← Wszystkie interakcje
Fluorochinolony: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami
📖 Ta strona zbiera wyłącznie interakcje. Monografie podpisane przez farmaceutę dla substancji z tej strony: cynk, wapń, żelazo, kofeina.
W skrócie: Cynk zmniejsza wchłanianie cyprofloksacyny — potrzebny odstęp. Cynk minimum 2 godziny po antybiotyku. Nie stosuj razem.
Fluorochinolony wchodzi w udokumentowane interakcje z: cynk, wapń, żelazo, kofeina. Poniżej 4 interakcji — mechanizm, zalecenie i źródło dla każdej.
Zestawienie: 4 udokumentowanych interakcji
W tym 3 wysokiego ryzyka, 1 wymagających ostrożności. Każdą pozycję rozwija karta niżej — z mechanizmem, postępowaniem i źródłem.
| Substancja |
Ryzyko |
Postępowanie opisane w źródle |
| cynk |
Wysokie ryzyko |
Cynk minimum 2 godziny po antybiotyku. Nie stosuj razem. |
| wapń |
Wysokie ryzyko |
Cyprofloksacynę przyjmuj 1 do 2 godzin przed preparatem wapnia albo co najmniej 4 godziny po nim. Ten sam odstęp zachowaj wobec nabiału i napojów wzbogacanych minerałami, na przykład soku pomarańczowego z dodatkiem wapnia, jeśli spożywasz je osobno, a nie w ramach posiłku; nie popijaj tabletki wyłącznie takim napojem. Norfloksacyny nie przyjmuj w ciągu 2 godzin od suplementu wapnia, a przy posiłku mlecznym zachowaj godzinę przed lub dwie godziny po. Przy innych fluorochinolonach sprawdź ulotkę albo zapytaj farmaceutę. |
| żelazo |
Wysokie ryzyko |
Odstęp zależy od leku. Cyprofloksacynę przyjmuj 1 do 2 godzin przed żelazem albo co najmniej 4 godziny po nim. Przy moksyfloksacynie zachowaj około 6 godzin, przy lewofloksacynie 2 godziny przed i 2 godziny po. Nie przerywaj antybiotyku — wystarczy rozsunąć dawki w czasie. |
| kofeina |
Ostrożność |
Podczas leczenia cyprofloksacyną ogranicz kofeinę, jeśli zauważysz niepokój, kołatanie serca albo trudności z zasypianiem — jej rozkład jest wtedy wolniejszy, a przy wyższych dawkach antybiotyku efekt był wyraźniejszy. Przy ofloksacynie zmian farmakokinetyki kofeiny nie stwierdzono. Objawy utrzymujące się mimo ograniczenia kofeiny zgłoś lekarzowi. |
Czego to zestawienie nie mówi. Wymienia wyłącznie interakcje, które mamy udokumentowane i zweryfikowane przez farmaceutę.
Nieobecność substancji w tabeli nie znaczy, że jej połączenie z Fluorochinolony jest bezpieczne — znaczy, że nie mamy o nim wpisu.
O każdym łączeniu decyduje lekarz lub farmaceuta znający pełną listę przyjmowanych preparatów.
Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami
skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.
Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z
zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane
Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane. Nie porównujemy teraz wpisanych leków i suplementów między sobą, więc brak ostrzeżenia nie oznacza braku interakcji. Opisy poszczególnych par, podpisane przez farmaceutę, są w bazie interakcji. Zanim połączysz leki z suplementami, zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Przejdź do bazy interakcji
Wysokie ryzyko
Dowody: umiarkowany
fluorochinolony (ciprofloksacyna) × cynk
Jony cynku łączą się trwale (chelatują) z antybiotykami z grupy fluorochinolonów — takimi jak cyprofloksacyna, lewofloksacyna czy moksyfloksacyna — i obniżają wchłanianie antybiotyku. W badaniu u 12 zdrowych mężczyzn, po jednorazowej dawce 500 mg na czczo, multiwitamina z cynkiem obniżyła pole pod krzywą stężenia cyprofloksacyny, czyli miarę całkowitej ilości leku docierającej do krwi, do 11,3 µg·h/ml wobec 14,5 i 15,7 µg·h/ml w dwóch pomiarach kontrolnych bez suplementu — o około jedną czwartą. Dla porównania: siarczan żelaza obniżył ją w tym samym badaniu aż do 5,4 µg·h/ml, a więc znacznie silniej niż cynk. Mniejsze wchłanianie antybiotyku może oznaczać niedoleczenie zakażenia, dlatego odstępu nie należy lekceważyć.
Postępowanie opisane w źródle: Cynk minimum 2 godziny po antybiotyku. Nie stosuj razem.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Połączenie jonów cynku z cząsteczką fluorochinolonu (chelatacja) w świetle przewodu pokarmowego zmniejsza ilość antybiotyku dostępnego do wchłonięcia. Dochodzi do niego tylko wtedy, gdy oba preparaty znajdą się w jelicie w tym samym czasie, dlatego interakcję ogranicza odstęp między nimi, a nie zmniejszenie dawki. Badanie objęło cyprofloksacynę, ale mechanizm dotyczy całej grupy fluorochinolonów.
Źródło: Polk RE, Healy DP, Sahai J, Drwal L, Racht E. Effect of ferrous sulfate and multivitamins with zinc on absorption of ciprofloxacin in normal volunteers. Antimicrob Agents Chemother 1989;33(11):1841-4 (PMID 2610494) — badanie naprzemienne, 12 zdrowych mężczyzn, cyprofloksacyna 500 mg na czczo. AUC: podanie samego antybiotyku 14,5 µg·h/ml (schemat A) i 15,7 µg·h/ml (schemat D, po okresie wypłukania), z multiwitaminą z cynkiem 11,3 µg·h/ml (schemat C), z siarczanem żelaza 5,4 µg·h/ml (schemat B). Przy schemacie z żelazem stężenia maksymalne spadały poniżej MIC dla 90% szczepów wielu drobnoustrojów uznawanych za wrażliwe.
Potwierdza dokument urzędowy: „Jednoczesne stosowanie fluorochinolonów i multiwitamin zawierających cynk, wydaje się zmniejszać ich wchłanianie po podaniu doustnym.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Levofloxacin Aurovitas, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Wysokie ryzyko
Dowody: wysoki
wapń × fluorochinolony
Jony wapnia wiążą cyprofloksacynę i norfloksacynę w przewodzie pokarmowym, przez co antybiotyk gorzej się wchłania. Charakterystyki Produktu Leczniczego lewofloksacyny i moksyfloksacyny nie wykazują istotnej klinicznie interakcji z preparatami wapnia — ten wpis ich nie dotyczy.
Postępowanie opisane w źródle: Cyprofloksacynę przyjmuj 1 do 2 godzin przed preparatem wapnia albo co najmniej 4 godziny po nim. Ten sam odstęp zachowaj wobec nabiału i napojów wzbogacanych minerałami, na przykład soku pomarańczowego z dodatkiem wapnia, jeśli spożywasz je osobno, a nie w ramach posiłku; nie popijaj tabletki wyłącznie takim napojem. Norfloksacyny nie przyjmuj w ciągu 2 godzin od suplementu wapnia, a przy posiłku mlecznym zachowaj godzinę przed lub dwie godziny po. Przy innych fluorochinolonach sprawdź ulotkę albo zapytaj farmaceutę.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Wapń tworzy z cząsteczką chinolonu nierozpuszczalny kompleks w świetle jelita. Wapń przyjęty jako składnik posiłku nie wpływa istotnie na wchłanianie — problemem jest suplement, nabiał albo napój wzbogacany minerałami przyjęty osobno, a nie razem z jedzeniem. Charakterystyki cyprofloksacyny wymieniają w tym miejscu obok mleka i jogurtu także sok pomarańczowy wzbogacony wapniem.
Źródło: ChPL Cipronex, pkt 4.5 — cyprofloksacynę należy stosować 1-2 godziny przed lub co najmniej 4 godziny po preparatach z kationami wielowartościowymi; wapń z posiłku nie wpływa znacząco. ChPL Nolicin, pkt 4.5 i 4.2. ChPL Levofloxacin Sanovel, pkt 4.5 — nie stwierdzono interakcji z węglanem wapnia. ChPL Moxifloxacin Accord, pkt 4.5 — badania kliniczne nie wykazały interakcji z preparatami wapnia. Kays MB i wsp., Am J Kidney Dis 2003 (PMID 14655198).
Potwierdza dokument urzędowy: „Należy jednak unikać jednoczesnego przyjmowania cyprofloksacyny z produktami nabiałowymi lub popijania tabletki tylko napojami wzbogaconymi minerałami (np. mleko, jogurt, sok pomarańczowy wzbogacony wapniem), ponieważ może to zmniejszać wchłanianie cyprofloksacyny.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Cipronex, tabletki powlekane (cyprofloksacyna), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Wysokie ryzyko
Dowody: wysoki
żelazo × fluorochinolony
Suplementy żelaza wiążą fluorochinolony w przewodzie pokarmowym i wyraźnie obniżają wchłanianie antybiotyku. Dotyczy to także lewofloksacyny i moksyfloksacyny, przy których wapń nie stanowi problemu.
Postępowanie opisane w źródle: Odstęp zależy od leku. Cyprofloksacynę przyjmuj 1 do 2 godzin przed żelazem albo co najmniej 4 godziny po nim. Przy moksyfloksacynie zachowaj około 6 godzin, przy lewofloksacynie 2 godziny przed i 2 godziny po. Nie przerywaj antybiotyku — wystarczy rozsunąć dawki w czasie.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Żelazo tworzy z grupami karboksylową i ketonową cząsteczki chinolonu nierozpuszczalny kompleks, który nie wchłania się z jelita.
Źródło: ChPL Cipronex, pkt 4.5; ChPL Moxifloxacin Accord, pkt 4.5 — około 6-godzinna przerwa od preparatów zawierających żelazo; ChPL Levofloxacin Sanovel, pkt 4.5 — nie przyjmować w ciągu 2 godzin przed i po. Lehto P, Kivistö KT, Neuvonen PJ, Br J Clin Pharmacol 1994;37(1) (PMID 8148225) — siarczan żelaza wyraźnie obniżał ekspozycję na norfloksacynę i cyprofloksacynę, słabiej na ofloksacynę. Pletz MW i wsp., Antimicrob Agents Chemother 2003 (PMID 12821462) — przy zachowaniu 2-godzinnego odstępu efekt zanikał.
Potwierdza dokument urzędowy: „Wpływ innych produktów leczniczych na lewofloksacynę Sole żelaza, sole cynku, leki zobojętniające kwas żołądkowy zawierające magnez lub glin, dydanozyna Wchłanianie lewofloksacyny jest znacznie zmniejszone, jeśli tabletki Levofloxacin Aurovitas podaje się razem z solami żelaza lub lekami zobojętniającymi sok żołądkowy, zawierającymi magnez lub glin lub z dydanozyną (tylko preparaty dydanozyny z glinem i magnezem zawierające środki buforujące).”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Levofloxacin Aurovitas, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Ostrożność
Dowody: badania farmakokinetyczne u zdrowych ochotników (10-12 osób), wynik zależny od leku
kofeina × fluorochinolony
Fluorochinolony hamują CYP1A2, główny enzym rozkładający kofeinę, ale wielkość tego efektu różni się między lekami kilkukrotnie. W badaniu krzyżowym u 12 ochotników ofloksacyna nie zmieniła żadnego z parametrów kofeiny, cyprofloksacyna w dawce 250 mg dwa razy dziennie wydłużyła okres półtrwania o 15 procent i obniżyła klirens o 33 procent, a enoksacyna wydłużyła okres półtrwania o 260 procent i obniżyła klirens o 78 procent. W osobnym badaniu cyprofloksacyna w wyższej dawce (750 mg dwa razy dziennie) wydłużyła okres półtrwania kofeiny z 5,2 do 8,2 godziny i obniżyła klirens niemal o połowę; autorzy tej pracy zaznaczają, że znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje do ustalenia. Pefloksacyna obniżała klirens kofeiny około dwukrotnie. 🔴 Z leków o najsilniejszym działaniu żaden nie jest dostępny w Polsce: w Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma ani enoksacyny, ani pefloksacyny (odczyt 19.09.2026), są natomiast cyprofloksacyna i ofloksacyna. Nie znaczy to, że w Polsce problem nie istnieje: cyprofloksacyna jest tu głównym fluorochinolonem z udokumentowanym wpływem na kofeinę.
Postępowanie opisane w źródle: Podczas leczenia cyprofloksacyną ogranicz kofeinę, jeśli zauważysz niepokój, kołatanie serca albo trudności z zasypianiem — jej rozkład jest wtedy wolniejszy, a przy wyższych dawkach antybiotyku efekt był wyraźniejszy. Przy ofloksacynie zmian farmakokinetyki kofeiny nie stwierdzono. Objawy utrzymujące się mimo ograniczenia kofeiny zgłoś lekarzowi.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Fluorochinolony kompetycyjnie hamują CYP1A2, przez co kofeina rozkłada się wolniej i dłużej utrzymuje się we krwi. Siła hamowania zależy od konkretnego leku, a w przypadku pefloksacyny dokłada się do niej jej metabolit, norfloksacyna.
Źródło: Stille W, Harder S, Mieke S i wsp. Decrease of caffeine elimination in man during co-administration of 4-quinolones. J Antimicrob Chemother 1987;20(5):729-34 (PMID 3480885) — badanie krzyżowe u 12 ochotników; stąd porównanie ofloksacyny, cyprofloksacyny i enoksacyny. Healy DP, Polk RE, Kanawati L i wsp. Interaction between oral ciprofloxacin and caffeine in normal volunteers. Antimicrob Agents Chemother 1989;33(4):474-8 (PMID 2729942) — 10 ochotników, cyprofloksacyna 750 mg; stąd wartości okresu półtrwania i zastrzeżenie autorów o znaczeniu klinicznym. Kinzig-Schippers M i wsp. Interaction of pefloxacin and enoxacin with the human cytochrome P450 enzyme CYP1A2. Clin Pharmacol Ther 1999;65(3):262-74 (PMID 10096258) — 12 ochotników; stąd dane o pefloksacynie i o udziale norfloksacyny. Rejestr Produktów Leczniczych (URPL, odczyt 19.09.2026) — obecność cyprofloksacyny i ofloksacyny, brak enoksacyny i pefloksacyny.
