Fluorochinolony a cynk — czy można je łączyć?

Jony cynku łączą się trwale (chelatują) z antybiotykami z grupy fluorochinolonów — takimi jak cyprofloksacyna, lewofloksacyna czy moksyfloksacyna — i obniżają wchłanianie antybiotyku. W badaniu u 12 zdrowych mężczyzn, po jednorazowej dawce 500 mg na czczo, multiwitamina z cynkiem obniżyła pole pod krzywą stężenia cyprofloksacyny, czyli miarę całkowitej ilości leku docierającej do krwi, do 11,3 µg·h/ml wobec 14,5 i 15,7 µg·h/ml w dwóch pomiarach kontrolnych bez suplementu — o około jedną czwartą. Dla porównania: siarczan żelaza obniżył ją w tym samym badaniu aż do 5,4 µg·h/ml, a więc znacznie silniej niż cynk. Mniejsze wchłanianie antybiotyku może oznaczać niedoleczenie zakażenia, dlatego odstępu nie należy lekceważyć.

Połączenie jonów cynku z cząsteczką fluorochinolonu (chelatacja) w świetle przewodu pokarmowego zmniejsza ilość antybiotyku dostępnego do wchłonięcia. Dochodzi do niego tylko wtedy, gdy oba preparaty znajdą się w jelicie w tym samym czasie, dlatego interakcję ogranicza odstęp między nimi, a nie zmniejszenie dawki. Badanie objęło cyprofloksacynę, ale mechanizm dotyczy całej grupy fluorochinolonów.

„Jednoczesne podawanie z cyprofloksacyną (doustnie) leków zawierających wielowartościowe kationy lub substancji mineralnych (uzupełniających np. jony wapnia, magnezu, glinu, żelaza), polimerów wiążących fosforany (np. sewelamer), sukralfatu lub leków zobojętniających sok żołądkowy oraz leków o dużej pojemności buforowej (np. tabletki dydanozyny), zawierających jony magnezu, glinu lub wapnia, zmniejsza wchłanianie cyprofloksacyny. W związku z tym cyprofloksacynę należy stosować albo 1-2 godziny przed podaniem, albo co najmniej 4 godziny po podaniu tych produktów.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Cipronex, tabletki powlekane (cyprofloksacyna), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2610494/
Polk RE, Healy DP, Sahai J, Drwal L, Racht E. Effect of ferrous sulfate and multivitamins with zinc on absorption of ciprofloxacin in normal volunteers. Antimicrob Agents Chemother 1989;33(11):1841-4 (PMID 2610494) — badanie naprzemienne, 12 zdrowych mężczyzn, cyprofloksacyna 500 mg na czczo. AUC: podanie samego antybiotyku 14,5 µg·h/ml (schemat A) i 15,7 µg·h/ml (schemat D, po okresie wypłukania), z multiwitaminą z cynkiem 11,3 µg·h/ml (schemat C), z siarczanem żelaza 5,4 µg·h/ml (schemat B). Przy schemacie z żelazem stężenia maksymalne spadały poniżej MIC dla 90% szczepów wielu drobnoustrojów uznawanych za wrażliwe.

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404