Piperyna a fenytoina — czy można je łączyć?

Fenytoina ma wąskie okno terapeutyczne, a jej stężenie rośnie nieproporcjonalnie do dawki, więc nawet niewielki wzrost wchłaniania może mieć znaczenie kliniczne. W badaniu z udziałem 20 chorych na padaczkę, leczonych fenytoiną w stałych dawkach, pojedyncza dawka 20 mg piperyny istotnie zwiększyła pole pod krzywą stężenia leku oraz jego stężenie maksymalne (Phytother Res 2006, PMID 16767797). Suplementy zawierają zwykle od 1 do 10 mg piperyny na porcję, czyli mniej niż podano w badaniu, a wpływu takich ilości nie oceniano.

Fenytoina jest rozkładana głównie przez izoenzymy CYP2C9 i CYP2C19, a nie przez CYP3A4. Autorzy badania wiążą wzrost jej stężenia ze zwiększonym wchłanianiem, a nie z wolniejszym rozkładem leku. Piperyna hamuje glikoproteinę P, czyli białko wypompowujące wchłonięte substancje z komórek jelita z powrotem do światła przewodu pokarmowego, więc do krwi przedostaje się większa część przyjętej dawki. Objawy przedawkowania fenytoiny to między innymi oczopląs, niezborność ruchów, zaburzenia mowy i senność.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16767797/
Pattanaik S i wsp. Effect of piperine on the steady-state pharmacokinetics of phenytoin in patients with epilepsy. Phytother Res 2006 (PMID 16767797); wniosek autorów: „piperine enhanced the bioavailability of phenytoin significantly, possibly by increasing the absorption”.

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404