Kofeina: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami

Mechanizm: Oba blokują receptory adenozyny (A1, A2A) i hamują fosfodiesterazy, podnosząc cAMP. Kofeina konkurencyjnie HAMUJE metabolizm teofiliny przez CYP1A2, dodatkowo podnosząc jej stężenie.

Źródło: Med Klin 1986 (PMID 3785042) — interakcja kofeina–teofilina (addytywna toksyczność ksantynowa). Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.

Potwierdza dokument urzędowy: „Teofilina działa synergistycznie z innymi lekami zawierającymi ksantyny, z β-sympatykomimetykami, kofeiną i podobnymi substancjami.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Euphyllin long, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Kofeina hamuje adenozyny (rozszerza naczynia) i nasila uwalnianie amin katecholowych. Efedryna mimetycznie pobudza receptory α i β-adrenergiczne. Efekt addytywny na ciśnienie i HR.

Źródło: JAMA 2004 RCT (PMID 14722148) — efekty ECG/hemodynamiczne suplementu z efedrą i kofeiną; zakaz FDA efedry 2004. Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.

Mechanizm: Antagonizm receptorów adenozynowych A2A podnosi poziom cAMP hamując szyszynkę.

Źródło: Burke TM, Sci Translational Med 2015 (PMID 26378246)

Mechanizm: Zgodnie z wiedzą podręcznikową kofeina blokuje receptory adenozynowe i nasila wyrzut amin katecholowych. Cytowana praca opisuje wynik hemodynamiczny i stężenia hormonów, a nie szlak, przez który zachodzi; nie wykazała też, by leki beta-adrenolityczne zmieniały wpływ kawy na ciśnienie.

Źródło: Smits P, Hoffmann H, Thien T i wsp. Hemodynamic and humoral effects of coffee after beta 1-selective and nonselective beta-blockade. Clin Pharmacol Ther 1983;34(2):153-8 (PMID 6347498) — kontrolowane badanie kliniczne, 12 osób, propranolol i metoprolol wobec placebo. Natural Medicines Database (źródło komercyjne, treści nie weryfikowano wobec niego).

Mechanizm: Synefryna ma słabe działanie sympatykomimetyczne; łączenie z kofeiną i stymulantami może sumować obciążenie sercowo-naczyniowe.

Źródło: NCCIH, Bitter Orange — zgłaszano poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe (głównie produkty wieloskładnikowe); wpływ na ciśnienie i tętno niejednoznaczny.

Mechanizm: Kofeina i związki polifenolowe kawy prawdopodobnie tworzą chelaty z lewotyroksyną lub przyspieszają perystaltykę, skracając czas kontaktu z enterocytami.

Źródło: Thyroid 2008 (PMID 18341376) — kawa upośledza wchłanianie L-tyroksyny (Benvenga). Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.

Mechanizm: Fluorochinolony kompetycyjnie hamują CYP1A2, przez co kofeina rozkłada się wolniej i dłużej utrzymuje się we krwi. Siła hamowania zależy od konkretnego leku, a w przypadku pefloksacyny dokłada się do niej jej metabolit, norfloksacyna.

Źródło: Stille W, Harder S, Mieke S i wsp. Decrease of caffeine elimination in man during co-administration of 4-quinolones. J Antimicrob Chemother 1987;20(5):729-34 (PMID 3480885) — badanie krzyżowe u 12 ochotników; stąd porównanie ofloksacyny, cyprofloksacyny i enoksacyny. Healy DP, Polk RE, Kanawati L i wsp. Interaction between oral ciprofloxacin and caffeine in normal volunteers. Antimicrob Agents Chemother 1989;33(4):474-8 (PMID 2729942) — 10 ochotników, cyprofloksacyna 750 mg; stąd wartości okresu półtrwania i zastrzeżenie autorów o znaczeniu klinicznym. Kinzig-Schippers M i wsp. Interaction of pefloxacin and enoxacin with the human cytochrome P450 enzyme CYP1A2. Clin Pharmacol Ther 1999;65(3):262-74 (PMID 10096258) — 12 ochotników; stąd dane o pefloksacynie i o udziale norfloksacyny. Rejestr Produktów Leczniczych (URPL, odczyt 19.09.2026) — obecność cyprofloksacyny i ofloksacyny, brak enoksacyny i pefloksacyny.

Mechanizm: Charakterystyka nazywa kofeinę inhibitorem CYP1A2, czyli substancją hamującą enzym wątrobowy, który rozkłada klozapinę. Zahamowany enzym usuwa lek wolniej, więc jego stężenie we krwi rośnie; odstawienie kofeiny działa odwrotnie.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Klozapol (klozapina), pkt 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL

Potwierdza dokument urzędowy: „Jednoczesne podawanie substancji hamujących działanie niektórych izoenzymów cytochromu P450 może zwiększać stężenie klozapiny, co może spowodować konieczność zmniejszenia dawki klozapiny, aby zapobiec działaniom niepożądanym. Ma to większe znaczenie w przypadku inhibitorów CYP 1A2, takich jak kofeina (patrz niżej), perazyna oraz selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny – fluwoksamina. […] Ze względu na fakt, że stężenie klozapiny w osoczu zwiększa się pod wpływem kofeiny i zmniejsza się o blisko 50% po 5-dniowej przerwie w spożyciu kofeiny, może zajść konieczność modyfikacji dawkowania klozapiny w przypadku zmiany ilości spożywanej kawy.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Klozapol (klozapina), tabletki, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Charakterystyka nazywa fluwoksaminę silnym inhibitorem CYP1A2, czyli substancją hamującą enzym wątrobowy, który rozkłada kofeinę. Zahamowany enzym usuwa kofeinę wolniej, więc jej działanie trwa dłużej i jest silniejsze.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin (fluwoksamina), pkt 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL

Potwierdza dokument urzędowy: „Stężenia kofeiny w osoczu mogą się zwiększać w przypadku jednoczesnego stosowania fluwoksaminy. Dlatego pacjenci spożywający duże ilości napojów zawierających kofeinę powinni zmniejszyć ich spożycie, jeśli stosują fluwoksaminę i wystąpią u nich działania niepożądane zależne od kofeiny (takie jak: drżenie, kołatanie serca, nudności, niepokój, bezsenność).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin (fluwoksamina), tabletki powlekane, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Charakterystyka nie nazywa mechanizmu i odsyła do danych o wchłanianiu leku i jego losach w organizmie. Skutkiem jest mniejsza ilość leku we krwi po wspólnym przyjęciu, a odstęp dwóch godzin rozdziela oba składniki w przewodzie pokarmowym.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Galafold (migalastat), pkt 4.5, oraz ulotka dla pacjenta, „Lek Galafold a inne leki” — Europejska Agencja Leków

Potwierdza dokument urzędowy: „Jednoczesne podawanie migalastatu z kofeiną obniża ogólnoustrojową ekspozycję na migalastat (AUC i Cmax), co może zmniejszyć skuteczność produktu leczniczego Galafold (patrz punkt 5.2). Należy unikać jednoczesnego podawania produktu leczniczego Galafold z kofeiną przez co najmniej 2 godziny przed przyjęciem i 2 godziny po przyjęciu produktu leczniczego Galafold (patrz punkt 4.2).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Galafold (migalastat), kapsułki twarde, sekcja 4.5; ulotka dla pacjenta, „Lek Galafold a inne leki”, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Charakterystyka nazywa mechanizm hamowaniem CYP1A2. Meksyletyna spowalnia rozkład kofeiny w wątrobie, więc ta sama dawka kofeiny daje wyższe i dłużej utrzymujące się stężenie we krwi. Wiadomo, że nadmiar kofeiny objawia się kołataniem serca, niepokojem i bezsennością.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Namuscla (meksyletyna), pkt 4.5 i 4.4 — Europejska Agencja Leków

Potwierdza dokument urzędowy: „W badaniu klinicznym z udziałem 12 uczestników (5 zdrowych osób i 7 pacjentów z zaburzeniami rytmu serca) po podaniu meksyletyny klirens kofeiny uległ zmniejszeniu o 50%. Podwyższone stężenie kofeiny podczas jednoczesnego stosowania meksyletyny może stanowić problem u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca. Dlatego podczas leczenia meksyletyną zaleca się ograniczenie ilości przyjmowanej kofeiny.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Namuscla (meksyletyna), kapsułki twarde, sekcja 4.5 i 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Charakterystyka nazywa mechanizm interakcją na receptorach adenozyny. Wiadomo, że część działania przeciwzapalnego metotreksatu wynika ze zwiększonego uwalniania adenozyny w tkankach, a kofeina blokuje receptory adenozyny i może osłabiać ten składnik działania leku.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Methofill (metotreksat), pkt 4.5 i 4.2, oraz ulotka dla pacjenta, sekcja „(…) z jedzeniem, piciem i alkoholem” — Rejestr Produktów Leczniczych URPL

Potwierdza dokument urzędowy: „Podczas leczenia metotreksatem należy unikać nadmiernego spożycia napojów zawierających kofeinę lub teofilinę (kawa, napoje z kofeiną, czarna herbata), ponieważ działanie metotreksatu może ulegać osłabieniu wskutek możliwej interakcji między metotreksatem i metyloksantynami na receptorach adenozyny.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Methofill (metotreksat), tabletki, sekcja 4.5 i 4.2; ulotka dla pacjenta, sekcja „(…) z jedzeniem, piciem i alkoholem” (w pobranej ulotce nagłówek brzmi „Metotreksat Accord z jedzeniem, piciem i alkoholem”), Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Charakterystyka nie nazywa mechanizmu dla kofeiny. Podaje w tym samym punkcie, że alendronian wykazuje duże powinowactwo do wapnia i innych kationów dwu- i trójwartościowych, a wiązanie z nimi powoduje zmniejszenie wchłaniania i skuteczności leku — to tłumaczy wodę mineralną i preparaty wapnia, ale nie kofeinę. Dla kofeiny dokument poprzestaje na zaliczeniu jej do pokarmów i napojów, które przyjęte razem z lekiem prawdopodobnie zmniejszają jego wchłanianie, i na nakazie odczekania trzydziestu minut.

Źródło: ChPL Ostenil 70 (kwas alendronowy), 4.5 oraz 4.2

Potwierdza dokument urzędowy: „Prawdopodobne jest, że jednocześnie z alendronianem przyjmowane pokarmy i napoje (zwłaszcza zawierające kofeinę i woda mineralna), leki zobojętniające sok żołądkowy oraz suplementy wapnia zmniejszają wchłanianie i skuteczność alendronianu.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Ostenil 70 (Acidum alendronicum), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Charakterystyka nie nazywa mechanizmu. Wymienia kofeinę obok fizostygminy w jednym zdaniu o środkach pobudzających ośrodkowy układ nerwowy, czyli opisuje przeciwstawne działanie na ten sam układ, nie wpływ na stężenie leku we krwi.

Źródło: ChPL Dormicum (midazolam), 4.5

Potwierdza dokument urzędowy: „Leki pobudzające ośrodkowy układ nerwowy, jak np. inhibitor acetylocholinoesterazy - fizostygmina, odwracają nasenne działanie produktu Dormicum. Podobnie podanie 250 mg kofeiny częściowo odwraca efekt uspokajający midazolamu.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum (Midazolamum), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Charakterystyka nazywa mechanizm wprost: metyloksantyny są nieswoistymi antagonistami receptora adenozyny. Regadenozon działa przez pobudzenie receptora adenozynowego, a kofeina zajmuje ten sam receptor bez pobudzania go, więc może osłabić spodziewane rozszerzenie naczyń.

Źródło: ChPL Rapiscan (regadenozon), 4.5, EMA

Potwierdza dokument urzędowy: „Metyloksantyny (np. kofeina i teofilina) są nieswoistymi antagonistami receptora adenozyny i mogą mieć wpływ na rozszerzającą naczynia aktywność regadenozonu (patrz punkt 5.1). Pacjenci powinni unikać spożywania jakichkolwiek produktów leczniczych zawierających metyloksantyny, jak również produktów leczniczych zawierających teofilinę przez co najmniej 12 godzin przed podaniem regadenozonu (patrz punkt 4.2).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapiscan (Regadenosonum), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Charakterystyki nazywają mechanizm wprost: wymienione leki są inhibitorami CYP1A2, a kofeina jest wrażliwym substratem tego enzymu. Zahamowanie enzymu spowalnia rozkład kofeiny w wątrobie, więc po tej samej porcji jej stężenie we krwi jest wyższe i utrzymuje się dłużej.

Źródło: ChPL Litfulo (ritlecytynib), 4.5, EMA; ChPL Rubraca (rukaparyb), 4.5, EMA; ChPL Isturisa (ozylodrostat), 4.5, EMA; ChPL Tabrecta (kapmatynib), 4.5, EMA; ChPL Epidyolex (kannabidiol), 4.5, EMA; ChPL Cibinqo (abrocytynib), 4.5, EMA; ChPL Kisqali (rybocyklib), 4.5, EMA

Potwierdza dokument urzędowy: „Stosowanie ritlecytynibu w wielokrotnych dawkach wynoszących 200 mg raz na dobę zwiększało AUCinf i Cmax kofeiny, substratu CYP1A2, odpowiednio około 2,7-krotnie i 1,1-krotnie. Ritlecytynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP1A2.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Litfulo (Ritlecitinibum), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Charakterystyka nazywa mechanizm: CYP1A2 jest głównym enzymem przemian ryluzolu, a kofeina jest wymieniona jako inhibitor tego enzymu. Zahamowanie enzymu spowalnia usuwanie ryluzolu, więc jego stężenie we krwi może być wyższe niż spodziewane. Ta charakterystyka mówi o kofeinie WYŁĄCZNIE jako o inhibitorze; to, że kofeina jest zarazem substratem tego samego enzymu, podają inne dokumenty rejestrowe i opisuje wpis #437.

Źródło: ChPL Riluzol PMCS (ryluzol), 4.5

Potwierdza dokument urzędowy: „Inhibitory CYP1A2 (jak kofeina, diklofenak, diazepam, nicergolina, klomipramina, imipramina, fluwoksamina, fenacetyna, teofilina, amitryptylina i chinolony) mogą zmniejszać szybkość eliminacji ryluzolu” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Riluzol PMCS (Riluzolum), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Adenozyna reguluje nerkowy przepływ krwi; antagonizm kofeiną → ↑GFR → ↑wydalanie Li⁺.

Źródło: Mester R, Toren P, Mizrachi I, Wolmer L. Caffeine withdrawal increases lithium blood levels. Biol Psychiatry 1995;37(5):348-50 (PMID 7748990). Natural Medicines Database. ChPL Lithium Carbonicum GSK pkt 4.5.

Potwierdza dokument urzędowy: „Interakcje ze zmniejszeniem stężenia litu w surowicy Zmniejszenie stężenia litu w surowicy krwi można zaobserwować podczas jednoczesnego stosowania litu z następującymi lekami: mocznik, ksantyny (aminofilina, kofeina, teofilina i inne), związki alkalizujące (np. węglan sodu), inhibitory SGLT2 (gliflozyny) (patrz punkt 4.4) oraz leki moczopędne - inhibitory anhydrazy węglanowej.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Kofeina działa jako antagonista receptorów adenozynowych. Wspólnego mechanizmu obu substancji nie opisano, a cytowane badanie mierzyło wynik zadań poznawczych, nie mechanizm.

Źródło: Owen GN, Nutr Neurosci 2008. PMID 18681988.

Mechanizm: Charakterystyka nie opisuje mechanizmu tej zmiany i nie nazywa enzymu. Podaje wyłącznie wynik: mniejszy o 19 procent klirens kofeiny podanej dożylnie. Badanie z podaniem dożylnym pomija wchłanianie z przewodu pokarmowego, więc nie mówi wprost, jak zmienia się stężenie po wypiciu kawy lub przyjęciu suplementu z kofeiną.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Lamisil (terbinafina), pozwolenie 01731, punkt 4.5 „Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji" — Rejestr Produktów Leczniczych URPL. Pomiar własny na korpusie ChPL: akapit o kofeinie niesie 3 z 5 charakterystyk leków o kodzie ATC D01BA02.

Potwierdza dokument urzędowy: „Kofeina Terbinafina zmniejszała klirens dożylnie podawanej kofeiny o 19%.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Lamisil (terbinafina), tabletki 125 mg, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Mechanizm: Kofeina nie zmienia wychwytu kreatyny do mięśnia. Rozważano przeciwstawny wpływ obu substancji na czas rozkurczu mięśnia, ale mechanizmu nie potwierdzono.

Źródło: Vandenberghe K i wsp., J Appl Physiol 1996;80(2):452-7 (PMID 8929583) — 9 uczestników, kreatyna 0,5 g/kg masy ciała na dobę; kofeina zniosła przyrost momentu siły, nie zmieniając wychwytu kreatyny. Trexler ET, Smith-Ryan AE, Int J Sport Nutr Exerc Metab 2015 (PMID 26219105) — przegląd narracyjny. Przegląd systematyczny: Int J Sport Nutr Exerc Metab 2022;32(4) (PMID 35016154) — 10 badań, wyniki rozbieżne.

Mechanizm: Metylosulfonylometan jest organicznym związkiem siarki, wchłanianym i wydalanym w postaci niezmienionej lub jako siarczan. Kofeina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2. Badanie na ludzkich mikrosomach wątrobowych nie wykazało istotnego hamowania siedmiu izoenzymów cytochromu P450 przez metylosulfonylometan, co obejmuje drogę metabolizmu kofeiny. Jest to obserwacja z układu pozaustrojowego, nie z badania u ludzi.

Źródło: Przemiat korpusu piśmiennictwa 2026-09-12: zero prac dla zapytania o metylosulfonylometan z kofeiną, przy czym to samo narzędzie zwraca prace o metylosulfonylometanie w innych zestawieniach — pusty wynik nie jest ślepotą wyszukiwania. Kim SM i wsp., Molecules 2023 (PMID 38138558) — brak istotnego hamowania siedmiu izoenzymów cytochromu P450 w ludzkich mikrosomach wątrobowych.