Fenytoina a witamina D3 — czy można je łączyć?

✔ Interakcję zweryfikował merytorycznie mgr farm. Wojciech Kula • 2026-08-07.

Ostrożność — Fenytoina może zaburzać metabolizm witaminy D

Na czym polega

Charakterystyka produktu leczniczego fenytoiny wskazuje, że lek może zaburzać metabolizm witaminy D, a przy niedostatecznej podaży witaminy D lub niedostatecznej ekspozycji na światło słoneczne może dojść do demineralizacji kości, hipokalcemii lub krzywicy. W części dotyczącej interakcji ta sama charakterystyka wymienia witaminę D wśród substancji, których działanie fenytoina osłabia. Odnotowuje też przypadki zmniejszenia gęstości mineralnej kości, osteopenii, osteoporozy oraz złamań u osób leczonych fenytoiną długotrwale, zaznaczając zarazem, że mechanizm wpływu leku na przemiany kostne nie został określony.

Dlaczego

Fenytoina indukuje wątrobowe enzymy cytochromu P450, w tym CYP3A4, który w wątrobie i jelicie cienkim dominuje w rozkładzie witaminy D do nieaktywnych metabolitów (Wakeman M. A literature review of the potential impact of medication on vitamin D status. Risk Manag Healthc Policy 2021;14:3357-3381, PMID 34421316). Jest to mechanizm wpływu na sam metabolizm witaminy D; charakterystyka produktu leczniczego zaznacza osobno, że mechanizm wpływu fenytoiny na przemiany kostne pozostaje nieustalony.

Co robić

Jeśli przyjmujesz fenytoinę, nie ustalaj dawki witaminy D samodzielnie. Charakterystyka produktu leczniczego wskazuje, że przy niedostatecznej podaży witaminy D może dojść do demineralizacji kości, ale jej dawkę wyznacza lekarz prowadzący — on też decyduje o kontroli stężenia 25-hydroksywitaminy D. Przy wieloletnim leczeniu przeciwpadaczkowym uzasadniona jest ocena stanu kości pomiarem gęstości mineralnej — po pięciu latach terapii, a u kobiet po menopauzie jeszcze przed jej rozpoczęciem (Pack AM, Morrell MJ, Epilepsy Behav 2004;5 Suppl 2:S24-S29, PMID 15123008). Nie odstawiaj leku przeciwpadaczkowego.

Potwierdza dokument urzędowy

„Fenytoina może zaburzać metabolizm witaminy D. W przypadku niedostatecznej suplementacji witaminy D lub ekspozycji na światło słoneczne może wystąpić demineralizacja kości, hipokalcemia lub krzywica.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Phenytoinum WZF, 100 mg, tabletki, sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34421316/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15123008/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Phenytoinum WZF, 100 mg, tabletki — punkty 4.4, 4.5 i 4.8 (Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl). Wakeman M. A literature review of the potential impact of medication on vitamin D status. Risk Manag Healthc Policy 2021;14:3357-3381 (PMID 34421316). Pack AM, Morrell MJ. Epilepsy and bone health in adults. Epilepsy Behav 2004;5 Suppl 2:S24-S29 (PMID 15123008) — ocena gęstości mineralnej kości uzasadniona po pięciu latach leczenia przeciwpadaczkowego albo przed leczeniem u kobiet po menopauzie.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Fenytoina — inne interakcje

Witamina D3 — inne interakcje

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.