Ostrożność
Dowody: badanie przedkliniczne (szczury)
Kwas alfa-liponowy × lewotyroksyna
Kwas alfa-liponowy może hamować obwodową przemianę tyroksyny w trijodotyroninę, czyli w postać czynną hormonu. W badaniu na szczurach podanie kwasu alfa-liponowego razem z tyroksyną przez dziewięć dni stłumiło przyrost trijodotyroniny o 56 procent, podobnie jak propylotiouracyl, a przy dłuższym podawaniu spadek wyniósł 22 procent. Wartości pochodzą ze streszczenia pracy; liczebności grup i dawek nie podano. Badań u ludzi brak. Osoby przyjmujące lewotyroksynę powinny omówić przyjmowanie tego suplementu z lekarzem prowadzącym.
Postępowanie opisane w źródle: Monitoruj TSH/fT3 przy łączeniu z lewotyroksyną; konsultacja z lekarzem.
Mechanizm
Mechanizm: Hamowanie obwodowej dejodynacji T4->T3 (nie chelacja/wchłanianie).
Źródło: Segermann J i wsp. Effect of alpha-lipoic acid on the peripheral conversion of thyroxine to triiodothyronine. Arzneimittelforschung 1991;41(12):1294-8 (PMID 1815532) — badanie na SZCZURACH wg MeSH (Animals, Rats, Inbred Strains, Male); wartosci 56 i 22 procent pochodza ze streszczenia, pelny tekst niedostepny (brak PMC, brak otwartego dostepu)
Ostrożność
Dowody: badanie z placebo o bardzo malej liczebnosci (n=3 w ramieniu)
ashwagandha × lewotyroksyna
Wyciąg z ashwagandhy mógł podnosić stężenie tyroksyny, co przy jednoczesnym przyjmowaniu lewotyroksyny budzi obawę o nadmiar hormonów tarczycy. Dane są jednak bardzo skąpe. W ośmiotygodniowym badaniu z placebo u osób z chorobą afektywną dwubiegunową wskaźniki tarczycy mierzono wyłącznie dla bezpieczeństwa. U dziesięciu z 60 uczestników któryś wskaźnik wyszedł poza normę na początku lub na końcu badania. Trzy z tych osób otrzymywały wyciąg i u wszystkich trzech tyroksyna wzrosła o 7, 12 i 24 procent, natomiast wśród siedmiu osób z placebo u sześciu spadła. Autorzy nazywają te zmiany subtelnymi i piszą, że uzasadniają czujność wobec nadczynności tarczycy, a nie że ją potwierdzają. Streszczenie nie wspomina o leczeniu lewotyroksyną. Wcześniej opisano pojedynczy przypadek tyreotoksykozy związany z ashwagandhą oraz wzrost tyroksyny u myszy. Osoby leczone lewotyroksyną powinny omówić przyjmowanie ashwagandhy z lekarzem prowadzącym i kontrolować wyniki badań tarczycy.
Postępowanie opisane w źródle: Ashwagandha może wpływać na stężenie hormonów tarczycy, dlatego przy leczeniu lewotyroksyną istnieje ryzyko zmiany skuteczności leku. Jeśli przyjmujesz lewotyroksynę, rozpoczęcie lub odstawienie ashwagandhy omów z lekarzem prowadzącym — to on decyduje o kontroli TSH, fT4 i fT3 oraz o ewentualnej korekcie dawki. Nie należy zmieniać dawki lewotyroksyny samodzielnie. Objawy takie jak kołatanie serca, nietolerancja ciepła, nadmierna senność lub przyrost masy ciała wymagają konsultacji.
Mechanizm
Mechanizm: Mechanizm nie został ustalony. Cytowana praca opisuje zmiany stężeń hormonów tarczycy, a nie szlak, którym zachodzą; autorzy przywołują jedynie wcześniejszy wzrost tyroksyny u myszy. Jeśli wyciąg rzeczywiście podnosi stężenie tyroksyny, u osoby leczonej lewotyroksyną mogłoby się to sumować z podawanym lekiem.
Źródło: Gannon JM, Forrest PE, Roy Chengappa KN. Subtle changes in thyroid indices during a placebo-controlled study of an extract of Withania somnifera in persons with bipolar disorder. J Ayurveda Integr Med 2014;5(4):241-5, PMID 25624699 (wskaźniki tarczycy mierzone dla bezpieczeństwa, nie jako cel główny; wśród 10 osób z nieprawidłowym wskaźnikiem wyciąg otrzymały 3, placebo 7; streszczenie nie wspomina o lewotyroksynie).
Ostrożność
Dowody: charakterystyka produktu leczniczego
białko sojowe × lewotyroksyna
Izolat i koncentrat białka sojowego to produkty zawierające soję, a charakterystyki leków z lewotyroksyną wymieniają takie produkty wśród czynników zmniejszających wchłanianie hormonu w jelicie. Ten sam dokument odnotowuje, że u dzieci z wrodzoną niedoczynnością tarczycy pozostających na diecie bogatej w produkty sojowe zgłaszano przypadki zwiększenia stężenia TSH w surowicy, i dodaje, że dla uzyskania prawidłowych wartości T4 i TSH konieczne może być podawanie niezwykle dużych dawek lewotyroksyny. Charakterystyka mówi o DIECIE bogatej w produkty sojowe i każe kontrolować stężenia zarówno w trakcie jej stosowania, jak i po zakończeniu — opisuje więc stan utrzymujący się tygodniami, nie pojedynczą kolizję odżywki z tabletką.
Postępowanie opisane w źródle: Nie zaczynaj ani nie odstawiaj preparatu z białkiem sojowym bez powiedzenia o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie tarczycy. Charakterystyka zaleca, by w obu tych okresach — w trakcie przyjmowania i po jego zakończeniu — dokładnie kontrolować stężenia T4 i TSH w surowicy, bo dawkę leku może trzeba będzie dostosować, czasem znacznie. Rozdzielenie pór przyjmowania jest rozsądne i wynika ze sposobu dawkowania samego leku (całkowitą dawkę dobową przyjmuje się rano, na czczo, co najmniej pół godziny przed śniadaniem, popijając wodą), ale samo w sobie NIE zastępuje kontroli badań: dokument opisuje wpływ diety, a nie wyłącznie jednoczesnego przyjęcia. Dawki lewotyroksyny nie zmieniaj samodzielnie.
Mechanizm
Mechanizm: Charakterystyka produktu leczniczego nie podaje mechanizmu — stwierdza wyłącznie mniejsze wchłanianie lewotyroksyny z jelita w obecności produktów sojowych. Skutek opisany w dokumencie to wzrost stężenia TSH przy niezmienionej dawce leku, czyli obraz niedostatecznego zaopatrzenia w hormon, a zapotrzebowanie na lewotyroksynę może wzrosnąć bardzo znacznie.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Letrox 100 (Levothyroxinum natricum), pozwolenie 01689, punkt 4.5 „Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji" oraz punkt 4.2 „Dawkowanie i sposób podawania". Charakterystyka Produktu Leczniczego Novothyral (Levothyroxinum natricum + Liothyroninum natricum), pozwolenie 01783, punkt 4.5.
Potwierdza dokument urzędowy: „Produkty sojowe: Produkty sojowe mogą zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny w jelitach.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Letrox 100 (Levothyroxinum natricum), tabletki, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Ostrożność
Dowody: ChPL
błonnik × lewotyroksyna
Lewotyroksynę przyjmuje się na czczo, a jej wchłanianie łatwo zaburzyć składnikami pokarmu. Charakterystyka wymienia wśród nich diety bogate w błonnik oraz produkty zawierające soję. Mniejsze wchłanianie oznacza niższe stężenie hormonu, czyli leczenie słabsze od zamierzonego.
Postępowanie opisane w źródle: Zachować odstęp między lewotyroksyną a preparatem błonnika: lek na czczo, błonnik najwcześniej cztery godziny później. Nie zmieniać dawki hormonu samodzielnie. Przy stałym stosowaniu błonnika omówić z lekarzem kontrolę TSH.
Mechanizm
Mechanizm: Charakterystyka wymienia diety bogate w błonnik obok produktów sojowych jako czynnik zmniejszający wchłanianie lewotyroksyny z jelita. Samego mechanizmu nie nazywa.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Eferox (lewotyroksyna sodowa), pkt 4.5
Potwierdza dokument urzędowy: „Produkty zawierające soję i diety bogate w błonnik mogą zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny z jelita.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego, sekcja 4.5.
Ostrożność
Dowody: umiarkowany
chrom × lewotyroksyna
Suplementy chromu (szczególnie pikolinian) przyjmowane jednocześnie z lewotyroksyną mogą zmniejszać jej wchłanianie, prowadząc do niedoczynności tarczycy.
Postępowanie opisane w źródle: Przyjmuj lewotyroksynę ≥3–4h od suplementów chromu. Monitoruj TSH.
Mechanizm
Mechanizm: Chrom może chelatować lewotyroksynę w środowisku jelitowym lub interferować z jej transportem.
Źródło: Thyroid 2007 (PMID 17725434) — leki zmniejszające wchłanianie lewotyroksyny (m.in. pikolinian chromu). Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.
Ostrożność
Dowody: charakterystyka produktu leczniczego
dziurawiec × lewotyroksyna
Charakterystyka leku Euthyrox N podaje, że leki zawierające ziele dziurawca mogą zwiększać usuwanie lewotyroksyny przez wątrobę. Skutkiem jest mniejsze stężenie hormonu tarczycy we krwi. Charakterystyka dodaje, że przy jednoczesnym stosowaniu może być konieczne zwiększenie dawki hormonu.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz lewotyroksynę, nie zaczynaj ani nie odstawiaj preparatu z dziurawcem bez rozmowy z lekarzem. Lekarz może zlecić kontrolę TSH. Nie zmieniaj dawki leku bez konsultacji z lekarzem.
Mechanizm
Mechanizm: Dziurawiec pobudza enzymy wątrobowe, które rozkładają leki. Lewotyroksyna jest wtedy szybciej usuwana z organizmu.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N (Levothyroxinum natricum), tabletki, Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 12231, punkt 4.5, akapit „Leki pobudzające enzymy wątrobowe”; to samo brzmienie w rekordach 21347, 12232, 21348, 12233 i 12234.
Potwierdza dokument urzędowy: „Produkty lecznicze o właściwościach pobudzających enzymy wątrobowe, takie jak barbiturany, karbamazepina, leki zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum L.) mogą zwiększać klirens wątrobowy lewotyroksyny co prowadzi do zmniejszenia stężenia hormonu tarczycy w surowicy. Dlatego u pacjentów stosujących leczenie hormonalne w związku z chorobami tarczycy może być konieczne zwiększenie dawki hormonu tarczycy, jeśli leki te są podawane jednocześnie.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N (Levothyroxinum natricum), tabletki, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Ostrożność
Dowody: umiarkowany
kofeina × lewotyroksyna
Spożycie kawy w ciągu 1h od przyjęcia lewotyroksyny zmniejsza jej wchłanianie o ok. 25–36%, co może prowadzić do niedoczynności tarczycy.
Postępowanie opisane w źródle: Przyjmuj lewotyroksynę na czczo ≥30–60 min przed kawą. Monitoruj TSH przy zmianie nawyków kawowych.
Mechanizm
Mechanizm: Kofeina i związki polifenolowe kawy prawdopodobnie tworzą chelaty z lewotyroksyną lub przyspieszają perystaltykę, skracając czas kontaktu z enterocytami.
Źródło: Thyroid 2008 (PMID 18341376) — kawa upośledza wchłanianie L-tyroksyny (Benvenga). Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.
Ostrożność
Dowody: badanie z randomizacja u osob zdrowych + mechanizm analogiczny
lewotyroksyna × magnez
Jony magnezu wiążą lewotyroksynę w kwaśnym środowisku żołądka i zmniejszają jej wchłanianie. W badaniu z randomizacją u piętnastu zdrowych osób podanie lewotyroksyny razem z asparaginianem magnezu obniżyło pole pod krzywą tyroksyny o 12 procent, a razem z cytrynianem magnezu o 7 procent, przy czym ta druga różnica nie była istotna statystycznie. Autorzy odnotowali, że efekt jest mniejszy niż opisywany dla wapnia i żelaza, i wskazali cytrynian jako korzystniejszy wybór niż asparaginian. Wartości pochodzą ze streszczenia badania przeprowadzonego u osób zdrowych przy dawce 1 mg, czyli w warunkach odbiegających od codziennego leczenia niedoczynności tarczycy. Lewotyroksynę należy przyjmować w odstępie od preparatów magnezu, zwłaszcza gdy stężenie tyreotropiny ma się mieścić w wąskim przedziale.
Postępowanie opisane w źródle: Zachowaj minimum 4-godzinny odstęp między lewotyroksyną a magnezem. Kontrola TSH co 6 tygodni po zmianie suplementacji.
Mechanizm
Mechanizm: Dwuwartościowe kationy magnezu tworzą w kwaśnym środowisku żołądka słabo rozpuszczalne kompleksy z lewotyroksyną, podobnie jak wapń (Singh 2000). W badaniu krzyżowym ThyroMag (15 osób) asparaginian magnezu zmniejszył ekspozycję na hormon o 12% (p=0,002) i wydłużył czas do stężenia maksymalnego o 17%; cytrynian zmniejszył ją o 7%, nieistotnie (p=0,076). Efekt jest słabszy niż dla innych kationów dwuwartościowych, ale przy przewlekłej terapii może wymagać kontroli TSH.
Źródło: Attinger MC i wsp. ThyroMag Trial. Clin Transl Sci 2025;18(11):e70409 (PMID 41221788) — badanie krzyzowe z randomizacja u 15 zdrowych osob, dawka 1 mg lewotyroksyny; asparaginian magnezu obnizyl AUC tyroksyny o 12 proc. (p=0,002), cytrynian o 7 proc. (p=0,076, nieistotnie); autorzy: efekt MNIEJSZY niz opisywany dla innych kationow dwuwartosciowych. Singh N, Singh PN, Hershman JM. JAMA 2000;283(21):2822-5 (PMID 10838651) — wapn, mechanizm analogiczny: spadek wolnej T4 i wzrost TSH u 20 chorych. Stockley Drug Interactions wyd. 12
Ostrożność
Dowody: umiarkowany
lewotyroksyna × soja
Soja zmniejsza wchłanianie lewotyroksyny z przewodu pokarmowego, co może zwiększać zapotrzebowanie na hormon. Genisteina i daidzeina hamują ponadto peroksydazę tarczycową w warunkach laboratoryjnych. Szczególnej uwagi wymagają niemowlęta karmione mieszankami sojowymi: przy wrodzonej niedoczynności tarczycy obserwowano u nich przedłużone podwyższenie TSH. Przy stałym spożyciu produktów sojowych istotna jest wystarczająca podaż jodu w diecie.
Postępowanie opisane w źródle: Zachowaj minimum 4-godzinny odstęp między lewotyroksyną a produktami sojowymi. Kontrola TSH co 3 miesiące.
Mechanizm
Mechanizm: Produkty i mieszanki sojowe zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny z przewodu pokarmowego; źródła podają sam kierunek tej zmiany, bez opisu mechanizmu molekularnego. Izoflawony sojowe — genisteina i daidzeina — hamują ponadto w warunkach laboratoryjnych reakcje peroksydazy tarczycowej, enzymu uczestniczącego w wytwarzaniu hormonów tarczycy (IC50, czyli stężenie hamujące połowę aktywności, rzędu 1–10 µM); w tym samym układzie nieodwracalną inaktywację enzymu, zachodzącą w obecności nadtlenku wodoru, jony jodku znosiły całkowicie. U niemowląt z wrodzoną niedoczynnością tarczycy, karmionych mieszankami sojowymi, obserwowano przedłużone podwyższenie TSH, czyli hormonu przysadki sterującego pracą tarczycy.
Źródło: ChPL Eltroxin (lewotyroksyna sodowa), RPL 1975, pkt 4.5; Messina M, Redmond G. Thyroid 2006;16(3):249-58, PMID 16571087 (przegląd narracyjny 14 badań); Divi RL, Chang HC, Doerge DR. Biochem Pharmacol 1997;54(10):1087-96, PMID 9464451 (badanie in vitro); Conrad SC, Chiu H, Silverman BL. Arch Dis Child 2004;89(1):37-40, PMID 14709499 (przegląd retrospektywny 78 niemowląt z wrodzoną niedoczynnością tarczycy, w tym 8 karmionych mieszanką sojową)
Potwierdza dokument urzędowy: „Mieszaniny zawierające soję oraz dieta o wysokiej zawartości włókien zmniejszają absorpcję lewotyroksyny.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Eltroxin, 50 mikrogramów, tabletki; Eltroxin, 100 mikrogramów, tabletki (RPL 1975), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Ostrożność
Dowody: arkusz NIH ODS + przegląd piśmiennictwa
lewotyroksyna × jod
Zbyt duża podaż jodu wywołuje część tych samych następstw co jego niedobór: wole, wzrost stężenia TSH i niedoczynność tarczycy. Osoba leczona lewotyroksyną albo z rozpoznaną chorobą tarczycy powinna więc uzgodnić każdy preparat z jodem z lekarzem prowadzącym, a nie dobierać go samodzielnie.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz lewotyroksynę albo masz rozpoznaną chorobę tarczycy, nie zaczynaj suplementacji jodu bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym. Dla orientacji: zalecane dobowe spożycie jodu dla osób dorosłych wynosi 150 µg, a górny tolerowany poziom spożycia — 1100 µg na dobę, przy czym ta druga wartość obejmuje wszystkie źródła razem, także sól jodowaną i żywność. Szczególnej ostrożności wymagają preparaty z wodorostów: zawartość jodu w handlowych glonach mieści się w zakresie od 16 do 2984 µg na gram, czyli różni się między produktami niemal dwustukrotnie, więc porcja przyjęta z takiego preparatu bywa nieprzewidywalna. Osoba przyjmująca leki przeciwtarczycowe powinna wiedzieć, że duże porcje jodu działają z nimi w tę samą stronę i mogą doprowadzić do niedoczynności tarczycy. Objawy takie jak narastające zmęczenie, przyrost masy ciała, uczucie zimna lub powiększenie szyi zgłoś lekarzowi.
Mechanizm
Mechanizm: Duże stężenie jodków przejściowo hamuje wbudowywanie jodu w tarczycy — zjawisko to nosi nazwę efektu Wolffa-Chaikoffa. Arkusz informacyjny NIH ODS o jodzie opisuje skutek tego mechanizmu: „u osób podatnych nadmiar jodu hamuje wytwarzanie hormonów tarczycy, a przez to nasila pobudzanie przez TSH, co może prowadzić do powstania wola". Ten sam arkusz zastrzega, że reakcje na nadmiar jodu i porcje, które wywołują działania niepożądane, są różne u różnych osób — nie istnieje więc jedna liczba, powyżej której problem się zaczyna. Odnotowuje też, że u kobiet w ciąży przyjmujących jod w porcjach od 200 µg na dobę stwierdzono w badaniu przekrojowym większe ryzyko podwyższonego TSH niż przy porcjach poniżej 100 µg — jest to obserwacja dotycząca ciąży, nie osób leczonych lewotyroksyną.
Źródło: NIH ODS, Iodine — Health Professional Fact Sheet: „High intakes of iodine can cause some of the same symptoms as iodine deficiency—including goiter, elevated TSH levels, and hypothyroidism—because excess iodine in susceptible individuals inhibits thyroid hormone synthesis and thereby increases TSH stimulation, which can produce goiter"; „Responses to excess iodine and the doses required to cause adverse effects vary"; górny tolerowany poziom spożycia dla osób dorosłych 1100 µg/dobę; zawartość jodu w handlowych glonach „ranging from 16 mcg/g to 2,984 mcg/g"; obserwacja u kobiet w ciąży: „pregnant women living in Spain had a significantly increased risk of hyperthyrotropinemia (TSH >3 microU/mL) if they consumed iodine supplements in doses ≥200 mcg/day compared with those who consumed doses <100 mcg/day"; działanie addytywne z lekami przeciwtarczycowymi: „Taking high doses of iodine with antithyroid medications can have an additive effect and could cause hypothyroidism". Leung AM, Braverman LE. Consequences of excess iodine. Nat Rev Endocrinol 2014;10:136-142.
Ostrożność
Dowody: umiarkowany
lewotyroksyna × biotyna
Biotyna (wit. B7) interferuje z immunoasajami opartymi na streptawidynie/biotynie, dając fałszywie niskie TSH i fałszywie wysokie fT4. To artefakt laboratoryjny, nie interakcja farmakodynamiczna.
Postępowanie opisane w źródle: Przed badaniem TSH/fT4 odstawiać biotynę na minimum 72 godziny. Poinformuj lekarza o suplementacji biotyny.
Mechanizm
Mechanizm: Biotyna jako kofaktor systemów detekcji laboratoryjnej → fałszywie nieprawidłowe wyniki TSH/fT4.
Źródło: Katzman BM et al., Clin Biochem 2018; FDA Safety Communication 2017
Potwierdza dokument urzędowy: „Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych Biotyna może wpływać na wyniki badań immunologicznych tarczycy, opartych na interakcji biotyny i streptawidyny, prowadząc do fałszywego zmniejszenia lub fałszywego zwiększenia wartości wyników badań (patrz punkt 4.4).”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Levothyroxine Accord, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
