu o preparacie z betainą — także wtedy, gdy na opakowaniu widnieje nazwa trimetyloglicyna lub TMG. W padaczce nie zaczynaj suplementu bez wiedzy neurologa. Nawrót lub nasilenie napadów w czasie przyjmowania suplementu wymaga pilnego kontaktu z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwpadaczkowe. OstrożnośćBiałko sojowe a lewotyroksynaNie zaczynaj ani nie odstawiaj preparatu z białkiem sojowym bez powiedzenia o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie tarczycy. Charakterystyka zaleca, by w obu tych okresach — w trakcie przyjmowania i po jego zakończeniu — dokładnie kontrolować stężenia T4 i TSH w surowicy, bo dawkę leku może trzeba będzie dostosować, czasem znacznie. Rozdzielenie pór przyjmowania jest rozsądne i wynika ze sposobu dawkowania samego leku (całkowitą dawkę dobową przyjmuje się rano, na czczo, co najmniej pół godziny przed śniadaniem, popijając wodą), ale samo w sobie NIE zastępuje kontroli badań: dokument opisuje wpływ diety, a nie wyłącznie jednoczesnego przyjęcia. Dawki lewotyroksyny nie zmieniaj samodzielnie. OstrożnośćBiotyna a testy czynności tarczycyO przyjmowaniu biotyny poinformuj lekarza zlecającego badanie oraz laboratorium, a z lekarzem ustal też czas przerwy przed pobraniem krwi. Według wytycznych AACC z 2020 roku po przyjęciu 5–10 mg biotyny przerwa zależnie od testu może sięgać nawet 72 godzin. Po większych dawkach biotyna utrzymuje się we krwi dłużej. Przy upośledzonej czynności nerek może utrzymywać się dłużej również po dawkach mniejszych. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zaznacza, że nie ma danych pozwalających wskazać przerwę, która na pewno zapobiegnie błędnemu wynikowi. Nie zmieniaj dawki lewotyroksyny na podstawie wyniku uzyskanego w czasie przyjmowania biotyny. OstrożnośćBiotyna a leki przeciwpadaczkoweDługotrwałe leczenie karbamazepiną, fenytoiną lub fenobarbitalem może przyspieszać rozkład biotyny. Potrzebę kontroli i ewentualnej suplementacji ustala lekarz prowadzący leczenie padaczki — samodzielne dołączanie preparatów przy tym leczeniu nie jest wskazane. Osobna, ważna uwaga: biotyna w wysokich dawkach zaburza wyniki oznaczeń laboratoryjnych — hormonów tarczycy, troponiny i PSA. O przyjmowaniu preparatu z biotyną należy poinformować lekarza zlecającego badania oraz laboratorium. OstrożnośćBiotyna a badania laboratoryjneO przyjmowaniu biotyny poinformuj lekarza zlecającego badanie oraz laboratorium, a z lekarzem ustal też czas przerwy przed pobraniem krwi. Według wytycznych AACC z 2020 roku po przyjęciu 5–10 mg biotyny przerwa zależnie od testu może sięgać nawet 72 godzin. Po większych dawkach biotyna utrzymuje się we krwi dłużej. Przy dawkach leczniczych wynoszących co najmniej 100 mg na dobę przerwa powinna trwać co najmniej 72 godziny, chyba że odstawienie biotyny jest przeciwwskazane ze względów medycznych. Przy upośledzonej czynności nerek biotyna może utrzymywać się we krwi dłużej. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zaznacza, że nie ma danych pozwalających wskazać przerwę, która na pewno zapobiegnie błędnemu wynikowi. OstrożnośćBorówka amerykańska a leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkoweOsoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe powinny zapytać lekarza lub farmaceutę przed zastosowaniem preparatu z borówką amerykańską, gdy jego dzienna porcja odpowiada co najmniej 5 g suszonych albo 37,5 g świeżych owoców. Gdy etykieta tego nie podaje, należy przyjąć, że porcja osiąga te wartości. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z borówką amerykańską. Osoby leczone warfaryną lub acenokumarolem powinny ustalić z lekarzem kontrolę INR po rozpoczęciu i po odstawieniu preparatu. Krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki powstające bez urazu, krew w moczu, czarny stolec albo przedłużone krwawienie z drobnej rany wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćBorówka czernica a doustne leki przeciwzakrzepoweOsoby leczone warfaryną lub acenokumarolem nie powinny bez konsultacji z lekarzem przyjmować preparatów i soków z borówki czernicy ani jeść dużych ilości jej owoców. Po rozpoczęciu i po zakończeniu stosowania borówki czernicy należy ustalić z lekarzem kontrolę wskaźnika INR. Krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki bez urazu, krew w moczu, czarny stolec albo przedłużone krwawienie z drobnej rany wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćBorówka czernica a leki przeciwpłytkoweOsoby przyjmujące leki przeciwpłytkowe, na przykład kwas acetylosalicylowy, nie powinny bez konsultacji z lekarzem stosować preparatów z borówką czernicą, w tym wyciągów, herbat i soków. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z borówką czernicą. Krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki bez urazu, krew w moczu, czarny stolec albo przedłużone krwawienie z drobnej rany wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku przeciwpłytkowego nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać jego dawki. OstrożnośćBoswellia a warfarynaOsoby leczone warfaryną nie powinny rozpoczynać ani odstawiać preparatów z boswellią bez konsultacji z lekarzem. Przy stosowaniu wskazana częstsza kontrola INR według zaleceń lekarza. OstrożnośćBromelaina a leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkoweJeśli przyjmujesz acenokumarol, warfarynę, lek z grupy nowych doustnych antykoagulantów, kwas acetylosalicylowy w dawce przeciwpłytkowej albo klopidogrel, powiedz lekarzowi o preparacie z bromelainą przed rozpoczęciem jego przyjmowania. Przy leczeniu antagonistą witaminy K ustal z lekarzem kontrolę wskaźnika INR. Ta sama ostrożność dotyczy przewlekle przyjmowanych leków przeciwbólowych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych — one również wpływają na czynność płytek krwi. Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym i stomatologicznym poinformuj o suplemencie — dokument rejestrowy przewiduje monitorowanie pacjenta, a nie samo odstawienie na własną rękę. Sińce pojawiające się bez urazu, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu albo czarny stolec wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćBromelaina a inhibitory konwertazy angiotensynyJeśli przyjmujesz lek na nadciśnienie z końcówką -pryl, mierz ciśnienie częściej przez cały czas przyjmowania preparatu z bromelainą, zwłaszcza na początku i po każdej zmianie dawki leku. Zapisuj wyniki. O suplemencie powiedz lekarzowi prowadzącemu. Zawroty głowy przy wstawaniu, osłabienie, zasłabnięcie albo wynik pomiaru wyraźnie niższy niż zwykle wymagają kontaktu z lekarzem. Nie zmniejszaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćBromelaina a benzodiazepiny, barbiturany, opioidy i leki przeciwdepresyjneJeśli przyjmujesz lek nasenny, uspokajający, opioidowy lek przeciwbólowy albo lek przeciwdepresyjny, obserwuj senność przez cały czas przyjmowania preparatu z bromelainą, zwłaszcza w pierwszych dniach. Nie prowadź pojazdu, dopóki nie wiesz, jak działa na Ciebie to połączenie. O suplemencie powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie. Nadmierna senność w ciągu dnia, spowolnienie, splątanie albo trudność w wybudzeniu wymagają kontaktu z lekarzem — u osoby starszej pilnie. OstrożnośćBromelaina a leki metabolizowane przez CYP2C9 i CYP2C8Jeśli przyjmujesz fenytoinę, lek przeciwcukrzycowy z grupy pochodnych sulfonylomocznika albo repaglinid, powiedz lekarzowi o preparacie z bromelainą przed rozpoczęciem jego przyjmowania. Przy lekach przeciwcukrzycowych mierz glikemię częściej przez pierwsze dwa tygodnie. Objawy niedocukrzenia — drżenie, poty, kołatanie serca, dezorientacja — oraz zawroty głowy, chwiejność chodu lub podwójne widzenie przy fenytoinie wymagają kontaktu z lekarzem. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćBłonnik a lewotyroksynaZachować odstęp między lewotyroksyną a preparatem błonnika: lek na czczo, błonnik najwcześniej cztery godziny później. Nie zmieniać dawki hormonu samodzielnie. Przy stałym stosowaniu błonnika omówić z lekarzem kontrolę TSH. OstrożnośćBłonnik a digoksynaNie przyjmować preparatu błonnika razem z digoksyną, tylko zachować odstęp. Charakterystyka mówi o pokarmach bogatych w błonnik, a preparat błonnika dostarcza tego samego składnika w większym stężeniu. Przy stałym stosowaniu błonnika omówić z lekarzem kontrolę stężenia digoksyny we krwi i nie zmieniać dawki leku samodzielnie. OstrożnośćBłonnik a żelazoPrzyjmuj preparat żelaza i porcję błonnika w odstępie kilku godzin, nie razem. Jeśli suplementujesz żelazo z powodu stwierdzonego niedoboru, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o preparacie błonnika — kontrolne badanie morfologii i ferrytyny pokaże, czy wchłanianie jest wystarczające. Nie zwiększaj dawki żelaza samodzielnie: nadmiar żelaza jest szkodliwy, a objawy niedoboru mogą mieć inną przyczynę. OstrożnośćChitozan a doustne leki przeciwzakrzepoweJeśli przyjmujesz warfarynę albo acenokumarol, nie zaczynaj przyjmowania chitozanu bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. O każdym rozpoczęciu i odstawieniu chitozanu powiedz lekarzowi, ponieważ może być potrzebna kontrola INR. Między chitozanem a lekiem zachowaj kilka godzin odstępu. Sińce bez urazu, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu albo czarny stolec wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku przeciwzakrzepowego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie. OstrożnośćChmiel a leki uspokajająceJeśli przyjmujesz leki nasenne lub inne hamujące ośrodkowy układ nerwowy, nie łącz ich z chmielem bez wiedzy lekarza. Uważaj na senność za kierownicą i nie łącz z alkoholem. Zalecenie wynika z ostrożności wobec zbieżnego kierunku działania, nie z wykazanej interakcji. OstrożnośćCholestyramina a witamina K2Przyjmuj wit.K co najmniej 4h przed lub po cholestyraminie. OstrożnośćChondroityna a warfarynaPrzy leczeniu warfaryną lub acenokumarolem nie włączać chondroityny bez wiedzy lekarza. Po włączeniu i po odstawieniu sprawdzić INR oraz zgłaszać nietypowe krwawienia i siniaki. OstrożnośćChondroityna a glukozaminaOsoba przyjmująca glukozaminę jako lek powinna omówić z lekarzem lub farmaceutą dołączenie chondroityny, także w preparatach złożonych. Charakterystyka nie nakazuje odstępu ani nie zakazuje łączenia. OstrożnośćChondroityna a leki przeciwpłytkoweOsoby przyjmujące leki przeciwpłytkowe, np. kwas acetylosalicylowy, dipirydamol, klopidogrel lub tiklopidynę, powinny omówić stosowanie chondroityny z lekarzem, także w preparatach złożonych z glukozaminą. Nietypowe krwawienia i siniaki należy zgłosić lekarzowi. Leku przeciwpłytkowego nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać jego dawki. OstrożnośćChrom a leki na cukrzycęMonitoruj stężenie glukozy, szczególnie na początku stosowania chromu, i omów suplementację z lekarzem prowadzącym. Nie zmieniaj samodzielnie dawek leków przeciwcukrzycowych. OstrożnośćChrom a lewotyroksynaPrzyjmuj lewotyroksynę ≥3–4h od suplementów chromu. Monitoruj TSH. OstrożnośćCynamon cassia a warfarynaPrzy leczeniu warfaryną lub acenokumarolem unikać dużych ilości cynamonu cassia w suplementach i wybierać odmianę cejlońską. Kontrolować INR i skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćCynk a MiedźDługotrwałe przyjmowanie cynku w ilościach przekraczających zalecaną dzienną porcję może prowadzić do niedoboru miedzi. Jeśli stosujesz preparat cynku w wyższej podaży, omów z lekarzem lub farmaceutą, czy potrzebna jest kontrola gospodarki miedzią i czy preparat złożony nie byłby właściwszy niż sam cynk. OstrożnośćCynk a tiazydyPrzy długotrwałym leczeniu tiazydem o zasadności oznaczenia cynku i o ewentualnej suplementacji decyduje lekarz prowadzący. Sama surowica może nie oddawać zasobów ustrojowych cynku, dlatego wyniku nie interpretuj samodzielnie. OstrożnośćCynk a bisfosfonianyPrzyjmuj bisfosfoniany ≥2h przed lub po suplementach cynku. OstrożnośćCynk a baloksawir marboksylNie przyjmować preparatu cynku razem z lekiem. Wiadomo, że baloksawir marboksyl przyjmuje się w pojedynczej dawce; charakterystyka nie podaje odstępu, który usuwałby interakcję, dlatego porę przyjęcia preparatu cynku w dniu leczenia należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Zalecenie obejmuje także preparaty wielowitaminowe i wieloskładnikowe z cynkiem. Jeśli lek i preparat cynku zostały już przyjęte razem, dokument nie podaje postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćCytykolina a lewodopaOsoby leczone lewodopą powinny przed zastosowaniem preparatu z cytykoliną skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe z cytykoliną. Niepokojące objawy po rozpoczęciu przyjmowania preparatu należy zgłosić lekarzowi. Leków nie należy odstawiać ani zmieniać ich dawek samodzielnie. OstrożnośćCzarnuszka siewna a doustne leki przeciwcukrzycoweJeśli przyjmujesz doustne leki przeciwcukrzycowe i rozważasz czarnuszkę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu ZANIM zaczniesz ją przyjmować. Może być potrzebna częstsza kontrola cukru, a przy dłuższym stosowaniu także zmiana dawki leku, o której rozstrzyga lekarz. Nie odstawiaj ani nie zmniejszaj dawki leku przeciwcukrzycowego samodzielnie na podstawie lepszych wyników pomiaru. Zwróć uwagę na objawy niskiego cukru: drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód, zaburzenia koncentracji. Nie zaczynaj też przyjmowania czarnuszki tuż przed planowanym zabiegiem bez wiedzy lekarza. OstrożnośćCzarny bez a leki immunosupresyjneOsoby po przeszczepie lub leczone immunosupresyjnie powinny skonsultować z lekarzem prowadzącym stosowanie preparatów z czarnego bzu. OstrożnośćCzerwone drożdże ryżowe a wit. b3Nie łącz preparatu z czerwonym ryżem drożdżowym z niacyną przyjmowaną w porcjach obniżających stężenie lipidów, czyli od 1 g na dobę wzwyż, bez decyzji lekarza. Próg ten pochodzi z charakterystyk produktów leczniczych i dotyczy niacyny stosowanej jako środek na lipidy — nie odnosi się do niacyny obecnej w preparatach witaminowych w ilościach wielokrotnie mniejszych. Ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza z gorączką lub ciemnym moczem, wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Osobno: sam czerwony ryż drożdżowy działa jak statyna i nie jest preparatem obojętnym — w Unii Europejskiej monakoliny z tego surowca objęto ograniczeniami rozporządzeniem 2022/860, a zaburzenia lipidowe wymagają opieki lekarskiej, nie samodzielnej suplementacji. OstrożnośćCzerwone drożdże ryżowe a fenofibrat i cyprofibratJeśli przyjmujesz fenofibrat albo cyprofibrat, nie sięgaj po preparat z czerwonym ryżem drożdżowym bez zgody lekarza. Ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza z gorączką lub złym samopoczuciem, a także ciemny mocz wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Przy takich objawach charakterystyki statyn zalecają oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) we krwi. Nie odstawiaj samodzielnie leku przepisanego przez lekarza. OstrożnośćCzerwone drożdże ryżowe a amiodaron lub werapamilJeśli przyjmujesz amiodaron albo werapamil, skonsultuj z lekarzem preparat z czerwonym ryżem drożdżowym ZANIM zaczniesz go przyjmować. Nie dokładaj go do leczenia kardiologicznego samodzielnie. Ból mięśni, ich tkliwość lub osłabienie oraz ciemne zabarwienie moczu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku kardiologicznego nie odstawiaj samodzielnie. OstrożnośćCzerwone drożdże ryżowe a acenokumarol i warfarynaJeśli przyjmujesz acenokumarol albo warfarynę, powiedz lekarzowi o preparacie z czerwonym ryżem drożdżowym ZANIM zaczniesz go przyjmować, i powiedz również wtedy, gdy planujesz go odstawić. Po każdej takiej zmianie potrzebna jest kontrola wskaźnika INR w terminie ustalonym przez lekarza. Nie zmieniaj samodzielnie dawki leku przeciwzakrzepowego na podstawie wyniku. Nasilone albo przedłużone krwawienie, krew w moczu lub stolcu, rozległe siniaki bez urazu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. OstrożnośćCzerwone drożdże ryżowe a azytromycynaJeśli lekarz przepisał azytromycynę, powiedz mu o preparacie z czerwonym ryżem drożdżowym. Na czas antybiotykoterapii najbezpieczniej suplement odstawić — jest to preparat, który można przerwać bez szkody, inaczej niż lek. Zwróć uwagę na ból mięśni, ich tkliwość albo osłabienie i na ciemne zabarwienie moczu; objawy te wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Uwzględnij długi okres półtrwania azytromycyny — ostrożność obowiązuje także przez kilka dni po ostatniej dawce. Antybiotyku nie odstawiaj samodzielnie. OstrożnośćCzosnek a warfarynaPrzy dużych dawkach czosnku w suplementach zaleca się kontrolę INR i konsultację z lekarzem, niezależnie od tego, czy stosowana jest warfaryna, czy acenokumarol. Czosnek w kuchni nie wymaga takich środków. OstrożnośćCzosnek a leki przeciwpłytkoweJeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, informuj lekarza o suplementach z czosnku, zwłaszcza przed planowanym zabiegiem. Ilości kulinarne czosnku mają niewielkie znaczenie. OstrożnośćDigoksyna a magnezJeśli przyjmujesz digoksynę, o kontroli stężenia magnezu i o ewentualnej suplementacji decyduje lekarz prowadzący. Nie dobieraj dawki magnezu samodzielnie. OstrożnośćDiosmina a warfarynaCharakterystyki nie podają zalecenia dla tego połączenia. Jeśli przyjmujesz warfarynę, powiedz lekarzowi o preparacie z diosminą, zanim zaczniesz go stosować; lekarz może zlecić kontrolę INR. Nie zmieniaj sam dawki leku. OstrożnośćDiosmina a leki przeciwzakrzepoweCharakterystyki nie podają zalecenia dla tego połączenia. Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o preparacie z diosminą. Krwawienia z dziąseł lub nosa, siniaki bez urazu albo ciemny stolec zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj sam dawki leku. OstrożnośćDong quai a warfarynaNie stosować dong quai podczas leczenia przeciwkrzepliwego. Jeśli lekarz mimo to zdecyduje o łączeniu z warfaryną lub acenokumarolem, konieczna jest kontrola INR, a przy objawach krwawienia — pilny kontakt z lekarzem. OstrożnośćDong quai a leki przeciwpłytkoweNie stosować dong quai podczas leczenia przeciwpłytkowego. Przed planowanym zabiegiem dong quai należy odstawić, a objawy krwawienia wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćDziurawiec a digoksynaMoże obniżać stężenie i skuteczność digoksyny (indukcja P-glikoproteiny) - nie łączyć bez konsultacji z lekarzem; kontrolować stężenie digoksyny. OstrożnośćDziurawiec a teofilinaNie łączyć bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; przy jednoczesnym stosowaniu może być konieczna kontrola stężenia teofiliny. OstrożnośćDziurawiec a arypiprazolNie odstawiać arypiprazolu ani nie zmieniać jego dawki samodzielnie. Preparatów z dziurawcem nie łączyć z arypiprazolem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Dotyczy to również odstawienia dziurawca w trakcie leczenia — charakterystyka nakazuje wtedy zmniejszyć dawkę leku do zalecanej. OstrożnośćDziurawiec a lakozamidNie odstawiać lakozamidu ani nie zmieniać jego dawki samodzielnie. Preparatów z dziurawcem nie zaczynać ani nie odstawiać w trakcie leczenia lakozamidem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćDziurawiec a pretomanidNie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia pretomanidem; charakterystyka nakazuje unikać tego połączenia, a ulotka nakazuje niezwłocznie poinformować lekarza o takich lekach. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie gruźlicy. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a fezoterodynaPreparatów z dziurawcem nie łączyć z fezoterodyną bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nie zaleca tego połączenia. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a naldemedynaPreparatów z dziurawcem nie łączyć z naldemedyną bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nie zaleca tego połączenia. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Osłabienie działania leku w czasie przyjmowania dziurawca należy zgłosić lekarzowi; dawki leku nie zwiększa się samodzielnie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a ospemifenPreparatów z dziurawcem nie łączyć z ospemifenem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; ulotka nakazuje omówić to z lekarzem przed rozpoczęciem leczenia. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a dronedaronPreparatów z dziurawcem nie łączyć z dronedaronem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nie zaleca tego połączenia. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie, a objawy nawrotu zaburzeń rytmu zgłosić od razu. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a moklobemidPreparatów z dziurawcem nie łączyć z moklobemidem bez decyzji lekarza; charakterystyka nie zaleca tego połączenia. O przyjmowaniu dziurawca należy powiedzieć lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia moklobemidem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Jeśli po przyjęciu obu wystąpią niepokojące objawy, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem; charakterystyka wymaga wtedy nadzoru lekarskiego. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a topiramat z fenterminąPreparatów z dziurawcem nie łączyć z lekiem Qsiva bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka opisuje utratę skuteczności przy tym połączeniu. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Kobieta w wieku rozrodczym przyjmująca ten lek powinna omówić z lekarzem metodę antykoncepcji, zanim zacznie przyjmować dziurawiec. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki; charakterystyka nakazuje odstawiać największą dawkę stopniowo. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a iwakaftorPreparatów z dziurawcem nie łączyć z iwakaftorem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nie zaleca tego połączenia. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Osoba przyjmująca preparat złożony z iwakaftorem, tezakaftorem i eleksakaftorem powinna zapytać lekarza lub farmaceutę, czy dotyczy jej to samo ostrzeżenie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a ryzatryptanOsoba przyjmująca dziurawiec powinna powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie przed zastosowaniem ryzatryptanu; charakterystyka ostrzega przed nasileniem działań niepożądanych. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać sposobu leczenia migreny bez lekarza. Jeśli po przyjęciu obu wystąpią niepokojące objawy, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Charakterystyka opisuje przy łączeniu tryptanów z lekami z grupy SSRI i SNRI zespół serotoninowy: zmiany stanu psychicznego, niestabilność układu autonomicznego i zaburzenia nerwowo-mięśniowe. Przy dziurawcu mówi tylko o możliwym nasileniu działań niepożądanych, bez nazwania objawów. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a rimegepantPreparatów z dziurawcem nie łączyć z rimegepantem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nie zaleca tego połączenia, a ulotka nakazuje go unikać. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Charakterystyka podaje, że efekt indukcji może utrzymywać się do dwóch tygodni po odstawieniu induktora, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a aprepitantOsoba przyjmująca dziurawiec powinna powiedzieć o tym lekarzowi przed rozpoczęciem chemioterapii z aprepitantem; charakterystyka nie zaleca tego połączenia. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna zgłosić to lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwnowotworowe przed kolejnym cyklem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani pomijać jego dawek. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc odstawienie ziela tuż przed kuracją nie znosi interakcji. O terminie odstawienia decyduje lekarz. OstrożnośćDziurawiec a tolwaptanPreparatów z dziurawcem nie łączyć z tolwaptanem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nakazuje ostrożność przy tym połączeniu. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a berotralstatPreparatów z dziurawcem nie łączyć z berotralstatem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nie zaleca tego połączenia. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a alafenamid tenofowiruPreparatów z dziurawcem nie łączyć z alafenamidem tenofowiru bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nie zaleca tego połączenia, a ulotka nakazuje powiedzieć lekarzowi o przyjmowaniu dziurawca. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Osoba przyjmująca preparat złożony z alafenamidem tenofowiru powinna zapytać lekarza lub farmaceutę, czy dotyczy jej to samo ostrzeżenie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie; charakterystyka ostrzega przed zaostrzeniem zapalenia wątroby po przerwaniu leczenia. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a relugoliks z estradiolem i octanem noretysteronuPreparatów z dziurawcem nie łączyć z lekiem Ryeqo bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nie zaleca tego połączenia, zwłaszcza długotrwałego. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie; o dalszym leczeniu i kontroli gęstości kości decyduje lekarz. Leku nie należy odstawiać samodzielnie; charakterystyka ostrzega, że po przerwaniu leczenia owulacja szybko powraca i nakazuje natychmiast rozpocząć alternatywną metodę antykoncepcji. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a topiramatPreparatów z dziurawcem nie łączyć z topiramatem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka opisuje przy tym połączeniu słabsze działanie leku. Osoba, która przyjmuje już oba, powinna skontaktować się z lekarzem prowadzącym niezwłocznie, nie czekając na planowaną wizytę — mniejsze stężenie leku przeciwpadaczkowego oznacza ryzyko nawrotu napadów. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki; dziurawca również nie należy odstawiać bez wiedzy lekarza, ponieważ stężenie leku zmienia się wtedy w drugą stronę. Wpływ dziurawca na enzymy i transportery utrzymuje się po jego odstawieniu do około dwóch tygodni. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego. OstrożnośćDziurawiec a duloksetynaPreparatów z dziurawcem nie łączyć z duloksetyną bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Osoba, która przyjmuje już oba, powinna omówić to z lekarzem prowadzącym. Pobudzenie, drżenie mięśni, przyspieszone tętno, gorączka lub splątanie po rozpoczęciu przyjmowania dziurawca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. OstrożnośćDziurawiec a wortioksetynaPreparatów z dziurawcem nie łączyć z wortioksetyną bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka wymienia to połączenie w osobnym punkcie. Osoba, która przyjmuje już oba, powinna omówić to z lekarzem prowadzącym. Pobudzenie, drżenie mięśni, przyspieszone tętno, gorączka lub splątanie po rozpoczęciu przyjmowania dziurawca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. OstrożnośćDziurawiec a brywaracetamPreparatów z dziurawcem nie zaczynać ani nie odstawiać w trakcie przyjmowania brywaracetamu bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Osoba, która przyjmuje już oba, powinna omówić to z lekarzem prowadzącym — mniejsza ilość leku przeciwpadaczkowego we krwi oznacza ryzyko nawrotu napadów. OstrożnośćDziurawiec a perampanelPreparatów z dziurawcem nie zaczynać ani nie odstawiać w trakcie przyjmowania perampanelu bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Osoba, która przyjmuje już oba, powinna omówić to z lekarzem prowadzącym — mniejsza ilość leku przeciwpadaczkowego we krwi oznacza ryzyko nawrotu napadów. OstrożnośćDziurawiec a kwetiapinaNie przyjmować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia kwetiapiną bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. Rozpoczęcie albo odstawienie dziurawca w trakcie leczenia wymaga omówienia z lekarzem, ponieważ może zmienić stężenie leku w obie strony. Nie zmieniać samodzielnie dawki leku. OstrożnośćDziurawiec a tiotepaNie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia tiotepą bez zgody lekarza prowadzącego. Tiotepę podaje się w szpitalu, dlatego przed rozpoczęciem leczenia trzeba poinformować zespół leczący o wszystkich przyjmowanych preparatach ziołowych, także niedawno odstawionych. Nowe albo nasilone dolegliwości w trakcie leczenia niezwłocznie zgłaszać lekarzowi. OstrożnośćDziurawiec a lewotyroksynaJeśli przyjmujesz lewotyroksynę, nie zaczynaj ani nie odstawiaj preparatu z dziurawcem bez rozmowy z lekarzem. Lekarz może zlecić kontrolę TSH. Nie zmieniaj dawki leku bez konsultacji z lekarzem. OstrożnośćDziurawiec a atorwastatynaJeśli przyjmujesz atorwastatynę, nie zaczynaj stosowania preparatu z dziurawcem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą. Lekarz może zlecić kontrolny lipidogram. OstrożnośćDziurawiec a klindamycynaJeśli lekarz przepisał ci klindamycynę, powiedz mu, że stosujesz dziurawiec. Nie zaczynaj stosowania dziurawca w trakcie leczenia antybiotykiem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą. Jeśli objawy zakażenia nie słabną, zgłoś się do lekarza. Nie przerywaj leczenia antybiotykiem samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a tapentadolJeśli przyjmujesz tapentadol, nie zaczynaj ani nie odstawiaj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Słabsze uśmierzanie bólu po włączeniu dziurawca albo nasilone działania niepożądane po jego odstawieniu zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a tibolonJeśli przyjmujesz tibolon, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Nieoczekiwane krwawienie albo plamienie zgłoś lekarzowi. Nie odstawiaj leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a werapamilJeśli przyjmujesz werapamil, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go nagle bez rozmowy z lekarzem. Wyższe niż zwykle ciśnienie, nawrót bólu w klatce piersiowej albo kołatania serca zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a fentanylJeśli przyjmujesz fentanyl, nie zaczynaj ani nie odstawiaj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Słabsze uśmierzanie bólu zgłoś lekarzowi. Silną senność albo wolny, płytki oddech, zwłaszcza po odstawieniu dziurawca, zgłoś natychmiast lekarzowi albo wezwij pogotowie. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a dienogestJeśli przyjmujesz dienogest, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Nieoczekiwane krwawienie albo plamienie zgłoś lekarzowi. Nie odstawiaj leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a dydrogesteronJeśli przyjmujesz dydrogesteron, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Nieoczekiwane krwawienie albo plamienie zgłoś lekarzowi. Nie odstawiaj leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a karbamazepinaJeśli przyjmujesz karbamazepinę, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go nagle bez rozmowy z lekarzem. Napad padaczkowy albo nawrót objawów, na które bierzesz lek, zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a hydroksychlorochinaJeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Nawrót objawów choroby, na którą bierzesz lek, zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a hydrokortyzonJeśli przyjmujesz hydrokortyzon w tabletkach, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go nagle bez rozmowy z lekarzem. Nasilone osłabienie, nudności, zawroty głowy albo zasłabnięcie zgłoś pilnie lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a cylostazolJeśli przyjmujesz cylostazol, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Słabsze działanie leku, na przykład nawrót bólu nóg przy chodzeniu, a także krwawienia albo siniaki bez urazu zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a nitrazepamJeśli przyjmujesz nitrazepam, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli lek działa słabiej niż zwykle, zgłoś to lekarzowi. Nie zwiększaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a trazodonJeśli przyjmujesz trazodon, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Niepokój, drżenie, nadmierną potliwość, gorączkę albo przyspieszone bicie serca zgłoś natychmiast lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a lewometadonJeśli przyjmujesz lewometadon, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie. Jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi jak najszybciej. Niepokój, pocenie się, bóle mięśni, ziewanie, katar albo biegunkę zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a buspironJeśli przyjmujesz buspiron, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Niepokój, splątanie, drżenie, nadmierną potliwość, gorączkę albo przyspieszone bicie serca zgłoś natychmiast lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a reboksetynaJeśli przyjmujesz reboksetynę, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Niepokój, splątanie, drżenie, nadmierną potliwość, gorączkę albo przyspieszone bicie serca zgłoś natychmiast lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a zolmitryptanOsoba przyjmująca dziurawiec powinna powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie przed zastosowaniem zolmitryptanu. Niepokój, drżenie, nadmierną potliwość, gorączkę albo przyspieszone bicie serca zgłoś natychmiast lekarzowi. Nie zwiększaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a diazepamJeśli przyjmujesz diazepam, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli lek działa słabiej niż zwykle, zgłoś to lekarzowi. Nie zwiększaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a prymidonJeśli przyjmujesz prymidon, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko powiedz o nim lekarzowi. Napad padaczkowy albo częstsze napady zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a fenobarbitalJeśli przyjmujesz fenobarbital, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko powiedz o nim lekarzowi. Napad padaczkowy albo słabsze działanie leku zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a zyprazydonJeśli przyjmujesz zyprazydon, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Powrót lub nasilenie objawów choroby zgłoś lekarzowi. Nie odstawiaj leku i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a celiprololJeśli przyjmujesz celiprolol, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko powiedz o nim lekarzowi. Wyższe niż zwykle ciśnienie albo szybsze bicie serca zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a zopiklonJeśli przyjmujesz zopiklon, nie zaczynaj stosować dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi, który przepisał lek nasenny. Nie zwiększaj samodzielnie dawki zopiklonu. OstrożnośćDziurawiec a eszopiklonJeśli przyjmujesz eszopiklon, nie zaczynaj stosować dziurawca bez rozmowy z lekarzem. Jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi, który przepisał lek nasenny. Nie zwiększaj samodzielnie dawki eszopiklonu. OstrożnośćDziurawiec a klarytromycynaJeśli lekarz przepisał ci klarytromycynę, powiedz mu, że przyjmujesz dziurawiec. Zapytaj, czy na czas leczenia odstawić dziurawiec. Nie przerywaj antybiotyku i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. Jeśli objawy zakażenia nie ustępują, zgłoś się do lekarza. OstrożnośćDziurawiec a progesteronJeśli przyjmujesz progesteron, także w ciąży lub w czasie starań o ciążę, nie stosuj dziurawca bez rozmowy z lekarzem prowadzącym. Jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi. Nie odstawiaj progesteronu i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a haloperydolJeśli przyjmujesz haloperydol, nie zaczynaj stosować dziurawca bez rozmowy z lekarzem prowadzącym. Jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi. Nie odstawiaj też dziurawca bez wiedzy lekarza, ponieważ po odstawieniu stężenie leku może wzrosnąć. Nie zmieniaj dawki haloperydolu samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a paracetamolJeśli przyjmujesz dziurawiec, przed użyciem paracetamolu zapytaj lekarza lub farmaceutę. Nie przekraczaj dawki z ulotki i pamiętaj, że paracetamol jest też w wielu lekach na przeziębienie. Według charakterystyki wątroba może ucierpieć nawet przy dawkach zgodnych z ulotką. Zażółcenie skóry lub oczu, ból pod prawym łukiem żebrowym albo ciemny mocz wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. OstrożnośćDziurawiec a sewofluranJeśli masz zaplanowany zabieg w znieczuleniu ogólnym, powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz dziurawiec. Zapytaj lekarza, czy i kiedy przerwać jego przyjmowanie przed zabiegiem. OstrożnośćDziurawiec a treprostynilJeśli przyjmujesz treprostynil, nie zaczynaj ani nie odstawiaj dziurawca bez rozmowy z lekarzem prowadzącym. Lekarz może wtedy zmienić dawkę leku. Nie zmieniaj jej samodzielnie. OstrożnośćDziurawiec a acenokumarolJeśli przyjmujesz acenokumarol, nie zaczynaj ani nie odstawiaj dziurawca bez porozumienia z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Lekarz może zlecić częstsze badanie INR. Nie zmieniaj sam dawki leku. OstrożnośćEleuterokok a digoksynaOsoby leczone digoksyną nie powinny przyjmować eleuterokoka bez konsultacji z lekarzem. Przed badaniem stężenia digoksyny we krwi należy poinformować lekarza o stosowaniu eleuterokoka. Eleuterokok może zafałszować wynik tego badania. Dawki digoksyny nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćEnzymy trawienne a leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe i przeciwzapalneJeśli przyjmujesz acenokumarol, warfarynę, lek z grupy nowych doustnych antykoagulantów, kwas acetylosalicylowy w dawce przeciwpłytkowej, klopidogrel albo przyjmujesz przewlekle lek przeciwbólowy z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, sprawdź na etykiecie, czy preparat z enzymami trawiennymi zawiera proteazy, bromelainę lub papainę. Jeśli tak, poinformuj o tym lekarza, zanim zaczniesz przyjmować preparat. Przy leczeniu warfaryną albo acenokumarolem ustal z lekarzem kontrolę INR. Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym i stomatologicznym poinformuj o suplemencie. Siniaki bez urazu, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu albo czarny stolec wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćFenytoina a witamina D3Jeśli przyjmujesz fenytoinę, nie ustalaj dawki witaminy D samodzielnie. Charakterystyka produktu leczniczego wskazuje, że przy niedostatecznej podaży witaminy D może dojść do demineralizacji kości, ale jej dawkę wyznacza lekarz prowadzący — on też decyduje o kontroli stężenia 25-hydroksywitaminy D. Przy wieloletnim leczeniu przeciwpadaczkowym uzasadniona jest ocena stanu kości pomiarem gęstości mineralnej — po pięciu latach terapii, a u kobiet po menopauzie jeszcze przed jej rozpoczęciem (Pack AM, Morrell MJ, Epilepsy Behav 2004;5 Suppl 2:S24-S29, PMID 15123008). Nie odstawiaj leku przeciwpadaczkowego. OstrożnośćFenytoina a kwas foliowyFenytoina obniża stężenie folianów, a wysoka podaż kwasu foliowego może z kolei obniżać stężenie fenytoiny. Z tego powodu suplementacja podczas leczenia fenytoiną wymaga ustalenia z lekarzem prowadzącym — dotyczy to zwłaszcza kobiet w wieku rozrodczym, u których niedobór folianów wiąże się z ryzykiem wad cewy nerwowej. Nie należy dobierać dawki samodzielnie: kontrola stężenia leku należy do lekarza. OstrożnośćFosfor a cholekalcyferolPrzed rozpoczęciem stosowania leku ANNEXXO należy poinformować lekarza o przyjmowaniu produktów zawierających fosfor w dużych dawkach. Ulotka nie precyzuje dalszych zaleceń dla tej kombinacji poza obowiązkiem poinformowania lekarza. OstrożnośćFosfor a magnezUlotka leku wskazanego w źródłach poniżej zaleca unikać jednoczesnego przyjmowania tego leku i produktów zawierających fosforany. Innych zaleceń dla tego połączenia ulotka nie podaje. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćFosfor a kalcyfediolJeśli przyjmujesz kalcyfediol, nie przyjmuj preparatów z dużą dawką fosforu bez uzgodnienia z lekarzem. Sprawdź skład preparatów wieloskładnikowych. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćFurosemid a magnezNie ustalaj dawki magnezu samodzielnie i nie odstawiaj furosemidu. Charakterystyka produktu leczniczego nakazuje kontrolować w trakcie leczenia czynność nerek oraz stężenie elektrolitów. Szczególnie staranną kontrolę zaleca u osób zagrożonych zaburzeniami elektrolitowymi oraz przy dodatkowej utracie płynów — na przykład przy wymiotach, biegunce lub obfitym poceniu się. Powiedz lekarzowi, jeśli chorujesz na nerki: magnez jest wydalany przez nerki, a doustne preparaty magnezu są przeciwwskazane w ostrej niewydolności nerek i u osób z niewydolnością nerek mogą prowadzić do jego nadmiaru. Pamiętaj też, że sam magnez bywa przyczyną biegunki, a ta nasila utratę płynów i elektrolitów, przed którą ostrzega charakterystyka furosemidu. Jeśli przyjmujesz jednocześnie glikozydy nasercowe, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o przyjmowanych preparatach magnezu: charakterystyka furosemidu wskazuje, że małe stężenie potasu i inne zaburzenia elektrolitowe, w tym hipomagnezemia, zwiększają ryzyko toksycznego działania tych leków na serce. OstrożnośćGarcinia a SSRIOsoby przyjmujące leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI nie powinny stosować suplementów z garcinią bez konsultacji z lekarzem. Objawy, które mogą wskazywać na nadmiar serotoniny, takie jak drżenie, poty, zaczerwienienie skóry, niepokój lub przyspieszone bicie serca, po rozpoczęciu takiego suplementu wymagają pilnej konsultacji lekarskiej. OstrożnośćGlicyna a leki spazmolityczneJeśli przyjmujesz baklofen albo inny lek rozkurczający mięśnie, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim zaczniesz przyjmować preparat z glicyną. Zwróć uwagę na nasiloną senność, osłabienie siły mięśni i zawroty głowy. Przy takich objawach skontaktuj się z lekarzem i nie prowadź pojazdów. Nie zmieniaj dawki baklofenu samodzielnie: leku tego nie wolno też odstawiać nagle, ponieważ przerwanie leczenia z dnia na dzień wywołuje objawy odstawienne. OstrożnośćGlicyna a żelazoPreparat żelaza i preparat z glicyną przyjęte w tej samej chwili mogą się znosić. Przy leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza porę przyjmowania obu ustal z lekarzem prowadzącym. Charakterystyka nie podaje, ile odstęp ma wynosić, więc żadnej liczby godzin tu nie znajdziesz. Najprostsze wyjście to przyjmowanie obu preparatów o różnych porach dnia, na przykład jednego rano, drugiego wieczorem. O porę zapytaj farmaceutę, który zna wszystkie Twoje preparaty. Nie odstawiaj żadnego preparatu na własną rękę. OstrożnośćGlicyna a wapńPreparat wapnia i preparat z glicyną przyjmuj w odstępie. Jeśli preparat wapnia przyjmujesz z zalecenia lekarza, porę ustal z nim albo z farmaceutą. Charakterystyka nie podaje, ile odstęp ma wynosić, więc żadnej liczby godzin tu nie znajdziesz. Najprostsze wyjście to przyjmowanie obu preparatów o różnych porach dnia, na przykład jednego rano, drugiego wieczorem. O porę zapytaj farmaceutę, który zna wszystkie Twoje preparaty. Nie odstawiaj żadnego preparatu na własną rękę. OstrożnośćGlicyna a magnezPreparat magnezu i preparat z glicyną przyjmuj w odstępie. Uwaga nie dotyczy diglicynianu magnezu, w którym glicyna jest fabrycznym nośnikiem pierwiastka. Charakterystyka nie podaje, ile odstęp ma wynosić, więc żadnej liczby godzin tu nie znajdziesz. Najprostsze wyjście to przyjmowanie obu preparatów o różnych porach dnia, na przykład jednego rano, drugiego wieczorem. O porę zapytaj farmaceutę, który zna wszystkie Twoje preparaty. Nie odstawiaj żadnego preparatu na własną rękę. OstrożnośćGlicyna a cynkPreparat cynku i preparat z glicyną przyjmuj w odstępie. Cynk ma już w bazie kilka wpisów o odstępach od innych preparatów; ten dokłada kolejny. Charakterystyka nie podaje, ile odstęp ma wynosić, więc żadnej liczby godzin tu nie znajdziesz. Najprostsze wyjście to przyjmowanie obu preparatów o różnych porach dnia, na przykład jednego rano, drugiego wieczorem. O porę zapytaj farmaceutę, który zna wszystkie Twoje preparaty. Nie odstawiaj żadnego preparatu na własną rękę. OstrożnośćGorzka pomarańcza a kofeinaJeśli masz chorobę serca, nadciśnienie lub zaburzenia rytmu, unikaj preparatów łączących gorzką pomarańczę z kofeiną i innymi stymulantami. Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćGorzka pomarańcza a MAOIJeśli przyjmujesz inhibitor MAO, nie stosuj preparatów z gorzką pomarańczą bez konsultacji z lekarzem. Zasada ostrożności jak dla innych sympatykomimetyków. OstrożnośćGorzka pomarańcza a leki rozkładane przez CYP3AW czasie leczenia wymienionymi lekami nie należy spożywać gorzkich pomarańczy, soku z nich ani przetworów, na przykład marmolady z pomarańczy sewilskich. Leku Imbruvica nie należy przyjmować z suplementami, które mogą zawierać gorzkie pomarańcze, zgodnie z jego ulotką. Przy pozostałych wymienionych lekach suplementy z wyciągiem z gorzkiej pomarańczy wymagają takiej samej ostrożności jak owoc i sok. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych. Przed przyjęciem takiego suplementu należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćGorzka pomarańcza a dekstrometorfanW czasie przyjmowania dekstrometorfanu nie należy pić soku z gorzkiej pomarańczy. Charakterystyki nie wymieniają suplementów z wyciągiem z gorzkiej pomarańczy. Przed łączeniem takich suplementów z dekstrometorfanem należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Część leków z dekstrometorfanem zawiera także pseudoefedrynę, na przykład Gripex DZIEŃ i NOC. Według charakterystyk tego leku i pięciu innych leków z dekstrometorfanem i pseudoefedryną nie należy ich stosować jednocześnie z innymi lekami sympatykomimetycznymi, czyli naśladującymi działanie adrenaliny i noradrenaliny. Takie połączenie może podwyższyć ciśnienie krwi. Suplementów charakterystyki nie wymieniają. Synefryna z gorzkiej pomarańczy ma słabe działanie sympatykomimetyczne. Suplementu z gorzką pomarańczą nie należy łączyć z takim lekiem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Nie należy przekraczać dawki dekstrometorfanu podanej w ulotce. OstrożnośćGranat a neratynibW czasie leczenia neratynibem nie jeść granatów, nie pić soku z granatów i nie przyjmować suplementów, które mogą zawierać granat, także wieloskładnikowych. Każdy suplement przyjmowany w czasie leczenia omówić z lekarzem prowadzącym. OstrożnośćGranat a panobinostatW czasie leczenia panobinostatem nie spożywać granatów ani soku z granatów. Charakterystyka wymienia owoce i sok, ale nie wymienia osobno suplementów z wyciągiem z granatu. Tę samą ostrożność należy jednak zachować wobec suplementów z wyciągiem z granatu, również wobec suplementów wieloskładnikowych. Każdy suplement przyjmowany w czasie leczenia omówić z lekarzem prowadzącym. OstrożnośćGranat a lonafarnibW czasie leczenia lonafarnibem nie spożywać granatów, soku z granatów ani pokarmów, które je zawierają. Charakterystyka wymienia owoce i soki, ale nie wymienia osobno suplementów z wyciągiem z granatu. Tę samą ostrożność należy jednak zachować wobec suplementów z wyciągiem z granatu, również wobec suplementów wieloskładnikowych. Każdy suplement przyjmowany w czasie leczenia omówić z lekarzem prowadzącym. OstrożnośćGuarana a inhibitory monoaminooksydazyPrzed przyjęciem preparatu z guaraną w czasie leczenia inhibitorem MAO skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Uwzględnić wszystkie źródła kofeiny, także kawę, herbatę, napoje energetyczne i inne suplementy. OstrożnośćGuarana a leki uspokajająceOsoby przyjmujące leki uspokajające lub nasenne powinny omówić stosowanie preparatu z guaraną z lekarzem lub farmaceutą. Nie zmieniać samodzielnie dawki leku, jeśli jego działanie wydaje się słabsze. OstrożnośćGuarana a leki sympatykomimetyczneNie łączyć preparatów z guaraną z lekami sympatykomimetycznymi bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza przy nadciśnieniu tętniczym lub zaburzeniach rytmu serca. OstrożnośćGymnema a leki na cukrzycęJeśli przyjmujesz leki przeciwcukrzycowe, nie stosuj gymnemy bez nadzoru lekarza. Częściej wykonuj pomiary i zgłoś objawy niedocukrzenia: drżenie, poty, osłabienie. OstrożnośćGłóg a digoksynaJeśli przyjmujesz digoksynę, skonsultuj stosowanie głogu z lekarzem lub farmaceutą. Nie zmieniaj dawek leków na własną rękę. OstrożnośćGłóg a leki hipotensyjneJeśli masz nadciśnienie lub przyjmujesz beta-bloker, obserwuj ciśnienie i tętno oraz skonsultuj stosowanie głogu z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćImbir a leki przeciwpłytkoweJeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, informuj lekarza o suplementach z imbiru, zwłaszcza przed planowanym zabiegiem. Ilości kulinarne imbiru mają niewielkie znaczenie. OstrożnośćInhibitory MAO a l-tyrozynaNie łącz suplementu tyrozyny z lekiem z grupy inhibitorów monoaminooksydazy bez decyzji lekarza prowadzącego. Natychmiast wezwij pomoc medyczną, jeśli po takim połączeniu pojawi się którykolwiek z objawów: silny ból głowy, zaburzenia widzenia, ból w klatce piersiowej, nagłe nudności. Nie zmieniaj samodzielnie dawki leku. Jeśli przyjmujesz selegilinę w dawce do 10 mg na dobę, nie musisz unikać pokarmów z tyraminą, ponieważ wzrostów ciśnienia po nich nie zgłaszano. Nie przekraczaj tej dawki: powyżej niej lek może przestać działać wybiórczo. Ograniczenia żywieniowe są jednak zalecane, jeśli selegilinę łączysz z lekiem hamującym monoaminooksydazę typu A albo z lekiem działającym niewybiórczo. Jeśli przyjmujesz rasagilinę, nie musisz ograniczać pokarmów z tyraminą, ponieważ badania nie wykazały po nich wzrostu ciśnienia. Jeśli przyjmujesz moklobemid, pamiętaj, że jego charakterystyka opisuje skłonność do reakcji z tyraminą jako niewielką i krótkotrwałą. Wzrost ciśnienia jest wtedy mniejszy albo nie występuje wcale, o ile lek przyjmujesz po posiłku. Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli przyjmujesz lek działający niewybiórczo albo kilka leków hamujących monoaminooksydazę naraz. Żadna z tych charakterystyk nie wypowiada się o tyrozynie przyjmowanej jako suplement. OstrożnośćInsulina a chromStosuj chrom ostrożnie przy insulinoterapii. Monitoruj glikemię ściślej. Omów dawkę insuliny z diabetologiem. OstrożnośćIzoniazyd a witamina B6Pirydoksynę stosuje się przy izoniazydzie profilaktycznie. Charakterystyka Produktu Leczniczego (URPL): 10 mg na dobę, a jeśli wystąpi zapalenie nerwu — zwiększenie do 50 mg na dobę. Wytyczne ATS/CDC/IDSA (2016): 25–50 mg na dobę u osób z czynnikami ryzyka neuropatii (ciąża, karmienie piersią, zakażenie HIV, cukrzyca, uzależnienie od alkoholu, niedożywienie, przewlekła niewydolność nerek, podeszły wiek), a przy rozpoznanej już neuropatii 100 mg na dobę. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca 0,5–1 mg/kg na dobę u dzieci z ciężkim niedożywieniem, dzieci zakażonych HIV i ciężarnych nastolatek, a przy utrzymujących się objawach neuropatii 2–5 mg/kg na dobę. Dawkę ustala lekarz prowadzący leczenie przeciwgruźlicze. Nie odstawiaj pirydoksyny i nie zmieniaj dawki bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćJeżówka a leki immunosupresyjneJeśli przyjmujesz leki immunosupresyjne, nie stosuj jeżówki bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. OstrożnośćJod a litU pacjentów przyjmujących lit nie stosować wysokich dawek jodu bez konsultacji i monitorowania funkcji tarczycy; decyzję podejmuje lekarz lub farmaceuta. OstrożnośćJod a propylotiouracylPodczas leczenia propylotiouracylem nie przyjmować preparatów z jodem, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym. Lekarza poinformować także o preparatach jodu przyjmowanych przed rozpoczęciem leczenia. Ulotka wymienia jako przykład środki kontrastowe, a odniesienie do wodorostów i preparatów wielowitaminowych z jodem jest ostrożnościowym rozszerzeniem własnym. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćJod a tiamazolPodczas leczenia tiamazolem nie przyjmować preparatów z jodem, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym. Dawkę leku ustala lekarz między innymi na podstawie podaży jodu, więc każdą zmianę diety lub suplementacji należy mu zgłosić. Odniesienie do wodorostów i preparatów wielowitaminowych z jodem jest ostrożnościowym rozszerzeniem własnym. OstrożnośćJod a jodek sodu [131I]Przed leczeniem radiojodem przestać przyjmować preparaty z jodem, w tym wielowitaminowe, i przestać jeść wodorosty, w terminie ustalonym przez lekarza medycyny nuklearnej. Ulotka mówi o diecie, a odniesienie do preparatów oraz ramy czasowe wykraczają poza jej treść i wynikają z ostrożności. Lekarza poinformować o każdym preparacie z jodem przyjętym w ostatnich tygodniach. OstrożnośćKarbamazepina a witamina D3Jeśli przyjmujesz karbamazepinę, ustal z lekarzem prowadzącym dawkę witaminy D oraz to, czy potrzebna jest kontrola stężenia wapnia i 25-hydroksywitaminy D. Przy wieloletnim leczeniu przeciwpadaczkowym uzasadniona jest ocena stanu kości pomiarem gęstości mineralnej — po pięciu latach terapii, a u kobiet po menopauzie jeszcze przed jej rozpoczęciem (Pack AM, Morrell MJ, Epilepsy Behav 2004;5 Suppl 2:S24-S29, PMID 15123008). Nie odstawiaj leku przeciwpadaczkowego. OstrożnośćKarbamazepina a kwas foliowyCharakterystyka produktu leczniczego zaleca podawanie kwasu foliowego przed zajściem w ciążę i w jej trakcie; o dawce rozstrzyga lekarz prowadzący leczenie padaczki, a wytyczne bywają tu wyższe niż dawka standardowa. Suplementację ustala się PRZED planowaną ciążą, ponieważ cewa nerwowa zamyka się w pierwszych tygodniach, często zanim kobieta wie o ciąży. Nie odstawiaj leku przeciwpadaczkowego ani nie zmieniaj dawki kwasu foliowego samodzielnie — nagłe przerwanie leczenia grozi napadami. OstrożnośćKasztanowiec a leki przeciwzakrzepoweJeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, na przykład warfarynę, acenokumarol, rywaroksaban, apiksaban albo dabigatran, nie zaczynaj stosowania suplementu z kasztanowcem bez rozmowy z lekarzem. Siniaki bez urazu, krwawienie z dziąseł lub nosa i ciemny stolec zgłoś lekarzowi. OstrożnośćKasztanowiec a antybiotyki aminoglikozydoweJeśli w szpitalu albo w domu otrzymujesz antybiotyk aminoglikozydowy, powiedz lekarzowi o stosowaniu suplementu z kasztanowcem. Na czas leczenia odstaw suplement, chyba że lekarz zdecyduje inaczej. OstrożnośćKava a lewodopaJeśli przyjmujesz lewodopę, nie stosuj kavy bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. Zgłoś nasilenie sztywności lub spowolnienia ruchowego. OstrożnośćKoenzym Q10 a warfarynaNie odstawiaj ani nie zaczynaj przyjmowania koenzymu Q10 w trakcie leczenia przeciwkrzepliwego bez wiedzy lekarza. Zgłaszaj przedłużone krwawienia, łatwe siniaczenie i krwawienia z nosa. Przy rozpoczynaniu lub kończeniu suplementacji poproś o kontrolę wskaźnika INR. OstrożnośćKofeina a lewotyroksynaPrzyjmuj lewotyroksynę na czczo ≥30–60 min przed kawą. Monitoruj TSH przy zmianie nawyków kawowych. OstrożnośćKofeina a fluorochinolonyPodczas leczenia cyprofloksacyną ogranicz kofeinę, jeśli zauważysz niepokój, kołatanie serca albo trudności z zasypianiem — jej rozkład jest wtedy wolniejszy, a przy wyższych dawkach antybiotyku efekt był wyraźniejszy. Przy ofloksacynie zmian farmakokinetyki kofeiny nie stwierdzono. Objawy utrzymujące się mimo ograniczenia kofeiny zgłoś lekarzowi. OstrożnośćKofeina a klozapinaOsoba leczona klozapiną nie powinna nagle zmieniać ilości spożywanej kofeiny. Przed rozpoczęciem lub odstawieniem preparatów z kofeiną albo przed wyraźną zmianą ilości kawy należy poinformować lekarza, ponieważ może być potrzebna korekta dawki leku. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćKofeina a fluwoksaminaPodczas leczenia fluwoksaminą zachować umiar w spożyciu kofeiny z preparatów i napojów. Jeśli wystąpią drżenie, kołatanie serca, nudności, niepokój lub bezsenność, zmniejszyć spożycie kofeiny i poinformować lekarza. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćKofeina a migalastatNie przyjmować preparatów z kofeiną przez dwie godziny przed przyjęciem migalastatu i dwie godziny po nim; zalecenie obejmuje także kawę, napoje energetyczne i preparaty wieloskładnikowe z kofeiną. Wiadomo, że lek przyjmuje się na czczo, więc porę preparatu z kofeiną należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą razem z porą posiłków. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćKofeina a meksyletynaOgraniczyć kofeinę podczas leczenia meksyletyną. Dokument nie podaje bezpiecznej granicy, więc ilość kawy, herbaty, napojów energetycznych i preparatów z kofeiną, w tym przedtreningowych, należy uzgodnić z lekarzem. Przy kołataniu serca, bólu w klatce piersiowej, duszności, zawrotach głowy lub omdleniu należy natychmiast zgłosić się do placówki pomocy doraźnej. Charakterystyka nakazuje takie postępowanie przy objawach zaburzeń rytmu serca. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćKofeina a metotreksatUnikać nadmiernego spożycia kofeiny podczas leczenia metotreksatem; preparaty z kofeiną, w tym przedtreningowe, napoje energetyczne oraz preparaty wieloskładnikowe należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym. Dokument nie podaje bezpiecznej granicy, więc o ilości kawy i herbaty należy zapytać lekarza. Ulotka każe też pić dużo płynów w czasie leczenia metotreksatem, ponieważ odwodnienie może nasilić działania niepożądane leku. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćKofeina a alendronianAlendronian przyjmuj rano, po wstaniu z łóżka, pół godziny przed pierwszym posiłkiem, napojem lub innym lekiem, popijając pełną szklanką przegotowanej wody (nie mniej niż 200 ml) — tak podaje charakterystyka w punkcie 4.2. Dopiero po tych trzydziestu minutach wypij kawę, wodę mineralną lub inny napój i przyjmij pozostałe leki oraz suplementy, w tym suplementy kofeiny i preparaty wapnia. Tabletki nie rozgryzaj ani nie żuj i nie kładź się po jej przyjęciu — charakterystyka wiąże to z ryzykiem podrażnienia i owrzodzeń przełyku oraz jamy ustnej. Herbaty dokument nie wymienia, ale zawiera ona kofeinę, więc obejmuje ją to samo zalecenie. Leku nie odstawiaj samodzielnie. OstrożnośćKofeina a midazolamJeśli masz zaplanowany zabieg z sedacją, powiedz lekarzowi albo anestezjologowi, ile kawy, napojów energetyzujących lub suplementów z kofeiną przyjmujesz i kiedy przyjąłeś ostatnią porcję. Po zabiegu w sedacji nie traktuj kawy jako sposobu na szybszy powrót do sprawności — dokument opisuje częściowe, nie pełne zniesienie działania leku, a zalecenia dotyczące prowadzenia pojazdów po zabiegu obowiązują niezależnie od tego. OstrożnośćKofeina a leki hamujące CYP1A2Jeśli przyjmujesz któryś z tych leków, obserwuj typowe objawy nadmiaru kofeiny: kołatanie serca, drżenie rąk, niepokój, bezsenność. Przy ich wystąpieniu ogranicz kawę, herbatę, napoje energetyzujące i suplementy z kofeiną i powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie. Leku nie odstawiaj samodzielnie. Wielkość zmiany różni się między lekami — o tym, czy w Twoim przypadku ma znaczenie, rozstrzyga lekarz prowadzący. OstrożnośćKofeina a ryluzolJeśli przyjmujesz ryluzol, powiedz lekarzowi prowadzącemu, ile kawy, herbaty i napojów energetyzujących pijesz oraz czy stosujesz suplementy z kofeiną. Nie zmieniaj tej ilości gwałtownie w jedną ani w drugą stronę w trakcie leczenia — dokument opisuje wpływ na tempo usuwania leku, więc znaczenie ma także nagłe odstawienie. Leku nie odstawiaj samodzielnie. OstrożnośćKofeina a lorazepamJeśli przyjmujesz lorazepam, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o suplementach z kofeiną. Jeśli lek działa słabiej niż zwykle, zgłoś to lekarzowi. Nie zwiększaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćKofeina a oksazepamJeśli przyjmujesz oksazepam, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o suplementach z kofeiną. Jeśli lek działa słabiej niż zwykle, zgłoś to lekarzowi. Nie zwiększaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćKolchicyna a witamina b12Nie odstawiać kolchicyny ani nie zmieniać jej dawki samodzielnie. Przy długotrwałym leczeniu kolchicyną omówić z lekarzem lub farmaceutą kontrolę stężenia witaminy B12 oraz porę przyjmowania suplementu. OstrożnośćKoniczyna czerwona a hormonalna terapia zastępczaOsoby stosujące hormonalną terapię zastępczą nie powinny przyjmować koniczyny czerwonej bez konsultacji z lekarzem. Zalecenie to dotyczy wyciągów izoflawonów, a także sproszkowanego kwiatu, ziela i preparatów wieloskładnikowych z koniczyną czerwoną. Po wystąpieniu nowych objawów, na przykład bólu piersi, powrotu miesiączki albo plamienia z dróg rodnych, należy przerwać przyjmowanie koniczyny czerwonej i skonsultować się z lekarzem. Hormonalnej terapii zastępczej nie należy przerywać samodzielnie. OstrożnośćKortykosteroidy a witamina D3Przy steroidoterapii >3 mies.: D3 800–2000 IU/d + Ca. Kontrola 25(OH)D co 6 mies. OstrożnośćKozieradka a leki na cukrzycęJeśli przyjmujesz leki przeciwcukrzycowe, po włączeniu kozieradki częściej wykonuj pomiary i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Zgłoś objawy niedocukrzenia: drżenie, poty, osłabienie. OstrożnośćKozieradka a warfarynaPrzy leczeniu warfaryną lub acenokumarolem nie włączać kozieradki bez wiedzy lekarza. Po włączeniu należy sprawdzić INR oraz zgłaszać nietypowe krwawienia i siniaki. OstrożnośćKozieradka a leki hipotensyjneBadania dotyczyły sproszkowanych NASION, a suplementy zawierają zwykle EKSTRAKT z nasion — w naszym katalogu od 10 do 1500 mg na porcję. Tych wielkości nie da się zestawić wprost: przeliczenie zależy od współczynnika ekstrakcji, którego etykiety zwykle nie podają, więc nie można z góry przyjąć, że dawka z suplementu jest znacząco niższa od progu z badania. Osoby leczone z powodu nadciśnienia powinny omówić przyjmowanie kozieradki z lekarzem lub farmaceutą, a przy rozpoczynaniu suplementacji kontrolować ciśnienie. Odrębną i lepiej udokumentowaną sprawą jest wpływ kozieradki na stężenie glukozy — przy lekach przeciwcukrzycowych obowiązuje osobne ostrzeżenie. OstrożnośćKreatyna a nsaidPrzy stosowaniu kreatyny i NLPZ należy dbać o nawodnienie, szczególnie przy intensywnym wysiłku. Osoby z chorobą nerek nie powinny łączyć tych środków bez konsultacji z lekarzem. Przed badaniem kreatyniny należy poinformować lekarza o przyjmowaniu kreatyny. OstrożnośćKurkumina a leki przeciwpłytkoweJeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, informuj lekarza o suplementach z kurkumy, zwłaszcza przed planowanym zabiegiem. Przyprawa w ilościach kulinarnych ma niewielkie znaczenie. OstrożnośćKurkumina a midazolamJeśli ty albo dziecko macie dostać midazolam, powiedz lekarzowi o suplementach z kurkumą albo kurkuminą. Nie przyjmuj ich samodzielnie przed zabiegiem bez rozmowy z lekarzem. OstrożnośćKwas alfa-liponowy a berberynaPołączenia tych dwóch suplementów nie badano, więc nie ma danych o wielkości sumarycznego efektu. Znana jest natomiast siła działania samej berberyny: opisano przypadek mężczyzny po czterdziestce, bez cukrzycy, przyjmującego berberynę jako suplement, który trafił na oddział ratunkowy po omdleniu ze stężeniem glukozy 0,9 mmol/l. Autorzy opisu zaznaczają, że wcześniej hipoglikemię po berberynie zgłaszano wyłącznie u chorych na cukrzycę. Osoby przyjmujące leki przeciwcukrzycowe nie powinny łączyć obu preparatów bez konsultacji z lekarzem, a przy rozpoczynaniu suplementacji wskazana jest kontrola glikemii. Wczesne objawy hipoglikemii to drżenie, poty, kołatanie serca i nagły głód. Potrzeba wtedy natychmiast około 15 g cukru prostego, na przykład połowy szklanki soku owocowego albo trzech łyżeczek cukru. Jeżeli objawy nie ustąpią w ciągu 15 minut, powtórz porcję i wezwij pogotowie. Po ustąpieniu objawów zjedz posiłek z węglowodanami złożonymi, na przykład kanapkę, ponieważ samo słodzenie chroni krótko. Jeżeli pojawia się splątanie, zasłabnięcie albo inne zaburzenie świadomości, nie podawaj niczego doustnie, ułóż osobę na boku i wezwij pogotowie. Po opanowaniu objawów odstaw oba preparaty i skontaktuj się z lekarzem przed powrotem do suplementacji. OstrożnośćKwas foliowy a antyfolianoweNie przyjmuj preparatów z kwasem foliowym w trakcie chemioterapii bez zgody onkologa — nasilenie działania fluorouracylu oznacza także cięższe działania niepożądane, w tym uszkodzenie szpiku i powikłania jelitowe. Kwas foliowy z suplementu to nie to samo co kwas folinowy, czyli lek podawany celowo w szpitalu; jednego nie zastępuje się drugim. Jeśli lekarz przepisał Ci kwas folinowy — przy chemioterapii albo przy leczeniu przeciwpierwotniakowym — nie odstawiaj go na własną rękę. Przy leczeniu antyfolianami o każdej suplementacji folianów decyduje lekarz prowadzący. OstrożnośćKwas foliowy a pankreatynaNie odstawiać enzymów trzustkowych ani nie zmieniać ich dawki samodzielnie. Przy długim stosowaniu omówić z lekarzem lub farmaceutą, czy podaż kwasu foliowego jest wystarczająca. OstrożnośćKwas foliowy a fenobarbitalJeśli przyjmujesz fenobarbital, zapytaj lekarza, zanim zaczniesz albo przestaniesz stosować suplement z kwasem foliowym. Nie odstawiaj kwasu foliowego, który przepisał lekarz, na przykład w ciąży. Napad padaczkowy zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćKwas pantotenowy a biotynaPodczas przyjmowania biotyny warto zachować ostrożność przy jednoczesnym przyjmowaniu dużych dawek kwasu pantotenowego — tak wynika z ulotki leku Biotyna OLIMP MAX. Pytania o wysokość dawki, od której może dojść do zmniejszenia skuteczności biotyny, oraz o dobór dawkowania warto skierować do lekarza lub farmaceuty. OstrożnośćKwas walproinowy a l-karnitynaNie odstawiaj leku przeciwpadaczkowego i nie zaczynaj przyjmowania karnityny na własną rękę. Charakterystyka produktu leczniczego przewiduje, że przy objawach hipokarnitynemii lekarz prowadzący rozważy podanie karnityny. Jeśli wystąpią u ciebie niezborność ruchów, zaburzenia świadomości lub wymioty, zgłoś to natychmiast lekarzowi — charakterystyka wymienia te objawy jako oznaki hiperamonemii i nakazuje uprzedzić o nich pacjenta. Kwas walproinowy jest przeciwwskazany u osób z niewyrównanym pierwotnym układowym niedoborem karnityny, a osoby z tym niedoborem i wyrównaną hipokarnitynemią mogą przyjmować lek tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko i nie ma innego leczenia — wtedy kontroluje się u nich stężenie karnityny. OstrożnośćKwas walproinowy a biotynaNie ustalaj dawki biotyny samodzielnie i nie odstawiaj leku przeciwpadaczkowego. Jeśli przyjmujesz biotynę, a masz zaplanowane badania krwi, uprzedź o tym lekarza kierującego cię na badania oraz laboratorium. Biotyna w dawkach spotykanych w suplementach zaburza wyniki części oznaczeń immunochemicznych, w tym hormonów tarczycy, parathormonu, troponin, ferrytyny i witaminy B12; kierunek i skala błędu zależą od użytego testu (PMID 32567529). OstrożnośćKwercetyna a warfarynaU osób leczonych warfaryną lub acenokumarolem należy kontrolować INR po włączeniu i po odstawieniu suplementu z kwercetyną. Przed rozpoczęciem suplementacji należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. OstrożnośćKwercetyna a digoksynaJeśli przyjmujesz digoksynę, nie stosuj suplementów z kwercetyną bez wiedzy lekarza prowadzącego. Autorzy cytowanego badania zalecają unikanie łączenia digoksyny z kwercetyną oraz z ziołami i suplementami ją zawierającymi. O kontroli stężenia digoksyny decyduje lekarz. OstrożnośćKwercetyna a midazolamOsoba, która przyjmuje midazolam doustnie i kwercetynę, powinna poinformować o tym lekarza. Nie zmieniać dawki leku samodzielnie. Charakterystyka zalicza kwercetynę do induktorów słabych, a efekt jest mniejszy niż przy induktorach umiarkowanych, takich jak dziurawiec, i silnych, takich jak ryfampicyna. OstrożnośćL-arginina a pde5-inhibitoryZachowaj ostrożność przy łączeniu L-argininy z inhibitorami PDE5 (sildenafil, tadalafil, wardenafil), zwłaszcza przy niskim ciśnieniu. Skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą. Ryzyko teoretyczne (brak badań klinicznych). OstrożnośćL-arginina a leki hipotensyjnePrzyjmując lek obniżający ciśnienie, nie zaczynaj suplementu z L-argininą bez wiedzy lekarza. Mierz ciśnienie częściej na początku stosowania i zapisuj wyniki. Przy zawrotach głowy, osłabieniu lub zasłabnięciu po wstaniu z pozycji leżącej skontaktuj się z lekarzem. Leku nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie. OstrożnośćL-arginina a insulinaPrzyjmując insulinę lub doustny lek przeciwcukrzycowy, omów suplementację L-argininą z lekarzem prowadzącym i monitoruj stężenie glukozy ściślej na początku jej stosowania. Nie zmieniaj samodzielnie dawki leku. Wczesne objawy niedocukrzenia to drżenie rąk, poty, kołatanie serca, nagły głód i niepokój. Wymagają natychmiastowego spożycia cukru prostego i kontaktu z lekarzem. Jeżeli pojawia się splątanie, zaburzenia widzenia albo inne zaburzenie świadomości, nie podawaj niczego doustnie i wezwij pogotowie. Miej przy sobie źródło cukru prostego. OstrożnośćL-citrulina a l-argininaCytrulina przekształca się w organizmie w argininę, a obie dostarczają argininy do tego samego szlaku. Kilku preparatów z cytruliną ani cytruliny z argininą nie łączy się, a porcję przyjmuje się zgodnie ze wskazaniem producenta. Przed rozpoczęciem sprawdza się, czy cytrulina lub arginina nie występują już w innych stosowanych produktach, w tym w mieszankach aminokwasowych i preparatach przedtreningowych. Argininy nie stosuje się razem z azotanami ani z inhibitorami fosfodiesterazy typu 5. Stosowanie cytruliny przy azotanach, inhibitorach fosfodiesterazy typu 5 i lekach obniżających ciśnienie omawia się z lekarzem, zanim się je rozpocznie. Dla cytruliny ani dla argininy nie ma w Unii Europejskiej dozwolonego oświadczenia zdrowotnego. OstrożnośćL-karnityna a warfarynaPo włączeniu L-karnityny kontrolować INR u osób leczonych warfaryną lub acenokumarolem. OstrożnośćLewotyroksyna a magnezZachowaj minimum 4-godzinny odstęp między lewotyroksyną a magnezem. Kontrola TSH co 6 tygodni po zmianie suplementacji. OstrożnośćLewotyroksyna a sojaZachowaj minimum 4-godzinny odstęp między lewotyroksyną a produktami sojowymi. Kontrola TSH co 3 miesiące. OstrożnośćLewotyroksyna a jodJeśli przyjmujesz lewotyroksynę albo masz rozpoznaną chorobę tarczycy, nie zaczynaj suplementacji jodu bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym. Dla orientacji: zalecane dobowe spożycie jodu dla osób dorosłych wynosi 150 µg, a górny tolerowany poziom spożycia — 1100 µg na dobę, przy czym ta druga wartość obejmuje wszystkie źródła razem, także sól jodowaną i żywność. Szczególnej ostrożności wymagają preparaty z wodorostów: zawartość jodu w handlowych glonach mieści się w zakresie od 16 do 2984 µg na gram, czyli różni się między produktami niemal dwustukrotnie, więc porcja przyjęta z takiego preparatu bywa nieprzewidywalna. Osoba przyjmująca leki przeciwtarczycowe powinna wiedzieć, że duże porcje jodu działają z nimi w tę samą stronę i mogą doprowadzić do niedoczynności tarczycy. Objawy takie jak narastające zmęczenie, przyrost masy ciała, uczucie zimna lub powiększenie szyi zgłoś lekarzowi. OstrożnośćLewotyroksyna a biotynaPrzed badaniem TSH/fT4 odstawiać biotynę na minimum 72 godziny. Poinformuj lekarza o suplementacji biotyny. OstrożnośćLit a kofeinaOsoby leczone litem powinny utrzymywać stałe spożycie kawy, herbaty i napojów z kofeiną. Zmianę nawyków, na przykład rezygnację z kawy, należy omówić z lekarzem prowadzącym, który może zlecić kontrolę stężenia litu. Nasilone drżenie, zaburzenia równowagi lub splątanie wymagają pilnej konsultacji lekarskiej. OstrożnośćLit a sódZadbaj o odpowiednią ilość sodu i wody w diecie i nie przechodź na dietę z ograniczeniem soli w trakcie leczenia litem bez wiedzy lekarza prowadzącego. Biegunkę i nadmierne pocenie zgłoś lekarzowi — charakterystyka produktu leczniczego wskazuje, że mogą wymagać zmniejszenia dawki litu lub czasowego przerwania leczenia; tak samo postąp przy wymiotach i gorączce. Objawy takie jak drżenie rąk, osłabienie mięśni, zaburzenia mowy, chwiejny chód, senność lub splątanie zgłoś niezwłocznie — mogą świadczyć o zatruciu litem. Dawkę litu ustala lekarz i to on zleca kontrolne oznaczenia jego stężenia we krwi. OstrożnośćLucerna siewna a doustne leki przeciwzakrzepoweJeśli przyjmujesz warfarynę albo acenokumarol, nie zaczynaj przyjmowania preparatu z lucerną bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Nie odstawiaj go też nagle, jeśli już go przyjmujesz i masz ustaloną dawkę leku: nagła zmiana podaży witaminy K działa w obie strony. Sprawdź skład wszystkich przyjmowanych suplementów, ponieważ lucerna bywa składnikiem mieszanek zielonych roślin i preparatów wielowitaminowych. O każdej zmianie powiedz lekarzowi, ponieważ może być potrzebna kontrola INR. Leku przeciwzakrzepowego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie. OstrożnośćLucerna siewna a hormonalne środki antykoncepcyjne i terapia hormonalnaJeśli stosujesz antykoncepcję hormonalną albo terapię hormonalną, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, zanim zaczniesz przyjmować preparat z lucerną. Sprawdź skład wszystkich przyjmowanych suplementów, ponieważ lucerna bywa składnikiem mieszanek zielonych roślin i preparatów wielowitaminowych. Nie przerywaj ani nie zmieniaj leczenia hormonalnego samodzielnie. Preparatów z lucerną nie stosuje się w ciąży ani w okresie karmienia piersią. OstrożnośćLukrecja a leki hipotensyjneJeśli masz nadciśnienie, unikaj regularnego stosowania preparatów lukrecji i regularnie mierz ciśnienie. Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćLukrecja a senes i inne przeczyszczające antranoidyPreparatów z lukrecją nie stosować razem ze środkami przeczyszczającymi z senesem, aloesem, korą kruszyny ani rzewieniem. Wiadomo, że niedobór potasu daje osłabienie mięśni, kurcze i zaburzenia rytmu serca, a takie objawy wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćLukrecja a laktulozaPreparatów z lukrecją nie łączyć z laktulozą bez opinii lekarza lub farmaceuty, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu. Wiadomo, że niedobór potasu daje osłabienie mięśni, kurcze i zaburzenia rytmu serca, a takie objawy wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćMaca a leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkoweOsoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem preparatu z maką. Dotyczy to porcji dziennej odpowiadającej co najmniej 0,6 g suszonego korzenia. Jeśli etykieta nie podaje tej ilości, należy przyjąć, że porcja osiąga ten próg. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe zawierające makę. Osoby leczone warfaryną lub acenokumarolem powinny ustalić z lekarzem kontrolę INR po rozpoczęciu i po odstawieniu preparatu. Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają: krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki powstające bez urazu, krew w moczu, czarny stolec lub przedłużone krwawienie z drobnej rany, a także obrzęk i ból łydki albo nagła duszność. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćMagnez a baloksawir marboksylNie przyjmować preparatu magnezu razem z lekiem. Wiadomo, że baloksawir marboksyl przyjmuje się w pojedynczej dawce; charakterystyka nie podaje odstępu, który usuwałby interakcję, dlatego porę przyjęcia preparatu magnezu w dniu leczenia należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Zalecenie obejmuje także preparaty wielowitaminowe i wieloskładnikowe z magnezem, leki zobojętniające sok żołądkowy z magnezem oraz środki przeczyszczające z magnezem. Jeśli lek i preparat magnezu zostały już przyjęte razem, dokument nie podaje postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćMagnez a żelazoPreparat magnezu i preparat żelaza przyjmować osobno, w odstępie co najmniej dwóch godzin — tyle podają oba dokumenty. W praktyce najprościej rozdzielić je na porę poranną i wieczorną. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych i leków zobojętniających sok żołądkowy zawierających magnez. Jeśli lekarz zalecił oba preparaty, pory ich przyjmowania ustal z nim lub z farmaceutą; nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie. OstrożnośćMagnez a kwas alfa-liponowyKwas alfa-liponowy przyjmuje się na czczo — ulotka Thiogammy podaje: około trzydziestu minut przed pierwszym posiłkiem w ciągu dnia, popijając odpowiednią ilością wody. Preparat magnezu przesuń na późniejszą porę dnia — dokument podaje wprost: przy kwasie tioktynowym przyjętym przed śniadaniem preparaty magnezu mogą zostać podane w czasie obiadu lub wieczorem. Nie łączyć obu preparatów w jednym przyjęciu. Jeśli oba zalecił lekarz, pory ustal z nim lub z farmaceutą. OstrożnośćMagnez a kalcyfediolJeśli przyjmujesz kalcyfediol, przed rozpoczęciem przyjmowania preparatu magnezu porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza jeśli chorujesz na nerki. Magnez bywa też składnikiem leków na zgagę i preparatów wieloskładnikowych. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćMagnez a alfakalcydolJeśli przyjmujesz alfakalcydol, przed rozpoczęciem przyjmowania preparatu magnezu porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza jeśli chorujesz na nerki. Magnez bywa też składnikiem leków na zgagę i preparatów wieloskładnikowych. Nie odstawiaj alfakalcydolu samodzielnie. OstrożnośćMagnez a amisulprydJeśli przyjmujesz amisulpryd, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy i w jakim odstępie możesz przyjmować magnez lub leki zobojętniające z magnezem. Nawrót objawów, na które przyjmujesz lek, zgłoś lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćMagnez a hydroksychlorochinaJeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę, zachowaj co najmniej 2 godziny odstępu między nią a lekiem zobojętniającym z magnezem. O odstęp od suplementu z magnezem zapytaj lekarza lub farmaceutę. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćMelatonina a wemurafenibNie przyjmować melatoniny w czasie leczenia wemurafenibem bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym; charakterystyka dopuszcza jednoczesne podanie tylko wtedy, gdy nie można go uniknąć, i pozwala wówczas rozważyć zmniejszenie dawki leku rozkładanego przez CYP1A2, jeśli istnieją wskazania kliniczne. Charakterystyka podaje, że po odstawieniu wemurafenibu przerwa może być potrzebna przez osiem dni, aby uniknąć interakcji z kolejnym lekiem; dotyczy to także melatoniny. Zalecenie obejmuje preparaty wieloskładnikowe z melatoniną. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćMelatonina a etynyloestradiolJeśli stosujesz antykoncepcję z etynyloestradiolem i sięgasz po melatoninę, zacznij od najmniejszej dostępnej dawki i obserwuj poranną senność oraz uczucie spowolnienia następnego dnia. Przy takich objawach zmniejsz dawkę albo odstaw melatoninę i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Antykoncepcji nie odstawiaj samodzielnie. OstrożnośćMelatonina a leki metabolizowane przez CYP2C19Jeśli przyjmujesz omeprazol, lanzoprazol albo cytalopram, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o suplemencie z melatoniną — decyzję o porcji podejmij razem z nimi. Charakterystyka nie opisuje, co się dzieje przy takim połączeniu u pacjenta, podaje wyłącznie większą biodostępność melatoniny. Jeśli po melatoninie czujesz się następnego dnia senny albo spowolniony, nie prowadź pojazdów i skonsultuj dawkę. Nie zwiększaj porcji melatoniny na własną rękę i nie odstawiaj samodzielnie leku wydanego na receptę. OstrożnośćMelatonina a chinolonyNa czas leczenia cyprofloksacyną lub norfloksacyną powiedz lekarzowi albo farmaceucie o suplemencie z melatoniną — o porcji zdecydujcie razem. Jeśli następnego dnia po melatoninie czujesz się senny lub spowolniony, nie prowadź pojazdów. Nie zwiększaj porcji melatoniny na własną rękę. Antybiotyku nie wolno odstawiać samodzielnie ani skracać kuracji — przerwane leczenie sprzyja oporności bakterii. OstrożnośćMetformina a witamina b12Nie odstawiaj metforminy z powodu doniesień o jej wpływie na stężenie witaminy B12. Charakterystyka produktu leczniczego wskazuje, że leczenie należy kontynuować tak długo, jak jest tolerowane i nie ma przeciwwskazań. O badaniu stężenia witaminy B12 oraz o uzupełnianiu niedoboru decyduje lekarz, a sam dokument odsyła w tej sprawie do aktualnych wytycznych klinicznych. Powiedz lekarzowi lub farmaceucie o objawach, które mogą nasuwać podejrzenie niedoboru — charakterystyka wymienia wśród nich niedokrwistość i neuropatię. OstrożnośćMetformina a Kwas alfa-liponowyMonitoruj stężenie glukozy, szczególnie na początku stosowania kwasu alfa-liponowego, i omów suplementację z lekarzem prowadzącym. Nie zmieniaj samodzielnie dawki metforminy. Wczesne objawy niedocukrzenia to drżenie, poty, kołatanie serca i nagły głód. Wymagają natychmiastowego spożycia cukru prostego i kontaktu z lekarzem. Jeżeli pojawia się splątanie albo inne zaburzenie świadomości, nie podawaj niczego doustnie i wezwij pogotowie. OstrożnośćMetotreksat a kwas foliowyW reumatologii standardem jest kwas foliowy w dawce 5 mg raz w tygodniu, przyjmowany w innym dniu niż metotreksat, zgodnie z zaleceniami EULAR. Cytowany przegląd wykazał działanie ochronne zarówno kwasu foliowego, jak i folinowego. Przy metotreksacie stosowanym w chemioterapii nie przyjmuj folianów bez konsultacji z onkologiem. Przed rozpoczęciem suplementacji charakterystyka zaleca sprawdzenie stężenia witaminy B12, zwłaszcza po pięćdziesiątym roku życia, ponieważ kwas foliowy może maskować jej niedobór. OstrożnośćMięta pieprzowa a leki zmniejszające kwasowość soku żołądkowegoWedług monografii przy stosowaniu kapsułek dojelitowych z olejkiem z mięty pieprzowej należy unikać inhibitorów pompy protonowej i antagonistów receptora H2. Do pierwszej grupy należą na przykład omeprazol i pantoprazol, do drugiej famotydyna. Osoby przyjmujące te leki nie powinny stosować takich kapsułek bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Kapsułek nie należy przyjmować razem z posiłkiem ani z lekiem zobojętniającym kwas żołądkowy. Zgaga albo odbijanie po przyjęciu kapsułki mogą świadczyć o jej rozpadzie w żołądku. W takiej sytuacji należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Leku zmniejszającego kwasowość soku żołądkowego nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćMięta pieprzowa a felodypinaOsoby leczone felodypiną nie powinny stosować suplementów z olejkiem z mięty pieprzowej bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Zalecenie dotyczy także preparatów wieloskładnikowych z olejkiem. Gdy producent nie podaje, czy preparat zawiera olejek, czy liść, zalecenie obowiązuje. Nowe albo nasilone dolegliwości po rozpoczęciu stosowania olejku, na przykład obrzęki wokół kostek, ból głowy, zaczerwienienie twarzy, kołatanie serca albo zawroty głowy, należy zgłosić lekarzowi. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćMięta pieprzowa a żelazoPreparatów żelaza, także preparatów wielowitaminowych z żelazem, nie należy popijać naparem z mięty pieprzowej ani przyjmować razem z suplementami z wyciągiem z liści mięty. Odstęp między nimi powinien wynosić co najmniej godzinę. Zalecenie dotyczy także mieszanek ziołowych z liściem mięty. Osoby leczone z powodu niedoboru żelaza powinny poinformować lekarza o regularnym piciu naparu z mięty. OstrożnośćMiłorząb japoński a aspirynaPoinformuj lekarza lub farmaceutę o przyjmowaniu miłorzębu. Zgłaszaj przedłużone krwawienia, łatwe siniaczenie i krwawienia z nosa. Przed planowym zabiegiem odstaw miłorząb co najmniej 3-4 dni wcześniej, zgodnie z monografią unijną. Poinformuj też anestezjologa — część zespołów zaleca dłuższą przerwę. OstrożnośćMiłorząb japoński a Leki przeciwpłytkowePoinformuj lekarza i farmaceutę o przyjmowaniu miłorzębu. Przed planowym zabiegiem odstaw go co najmniej 3 do 4 dni wcześniej, zgodnie z monografią unijną, i powiedz o tym anestezjologowi — część zespołów zaleca dłuższą przerwę, wynikającą z ogólnych zasad postępowania z suplementami, nie z właściwości samego miłorzębu. Zgłaszaj przedłużone krwawienia, łatwe siniaczenie i krwawienia z nosa. Jeśli przyjmujesz klopidogrel albo dwa leki przeciwpłytkowe jednocześnie, nie zaczynaj przyjmowania miłorzębu bez zgody kardiologa. OstrożnośćMiłorząb japoński a żeń-szeńPreparatów z miłorzębu nie łączyć z preparatami żeń-szenia właściwego bez zgody lekarza. Ulotka dotyczy leku z wyciągiem miłorzębu i leków roślinnych z żeń-szeniem, a odniesienie do suplementów obu roślin wykracza poza jej treść i wynika z ostrożności. Ta sama ulotka nakazuje odstawić miłorząb na 36 godzin przed zabiegiem chirurgicznym lub stomatologicznym i nie zaleca go osobom z krwawieniami lub zaburzeniami krzepnięcia. Wiadomo, że łatwo powstające siniaki, krwawienie z dziąseł lub z nosa mogą być sygnałem takiego zaburzenia i wymagają zgłoszenia lekarzowi. OstrożnośćMiłorząb japoński a czosnekPreparatów z miłorzębu nie łączyć z preparatami z czosnku bez zgody lekarza. Ulotka dotyczy leku z wyciągiem miłorzębu i leków roślinnych z czosnkiem; objęcie zaleceniem suplementów obu roślin oraz rozróżnienie preparatów z czosnku od przyprawy w zwykłych ilościach wykracza poza jej treść i wynika z ostrożności. Ta sama ulotka nakazuje odstawić miłorząb na 36 godzin przed zabiegiem chirurgicznym lub stomatologicznym i nie zaleca go osobom z krwawieniami lub zaburzeniami krzepnięcia. Wiadomo, że łatwo powstające siniaki, krwawienie z dziąseł lub z nosa mogą być sygnałem takiego zaburzenia i wymagają zgłoszenia lekarzowi. OstrożnośćMiłorząb japoński a efawirenzNie przyjmować wyciągów z miłorzębu japońskiego w czasie leczenia efawirenzem. Osoba, która już przyjmuje taki preparat, powinna powiedzieć o tym lekarzowi prowadzącemu; charakterystyka nie podaje postępowania dla miłorzębu, a dla dziurawca każe sprawdzić wiremię po odstawieniu. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe z miłorzębem. Leku na HIV nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać pory jego przyjmowania bez uzgodnienia z lekarzem. OstrożnośćMiłorząb japoński a dabigatranJeśli przyjmujesz dabigatran, nie zaczynaj preparatu z miłorzębem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. To samo dotyczy odstawienia suplementu w trakcie leczenia. Sińce bez urazu, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu, czarny stolec, nietypowo długie krwawienie z drobnej rany oraz nagły silny ból głowy wymagają kontaktu z lekarzem — przy tym leku nie ma badania, które pacjent zrobiłby sam, żeby się uspokoić. OstrożnośćMiłorząb japoński a nifedypinaJeśli przyjmujesz nifedypinę, powiedz lekarzowi o preparacie z miłorzębem przed rozpoczęciem jego przyjmowania. Przez pierwsze dwa tygodnie mierz ciśnienie częściej i zapisuj wyniki. Zawroty głowy, zaczerwienienie twarzy z uczuciem gorąca, obrzęki kostek albo kołatanie serca wymagają kontaktu z lekarzem. Jeśli poza nifedypiną przyjmujesz inne leki na receptę, powiedz o miłorzębie farmaceucie — ten sam dokument opisuje wpływ wyciągu na stężenie dwóch różnych leków, raz w górę, raz w dół. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćMiłorząb japoński a dydrogesteronJeśli przyjmujesz dydrogesteron, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, zanim zaczniesz stosować miłorząb. Nieoczekiwane krwawienie albo plamienie zgłoś lekarzowi. Nie odstawiaj leku samodzielnie. OstrożnośćMiłorząb japoński a midazolamOsoba, która przyjmuje midazolam doustnie i preparat z miłorzębem, powinna poinformować o tym lekarza. Charakterystyka opisuje ten wpływ jako słaby. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćMniszek lekarski a potasOsoby przyjmujące preparaty potasu, zwłaszcza przepisane przez lekarza, nie powinny stosować mniszka lekarskiego, w tym herbat, soków i wyciągów, bez konsultacji z lekarzem. Dotyczy to szczególnie osób z chorobami nerek, cukrzycą lub niewydolnością serca oraz osób przyjmujących leki zwiększające stężenie potasu we krwi. Mrowienie, osłabienie mięśni albo nierówne lub kołaczące bicie serca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Dawki preparatu potasu nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćMniszek lekarski a inhibitory ACEOsoby leczone inhibitorami ACE, na przykład ramiprylem, lizynoprylem, peryndoprylem lub enalaprylem, nie powinny stosować mniszka lekarskiego, w tym herbat, soków i wyciągów, bez konsultacji z lekarzem. Dotyczy to szczególnie osób z chorobami nerek, cukrzycą lub niewydolnością serca oraz osób przyjmujących jednocześnie preparaty potasu albo inne leki zwiększające stężenie potasu we krwi. Mrowienie, osłabienie mięśni albo nierówne lub kołaczące bicie serca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku ani go odstawiać. OstrożnośćMniszek lekarski a diuretyki oszczędzające potasOsoby leczone lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, na przykład spironolaktonem, eplerenonem lub amilorydem, nie powinny stosować mniszka lekarskiego, w tym herbat, soków i wyciągów, bez konsultacji z lekarzem. Dotyczy to szczególnie osób z chorobami nerek, cukrzycą lub niewydolnością serca oraz osób przyjmujących jednocześnie preparaty potasu albo inne leki zwiększające stężenie potasu we krwi. Mrowienie, osłabienie mięśni albo nierówne lub kołaczące bicie serca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku ani go odstawiać. OstrożnośćMorwa biała a leki obniżające poziom cukruNie łącz preparatów z morwą białą z lekami przeciwcukrzycowymi bez konsultacji z lekarzem i bez kontroli glikemii. Objawy niedocukrzenia, czyli drżenie, poty, osłabienie i splątanie, wymagają szybkiego działania oraz kontaktu z lekarzem. Ze względu na mechanizm, taki sam jak przy akarbozie, niedocukrzenie przerywa się glukozą, a nie cukrem stołowym. OstrożnośćMorwa biała a akarbozaZachować ostrożność; nie łączyć bez konsultacji. Nasilone dolegliwości żołądkowo-jelitowe lub objawy niedocukrzenia wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćNawłoć pospolita a syntetyczne leki moczopędnePrzyjmując lek moczopędny, nie zaczynaj przyjmowania preparatu z nawłocią bez wiedzy lekarza lub farmaceuty. Dotyczy to także mieszanek ziołowych, herbatek i kropli, w których nawłoć bywa jednym ze składników. Sprawdź skład na etykiecie. Leku moczopędnego nie wolno samodzielnie odstawiać ani zmieniać jego dawki. OstrożnośćNiacyna a fenofibrat z symwastatynąNiacyny w dawce od jednego grama na dobę nie należy łączyć z tym lekiem bez decyzji lekarza. Ból mięśni, ich tkliwość lub osłabienie wymagają pilnego kontaktu z lekarzem, zwłaszcza w pierwszych miesiącach leczenia. Charakterystyka nie odnosi się do dawek niacyny mniejszych niż podany próg. OstrożnośćNiacyna a glimepirydLekarza prowadzącego leczenie cukrzycy należy poinformować o przyjmowaniu niacyny. Charakterystyka nie podaje, jaka dawka jest duża, więc rozstrzygnięcie należy do lekarza. Rozpoczęcie lub odstawienie takiego preparatu może wymagać częstszych pomiarów glukozy, a dawki leku przeciwcukrzycowego nie wolno zmieniać samodzielnie. OstrożnośćNiepokalanek a leki działające na receptory dopaminoweOsoby przyjmujące leki działające na receptory dopaminowe powinny przed zastosowaniem preparatu z niepokalankiem skonsultować się z lekarzem. Dotyczy to między innymi leków stosowanych w chorobie Parkinsona, bromokryptyny, leków przeciwpsychotycznych i metoklopramidu. Osoby z chorobą przysadki, także przebytą, powinny przed zastosowaniem niepokalanka skonsultować się z lekarzem. Według monografii u osób z guzem przysadki wydzielającym prolaktynę niepokalanek może maskować objawy guza. Leków nie należy odstawiać ani zmieniać ich dawek samodzielnie. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe z niepokalankiem. OstrożnośćNiepokalanek a estrogeny i leki antyestrogenoweOsoby przyjmujące tabletki antykoncepcyjne, hormonalną terapię zastępczą, preparaty progesteronu, inne leki z estrogenami albo leki antyestrogenowe powinny przed zastosowaniem preparatu z niepokalankiem skonsultować się z lekarzem. Według monografii osoby z obecnym lub przebytym nowotworem estrogenozależnym powinny przed zastosowaniem niepokalanka skonsultować się z lekarzem. Leków nie należy odstawiać ani zmieniać ich dawek samodzielnie. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe z niepokalankiem. OstrożnośćNikotynamid a karbamazepinaO przyjmowaniu nikotynamidu w dużych ilościach należy poinformować lekarza prowadzącego leczenie karbamazepiną. Ulotka nie podaje, jaka ilość jest duża, ani w którą stronę zmienia się działanie leku. Leku przeciwpadaczkowego nie wolno odstawiać samodzielnie. OstrożnośćOmega-3 a klopidogrelKwasy omega-3 nasilają działanie klopidogrelu na płytki krwi i dodatkowo zmniejszają powstawanie trombiny. Połączenie bywa stosowane pod nadzorem lekarza, na przykład po zawale serca. Jeśli przyjmujesz klopidogrel, rozpoczęcie lub zwiększenie podaży kwasów omega-3 omów z lekarzem prowadzącym. Efekt wykazano już przy 1 g na dobę, a preparaty w tym katalogu dostarczają od około 0,3 do 1,1 grama kwasów EPA i DHA łącznie w jednej porcji, więc próg ten mieści się w zwykłym dawkowaniu. Przedłużone krwawienie, siniaki lub krew w stolcu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. OstrożnośćOmega-3 a orlistatPrzyjmuj suplementy omega-3 co najmniej 2h od orlistatu. OstrożnośćOmega-3 a ibrutynibPodczas leczenia ibrutynibem nie przyjmować preparatów omega-3 bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego; obejmuje to także siemię lniane, które ulotka wymienia obok oleju rybiego. To samo ostrzeżenie dotyczy witaminy E, która ma osobny wpis. Krwawienie z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, krew w moczu lub nietypowe siniaki wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćOmega-3 a leki hipotensyjnePreparaty w tym katalogu dostarczają od około 0,3 do 1,1 grama EPA i DHA łącznie w jednej porcji, więc próg z badania oznacza kilka porcji dziennie, czyli więcej, niż zaleca większość producentów. U osób leczonych z powodu nadciśnienia, przy takim dawkowaniu, wskazana jest kontrola ciśnienia i rozmowa z lekarzem przed zwiększeniem porcji. Dawki w zakresie typowego zalecenia producenta nie zbliżają się do progu z tej analizy. Osobne, mocniejsze ostrzeżenie dotyczy łączenia kwasów omega-3 z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi, czemu poświęcono odrębne wpisy. OstrożnośćOmega-3 a pirtobrutynib i zanubrutynibPodczas leczenia pirtobrutynibem albo zanubrutynibem nie należy przyjmować preparatów omega-3, w tym oleju rybiego i tranu, bez zgody lekarza prowadzącego. Osoba, która już przyjmuje takie preparaty, powinna powiedzieć o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia. Gdy leczenie trwa, trzeba powiedzieć o tym lekarzowi jak najszybciej. Pilnego kontaktu z lekarzem wymaga każdy z tych objawów: krwawienie z nosa, dziąseł lub przewodu pokarmowego, krew w moczu, nietypowe siniaki. Pirtobrutynibu ani zanubrutynibu nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćOmeprazol a magnezNie odstawiaj inhibitora pompy protonowej samodzielnie i nie zakładaj, że sama suplementacja magnezu wystarczy. Charakterystyka produktu leczniczego podaje, że u osób z najcięższą hipomagnezemią zaburzenie ustępowało po uzupełnieniu niedoboru magnezu oraz odstawieniu leku. Ten sam dokument zaleca rozważenie pomiaru stężenia magnezu we krwi przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia i okresowo w jego trakcie. Dotyczy to również osób przyjmujących jednocześnie digoksynę lub leki mogące wywołać hipomagnezemię, na przykład moczopędne. OstrożnośćOmeprazol a witamina b12Długotrwałe przyjmowanie leków hamujących wydzielanie kwasu żołądkowego — inhibitorów pompy protonowej, a w mniejszym stopniu także antagonistów receptora H2 — sprzyja niedoborowi witaminy B12. Związek opisano przy stosowaniu przez dwa lata i dłużej, a u osób po 65. roku życia, dla obu grup leków łącznie, przy stosowaniu przez rok lub dłużej. Jeśli stosujesz taki lek przewlekle, omów z lekarzem lub farmaceutą kontrolę stężenia witaminy B12 i to, czy suplementacja jest u Ciebie wskazana. Nie należy odstawiać leku ani rozpoczynać suplementacji na własną rękę. OstrożnośćOmeprazol a cynkOsoby długo leczone inhibitorem pompy protonowej, które przyjmują cynk w suplemencie, powinny omówić z lekarzem lub farmaceutą, czy potrzebna jest kontrola stężenia cynku. Nie należy odstawiać inhibitora pompy protonowej ani zmieniać jego dawki samodzielnie. OstrożnośćOrlistat a witamina ASuplementy z witaminami A, D, E i K przyjmuj co najmniej 2 godziny po dawce orlistatu albo przed snem. OstrożnośćOrlistat a witamina K2Suplementy K przyjmuj ≥2h od orlistatu. Monitoruj INR u pacjentów na antykoagulantach. OstrożnośćOstropest plamisty a leki na cukrzycęJeśli przyjmujesz leki przeciwcukrzycowe, po włączeniu ostropestu częściej wykonuj pomiary i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Zgłoś objawy niedocukrzenia: drżenie, poty, osłabienie. OstrożnośćOstropest plamisty a warfarynaPrzy leczeniu warfaryną lub acenokumarolem nie włączać ostropestu bez wiedzy lekarza. Po włączeniu należy sprawdzić INR oraz zgłaszać nietypowe krwawienia i siniaki. OstrożnośćOstropest plamisty a metronidazolPodczas leczenia metronidazolem nie przyjmować preparatów z ostropestu plamistego bez uzgodnienia z lekarzem. Ulotka dotyczy postaci dopochwowej, a odniesienie do metronidazolu w tabletkach doustnych wykracza poza jej treść i wynika z ostrożności. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćPalma sabałowa a warfaryna i acenokumarolJeśli przyjmujesz acenokumarol albo warfarynę, powiedz lekarzowi o preparacie z palmą sabałową przed rozpoczęciem jego przyjmowania. Po włączeniu suplementu ustal z lekarzem dodatkową kontrolę INR — i drugą po jego odstawieniu. Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym lub stomatologicznym poinformuj o suplemencie. Krwawienie z nosa lub dziąseł, sińce bez urazu, krew w moczu, czarny stolec albo przedłużone krwawienie z drobnej rany wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćPapaina a leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe i przeciwzapalneJeśli przyjmujesz acenokumarol, warfarynę, lek z grupy nowych doustnych antykoagulantów, kwas acetylosalicylowy w dawce przeciwpłytkowej, klopidogrel albo przewlekle lek przeciwbólowy z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, powiedz lekarzowi o preparacie z papainą przed rozpoczęciem jego przyjmowania. Przy leczeniu warfaryną albo acenokumarolem ustal z lekarzem kontrolę INR. Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym i stomatologicznym poinformuj o suplemencie. Sińce bez urazu, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu albo czarny stolec wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćPenicylamina a witamina B6Przy terapii penicylaminą (reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Wilsona) stosuje się uzupełnianie witaminy B6, a jej dawkę ustala lekarz prowadzący. Bywa ona wyższa niż górny tolerowany poziom spożycia dla osób zdrowych, wynoszący 12 mg na dobę (EFSA, 2023), dlatego nie należy dobierać jej samodzielnie. OstrożnośćPestki winogron a witamina COsoby z nadciśnieniem tętniczym nie powinny łączyć suplementów z polifenolami z pestek winogron i witaminą C bez konsultacji z lekarzem. Przy takim połączeniu warto kontrolować ciśnienie tętnicze. OstrożnośćPiperyna a macytentanJeśli przyjmujesz macytentan, powiedz lekarzowi o suplementach z piperyną albo ekstraktem z czarnego pieprzu, zwłaszcza gdy bierzesz też któryś z wymienionych leków. Nie zaczynaj takiego suplementu bez rozmowy z lekarzem. Nie zmieniaj samodzielnie dawki macytentanu. OstrożnośćPiperyna a leki będące substratami glikoproteiny P i CYP3A4Osoby przyjmujące leki na stałe powinny skonsultować z lekarzem lub farmaceutą stosowanie suplementów zawierających piperynę, także wtedy, gdy piperyna jest jedynie dodatkiem do innego składnika. Przy jednoczesnym stosowaniu kilku preparatów z piperyną jej ilości sumują się. OstrożnośćPokrzywa a doustne leki przeciwzakrzepoweOsoba leczona lekami przeciwzakrzepowymi, w tym warfaryną lub acenokumarolem, powinna zapytać lekarza przed rozpoczęciem przyjmowania preparatów z pokrzywy, także herbat i soków. Charakterystyka mówi o soku ze świeżego ziela, a odniesienie do innych postaci pokrzywy wykracza poza jej treść i wynika z ostrożności. OstrożnośćPokrzywa a syntetyczne leki moczopędnePrzyjmując lek moczopędny, nie zaczynaj preparatu z pokrzywą bez wiedzy lekarza lub farmaceuty. Dotyczy to także mieszanek ziołowych i herbatek, w których pokrzywa bywa jednym ze składników — sprawdź skład. Leku moczopędnego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie. Osobne zastrzeżenie dotyczy leków przeciwzakrzepowych i wynika z zawartości witaminy K w zielu pokrzywy; serwis opisuje je w odrębnym wpisie. OstrożnośćPotas a digoksynaW trakcie leczenia digoksyną nie należy zaczynać przyjmowania preparatów potasu bez zalecenia lekarza. Nie należy ich też samodzielnie odstawiać, ponieważ zbyt małe stężenie potasu nasila toksyczne działanie digoksyny. Zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśni i mrowienie wymagają kontaktu z lekarzem; to samo dotyczy nudności i zaburzeń widzenia, które mogą świadczyć o przedawkowaniu leku. OstrożnośćPotas a takrolimusPreparatów potasu nie należy przyjmować w trakcie leczenia takrolimusem bez wiedzy lekarza prowadzącego. O każdym suplemencie należy poinformować zespół, który prowadzi leczenie po przeszczepieniu. Dawki leku nie wolno zmieniać samodzielnie. OstrożnośćPotas a chlortalidonDobór preparatu potasu w trakcie leczenia chlortalidonem należy do lekarza, ponieważ charakterystyka odnosi się do pokarmów, a nie do suplementów. Lekarz regularnie kontroluje stężenie tych pierwiastków we krwi. Osłabienie mięśni, skurcze łydek i zaburzenia rytmu serca wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćPotas a meloksykamNie przyjmować preparatów potasu podczas leczenia meloksykamem bez uzgodnienia z lekarzem, szczególnie przy chorobie nerek, cukrzycy albo równoczesnym stosowaniu leków z grup wymienionych w charakterystyce (inhibitory ACE, sartany, leki moczopędne oszczędzające potas). Jeśli lekarz zgodzi się na łączenie, charakterystyka zaleca regularne oznaczanie stężenia potasu we krwi. Osłabienie mięśni, nieregularne bicie serca lub mrowienie wymagają kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćPotas a ketoprofenNie przyjmuj preparatów potasu podczas leczenia ketoprofenem bez uzgodnienia z lekarzem, szczególnie przy chorobie nerek, cukrzycy albo równoczesnym stosowaniu leków z grup wymienionych w charakterystyce (na przykład inhibitory ACE, sartany, leki moczopędne, inne leki przeciwzapalne, heparyna, cyklosporyna, takrolimus, trimetoprim). Osłabienie mięśni, nieregularne bicie serca lub mrowienie wymagają kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćPotas a cyklosporynaJeśli przyjmujesz cyklosporynę, nie zaczynaj preparatu potasu bez zgody lekarza prowadzącego. Lekarz może zlecić badanie stężenia potasu we krwi. Nie odstawiaj leku i nie zmieniaj sam jego dawki. OstrożnośćPrawoślaz lekarski a leki przyjmowane doustnieMiędzy produktem z korzeniem prawoślazu a innym lekiem przyjmowanym doustnie należy zachować odstęp od pół godziny do godziny. Dotyczy to także syropów i preparatów wieloskładnikowych z korzeniem prawoślazu. Pór przyjmowania stałych leków nie należy zmieniać, a porę prawoślazu trzeba dobrać tak, aby zachować odstęp. W razie wątpliwości najlepszą porę wskaże lekarz lub farmaceuta. OstrożnośćProbiotyki a Leki immunosupresyjneNie stosuj żywych probiotyków u pacjentów z ciężką immunosupresją bez konsultacji transplantologa/immunologa. OstrożnośćReishi a leki przeciwpłytkoweZachować ostrożność; nie łączyć bez konsultacji, zwłaszcza przy planowanych zabiegach. Objawy krwawienia wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćResweratrol a warfarynaU osób leczonych warfaryną lub acenokumarolem należy kontrolować INR po włączeniu i po odstawieniu resweratrolu. Przed rozpoczęciem suplementacji należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. OstrożnośćResweratrol a statynyOsoby leczone simwastatyną, lowastatyną lub atorwastatyną powinny przed włączeniem resweratrolu skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Niewyjaśnione bóle, tkliwość albo osłabienie mięśni podczas leczenia statyną należy niezwłocznie zgłosić lekarzowi. OstrożnośćResweratrol a aspirynaNie można wykluczyć, że połączenie zwiększa skłonność do krwawień. Osoby przyjmujące aspirynę lub inny lek przeciwpłytkowy powinny przed włączeniem resweratrolu skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Przed planowanym zabiegiem należy poinformować lekarza o przyjmowaniu resweratrolu. OstrożnośćRyboflawina a tetracyklinaW czasie leczenia tetracykliną nie przyjmować preparatów z witaminą B2 bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćRyfampicyna a witamina D3Monitoruj poziom 25(OH)D podczas terapii ryfampicyną. O ewentualnej zmianie dawki witaminy D3 rozstrzyga lekarz prowadzący — nie zwiększaj jej samodzielnie. OstrożnośćSchisandra a statynyZachować ostrożność; nie łączyć bez konsultacji. Objawy takie jak bóle lub osłabienie mięśni wymagają kontaktu z lekarzem. OstrożnośćSelen a baloksawir marboksylNie przyjmować suplementu z selenem razem z dawką baloksawiru. Bezpiecznego odstępu między preparatami charakterystyka nie podaje, więc rozwiązanie warto uzgodnić z farmaceutą. Nie pomijać dawki leku przeciwwirusowego. OstrożnośćShiitake a leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkoweOsoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe powinny przed zastosowaniem preparatu z shiitake skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe zawierające shiitake. Monografia nie zaleca kontroli krzepnięcia. Osoby leczone warfaryną lub acenokumarolem mogą mimo to ustalić z lekarzem kontrolę INR, czyli wskaźnika krzepnięcia krwi, po rozpoczęciu i po odstawieniu preparatu. Krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki powstające bez urazu, krew w moczu, czarny stolec albo przedłużone krwawienie z drobnej rany wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leków nie należy odstawiać ani zmieniać ich dawek samodzielnie. OstrożnośćSiara bydlęca a leki immunosupresyjneOsoby przyjmujące leki immunosupresyjne, na przykład po przeszczepieniu narządu albo w chorobach autoimmunologicznych, nie powinny stosować siary bydlęcej bez konsultacji z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe zawierające siarę bydlęcą. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćSiemię lniane a leki hamujące perystaltykę jelitOsoby przyjmujące opioidy, loperamid albo inne leki hamujące perystaltykę jelit nie powinny stosować siemienia lnianego bez zgody lekarza i bez jego nadzoru. Zalecenie dotyczy całych i mielonych nasion, naparu i maceratu z nasion oraz preparatów wieloskładnikowych z siemieniem. Oleju lnianego zalecenie nie dotyczy. Każdą porcję siemienia należy przyjmować z co najmniej 150 ml płynu. Ból brzucha, nudności, wymioty albo zatrzymanie gazów i stolca wymagają przerwania stosowania siemienia i pilnego kontaktu z lekarzem. Monografia zaleca też zachować odstęp co najmniej od pół godziny do godziny między siemieniem a lekami przyjmowanymi doustnie. Leku hamującego perystaltykę nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćSiemię lniane a ibrutynibPodczas leczenia ibrutynibem nie należy przyjmować siemienia lnianego bez zgody lekarza prowadzącego. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z siemieniem lnianym. Oleju lnianego również nie należy przyjmować podczas leczenia bez zgody lekarza prowadzącego. Osoba, która już przyjmuje siemię lniane, powinna poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem leczenia. Krwawienie z nosa, dziąseł lub przewodu pokarmowego, krew w moczu albo nietypowe siniaki wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćSiemię lniane a pirtobrutynib i zanubrutynibPodczas leczenia pirtobrutynibem albo zanubrutynibem nie należy przyjmować siemienia lnianego ani oleju lnianego bez zgody lekarza prowadzącego. Olej lniany obejmuje to zalecenie z ostrożności. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z tymi składnikami. Osoba, która już przyjmuje siemię lub olej lniany, powinna powiedzieć o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia. Gdy leczenie trwa, trzeba powiedzieć o tym lekarzowi jak najszybciej. Pilnego kontaktu z lekarzem wymaga każdy z tych objawów: krwawienie z nosa, dziąseł lub przewodu pokarmowego, krew w moczu, nietypowe siniaki. Pirtobrutynibu ani zanubrutynibu nie należy odstawiać samodzielnie. Według monografii ziołowej Unii Europejskiej siemię lniane może opóźniać wchłanianie innych leków. Gdy lekarz zgodzi się na siemię, między nim a lekami przyjmowanymi doustnie należy zachować odstęp co najmniej od pół godziny do godziny. OstrożnośćSpirulina a leki immunosupresyjneJeśli przyjmujesz leki immunosupresyjne, nie stosuj spiruliny bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. OstrożnośćStatyny a niacynaJeśli stosujesz statynę, skonsultuj zamiar przyjmowania niacyny z lekarzem lub farmaceutą — charakterystyka preparatu nikotynamidu podaje, że nasila on ryzyko miopatii podczas terapii statynami, a odpowiednich badań nie przeprowadzono. Zgłoś lekarzowi ból, tkliwość lub osłabienie mięśni. Nie odstawiaj statyny samodzielnie. OstrożnośćStatyny a berberynaJeśli łączysz berberynę ze statyną, wybieraj razem z lekarzem statynę mniej zależną od CYP3A4 — rozuwastatynę lub prawastatynę. Nie dokładaj berberyny do statyny na własną rękę i nie zmieniaj samodzielnie dawki leku. Ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza z ciemnym zabarwieniem moczu, zgłoś niezwłocznie lekarzowi — może być potrzebne oznaczenie kinazy kreatynowej (CK). OstrożnośćSulfasalazyna a kwas foliowySuplementacja 1 mg/d kwasu foliowego przy długotrwałej terapii sulfasalazyną. OstrożnośćSzałwia lekarska a dydrogesteronJeśli przyjmujesz dydrogesteron, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, zanim zaczniesz stosować preparaty z szałwią. Nieoczekiwane krwawienie albo plamienie zgłoś lekarzowi. Nie odstawiaj leku samodzielnie. OstrożnośćTiamina a fluorouracylTen wpis dotyczy osób w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. O każdym suplemencie przyjmowanym podczas chemioterapii, także o witaminach z grupy B, poinformuj lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne — decyzja o suplementacji należy do niego. Nie zaczynaj ani nie odstawiaj suplementu na własną rękę w trakcie takiego leczenia. Terapii przeciwnowotworowej nie wolno przerywać samodzielnie. OstrożnośćTraganek a leki immunosupresyjneOsoby przyjmujące leki immunosupresyjne, na przykład po przeszczepieniu narządu albo w niektórych chorobach nerek, nie powinny stosować traganka bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. Według NCCIH osoby z chorobami autoimmunologicznymi powinny unikać traganka. Według Merck Manual traganka powinny unikać także dzieci. Zalecenia te dotyczą również preparatów wieloskładnikowych i mieszanek ziołowych z tragankiem. Przed badaniem stężenia leku we krwi należy poinformować lekarza o stosowaniu traganka. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćWaleriana a benzodiazepinyNie łącz na własną rękę. Jeśli przyjmujesz benzodiazepiny, skonsultuj stosowanie waleriany z lekarzem lub farmaceutą. Uważaj na senność za kierownicą. OstrożnośćWaleriana a alkoholNie łącz waleriany z alkoholem, zwłaszcza przed prowadzeniem pojazdów lub obsługą maszyn. OstrożnośćWaleriana a opioidyNie łącz waleriany z opioidami ani lekami nasennymi bez wiedzy lekarza. Zgłoś nadmierną senność, spowolnienie oddechu, trudność w wybudzeniu. OstrożnośćWapń a tiazydyNie ograniczaj wapnia poniżej normy — u dorosłych zalecane spożycie to około 1000 mg na dobę z diety i suplementów łącznie, a górny tolerowany poziom to 2500 mg na dobę. Dużych dawek wapnia z witaminą D nie dobieraj samodzielnie, skonsultuj je z lekarzem lub farmaceutą. Przy długim stosowaniu poproś lekarza o kontrolę stężenia wapnia w surowicy. OstrożnośćWapń a cynkZachować co najmniej dwugodzinny odstęp między preparatem wapnia a preparatem cynku. Przy suplementacji obu omówić dawki z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćWapń a nitrendypinaOsoba leczona nitrendypiną powinna poinformować lekarza o preparatach wapnia i po ich włączeniu do stosowania kontrolować ciśnienie. Charakterystyka nie nakazuje odstępu ani zmiany dawki. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWapń a baloksawir marboksylNie przyjmować preparatu wapnia razem z lekiem. Wiadomo, że baloksawir marboksyl przyjmuje się w pojedynczej dawce; charakterystyka nie podaje odstępu, który usuwałby interakcję, dlatego porę przyjęcia preparatu wapnia w dniu leczenia należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Zalecenie obejmuje także preparaty wielowitaminowe i wieloskładnikowe z wapniem oraz leki zobojętniające sok żołądkowy z węglanem wapnia. Jeśli lek i preparat wapnia zostały już przyjęte razem, dokument nie podaje postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWapń a kwas alfa-liponowyKwas alfa-liponowy przyjmuje się na czczo — ulotka Thiogammy podaje: około trzydziestu minut przed pierwszym posiłkiem w ciągu dnia, popijając odpowiednią ilością wody. Nie popijać go mlekiem i nie przyjmować razem z nabiałem ani z preparatem wapnia — ulotka wymienia produkty mleczne wprost. Odstępu dla wapnia dokument nie podaje; podany w nim przykład rozłożenia dawek dotyczy żelaza i magnezu, więc przesunięcie nabiału i wapnia na dalszą część dnia jest ostrożnościowe, a nie zapisane w dokumencie. Jeśli oba preparaty zalecił lekarz, pory ustal z nim lub z farmaceutą. OstrożnośćWapń a parykalcytolJeśli przyjmujesz parykalcytol, nie zwiększaj samodzielnie dawki preparatu wapnia i nie dodawaj nowego preparatu bez wiedzy nefrologa — dotyczy to również preparatów wieloskładnikowych i leków zobojętniających sok żołądkowy z węglanem wapnia. Charakterystyka wymaga monitorowania w trakcie leczenia, więc nie omijaj zleconych badań stężenia wapnia; dokument nie opisuje objawów, po których nadmiar wapnia dałoby się rozpoznać bez badania. Podaje za to, co robić przy istotnej klinicznie hiperkalcemii u osoby przyjmującej lek wiążący fosforany z wapniem: zmniejszyć jego dawkę albo go odstawić — decyzję podejmuje lekarz, nie Ty. Leku nie odstawiaj samodzielnie. OstrożnośćWapń a rad-223Jeśli masz zaplanowane leczenie radem-223, powiedz onkologowi o wszystkich przyjmowanych preparatach wapnia, fosforanów i witaminy D — charakterystyka zaleca rozważenie ich odstawienia na kilka dni przed rozpoczęciem leczenia. O tym, czy i na jak długo je przerwać, decyduje lekarz prowadzący; sam nie odstawiaj preparatów przepisanych z innego powodu. Charakterystyka mówi wyłącznie o okresie PRZED rozpoczęciem leczenia i nie podaje, kiedy wrócić do przyjmowania tych preparatów — o powrocie rozstrzyga lekarz prowadzący. OstrożnośćWapń a magnezPreparat wapnia i preparat magnezu przyjmuj w różnych porach dnia, jeśli dawki są duże — najprościej rozdzielić je na rano i wieczór. Czym jest „duża dawka”, nie definiuje żaden z dokumentów: nie podają ani progu w miligramach, ani odstępu. Jeśli przyjmujesz wapń w dawce leczniczej, o zasadności rozdzielenia zapytaj farmaceutę. Preparaty łączące oba pierwiastki w jednej tabletce to inna sytuacja niż dwie osobne duże dawki. Żadnego z preparatów nie odstawiaj samodzielnie, jeśli zalecił go lekarz. OstrożnośćWapń a kalcytriolJeśli przyjmujesz kalcytriol, nie zaczynaj przyjmować preparatu wapnia i nie zwiększaj jego dawki bez wiedzy lekarza. Dotyczy to też preparatów wieloskładnikowych i leków na zgagę z węglanem wapnia. Nie pomijaj zleconych badań stężenia wapnia. Nie odstawiaj kalcytriolu samodzielnie. OstrożnośćWapń a kalcyfediolJeśli przyjmujesz kalcyfediol, nie zaczynaj przyjmować preparatu wapnia i nie zwiększaj jego dawki bez uzgodnienia z lekarzem. Dotyczy to też preparatów wieloskładnikowych i leków na zgagę z węglanem wapnia. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. OstrożnośćWapń a alfakalcydolJeśli przyjmujesz alfakalcydol, nie zaczynaj przyjmować preparatu wapnia i nie zwiększaj jego dawki bez wiedzy lekarza. Policz wapń ze wszystkich preparatów, także wieloskładnikowych i leków na zgagę z węglanem wapnia. Nie pomijaj zleconych badań stężenia wapnia. Nie odstawiaj alfakalcydolu samodzielnie. OstrożnośćWapń a ketoanalogi aminokwasówJeśli przyjmujesz Ketosteril, nie zaczynaj brać wapnia bez zgody nefrologa. Jeśli już go bierzesz, powiedz o tym lekarzowi: stężenie wapnia we krwi sprawdza badanie zlecone przez lekarza. Nie odstawiaj leku samodzielnie. OstrożnośćWarfaryna a imbirKontrolować INR przy stosowaniu wyciągów z imbiru u osób leczonych warfaryną lub acenokumarolem. Imbir używany w kuchni jest bezpieczny. OstrożnośćWarfaryna a kurkuminaOsoby leczone warfaryną lub acenokumarolem powinny przed rozpoczęciem przyjmowania kurkuminy w suplemencie skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Po włączeniu i po odstawieniu suplementu należy kontrolować INR. Cytowane badania dotyczyły suplementów, nie ilości kurkumy spożywanych z potrawami. OstrożnośćWarfaryna a żeń-szeńKontrolować INR przy stosowaniu żeń-szenia u osób leczonych warfaryną lub acenokumarolem, a przy zmianie dawki suplementu zachować szczególną ostrożność. OstrożnośćWarfaryna a miłorząb japońskiPrzed rozpoczęciem lub odstawieniem miłorzębu w trakcie leczenia warfaryną lub acenokumarolem należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym; o ewentualnej zmianie częstości kontroli INR rozstrzyga lekarz. Pilnego kontaktu wymaga każde przedłużone krwawienie, siniaki powstające bez wyraźnego urazu, krew w moczu lub stolcu oraz nagły, nietypowy ból głowy. OstrożnośćWitamina A a neomycynaCharakterystyka nie podaje odstępu między dawkami. Skoro przyczyną jest uszkodzenie błony śluzowej, rozdzielenie dawek prawdopodobnie nie usuwa interakcji, co jest wnioskiem własnym z mechanizmu, nie zaleceniem z dokumentu. Przy dłuższym leczeniu omówić z lekarzem potrzebę uzupełnienia witaminy. Antybiotyku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWitamina A a beksarotenPodczas leczenia beksarotenem nie przekraczać 15 000 jednostek międzynarodowych witaminy A na dobę ze wszystkich preparatów łącznie. Każdy preparat z witaminą A omówić z lekarzem prowadzącym. OstrożnośćWitamina A a odewiksybatO każdym preparacie z witaminą A poinformować lekarza prowadzącego leczenie odewiksybatem. Decyzja o uzupełnianiu witamin należy do lekarza na podstawie badań stężenia, których charakterystyka wymaga przed leczeniem i w jego trakcie. OstrożnośćWitamina A a sewelamerRozsądnie jest przyjmować preparat witaminy A w innej porze niż sewelamer. Charakterystyka odstępu nie określa, mówi tylko o możliwym wiązaniu witamin z pokarmu. O preparacie witaminy A poinformować lekarza prowadzącego. Czy suplement jest potrzebny i w jakiej dawce, decyduje lekarz na podstawie badań stężenia witamin. OstrożnośćWitamina A a wutrisiranPodczas leczenia wutrisiranem przyjmować witaminę A w dawce ustalonej przez lekarza prowadzącego, zgodnie z charakterystyką około 2500–3000 jednostek międzynarodowych na dobę, i nie przekraczać jej po doliczeniu witaminy A z innych preparatów, w tym wielowitaminowych i tranu. Wyliczenie innych źródeł witaminy A wykracza poza treść charakterystyki i wynika z ostrożności. Pogorszenie widzenia po zmroku, uporczywą suchość lub zapalenie oka zgłosić lekarzowi. Kobiety w wieku rozrodczym powinny dodatkowo omówić dawkę z lekarzem, ponieważ charakterystyka ostrzega o wpływie zarówno nadmiaru, jak i niedoboru witaminy A na płód. OstrożnośćWitamina A a kolestyramina, kolestypol i olej mineralnyJeśli przyjmujesz kolestyraminę, kolestypol albo olej parafinowy, zachowaj jak największy odstęp czasowy między nimi a preparatem z witaminą A i powiedz o suplemencie lekarzowi. O zwiększeniu dawki decyduje lekarz — przy witaminie A ma to znaczenie szczególne, ponieważ nadmiar jest toksyczny i sam w sobie szkodzi wątrobie i kościom. Pogorszenie widzenia o zmroku, suchość oczu i szorstkość skóry zgłoś lekarzowi. OstrożnośćWitamina A a doustne leki antykoncepcyjneJeśli przyjmujesz tabletki antykoncepcyjne, nie łącz ich z wysokodawkowymi preparatami witaminy A bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą; dotyczy to także tranu i preparatów łączonych. Sprawdź na opakowaniu, czy suplement, który bierzesz, nie zawiera retinolu obok innych składników. Planując ciążę, omów suplementację witaminy A z lekarzem przed odstawieniem antykoncepcji. Bóle głowy, nudności, suchość i łuszczenie skóry oraz bóle kostne zgłoś lekarzowi. OstrożnośćWitamina A a warfarynaJeśli przyjmujesz warfarynę, nie zaczynaj stosowania suplementu z witaminą A, także tranu, bez rozmowy z lekarzem. Lekarz może zlecić częstszą kontrolę INR. OstrożnośćWitamina B12 a famotydynaPodczas długotrwałego leczenia famotydyną warto omówić z lekarzem kontrolę stężenia witaminy B12, zwłaszcza gdy niedobór wystąpił już wcześniej. Ulotka nie wymienia objawów niedoboru; podręczniki opisują wśród nich osłabienie, mrowienie rąk i stóp oraz zaburzenia pamięci, a każdy z nich wymaga kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWitamina B12 a neomycynaO przyjmowaniu witaminy B12 należy poinformować lekarza zlecającego neomycynę doustną. Przy leczeniu dłuższym niż kilka dni warto omówić kontrolę stężenia witaminy. Charakterystyka nie podaje odstępu ani innego sposobu ograniczenia tego wpływu, a antybiotyku nie wolno odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWitamina B12 a podtlenek azotuPrzed planowanym znieczuleniem z użyciem podtlenku azotu poinformować lekarza o diecie wegetariańskiej, o chorobach żołądka, o chorobie alkoholowej, o niedokrwistości oraz o lekach zaburzających gospodarkę witaminą B12, takich jak famotydyna czy neomycyna. Charakterystyka nakazuje w takich sytuacjach rozważyć oznaczenie stężenia witaminy przed zabiegiem, a przy wielokrotnym podawaniu gazu także uzupełnianie witaminy B12 lub kwasu foliowego. Decyzję podejmuje lekarz. OstrożnośćWitamina B12 a witamina CWitaminy C i witaminy B12 nie należy przyjmować jednocześnie. Ulotka nakazuje kilkugodzinną przerwę między nimi. Zalecenie odnosi się do dwóch osobnych preparatów; ulotka nie wypowiada się o produktach, w których obie witaminy są połączone w jednej tabletce. OstrożnośćWitamina B12 a oktreotydNie zaczynaj suplementacji witaminy B12 na własną rękę z powodu samego leczenia oktreotydem. Powiedz lekarzowi prowadzącemu, jeśli miałeś kiedykolwiek rozpoznany niedobór witaminy B12 — dokument zaleca wtedy kontrolę jej stężenia w trakcie leczenia. O suplementacji, jej dawce i postaci decyduje lekarz na podstawie wyniku badania; przy zaburzonym wchłanianiu postać doustna nie zawsze jest właściwym wyborem. OstrożnośćWitamina B12 a pemetreksedNie zaczynaj suplementacji na własną rękę ani jej nie przerywaj — schemat, dawkę i drogę podania ustala onkolog prowadzący, a charakterystyka odsyła w tej sprawie do punktu o dawkowaniu. Kupiona samodzielnie tabletka z witaminą B12 nie zastępuje profilaktyki zaleconej w tym schemacie i nie ma powodu zakładać, że jest jej równoważna. Jeśli już przyjmujesz preparat z witaminą B12 albo kwasem foliowym, powiedz o tym przed rozpoczęciem leczenia: dokument zaleca podanie obu PRZED pierwszą dawką leku, więc pora ma znaczenie. OstrożnośćWitamina B12 a doustne środki antykoncepcyjneNie zmieniaj dawki suplementu z witaminą B12 z powodu przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych i nie rozstrzygaj sama, czy wynik badania wymaga działania. O jedno i drugie zapytaj lekarza albo farmaceutę. Wynik badania stężenia witaminy B12 wykonany w trakcie stosowania antykoncepcji hormonalnej warto omówić z lekarzem. Obniżona wartość może wynikać z samego leczenia, a nie z niedoboru. Przy objawach, które mogą wskazywać na niedobór witaminy B12 (osłabienie, mrowienie rąk lub stóp, zaburzenia pamięci), zgłoś się do lekarza zamiast zwiększać dawkę preparatu na własną rękę. Powiedz lekarzowi i farmaceucie o wszystkich przyjmowanych preparatach. OstrożnośćWitamina B12 a cholestyraminaJeśli przyjmujesz cholestyraminę i suplement z witaminą B12, zapytaj lekarza lub farmaceutę o porę przyjmowania obu preparatów. Przy innych lekach wiążących w jelicie przyjmuje się zwykle odstęp kilku godzin, ale charakterystyka witaminy B12 nie podaje dla cholestyraminy żadnej konkretnej wartości i sesja jej nie wylicza. Nie odstawiaj cholestyraminy ani nie zmieniaj jej dawki samodzielnie. Przy długotrwałym leczeniu poproś lekarza o ocenę, czy potrzebna jest kontrola stężenia witaminy B12. OstrożnośćWitamina B12 a kwas paraaminosalicylowyLeczenie przeciwgruźlicze prowadzi lekarz i tylko on decyduje o suplementacji w jego trakcie. Nie zaczynaj ani nie odstawiaj preparatu z witaminą B12 samodzielnie. Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie, jakie preparaty przyjmujesz, i o to zapytaj. Leku przeciwgruźliczego nie wolno odstawiać ani przesuwać jego pory bez uzgodnienia: przerwy w takim leczeniu sprzyjają oporności prątka. OstrożnośćWitamina C a chemioterapiaNie zaczynaj i nie kontynuuj suplementacji witaminy C w trakcie chemioterapii bez uzgodnienia z onkologiem prowadzącym. Arkusz informacyjny NIH ODS wymienia suplementy witaminy C wśród preparatów mogących wchodzić w interakcje z radioterapią oraz z lekami, w tym nie tylko z chemioterapeutykami, ale i ze statynami. Dokument nie podaje przy tym żadnej porcji, którą można by uznać za bezpieczną w trakcie takiego leczenia, dlatego nie pada tu żadna liczba. Zastrzeżenie dotyczy preparatów; witaminy C obecnej w warzywach i owocach nie obejmuje. O tym, czy w konkretnej sytuacji suplement jest wskazany, rozstrzyga lekarz prowadzący leczenie onkologiczne. OstrożnośćWitamina C a warfarynaPrzy dawkach witaminy C powyżej 1 g na dobę kontrolować INR u osób leczonych warfaryną lub acenokumarolem. OstrożnośćWitamina C a lisdeksamfetaminaNie przyjmuj dużych dawek witaminy C razem z lekiem, jeśli zauważysz, że działa krócej lub słabiej niż zwykle — powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu zamiast zmieniać dawkę leku samodzielnie. Dawki witaminy C z diety oraz zwykłe dawki suplementacyjne to nie to samo co dawki gramowe; dokument nie podaje progu, więc rozstrzygnięcie należy do lekarza. Leku nie odstawiaj samodzielnie. OstrożnośćWitamina C a metadonJeśli jesteś w leczeniu metadonem, powiedz lekarzowi prowadzącemu o wszystkich przyjmowanych suplementach, w tym o witaminie C w dawkach gramowych. Nie zmieniaj samodzielnie dawki metadonu ani nie odstawiaj leku. Objawy sugerujące, że lek działa krócej niż zwykle, zgłoś w poradni leczenia uzależnień, a nie kompensuj ich zmianą suplementacji na własną rękę. OstrożnośćWitamina D a erdafitynibNie rozpoczynać suplementacji witaminą D w czasie leczenia erdafitynibem i powiedzieć lekarzowi o preparacie już przyjmowanym, także wielowitaminowym; lekarz kontroluje stężenie fosforanów przez cały czas leczenia i to on decyduje o witaminie D. Charakterystyka zaleca dietę z ograniczeniem fosforanów. O jej zasadach należy zapytać lekarza prowadzącego. Do czasu badania stężenia fosforanów między 14. a 21. dniem po rozpoczęciu leczenia nie zaczynać przyjmowania preparatów, które mogą to stężenie zmieniać. Ulotka każe natychmiast zgłosić lekarzowi bolesne zmiany skórne, skurcze mięśni oraz drętwienie lub mrowienie wokół ust jako możliwe oznaki hiperfosfatemii. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWitamina D a preparaty zawierające glinJeśli masz przewlekłą chorobę nerek i przyjmujesz witaminę D lub jej pochodną, sprawdź z nefrologiem, czy któryś z Twoich leków zawiera glin. Nazwy, które wymieniają dokumenty rejestrowe, to wodorotlenek glinu i węglan glinu; szukaj ich na opakowaniu leków zobojętniających i wiążących fosforany. Jeśli nerki masz zdrowe, a lek na zgagę bierzesz doraźnie — dokumenty tej sytuacji nie obejmują i nie ma powodu odstawiać witaminy D. Długotrwałe łączenie obu preparatów ustal z lekarzem niezależnie od stanu nerek. OstrożnośćWitamina D a rad-223Jeśli masz zaplanowane leczenie radem-223, powiedz onkologowi, jaką dawkę witaminy D przyjmujesz i od jak dawna — charakterystyka zaleca rozważenie przerwy na kilka dni przed rozpoczęciem leczenia. Decyzja należy do lekarza prowadzącego. Witaminy D przepisanej z powodu niedoboru nie odstawiaj na własną rękę. Charakterystyka mówi wyłącznie o okresie PRZED rozpoczęciem leczenia i nie podaje, kiedy wrócić do przyjmowania tych preparatów — o powrocie rozstrzyga lekarz prowadzący. OstrożnośćWitamina D3 a Leki na padaczkęLeczenie lekami przeciwpadaczkowymi pobudzającymi enzymy wątrobowe bywa powodem, dla którego lekarz zleca oznaczenie 25-OH-D3 i ustala wyższą podaż witaminy D niż profilaktyczna. Dawkowanie i częstość kontroli ustala lekarz prowadzący leczenie padaczki — nie należy zmieniać ich samodzielnie ani dobierać preparatu bez konsultacji. OstrożnośćWitamina D3 a orlistatCharakterystyka produktu leczniczego zaleca przyjmowanie preparatów wielowitaminowych co najmniej 2 godziny po orlistacie albo przed snem. Ta sama zasada odstępu dotyczy preparatu z samą witaminą D3, ponieważ przyczyną jest obecność orlistatu w jelicie razem z tłuszczem, w którym witamina się rozpuszcza. Jeśli przyjmujesz orlistat dłużej, poproś lekarza o kontrolę stężenia witaminy D. Nie odstawiaj orlistatu ani nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. OstrożnośćWitamina D3 a wapńNie przekraczać zalecanych dawek; przy łącznej suplementacji skonsultuj dawki z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie w chorobach nerek. OstrożnośćWitamina D3 a żywice jonowymienne i olej parafinowyJeśli przyjmujesz cholestyraminę albo olej parafinowy, zachowaj jak największy odstęp czasowy między nimi a witaminą D i ustal z lekarzem kontrolę jej stężenia we krwi. Przy długim stosowaniu tych leków konieczna bywa większa dawka witaminy D — o jej wielkości decyduje lekarz na podstawie wyniku badania, nie samopoczucie. Nie zwiększaj dawki samodzielnie. OstrożnośćWitamina D3 a izoniazydJeśli przyjmujesz izoniazyd, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie o witaminie D i ustal z nim kontrolę jej stężenia we krwi. Dawkę dobiera lekarz na podstawie wyniku badania — przy tym leczeniu może być wyższa niż zwykle. Bóle kostne i mięśniowe, osłabienie siły mięśni oraz skurcze wymagają zgłoszenia lekarzowi, a nie samodzielnego zwiększania dawki. OstrożnośćWitamina E a chemioterapiaNie przyjmuj preparatów witaminy E w trakcie chemioterapii ani radioterapii bez uzgodnienia z onkologiem prowadzącym. Arkusz informacyjny NIH ODS o witaminie E podaje, że onkolodzy zasadniczo odradzają stosowanie suplementów antyoksydacyjnych podczas chemioterapii lub radioterapii, ponieważ mogą one zmniejszyć skuteczność tych metod. W tym samym akapicie autorzy odnotowują, że przegląd systematyczny badań z randomizacją podał tę obawę w wątpliwość, i uznają dalsze badania za potrzebne. Zalecenie konsultacji stoi więc nie na pewności co do mechanizmu, lecz na tym, że sprawa pozostaje nierozstrzygnięta, a decyzja należy do lekarza znającego przebieg leczenia. Zastrzeżenie arkusza dotyczy suplementów; o witaminie E dostarczanej z pożywieniem dokument w tym kontekście nie mówi. Nie podano w nim także porcji, którą można by uznać za dopuszczalną w trakcie leczenia — dlatego nie pada tu żadna liczba. Odrębną kwestią jest wpływ witaminy E na krzepnięcie — ma znaczenie wtedy, gdy osoba w trakcie leczenia onkologicznego przyjmuje jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe. Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności wyznaczył dla osób dorosłych górny tolerowany poziom spożycia 300 mg na dobę, ale zastrzegł, że granica ta nie obejmuje osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe ani przeciwpłytkowe. Dla tej grupy EFSA nie wyznaczyła żadnej wartości, więc każdy preparat witaminy E taka osoba powinna omówić z lekarzem. OstrożnośćWitamina E a ibrutynibPodczas leczenia ibrutynibem nie przyjmować preparatów witaminy E bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego; obejmuje to także preparaty wielowitaminowe z większą dawką witaminy E. To samo ostrzeżenie dotyczy oleju rybiego i innych preparatów omega-3, które mają osobny wpis. Krwawienie z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, krew w moczu lub nietypowe siniaki wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWitamina E a orlistatPrzyjmować preparat witaminy E, także wielowitaminowy, co najmniej dwie godziny po orlistacie albo przed snem, zgodnie z zaleceniem charakterystyki dla preparatów wielowitaminowych. Osoba na diecie niskokalorycznej powinna zapytać lekarza, czy preparat wielowitaminowy jest potrzebny. Charakterystyka zaleca rozważenie takiego preparatu. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWitamina E a pirtobrutynib i zanubrutynibPodczas leczenia pirtobrutynibem albo zanubrutynibem nie należy przyjmować preparatów witaminy E bez zgody lekarza prowadzącego. Dotyczy to także preparatów wielowitaminowych z witaminą E. W razie wątpliwości, czy preparat zawiera witaminę E, warto zapytać farmaceutę. Osoba, która już przyjmuje takie preparaty, powinna powiedzieć o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia. Gdy leczenie trwa, trzeba powiedzieć o tym lekarzowi jak najszybciej. Pilnego kontaktu z lekarzem wymaga każdy z tych objawów: krwawienie z nosa, dziąseł lub przewodu pokarmowego, krew w moczu, nietypowe siniaki. Pirtobrutynibu ani zanubrutynibu nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWitamina E a acenokumarolJeśli przyjmujesz acenokumarol, nie zaczynaj ani nie odstawiaj witaminy E bez porozumienia z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Lekarz może zlecić częstsze badanie INR. Nie zmieniaj sam dawki leku. OstrożnośćWitamina K a kolesewelamWitaminę K przyjąć wcześniej, a kolesewelam co najmniej cztery godziny później. Taki kierunek odstępu charakterystyka podaje dla innych leków, a dla samej witaminy K odstępu nie określa. Osoba leczona warfaryną lub podobnym lekiem powinna poinformować lekarza o obu preparatach. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćWitamina K a kwas traneksamowyOsoba leczona kwasem traneksamowym powinna poinformować lekarza o przyjmowaniu preparatu z witaminą K. Charakterystyka nie nakazuje odstępu ani zmiany dawki, zaleca natomiast ostrożność przy produktach wpływających na krzepnięcie. Dokument mówi o witaminie K1, a odniesienie do innych postaci witaminy K jest ostrożnościowym rozszerzeniem własnym. OstrożnośćYerba mate a inhibitory monoaminooksydazyOsoby leczone inhibitorem MAO nie powinny pić naparu z mate ani przyjmować preparatów z mate bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Należy przy tym uwzględnić wszystkie źródła kofeiny, także kawę, herbatę, napoje energetyczne i inne suplementy. Przy kołataniu serca albo nagłym wzroście ciśnienia tętniczego należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćYerba mate a leki uspokajająceOsoby przyjmujące leki uspokajające lub nasenne powinny omówić picie naparu z mate i stosowanie preparatów z mate z lekarzem lub farmaceutą. Monografia nie zaleca picia mate przed snem. Przed zabiegiem w sedacji należy powiedzieć lekarzowi, ile mate i innych źródeł kofeiny się przyjmuje. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie, także wtedy, gdy jego działanie wydaje się słabsze. OstrożnośćYerba mate a leki sympatykomimetyczneNie łączyć naparu z mate ani preparatów z mate z lekami sympatykomimetycznymi bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Należy przy tym uwzględnić kofeinę z innych źródeł, także z kawy, herbaty i napojów energetycznych. Przy chorobach układu sercowo-naczyniowego, takich jak nadciśnienie tętnicze i zaburzenia rytmu serca, monografia przeciwwskazuje stosowanie mate niezależnie od przyjmowanych leków. Mate nie należy łączyć z efedryną. Opisuje to osobny wpis o kofeinie i efedrynie. OstrożnośćYohimbina a antydepresanty trójpierścienioweJeśli przyjmujesz antydepresant trójpierścieniowy (TLPD), nie stosuj yohimbiny bez konsultacji i kontroli ciśnienia. OstrożnośćZielona herbata a nadololNie popijaj nadololu zieloną herbatą. Zachowanie odstępu między herbatą a lekiem wynika z mechanizmu, ponieważ obie substancje konkurują o ten sam transporter jelitowy. Samego odstępu w tych badaniach nie sprawdzano. Jeśli pijesz zieloną herbatę regularnie albo zmieniasz te nawyki, powiedz o tym lekarzowi i skontroluj ciśnienie oraz tętno. Nie odstawiaj leku ani nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. OstrożnośćZielona herbata a lizynoprylOsoby leczone lizynoprylem nie powinny przyjmować suplementów z ekstraktem z zielonej herbaty bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. W razie stosowania warto kontrolować ciśnienie tętnicze. OstrożnośćZielona herbata a atorwastatynaOsoby leczone atorwastatyną, które chcą przyjmować suplement z ekstraktem z zielonej herbaty, powinny powiedzieć o tym lekarzowi. Zwykłe picie herbaty nie było przedmiotem badania. OstrożnośćZielona herbata a raloksyfenOsoby leczone raloksyfenem powinny omówić z lekarzem regularne picie zielonej herbaty i przyjmowanie suplementów z jej ekstraktem. OstrożnośćZielona herbata a sinekatechinyW czasie stosowania maści z wyciągiem z liści zielonej herbaty nie przyjmować suplementów z dużą dawką tego wyciągu. W razie wątpliwości co do składu suplementu zapytać lekarza lub farmaceutę. OstrożnośćŁopian większy a syntetyczne leki moczopędnePrzyjmując lek moczopędny, nie zaczynaj preparatu z łopianem bez wiedzy lekarza lub farmaceuty. Dotyczy to także mieszanek ziołowych i kropli, w których łopian jest jednym ze składników. Sprawdź skład na etykiecie. Leku moczopędnego nie wolno odstawiać ani samodzielnie zmieniać jego dawki. OstrożnośćŻelazo a Kwas acetylosalicylowyDługotrwałe przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego sprzyja utracie krwi z przewodu pokarmowego, a przez to niedoborowi żelaza — także wtedy, gdy krwawienie jest utajone i niewidoczne. Jeśli przyjmujesz aspirynę przewlekle, omów z lekarzem, czy potrzebna jest kontrola morfologii i stężenia ferrytyny oraz czy suplementacja żelaza jest u Ciebie wskazana. Jeśli przyjmujesz kwas acetylosalicylowy razem z preparatem żelaza, przyjmuj oba w czasie posiłku: tak zaleca charakterystyka preparatu żelaza, aby zmniejszyć podrażnienie żołądka. Smoliste stolce, osłabienie lub bladość wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. OstrożnośćŻelazo a cynkPreparaty żelaza i cynku przyjmuje się w odstępie co najmniej dwóch godzin. Charakterystyka preparatu żelaza wymaga tego odstępu i nie robi wyjątku dla przyjmowania z posiłkiem. W cytowanym przeglądzie wpływ żelaza na wchłanianie cynku obserwowano przy podaniu bez posiłku. Jeśli stosujesz oba pierwiastki, omów porę przyjmowania z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćŻelazo a herbataNie popijaj suplementów żelaza ani posiłków bogatych w żelazo herbatą ani kawą. Zachowaj co najmniej 2 godziny odstępu. OstrożnośćŻelazo a wapńDoustne preparaty żelaza przyjmuj co najmniej 2 godziny oddzielnie od wapnia i nabiału. Witamina C (kwas askorbinowy) zwiększa wchłanianie żelaza, ale ChPL preparatu Ascofer (RPL 766, pkt 4.5) nie podaje ani dawki, ani wielkości tego efektu. Dawkę i sposób przyjmowania ustal z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćŻelazo a lewodopaZachować odstęp co najmniej 2 godzin między przyjęciem żelaza a lewodopy; nie modyfikować terapii bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. OstrożnośćŻelazo a ppiNie odstawiaj samodzielnie leku hamującego wydzielanie kwasu. Jeśli przyjmujesz preparat żelaza z powodu niedoboru razem z takim lekiem, a po kilku miesiącach nie ma poprawy morfologii, skonsultuj to z lekarzem — w cytowanej analizie część chorych wymagała wyższej dawki, dłuższego leczenia albo żelaza podawanego dożylnie. Rutynowa suplementacja żelaza wyłącznie z powodu przyjmowania tych leków nie jest zalecana. OstrożnośćŻelazo a pankreatynaNie odstawiać enzymów trzustkowych ani nie zmieniać ich dawki samodzielnie. Przy suplementacji żelaza omówić z lekarzem lub farmaceutą porę przyjmowania obu preparatów oraz kontrolę morfologii. OstrożnośćŻelazo a witamina EPreparat żelaza i preparat witaminy E przyjmować w kilkugodzinnym odstępie. Osoba leczona z powodu niedokrwistości z niedoboru żelaza powinna poinformować lekarza o przyjmowaniu witaminy E w większej dawce. Dotyczy to zwłaszcza rodziców leczonych dzieci. OstrożnośćŻelazo a baloksawir marboksylNie przyjmować preparatu żelaza razem z lekiem. Wiadomo, że baloksawir marboksyl przyjmuje się w pojedynczej dawce; charakterystyka nie podaje odstępu, który usuwałby interakcję, dlatego porę przyjęcia preparatu żelaza w dniu leczenia należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Zalecenie obejmuje także preparaty wielowitaminowe i wieloskładnikowe z żelazem oraz leki z żelazem wydawane na receptę. Jeśli lek i preparat żelaza zostały już przyjęte razem, dokument nie podaje postępowania; należy zgłosić to lekarzowi lub farmaceucie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie. OstrożnośćŻelazo a kwas alfa-liponowyKwas alfa-liponowy przyjmuje się na czczo — ulotka Thiogammy podaje: około trzydziestu minut przed pierwszym posiłkiem w ciągu dnia, popijając odpowiednią ilością wody. Preparat żelaza przesuń na późniejszą porę dnia — dokument podaje wprost: przy kwasie tioktynowym przyjętym przed śniadaniem preparaty żelaza mogą zostać podane w czasie obiadu lub wieczorem. Nie łączyć obu preparatów w jednym przyjęciu. Jeśli oba zalecił lekarz, pory ustal z nim lub z farmaceutą. OstrożnośćŻelazo a alkoholPreparatu żelaza nie przyjmuj razem z czerwonym winem, kawą ani herbatą — odstęp co najmniej dwóch godzin. Jeżeli pijesz alkohol regularnie, nie zaczynaj suplementu żelaza bez oznaczenia ferrytyny i konsultacji z lekarzem: niedobór trzeba potwierdzić, ponieważ u osób pijących nadmiar żelaza nie jest rzadki. Osoby z chorobą wątroby lub hemochromatozą nie przyjmują żelaza bez wskazań lekarskich. O piciu alkoholu podczas leczenia niedokrwistości lekiem na receptę porozmawiaj z lekarzem prowadzącym. OstrożnośćŻeń-szeń a leki na cukrzycęJeśli przyjmujesz leki przeciwcukrzycowe, po włączeniu żeń-szenia częściej wykonuj pomiary i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Zgłoś objawy niedocukrzenia: drżenie, poty, osłabienie. OstrożnośćŻeń-szeń a MAOIJeśli przyjmujesz inhibitor MAO, nie stosuj żeń-szenia bez konsultacji z lekarzem. Zgłoś bóle głowy, bezsenność, drżenie lub zmianę nastroju. Ostrożność dotyczy również osób leczonych innymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu zaburzeń afektywnych. OstrożnośćŻeń-szeń a midazolamOsoba, która przyjmuje midazolam doustnie i preparat żeń-szenia właściwego, powinna poinformować o tym lekarza. Charakterystyka dotyczy tego gatunku, a o żeń-szeniu syberyjskim milczy. Nie zmieniać dawki leku samodzielnie. Efekt jest mniejszy niż przy induktorach umiarkowanych, takich jak dziurawiec, i silnych, takich jak ryfampicyna. OstrożnośćŻeń-szeń amerykański a warfarynaOsoby leczone warfaryną nie powinny rozpoczynać ani przerywać przyjmowania żeń-szenia amerykańskiego bez porozumienia z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Każda taka zmiana wymaga kontroli INR. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z żeń-szeniem amerykańskim. Dawki leku przeciwzakrzepowego nie należy zmieniać samodzielnie. OstrożnośćŻurawina a lonafarnibW czasie leczenia lonafarnibem nie spożywać żurawiny, soku z żurawiny ani preparatów z jej ekstraktem. Charakterystyka wymienia owoce i soki, a preparatów z ekstraktem osobno nie nazywa. Ostrożność rozsądnie odnieść jednak i do nich. Każdy preparat roślinny omówić z lekarzem prowadzącym.

Informacja

Informacja5-HTP a witamina B6Witamina B6 jest kofaktorem tej przemiany, dlatego preparaty z 5-HTP zwykle ją zawierają. Górny tolerowany poziom spożycia witaminy B6 wynosi 12 mg na dobę dla osób dorosłych (EFSA, 2023) — efektem krytycznym przy ustalaniu tego progu była neuropatia obwodowa, opisywana przy długotrwałym przyjmowaniu dawek wyższych, więc dawek ponad próg nie należy dobierać samodzielnie. UWAGA: 5-HTP zwiększa dostępność serotoniny — nie łącz go z lekami serotoninergicznymi (SSRI/SNRI/MAOI, tramadol) ani z innymi suplementami nasilającymi przekaźnictwo serotoninowe (L-tryptofan, ziele dziurawca, SAMe) bez konsultacji z lekarzem (ryzyko zespołu serotoninowego). Przegląd o suplementacji 5-HTP omawia osobno zespół eozynofilii i mialgii. InformacjaHMB a leki obniżające cholesterolOsoby przyjmujące leki obniżające cholesterol, na przykład statyny lub ezetymib, powinny zapytać lekarza lub farmaceutę przed zastosowaniem preparatu z HMB. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych, które go zawierają. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie. InformacjaL-Teanina a kofeinaŁączenie obu składników nie niesie znanego ryzyka. Proporcji ani dawki nie podajemy jako zalecenia — praca przywoływana przy tym wpisie sprawdzała jeden schemat i nie szukała optimum. Ograniczenia dotyczące kofeiny obowiązują niezależnie od teaniny. InformacjaMelatonina a beta-blokeryZaburzenia snu pojawiające się po włączeniu beta-blokera wymagają zgłoszenia lekarzowi prowadzącemu — dotyczy to zwłaszcza metoprololu, przy którym wykazano zarówno istotny spadek melatoniny, jak i koszmary senne. To lekarz rozstrzyga, czy zmienić porę przyjmowania leku, czy zastosować melatoninę, która ma własne wskazania i dawkowanie. InformacjaNAC a cisplatynaStosowanie NAC przy chemioterapii wymaga uzgodnienia z onkologiem — istnieje kontrowersja czy antyoksydanty mogą osłabiać skuteczność terapii. InformacjaNAC a antybiotyki doustneJeśli przyjmujesz antybiotyk doustny, przyjmuj suplement z N-acetylocysteiną co najmniej 2 godziny przed nim albo po nim. W razie wątpliwości zapytaj farmaceutę. InformacjaBerberyna a midazolamOsoba, która przyjmuje midazolam i berberynę, powinna poinformować o tym lekarza. Charakterystyka nazywa berberynę z gorzknika kanadyjskiego, a preparaty berberyny z innych roślin traktuje się tu tak samo, co jest rozszerzeniem własnym. Charakterystyka nie nakazuje zmiany dawki przy słabych inhibitorach. Jak zawsze przy midazolamie, nadmierna senność wymaga kontaktu z lekarzem. InformacjaBerberyna a alkoholNie opisano interakcji berberyny z alkoholem. Oznacza to, że danych brakuje, a nie że połączenie zostało zbadane i uznane za bezpieczne. Berberynę badano u osób z cukrzycą typu 2 w porównaniu z lekiem przeciwcukrzycowym, dlatego osoby leczone z powodu cukrzycy powinny omówić z lekarzem zarówno berberynę, jak i alkohol. Nie traktuj berberyny jako osłony wątroby przy piciu. InformacjaBeta-blokery a koenzym Q10O suplementacji koenzymu Q10 podczas leczenia beta-blokerem warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą; w przeszukanym korpusie PubMed nie znaleziono badań klinicznych oceniających wzajemny wpływ obu środków. Suplement nie zastępuje leczenia. Zawroty głowy lub uczucie nadmiernego spadku ciśnienia po rozpoczęciu suplementacji wymagają zgłoszenia lekarzowi. InformacjaBiotyna a białko jajaW czasie przyjmowania preparatu z biotyną nie jeść surowego białka jaja (np. w koktajlach czy deserach z surowymi jajami). Jaja ugotowane nie stanowią problemu.
Pokaż pozostałe
InformacjaBylica piołun a leki działające przez receptor GABAOsoby przyjmujące benzodiazepiny lub barbiturany, na przykład niektóre leki nasenne, uspokajające albo przeciwpadaczkowe, powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zanim zaczną stosować preparaty z ziela piołunu. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z piołunem. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku. Drgawki albo utrata przytomności wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. InformacjaCzarny bez a leki moczopędneZachować ostrożność, zwłaszcza u osób odwodnionych lub w podeszłym wieku; przy nasilonym oddawaniu moczu skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. InformacjaCzepota puszysta a leki rozkładane przez enzym CYP3A4Osoby przyjmujące leki na stałe powinny przed zastosowaniem preparatu z czepotą puszystą skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza gdy są to leki przeciwwirusowe z grupy inhibitorów proteazy albo inne leki, przy których lekarz kontroluje stężenie we krwi. Lekarz lub farmaceuta ustali, czy przyjmowany lek jest rozkładany przez enzym CYP3A4. Zalecenie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe z czepotą. Leków nie należy odstawiać ani zmieniać ich dawek samodzielnie. InformacjaDiosmina a metronidazolCharakterystyki nie podają zalecenia dla tego połączenia. Jeśli przyjmujesz metronidazol i preparat z diosminą, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie. Nie zmieniaj sam dawki leku. InformacjaDiosmina a diklofenakCharakterystyki nie podają zalecenia dla tego połączenia. Jeśli przyjmujesz diklofenak doustnie i preparat z diosminą, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie. Nie zmieniaj sam dawki leku. InformacjaDiosmina a feksofenadynaCharakterystyki nie podają zalecenia dla tego połączenia. Jeśli przyjmujesz feksofenadynę i preparat z diosminą, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi. Nie zmieniaj sam dawki leku. InformacjaDiosmina a karbamazepinaCharakterystyki nie podają zalecenia dla tego połączenia. Karbamazepina ma wąski zakres między dawką skuteczną a toksyczną, dlatego jeśli ją przyjmujesz, powiedz lekarzowi o preparacie z diosminą, zanim zaczniesz go stosować. Nie zmieniaj sam dawki leku. InformacjaDziurawiec a daryfenacynaJeśli przyjmujesz daryfenacynę i chcesz stosować dziurawiec, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą. Jeśli lek działa słabiej niż zwykle, zgłoś to lekarzowi. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. InformacjaDziurawiec a omeprazolJeśli przyjmujesz omeprazol i chcesz stosować dziurawiec, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą. Jeśli zgaga albo ból w nadbrzuszu wracają mimo leku, zgłoś to lekarzowi. Nie zwiększaj dawki leku samodzielnie. InformacjaDziurawiec a ezomeprazolJeśli przyjmujesz ezomeprazol i chcesz stosować dziurawiec, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą. Jeśli zgaga albo ból w nadbrzuszu wracają mimo leku, zgłoś to lekarzowi. Nie zwiększaj dawki leku samodzielnie. InformacjaDziurawiec a dekslanzoprazolJeśli przyjmujesz dekslanzoprazol i chcesz stosować dziurawiec, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą. Jeśli zgaga albo ból w nadbrzuszu wracają mimo leku, zgłoś to lekarzowi. Nie zwiększaj dawki leku samodzielnie. InformacjaGlukozamina a tetracyklinyNie ma potrzeby rozdzielania pór przyjmowania ani zmiany dawki — dokument nie stawia takiego wymogu. Jeśli w trakcie antybiotykoterapii tetracykliną wystąpią nasilone dolegliwości żołądkowo-jelitowe albo nadwrażliwość skóry na słońce, powiedz o preparacie z glukozaminą lekarzowi lub farmaceucie. Antybiotyku nie odstawiaj samodzielnie. InformacjaGlutation a zabieg operacyjnyNie znaleziono podstaw, by odstawiać glutation przed planowym zabiegiem, ale decyzja należy do zespołu prowadzącego. Przed każdym zabiegiem podaj anestezjologowi pełną listę przyjmowanych suplementów — to standard postępowania niezależny od tego, czy dana substancja ma opisaną interakcję. Jeżeli przyjmujesz również preparaty z tej listy: miłorząb japoński, czosnek, imbir, kurkuminę lub kwasy omega-3, poinformuj o nich osobno, bo ich wpływu na krzepnięcie dotyczą odrębne ostrzeżenia. InformacjaJeżówka a midazolamOsoba, która przyjmuje midazolam i preparat jeżówki, powinna poinformować o tym lekarza. Charakterystyka nie nakazuje zmiany dawki przy słabych inhibitorach. Nadmierna senność podczas stosowania midazolamu wymaga kontaktu z lekarzem, niezależnie od jeżówki. InformacjaJod a orlistatJeśli przyjmujesz orlistat i chorujesz na tarczycę albo bierzesz preparat z jodem, powiedz o tym lekarzowi. Lekarz zdecyduje, czy potrzebne są badania tarczycy. Nie odstawiaj leku samodzielnie. InformacjaKoenzym Q10 a statynyNie odstawiaj statyny z obawy o koenzym Q10 — jej korzyść sercowo-naczyniowa jest dobrze udowodniona. Jeśli wystąpią bóle lub osłabienie mięśni, zgłoś to lekarzowi. Koenzym Q10 jest dobrze tolerowany i nie wchodzi ze statyną w znaną groźną interakcję; można go rozważyć po konsultacji, choć dowody na łagodzenie bólów mięśniowych pozostają sprzeczne. InformacjaKoenzym Q10 a witamina ESłabsze objawy nie oznaczają, że niedobór został wyrównany — koenzym Q10 nie zastępuje witaminy E. Złagodzone objawy mogą zamaskować niedobór i opóźnić jego rozpoznanie. Rozpoznanie i leczenie należą do lekarza. InformacjaKofeina a terbinafinaWpis niesie informację, nie ostrzeżenie. Nie ma powodu, by odstawiać kofeinę z powodu leczenia terbinafiną. Jeśli w trakcie leczenia pojawią się kołatanie serca, niepokój, drżenie rąk lub kłopoty z zasypianiem, zmniejsz ilość kofeiny z napojów i suplementów i powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie. Leku przeciwgrzybiczego nie odstawiaj samodzielnie — przerwana kuracja sprzyja nawrotowi. InformacjaKofeina a fenobarbitalJeśli przyjmujesz fenobarbital, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o suplementach z kofeiną. Nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. InformacjaKreatyna a metforminaPoinformuj lekarza o przyjmowaniu kreatyny przed oceną czynności nerek. Nie zmieniaj dawki metforminy wyłącznie na podstawie stężenia kreatyniny ani wyliczonego przesączania kłębuszkowego w czasie suplementacji. Przy wątpliwościach lekarz może zlecić oznaczenie cystatyny C. InformacjaKreatyna a kofeinaJeśli zależy Ci na efekcie treningowym kreatyny, możesz rozdzielić przyjmowanie obu substancji w czasie. To ostrożność, nie wymóg. Częstsze przy łącznym stosowaniu bywają dolegliwości żołądkowo-jelitowe. InformacjaKreatyna a Diuretyki pętloweJeśli przyjmujesz diuretyk pętlowy, na przykład furosemid albo torasemid, powiedz lekarzowi o kreatynie, zanim oddasz krew do badania. Nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki leku samodzielnie. Przy chorobie nerek porozmawiaj z lekarzem, zanim zaczniesz przyjmować kreatynę. InformacjaKreatyna a alkoholNie opisano interakcji kreatyny z alkoholem u ludzi, a dane na zwierzętach są rozbieżne — nie wyciągaj z nich ani uspokojenia, ani alarmu. Osoby z chorobą wątroby lub nerek powinny stosowanie kreatyny omówić z lekarzem niezależnie od alkoholu. InformacjaKurkumina a piperynaPołączenie kurkuminy z piperyną jest stosowane celowo, właśnie po to, by zwiększyć wchłanianie kurkuminy. W badaniu, na które powołuje się ten wpis, podawano 20 mg piperyny łącznie z 2 g kurkuminy. Osoba przyjmująca leki na stałe powinna skonsultować stosowanie preparatu z piperyną z lekarzem lub farmaceutą. U chorych na padaczkę leczonych karbamazepiną (Phytother Res 2009, PMID 19283724) i fenytoiną (Phytother Res 2006, PMID 16767797) pojedyncza dawka 20 mg piperyny istotnie zwiększyła stężenie leku. Dotyczy to również sytuacji, gdy piperyna jest wyłącznie dodatkiem i nie jest głównym składnikiem preparatu. InformacjaKurkumina a omega-3Obie substancje wpływają na krzepnięcie krwi i od tego trzeba zacząć: kurkumina w ilościach suplementacyjnych bywa opisywana jako hamująca agregację płytek, a dla kwasów EPA i DHA Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności wskazał ryzyko samoistnego krwawienia jako efekt krytyczny przy ustalaniu bezpiecznego poziomu spożycia. Działanie takich preparatów sumuje się z działaniem leków hamujących krzepnięcie i zlepianie się płytek — w Polsce są to przede wszystkim warfaryna i acenokumarol, klopidogrel oraz kwas acetylosalicylowy. Osoba przyjmująca którykolwiek z nich, a także osoba przed planowanym zabiegiem, powinna omówić oba preparaty z lekarzem lub farmaceutą. Unijna monografia ziołowa nie zaleca przetworów z kłącza kurkumy osobom z kamicą żółciową, chorobami dróg żółciowych ani chorobami wątroby; zastrzeżenie to sformułowano dla przetworów z kłącza, nie dla zagęszczonych kurkuminoidów. Poza tymi sytuacjami łączne przyjmowanie obu składników nie budzi znanych zastrzeżeń — nie wolno go jednak opisywać jako udokumentowanego ani jako bezpiecznego bez zastrzeżeń. Wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie 432/2012) nie zawiera żadnego wpisu dla kurkuminy; dla EPA i DHA zawiera oświadczenia o prawidłowym funkcjonowaniu serca, o ciśnieniu krwi i o poziomie trójglicerydów, każde z własnym warunkiem ilościowym — i żadne z nich nie dotyczy połączenia z kurkuminą. InformacjaKwas foliowy a glikokortykosteroidyWpis niesie informację, nie ostrzeżenie. Nie zmieniaj dawki suplementu z kwasem foliowym z powodu przyjmowania prednizonu. Przy dłuższym leczeniu steroidem o potrzebie suplementacji i o dawce decyduje lekarz prowadzący — stan odżywienia ocenia się badaniem, nie odczuciem. Steroidu nie wolno odstawiać nagle ani samodzielnie zmieniać jego dawki. InformacjaLewotyroksyna a selenO zasadności suplementacji selenu i o jej dawce rozstrzyga lekarz prowadzący na podstawie wyników badań. Samo przyjmowanie lewotyroksyny nie jest wskazaniem do rozpoczęcia takiej suplementacji. Przewlekłe wysokie dawki grożą selenozą, czyli przewlekłym zatruciem selenem, dlatego dawki nie dobiera się samodzielnie. Jeśli preparat selenu zawiera dodatkowo wapń, żelazo lub glin, zachowaj odstęp od lewotyroksyny. Charakterystyka zaleca przyjmowanie lewotyroksyny co najmniej 2 godziny przed takimi preparatami. InformacjaMagnez a alkoholPrzyjmowanie magnezu nie koliduje z okazjonalnym spożyciem alkoholu, ale nie bierz go jako „osłony” przed kacem ani jako usprawiedliwienia picia. Osoby pijące regularnie i z objawami, które mogą wskazywać na niedobór (kurcze mięśni, drżenie, zaburzenia rytmu serca), powinny zgłosić się do lekarza — niedobór magnezu bywa u nich częścią szerszych zaburzeń elektrolitowych i wymaga oznaczenia stężenia we krwi, nie suplementu na własną rękę; alkohol zwiększa równocześnie utratę wapnia, więc ocena gospodarki mineralnej należy do lekarza. Przy chorobie nerek każdy preparat magnezu wymaga zgody lekarza. InformacjaMiłorząb japoński a SSRISkonsultuj z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwbólowy z grupy NLPZ albo lek przeciwpłytkowy. Zgłaszaj krwawienia z dziąseł, łatwe siniaczenie i smoliste stolce. InformacjaOmega-3 a aspirynaMożna stosować łącznie w dawkach suplementacyjnych. Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, jeśli przyjmujesz kilka gramów EPA na dobę, masz skłonność do krwawień albo stosujesz jednocześnie inny lek przeciwpłytkowy. InformacjaOmega-3 a NLPZMożna stosować łącznie. Przy długotrwałym przyjmowaniu NLPZ, chorobie wrzodowej lub skłonności do krwawień skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Przed planowanym zabiegiem poinformuj lekarza i anestezjologa o przyjmowaniu omega-3 — o ewentualnym odstawieniu decyduje zespół operujący. InformacjaOmega-3 a witamina EObecność witaminy E w oleju rybim jest rozwiązaniem technologicznym i nie wymaga od czytelnika żadnego działania. Osobnego preparatu witaminy E nie należy natomiast dokładać do omega-3 bez potrzeby: ilości witaminy E zbliżone do górnej granicy spożycia i wyższe mogą zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe, a takie samo działanie opisano przy kwasach EPA i DHA oraz przy innych suplementach hamujących zlepianie się płytek, na przykład przy kurkuminie. Górna granica dla witaminy E to 300 mg na dobę dla osób dorosłych. Ta granica NIE dotyczy osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe ani przeciwpłytkowe — Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności wyłączył je z jej zakresu, więc nie jest to bezpieczny pułap dla takiej osoby. Osoba przyjmująca warfarynę, acenokumarol, klopidogrel lub kwas acetylosalicylowy, a także osoba przed planowanym zabiegiem, powinna omówić oba preparaty z lekarzem lub farmaceutą. InformacjaPotas a glikokortykosteroidyWpis niesie informację, nie ostrzeżenie. Suplement z potasem nie jest sposobem na wyrównanie niedoboru stwierdzonego w badaniu — o tym decyduje lekarz, a stężenie potasu ocenia się badaniem krwi, nie objawami. Przy dłuższym leczeniu prednizonem, zwłaszcza razem z lekiem moczopędnym lub preparatem naparstnicy, o kontroli stężenia potasu i o ewentualnej suplementacji decyduje lekarz prowadzący. Steroidu nie wolno odstawiać nagle. Przyjmowanie preparatów potasu na własną rękę jest niebezpieczne w chorobie nerek i przy lekach zatrzymujących potas w organizmie. InformacjaProbiotyki a antybiotykiProbiotyk przyjmuje się co najmniej 2 godziny po antybiotyku, przez cały cykl leczenia i przez 2–4 tygodni po zakończeniu antybiotykoterapii. Zasada dotyczy wyłącznie antybiotyków podawanych doustnie. Wyjątkiem są probiotyki drożdżowe (Saccharomyces boulardii), na które antybiotyki przeciwbakteryjne nie działają. InformacjaProbiotyki a alkoholProbiotyk można przyjmować niezależnie od okazjonalnego spożycia alkoholu; nie ma potrzeby ani dowodu na odstęp czasowy. Nie traktuj probiotyku jako środka pozwalającego pić więcej albo bezpieczniej — badania były małe, dotyczyły wybranych szczepów i nie wykazały zmniejszenia kaca. W drugim badaniu efekt wystąpił tylko u nosicieli wariantu ALDH2, więc nie przenosi się na osoby bez niego. InformacjaRumianek pospolity a cyklosporynaOsoby leczone cyklosporyną albo innymi lekami hamującymi odporność po przeszczepieniu narządu powinny skonsultować się z lekarzem prowadzącym, zanim zaczną przyjmować doustnie preparat z rumiankiem. Zalecenie obejmuje także dłuższe picie naparu i preparaty wieloskładnikowe z rumiankiem. Stężenie cyklosporyny we krwi kontroluje lekarz. O rozpoczęciu i odstawieniu preparatu z rumiankiem należy go poinformować. Leków nie należy odstawiać ani zmieniać ich dawek samodzielnie. InformacjaRóżeniec górski a leki metabolizowane przez CYP2C9Osoby przyjmujące leki o wąskim marginesie bezpieczeństwa rozkładane przez CYP2C9 (np. warfarynę lub fenytoinę) powinny omówić stosowanie różeńca z lekarzem lub farmaceutą. InformacjaSelen a jodNie opisano niekorzystnej interakcji między selenem a jodem — składniki te występują razem w wielu preparatach i mogą być przyjmowane równocześnie. Nie jest to natomiast podstawa, by sięgać po nie przy chorobie tarczycy: rozpoznanie i leczenie niedoczynności, zapalenia tarczycy czy choroby Hashimoto należy do lekarza, a suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje leczenia. Przy jodzie ostrożność jest szczególna, ponieważ jego nadmiar wywołuje część tych samych następstw co niedobór: wole, wzrost stężenia TSH i niedoczynność tarczycy, a u osób podatnych może też wywołać nadczynność. Selen ma wąski margines między ilością korzystną a nadmierną — Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności ustalił w 2023 roku górny tolerowany poziom spożycia 255 µg na dobę dla osób dorosłych. Osoba z chorobą tarczycy albo przyjmująca lewotyroksynę powinna uzgodnić każdy preparat z selenem lub jodem z lekarzem prowadzącym. Wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie 432/2012) przypisuje oświadczenia każdemu z pierwiastków z osobna: selenowi „pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy", jodowi „pomaga w prawidłowej produkcji hormonów tarczycy i w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy" — i nie zawiera żadnego oświadczenia o ich połączeniu. InformacjaSelen a witamina ENie przekraczaj dawek pokrywających zapotrzebowanie — tak brzmi wniosek autorów analizy według wyjściowego stanu selenu. Pokazała ona, że kierunek szkody zależy od tego stanu: u mężczyzn z wyższym poziomem selenu jego suplementacja zwiększała ryzyko raka prostaty o wysokim stopniu złośliwości, a u mężczyzn z niższym poziomem selenu ryzyko zwiększała sama witamina E. Ostrzeżenie dotyczy mężczyzn ogółem, nie tylko obciążonych ryzykiem — uczestnicy SELECT byli zdrowi w chwili włączenia do badania. Suplementację obu składników w dawkach powyżej zapotrzebowania uzgadnia się z lekarzem. InformacjaSzałwia lekarska a leki działające przez receptor GABAOsoby przyjmujące benzodiazepiny lub barbiturany, na przykład leki nasenne, uspokajające albo przeciwpadaczkowe, powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zanim zaczną pić napar z liści szałwii albo przyjmować inne doustne preparaty z szałwią. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z szałwią. Charakterystyki zarejestrowanych w Polsce produktów leczniczych z liściem szałwii nie zalecają łączenia ich z tymi lekami. Stosując taki produkt, należy kierować się jego ulotką. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku. InformacjaTongkat ali a propranololOsoby leczone propranololem, które chcą stosować tongkat ali, powinny omówić to z lekarzem lub farmaceutą. InformacjaWitamina B12 a olanzapina i rysperydonNie zmieniaj dawki leku przeciwpsychotycznego ani go nie odstawiaj. O leczeniu psychiatrycznym rozstrzyga lekarz prowadzący. Jeśli przyjmujesz olanzapinę lub rysperydon i rozważasz suplement z witaminą B12, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie. Wynik oznaczenia stężenia witaminy B12 wykonany w trakcie takiego leczenia interpretuje lekarz. InformacjaWitamina B12 a chloramfenikolNiedokrwistość rozpoznaje i prowadzi lekarz i tylko on ocenia, czy odpowiedź na leczenie jest właściwa. Jeśli przyjmujesz chloramfenikol ogólnoustrojowo i jednocześnie preparat z witaminą B12, powiedz o tym lekarzowi. Nie zmieniaj dawki żadnego z nich samodzielnie. InformacjaWitamina B12 a glikokortykosteroidyWpis niesie informację, nie ostrzeżenie. Nie zmieniaj dawki suplementu z witaminą B12 z powodu przyjmowania prednizonu. Niedokrwistość złośliwa wymaga rozpoznania przez lekarza. Postępowanie w niej, w tym postać i dawkę witaminy B12, ustala lekarz, nie pacjent. Steroidu nie wolno odstawiać nagle. InformacjaWitamina B6 a lewodopaPreparaty z witaminą B6 można przyjmować razem z lewodopą z karbidopą. Ta informacja dotyczy leku złożonego z karbidopą. Jeśli bierzesz lewodopę w innym połączeniu, zapytaj lekarza lub farmaceutę. InformacjaWitamina B6 a furazydynaCharakterystyka nie podaje zalecenia dla tego połączenia. Jeśli przyjmujesz furazydynę i preparat z witaminą B6, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi. Nie zmieniaj sam dawki leku. InformacjaWitamina C a żelazoWitamina C i żelazo nie wchodzą w interakcję wymagającą ostrożności. Cytowana praca wskazuje około 50 mg witaminy C przy głównym posiłku jako ilość wystarczającą dla efektu; jest to opis wyniku badania, nie zalecenie dawkowania. Suplementację żelaza uzgadnia się z lekarzem — nadmiar żelaza jest szkodliwy, a wskazaniem do jego przyjmowania jest niedobór potwierdzony badaniem. InformacjaWitamina C a statyny + niacynaJeśli przyjmujesz simwastatynę z niacyną, nie dołączaj bez konsultacji z lekarzem zestawu antyoksydacyjnego o takim składzie jak badany: witamin E i C, beta-karotenu i selenu. Statyny nie odstawiaj samodzielnie — badanie dotyczy dodawania antyoksydantów, nie rezygnacji z leczenia. Badanie nie obejmowało samej witaminy C w ilościach z diety ani ze standardowej suplementacji, więc o nich nie rozstrzyga. Autorzy konkludują, że stosowanie witamin antyoksydacyjnych w tej sytuacji budzi wątpliwości. InformacjaWitamina C a chromPrzyjęcie chromu razem z posiłkiem zawierającym witaminę C zwiększa jego wchłanianie. Nie jest to jednak powód, by po chrom sięgać: Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności w opinii z 2014 roku stwierdził, że nie ma dowodów na korzystne działanie chromu u osób zdrowych, nie ustalił średniego zapotrzebowania ani referencyjnego spożycia dla populacji, a wyznaczenie wystarczającego spożycia uznał za niezasadne; niezbędność tego pierwiastka nie została potwierdzona. Rutynowa suplementacja chromu nie ma więc mocnego uzasadnienia, a podstawą pokrycia zapotrzebowania pozostaje zróżnicowana dieta. Osoba z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej nie powinna traktować chromu jako sposobu na kontrolę stężenia cukru ani zastępować nim zaleconego leczenia. InformacjaWitamina C a etynyloestradiolCharakterystyka nie podaje zalecenia dla tego połączenia. Jeśli przyjmujesz witaminę C codziennie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przy przepisywaniu tabletek antykoncepcyjnych. InformacjaWitamina D3 a witamina K2Osoby przyjmujące doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryn — zarejestrowane w Polsce warfarynę i acenokumarol — nie powinny przyjmować preparatów z witaminą K bez wiedzy lekarza prowadzącego. Leki te działają właśnie przez blokowanie przemian zależnych od witaminy K, więc jej podaż z suplementu osłabia ich działanie i zmienia wartość INR. Dotyczy to także preparatów złożonych z witaminą D, w których obecność witaminy K bywa niewidoczna na pierwszy rzut oka — warto sprawdzić skład. Poza tą sytuacją nie są znane doniesienia o wzajemnym wpływie tych dwóch witamin na siebie; o zasadności suplementacji i o wielkości porcji rozstrzyga lekarz lub farmaceuta. InformacjaWitamina E a statynyJeśli przyjmujesz simwastatynę z niacyną, nie dołączaj bez konsultacji z lekarzem zestawu antyoksydacyjnego o takim składzie jak badany: witamin E i C, beta-karotenu i selenu. Statyny nie odstawiaj samodzielnie — badanie dotyczy dodawania antyoksydantów, nie rezygnacji z leczenia. Wynik odnosi się do tego jednego połączenia, nie do statyn w ogóle, i do badanego zestawu czterech składników o nieznanych dawkach, nie do witaminy E z diety ani ze standardowej suplementacji. Autorzy publikacji głównej konkludują, że stosowanie witamin antyoksydacyjnych w tej sytuacji budzi wątpliwości. InformacjaZielona herbata a rozuwastatynaOsoby leczone rozuwastatyną, które przyjmują suplement z EGCG lub ekstraktem z zielonej herbaty, powinny powiedzieć o tym lekarzowi.

Bez opisanej interakcji

Interakcji nie opisanoL-tryptofan a witamina B6Nie opisano interakcji między L-tryptofanem a witaminą B6. Spotykany wymóg, by preparat z tryptofanem lub melatoniną zawierał witaminę B6 „dla pełnego wykorzystania składników", nie ma podstaw. Cytowany przegląd stwierdza, że o przemianach tryptofanu decyduje niedobór witaminy, a nie dodatkowa porcja u osoby odżywionej. Wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie 432/2012) zawiera dziesięć wpisów dla witaminy B6 i żaden z nich nie dotyczy przemian tryptofanu ani wykorzystania innych składników; dla L-tryptofanu wykaz nie zawiera żadnego wpisu. Sięgając po osobną witaminę B6, warto pamiętać o granicy: Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności ustalił tolerowany górny poziom spożycia na 12 mg na dobę dla osób dorosłych, a długotrwałe przekraczanie tej ilości wiąże się z ryzykiem neuropatii obwodowej. O tym, czy suplementacja witaminy B6 jest potrzebna, rozstrzyga lekarz lub farmaceuta. Interakcji nie opisanoMSM a glukozaminaNie opisano interakcji między metylosulfonylometanem a glukozaminą i oba składniki bywają podawane razem w badaniach klinicznych. Nie znaczy to, że samą glukozaminę można stosować bez ograniczeń: ma ona własne udokumentowane interakcje, opisane w tym serwisie osobno: z warfaryną, z lekami przeciwcukrzycowymi oraz z tetracyklinami. Autorzy pracy o potencjale interakcyjnym wprost zalecają ostrożność wobec wcześniejszych opisów przypadków z udziałem glukozaminy. Dobór preparatu i dawki skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza przy przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych lub przeciwcukrzycowych. Interakcji nie opisanoMSM a kofeinaNie ma podstaw, by ostrzegać przed tym połączeniem, ale nie ma też podstaw, by je polecać jako sprawdzone — nikt go nie badał. Kofeina ma własne, dobrze udokumentowane działania i ograniczenia dawki niezależnie od tego, z czym bywa przyjmowana. Przy przyjmowaniu leków na receptę o doborze suplementów rozstrzyga lekarz lub farmaceuta. Interakcji nie opisanoMelatonina a magnezNie ustalono dawkowania tego połączenia i nie ma podstaw, by je zalecać ani odradzać z powodu wzajemnego wpływu składników. Dla samego magnezu obowiązują zwykłe zasady: sprawdź jego zawartość we wszystkich przyjmowanych preparatach i zsumuj porcje. Przy jednoczesnym przyjmowaniu leków nasennych lub uspokajających łączenie uzgadnia się z lekarzem. Interakcji nie opisanoSSRI a witamina D3Witaminę D przyjmuje się według potrzeb wynikających z jej stężenia i zaleceń dla populacji, niezależnie od leczenia przeciwdepresyjnego. Z powyższych badań nie wynika, żeby dobierać ją jako wsparcie takiego leczenia. Suplementacja nie zastępuje leczenia przeciwdepresyjnego i nie jest powodem do zmiany jego dawki. Dawki leku nie zmieniaj samodzielnie, a dawkę witaminy D ustal z lekarzem lub farmaceutą. Interakcji nie opisanoAshwagandha a magnezNie ustalono dawkowania tego połączenia i nie ma podstaw, by je zalecać ani odradzać z powodu wzajemnego wpływu składników. Dla samego magnezu obowiązują zwykłe zasady: sprawdź jego zawartość we wszystkich przyjmowanych preparatach i zsumuj porcje. Ashwagandhy nie należy stosować w ciąży, a osoby leczone na tarczycę oraz przyjmujące leki z grupy benzodiazepin lub inne leki działające na ośrodkowy układ nerwowy powinny skonsultować jej przyjmowanie z lekarzem lub farmaceutą. Interakcji nie opisanoCynk a witamina CSprawdź zawartość cynku w każdym przyjmowanym preparacie i zsumuj porcje: górny tolerowany poziom spożycia cynku dla osób dorosłych wynosi 25 mg na dobę (opinia Komitetu Naukowego ds. Żywności, 2003, dokument SCF/CS/NUT/UPPLEV/62). Punktem krytycznym przy wyznaczaniu tego limitu był wpływ cynku na gospodarkę miedzią — jawne następstwa niedoboru miedzi, w tym niedokrwistość, zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych i osłabienie odpowiedzi odpornościowej, opisywano jednak dopiero przy przyjmowaniu ponad 150 mg cynku na dobę przez długi czas. O potrzebie suplementacji cynku i o wielkości porcji rozstrzyga lekarz lub farmaceuta. Interakcji nie opisanoMagnez a witamina B6Dawkę witaminy B6 utrzymuj w granicach górnego tolerowanego poziomu spożycia — 12 mg na dobę dla osób dorosłych (EFSA, 2023); efektem krytycznym przy ustalaniu tego progu była neuropatia obwodowa, opisywana przy długotrwałym przyjmowaniu dawek wyższych. Do progu wlicza się witamina B6 ze wszystkich przyjmowanych preparatów — sprawdź skład pozostałych. Dawek wyższych nie należy dobierać samodzielnie. Interakcji nie opisanoMetformina a magnezPrzy długotrwałym leczeniu metforminą uzasadnione jest oznaczenie stężenia magnezu we krwi — niezależnie od tego, czy przyczyną jest sam lek, czy cukrzyca. O zasadności suplementacji i o jej dawce rozstrzyga lekarz: magnez wydala się przez nerki, a przy upośledzonej filtracji może się kumulować — dotyczy to części chorych leczonych metforminą, ponieważ jej dawkowanie zależy właśnie od wydolności nerek. Interakcji nie opisanoOmega-3 a witamina D3Wielkość porcji dobiera się indywidualnie; o tym, czy suplementacja jest potrzebna i w jakiej dawce, rozstrzyga lekarz lub farmaceuta.
Pokaż pozostałe
Interakcji nie opisanoResweratrol a kwercetynaNie ustalono dawkowania tego połączenia u ludzi i nie ma podstaw, by je zalecać ani odradzać z powodu wzajemnej interakcji. Ostrzeżenia dotyczące samego resweratrolu — w tym możliwy wpływ na enzymy rozkładające leki — stoją w jego monografii i obowiązują niezależnie od tego, czy w preparacie towarzyszy mu kwercetyna. Interakcji nie opisanoSelen a tiaminaInterakcji między selenem a tiaminą nie opisano. Ograniczenie dotyczy samego selenu: Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności ustalił w 2023 roku dla selenu górny tolerowany poziom spożycia 255 µg na dobę dla osób dorosłych, w tym kobiet w ciąży i karmiących piersią. Przewlekle wysokie spożycie prowadzi do selenozy, której wczesnymi sygnałami są czosnkowy zapach z ust i metaliczny smak, a częstymi objawami wypadanie włosów oraz łamliwość paznokci. Sprawdź łączną zawartość selenu we wszystkich przyjmowanych preparatach — bywa on obecny w kilku naraz. Interakcji nie opisanoTauryna a sertralinaNie opisano interakcji między tauryną a sertraliną. To znaczy, że danych brakuje, a nie że połączenie zostało zbadane i uznane za bezpieczne — takiego badania nie ma. Osoby leczone sertraliną powinny poinformować lekarza lub farmaceutę o każdym przyjmowanym suplemencie. Uwaga praktyczna: tauryna jest częstym składnikiem napojów energetyzujących, które zawierają też kofeinę w dużych dawkach, a to już jest osobna sprawa i dotyczy głównie snu oraz niepokoju. Interakcji nie opisanoWitamina D3 a magnezNie opisano interakcji między witaminą D a magnezem. Nie jest to połączenie o udowodnionej korzyści: przegląd, na którym stoi ten wpis, mówi o roli magnezu w przemianach witaminy D, a nie o działaniu preparatu złożonego. Obie substancje mają wyznaczone górne granice spożycia dla osób dorosłych: dla magnezu przyjmowanego z suplementów 250 mg na dobę, a dla witaminy D 100 µg, czyli 4000 j.m., na dobę (wartości ustalone przez Komitet Naukowy do spraw Żywności i przez Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności). Przekroczenie granicy dla magnezu daje luźne stolce i biegunkę, a przewlekłe przekraczanie granicy dla witaminy D prowadzi do nadmiernego wydalania wapnia z moczem, a następnie do podwyższonego stężenia wapnia we krwi. O zasadności suplementacji i o wielkości porcji rozstrzyga lekarz lub farmaceuta.

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404