Fluorochinolony: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami

Magnez chelatuje fluorochinolony

Fluorochinolony (fluorokinolony) × magnez

Mg²⁺ tworzy kompleksy z chinolonem – redukcja wchłaniania antybiotyku o 50–90%.

Mechanizm: Chelatacja przez metale dwuwartościowe.

Zalecenie: Antybiotyk 2h przed lub 4–6h po magnezie.

Źródło: Stass H, Clin Pharmacokinet 2001

Potwierdza dokument urzędowy: „Wpływ innych produktów leczniczych na lewofloksacynę Sole żelaza, sole cynku, leki zobojętniające kwas żołądkowy zawierające magnez lub glin, dydanozyna Wchłanianie lewofloksacyny jest znacznie zmniejszone, jeśli tabletki Levofloxacin Aurovitas podaje się razem z solami żelaza lub lekami zobojętniającymi sok żołądkowy, zawierającymi magnez lub glin lub z dydanozyną (tylko preparaty dydanozyny z glinem i magnezem zawierające środki buforujące).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Levofloxacin Aurovitas, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Cynk zmniejsza wchłanianie fluorochinolonów o 50–75%

fluorochinolony (ciprofloksacyna) × cynk

Zn²⁺ tworzy kompleksy chelacyjne z chinolonami analogiczne do Mg²⁺ i Fe³⁺ – redukcja AUC antybiotyku.

Mechanizm: Chelatacja Zn²⁺–quinolone → ↓biodostępność fluorochinolonu.

Zalecenie: Cynk minimum 2 godziny po antybiotyku. Nie stosuj razem.

Źródło: Polk RE et al., Antimicrob Agents Chemother 1989; SDI 12th ed.

Potwierdza dokument urzędowy: „Jednoczesne stosowanie fluorochinolonów i multiwitamin zawierających cynk, wydaje się zmniejszać ich wchłanianie po podaniu doustnym.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Levofloxacin Aurovitas, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Fluorochinolony nasilają toksyczność kofeiny

kofeina × fluorochinolony

Ciprofloksacyna i enoksacyna silnie hamują CYP1A2, główny enzym metabolizujący kofeinę. Przy antybiotykoterapii kawa może wywołać niepokój, tachykardię, bezsenność.

Mechanizm: Inhibicja CYP1A2 przez fluorochinolony wydłuża T½ kofeiny 3–5-krotnie (z ~5h do >15h). Enoksacyna jest najsilniejszym inhibitorem (80% hamowanie).

Zalecenie: Ogranicz kofeinę podczas kuracji fluorochinolonami, szczególnie enoksacyną i ciprofloksacyną.

Źródło: Clin Pharmacol Ther 1999 (PMID 10096258) — enoksacyna/pefloksacyna hamują CYP1A2 (metabolizm kofeiny). Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.

Wapń zmniejsza wchłanianie cyprofloksacyny i norfloksacyny

wapń × fluorochinolony

Jony wapnia wiążą cyprofloksacynę i norfloksacynę w przewodzie pokarmowym, przez co antybiotyk gorzej się wchłania. Charakterystyki Produktu Leczniczego lewofloksacyny i moksyfloksacyny nie wykazują istotnej klinicznie interakcji z preparatami wapnia — ten wpis ich nie dotyczy.

Mechanizm: Wapń tworzy z cząsteczką chinolonu nierozpuszczalny kompleks w świetle jelita. Wapń przyjęty jako składnik posiłku nie wpływa istotnie na wchłanianie — problemem jest suplement lub nabiał popity razem z tabletką.

Zalecenie: Cyprofloksacynę przyjmuj 1 do 2 godzin przed preparatem wapnia albo co najmniej 4 godziny po nim. Norfloksacyny nie przyjmuj w ciągu 2 godzin od suplementu wapnia, a przy posiłku mlecznym zachowaj godzinę przed lub dwie godziny po. Przy innych fluorochinolonach sprawdź ulotkę albo zapytaj farmaceutę.

Źródło: ChPL Cipronex, pkt 4.5 — cyprofloksacynę należy stosować 1-2 godziny przed lub co najmniej 4 godziny po preparatach z kationami wielowartościowymi; wapń z posiłku nie wpływa znacząco. ChPL Nolicin, pkt 4.5 i 4.2. ChPL Levofloxacin Sanovel, pkt 4.5 — nie stwierdzono interakcji z węglanem wapnia. ChPL Moxifloxacin Accord, pkt 4.5 — badania kliniczne nie wykazały interakcji z preparatami wapnia. Kays MB i wsp., Am J Kidney Dis 2003 (PMID 14655198).

Potwierdza dokument urzędowy: „Mleko i jogurt (płynne produkty mleczne) zmniejszają wchłanianie produktu leczniczego Nolicin.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Żelazo zmniejsza wchłanianie fluorochinolonów

żelazo × fluorochinolony

Suplementy żelaza wiążą fluorochinolony w przewodzie pokarmowym i wyraźnie obniżają wchłanianie antybiotyku. Dotyczy to także lewofloksacyny i moksyfloksacyny, przy których wapń nie stanowi problemu.

Mechanizm: Żelazo tworzy z grupami karboksylową i ketonową cząsteczki chinolonu nierozpuszczalny kompleks, który nie wchłania się z jelita.

Zalecenie: Odstęp zależy od leku. Cyprofloksacynę przyjmuj 1 do 2 godzin przed żelazem albo co najmniej 4 godziny po nim. Przy moksyfloksacynie zachowaj około 6 godzin, przy lewofloksacynie 2 godziny przed i 2 godziny po. Nie przerywaj antybiotyku — wystarczy rozsunąć dawki w czasie.

Źródło: ChPL Cipronex, pkt 4.5; ChPL Moxifloxacin Accord, pkt 4.5 — około 6-godzinna przerwa od preparatów zawierających żelazo; ChPL Levofloxacin Sanovel, pkt 4.5 — nie przyjmować w ciągu 2 godzin przed i po. Lehto P, Kivistö KT, Neuvonen PJ, Br J Clin Pharmacol 1994;37(1) (PMID 8148225) — siarczan żelaza wyraźnie obniżał ekspozycję na norfloksacynę i cyprofloksacynę, słabiej na ofloksacynę. Pletz MW i wsp., Antimicrob Agents Chemother 2003 (PMID 12821462) — przy zachowaniu 2-godzinnego odstępu efekt zanikał.

Potwierdza dokument urzędowy: „Wpływ innych produktów leczniczych na lewofloksacynę Sole żelaza, sole cynku, leki zobojętniające kwas żołądkowy zawierające magnez lub glin, dydanozyna Wchłanianie lewofloksacyny jest znacznie zmniejszone, jeśli tabletki Levofloxacin Aurovitas podaje się razem z solami żelaza lub lekami zobojętniającymi sok żołądkowy, zawierającymi magnez lub glin lub z dydanozyną (tylko preparaty dydanozyny z glinem i magnezem zawierające środki buforujące).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Levofloxacin Aurovitas, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).