Ostrożność
Dowody: badanie przedkliniczne (model zwierzecy)
ashwagandha × Leki immunosupresyjne
Wyciąg z korzenia witanii ospałej wpływa na układ odpornościowy, a kierunek tego wpływu nie jest jednolity. W badaniu na myszach podanie wyciągu zwiększyło liczbę krwinek białych, komórkowość szpiku, miano przeciwciał oraz aktywność żerną makrofagów, a jednocześnie hamowało reakcję nadwrażliwości typu późnego, czyli działało w kierunku przeciwnym. Przy leczeniu immunosupresyjnym każda niepewność co do kierunku działa na niekorzyść chorego, ponieważ pobudzenie odporności może osłabić skuteczność leczenia, a jej tłumienie zwiększyć ryzyko zakażeń.
Postępowanie opisane w źródle: Unikaj przy transplantacjach narządów i chorobach autoimmunologicznych.
Mechanizm
Mechanizm: Immunostymulacja przez witanolidy może obniżać skuteczność azatiopryny, cyklosporyny.
Źródło: Davis L, Kuttan G. J Ethnopharmacol 2000;71(1-2):193-200 (PMID 10904163). UWAGA: dowody przedkliniczne (model zwierzecy)
Ostrożność
Dowody: badanie przedkliniczne (szczury) + mechanizm podrecznikowy
ashwagandha × Leki uspokajające
Witania ospała działa uspokajająco, a jej działanie może sumować się z benzodiazepinami, barbituranami i lekami nasennymi. Podstawą tego ostrzeżenia jest farmakologia, nie badanie kliniczne: cytowana praca oceniała działanie przeciwlękowe i przeciwdepresyjne glikowitanolidów u szczurów i nie obejmowała łączenia z lekami uspokajającymi. Skutkiem może być nadmierna senność i spowolnienie.
Postępowanie opisane w źródle: Obserwuj senność i zgłoś ją lekarzowi prowadzącemu. O ewentualnej zmianie dawki leku uspokajającego rozstrzyga lekarz — nie odstawiaj go ani nie zmieniaj dawki na własną rękę.
Mechanizm
Mechanizm: Aktywacja receptorów GABA-A przez withanozydy ashwagandhy addytywna z benzodiazepiną.
Źródło: Bhattacharya SK i wsp. Anxiolytic-antidepressant activity of Withania somnifera glycowithanolides: an experimental study. Phytomedicine 2000;7(6):463-9 (PMID 11194174) — badanie na SZCZURACH, oceniajace dzialanie przeciwlekowe glikowitanolidow; NIE badalo laczenia z lekami uspokajajacymi i NIE dotyczylo wyciagu KSM-66
Ostrożność
Dowody: badanie z placebo o bardzo malej liczebnosci (n=3 w ramieniu)
ashwagandha × lewotyroksyna
Wyciąg z ashwagandhy mógł podnosić stężenie tyroksyny, co przy jednoczesnym przyjmowaniu lewotyroksyny budzi obawę o nadmiar hormonów tarczycy. Dane są jednak bardzo skąpe. W ośmiotygodniowym badaniu z placebo u osób z chorobą afektywną dwubiegunową wskaźniki tarczycy mierzono wyłącznie dla bezpieczeństwa. U dziesięciu z 60 uczestników któryś wskaźnik wyszedł poza normę na początku lub na końcu badania. Trzy z tych osób otrzymywały wyciąg i u wszystkich trzech tyroksyna wzrosła o 7, 12 i 24 procent, natomiast wśród siedmiu osób z placebo u sześciu spadła. Autorzy nazywają te zmiany subtelnymi i piszą, że uzasadniają czujność wobec nadczynności tarczycy, a nie że ją potwierdzają. Streszczenie nie wspomina o leczeniu lewotyroksyną. Wcześniej opisano pojedynczy przypadek tyreotoksykozy związany z ashwagandhą oraz wzrost tyroksyny u myszy. Osoby leczone lewotyroksyną powinny omówić przyjmowanie ashwagandhy z lekarzem prowadzącym i kontrolować wyniki badań tarczycy.
Postępowanie opisane w źródle: Ashwagandha może wpływać na stężenie hormonów tarczycy, dlatego przy leczeniu lewotyroksyną istnieje ryzyko zmiany skuteczności leku. Jeśli przyjmujesz lewotyroksynę, rozpoczęcie lub odstawienie ashwagandhy omów z lekarzem prowadzącym — to on decyduje o kontroli TSH, fT4 i fT3 oraz o ewentualnej korekcie dawki. Nie należy zmieniać dawki lewotyroksyny samodzielnie. Objawy takie jak kołatanie serca, nietolerancja ciepła, nadmierna senność lub przyrost masy ciała wymagają konsultacji.
Mechanizm
Mechanizm: Mechanizm nie został ustalony. Cytowana praca opisuje zmiany stężeń hormonów tarczycy, a nie szlak, którym zachodzą; autorzy przywołują jedynie wcześniejszy wzrost tyroksyny u myszy. Jeśli wyciąg rzeczywiście podnosi stężenie tyroksyny, u osoby leczonej lewotyroksyną mogłoby się to sumować z podawanym lekiem.
Źródło: Gannon JM, Forrest PE, Roy Chengappa KN. Subtle changes in thyroid indices during a placebo-controlled study of an extract of Withania somnifera in persons with bipolar disorder. J Ayurveda Integr Med 2014;5(4):241-5, PMID 25624699 (wskaźniki tarczycy mierzone dla bezpieczeństwa, nie jako cel główny; wśród 10 osób z nieprawidłowym wskaźnikiem wyciąg otrzymały 3, placebo 7; streszczenie nie wspomina o lewotyroksynie).
Ostrożność
Dowody: niski
ashwagandha × hormony tarczycy (T3/T4)
Opisano przypadki nadczynności tarczycy u osób przyjmujących ashwagandhę. Opisy te dotyczyły osób nieleczonych lewotyroksyną; u osoby przyjmującej lewotyroksynę taki epizod nałożyłby się na działanie leku i mógłby dać objawy nadmiaru hormonów tarczycy.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz lewotyroksynę lub inny preparat hormonów tarczycy, nie zaczynaj przyjmowania ashwagandhy na własną rękę. Jeśli już ją przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi — przy takim połączeniu uzasadniona jest kontrola TSH, a w razie potrzeby fT3 i fT4, także wtedy, gdy nic Ci nie dolega. Zgłoś lekarzowi objawy takie jak kołatanie serca, chudnięcie, niepokój czy gorsze znoszenie ciepła i odstaw preparat. Nie zmieniaj samodzielnie dawki lewotyroksyny. Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli masz rozpoznaną nadczynność tarczycy.
Mechanizm
Mechanizm: Mechanizm nie został ustalony. Dostępne są opisy pojedynczych przypadków. U 32-letniej kobiety objawy nadczynności tarczycy ustąpiły po odstawieniu preparatu, bez leczenia. U 47-letniego mężczyzny obraz odpowiadał zapaleniu tarczycy, w którym badanie obrazowe (scyntygrafia) wykazało obniżony wychwyt, a objawy i wyniki badań poprawiły się po odstawieniu preparatu. Wzrost stężeń hormonów tarczycy po ashwagandzie opisywano w badaniach na zwierzętach.
Źródło: van der Hooft CS, Hoekstra A, Winter A, de Smet PA, Stricker BH. Thyrotoxicosis following the use of ashwagandha. Ned Tijdschr Geneeskd 2005;149(47):2637-8 (PMID 16355578) — opis przypadku 32-letniej kobiety bez innych leków, objawy ustąpiły samoistnie po odstawieniu preparatu; autorzy przywołują badania na zwierzętach wskazujące na wzrost stężeń hormonów tarczycy. Hayashi M, Hamada H, Azuma SI, Hayashi K. Painless thyroiditis by Withania somnifera (Ashwagandha). Cureus 2024;16(3):e55804 (PMID 38559552) — opis przypadku 47-letniego mężczyzny, scyntygrafia z obniżonym wychwytem, poprawa po odstawieniu preparatu.
Ostrożność
Dowody: niski
ashwagandha × Benzodiazepiny
Benzodiazepiny to leki uspokajające i nasenne wydawane na receptę. W przeszukanym korpusie PubMed nie znaleziono badań u ludzi nad łączeniem ashwagandhy z benzodiazepinami. W doświadczeniu na myszach wyciąg z korzenia ashwagandhy podnosił próg drgawek wywołanych pentetrazolem, a w dawce, która sama nie działała, podany razem z małą dawką diazepamu również podniósł ten próg; autorzy wiążą to z udziałem układu GABA. W badaniu na szczurach określony wyciąg nie zmieniał wiązania w receptorze GABA-A ani w receptorze benzodiazepinowym. Wyniki są więc niespójne i nie pozwalają przewidzieć, czy u człowieka dojdzie do nasilenia sedacji. Gdyby do niego doszło, następstwa byłyby takie jak przy samych benzodiazepinach: nadmierna senność, pogorszenie sprawności psychoruchowej, zaburzenia równowagi i upadki, a u osób starszych, po innych lekach hamujących ośrodkowy układ nerwowy albo po alkoholu cięższe.
Postępowanie opisane w źródle: Przyjmując benzodiazepinę, nie zaczynaj preparatu z ashwagandhą bez wiedzy lekarza lub farmaceuty. Do czasu poznania własnej reakcji nie prowadź pojazdów i nie obsługuj maszyn. Nie łącz obu z alkoholem. Przy nadmiernej senności, splątaniu, zaburzeniach równowagi lub spłyceniu oddechu skontaktuj się pilnie z lekarzem. Leku uspokajającego nie wolno odstawiać samodzielnie: nagłe przerwanie leczenia benzodiazepiną grozi zespołem odstawiennym — niepokojem, bezsennością, drżeniem, a przy dłuższym leczeniu także drgawkami. O sposobie zakończenia leczenia decyduje lekarz. To samo zastrzeżenie dotyczy barbituranów i innych leków o działaniu uspokajającym.
Mechanizm
Mechanizm: W doświadczeniach na myszach wyciąg z korzenia ashwagandhy zachowywał się tak, jakby wpływał na receptor GABA-A, na który działają też benzodiazepiny. Wyizolowany związek z korzenia, ferulinian dokozylu, działał u myszy przeciwlękowo w sposób blokowany flumazenilem, czyli antagonistą miejsca benzodiazepinowego, ale nie wywoływał zaburzeń ruchowych ani nie nasilał działania depresyjnego etanolu. W badaniu na szczurach określony wyciąg nie zmienił wiązania w receptorze GABA-A i receptorze benzodiazepinowym. Przeniesienie tych wyników na człowieka pozostaje założeniem, a nie wnioskiem z pomiaru. Przy substancjach, które mogą działać na ten sam receptor, z ostrożności zakłada się sumowanie efektu hamującego.
Źródło: Effect of Withania somnifera Dunal root extract against pentylenetetrazol seizure threshold in mice: possible involvement of GABAergic system. Indian J Exp Biol 2008, PMID 18697606 (myszy). The biologically active compound of Withania somnifera (L.) Dunal, docosanyl ferulate, is endowed with potent anxiolytic properties but devoid of typical benzodiazepine-like side effects. 2021, PMID 33934670 (myszy). Systemic administration of defined extracts from Withania somnifera (Indian Ginseng) and Shilajit differentially affects cholinergic but not glutamatergic and GABAergic markers in rat brain. Neurochem Int 1997, PMID 9017665 (szczury, wynik negatywny dla receptora GABA-A i benzodiazepinowego). W przeszukanym korpusie PubMed badań u ludzi nie znaleziono.
Ostrożność
Dowody: niski
ashwagandha × alkohol
Badań u ludzi nad łączeniem ashwagandhy z alkoholem nie ma. Dwie rzeczy są jednak udokumentowane osobno. Po pierwsze, ashwagandha bywa przyczyną uszkodzenia wątroby: w serii pięciu przypadków z Islandii i z amerykańskiej sieci DILIN żółtaczka, nudności i świąd pojawiały się po 2–12 tygodniach przyjmowania, a uszkodzenie miało charakter cholestatyczny lub mieszany i ustępowało w ciągu 1–5 miesięcy. W serii ośmiu przypadków z Indii trzy osoby z wcześniejszą przewlekłą chorobą wątroby rozwinęły ostrą niewydolność na tle przewlekłej i zmarły. Po drugie, alkohol sam uszkadza wątrobę. Osobno, w badaniu na szczurach wyciąg z ashwagandhy zmniejszał motywację do picia etanolu, a w tym działaniu mogą uczestniczyć receptory GABA-B, czyli układ, na który działa też alkohol.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz ashwagandhy z alkoholem w tym samym dniu, a przy regularnym piciu alkoholu nie zaczynaj suplementu bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą. Osoby z jakąkolwiek chorobą wątroby nie powinny przyjmować ashwagandhy. Żółtaczka, ciemny mocz, świąd skóry, nudności lub ból w prawym podżebrzu w trakcie przyjmowania mogą wskazywać na uszkodzenie wątroby i wymagają odstawienia preparatu i pilnej wizyty u lekarza. Do czasu poznania własnej reakcji nie prowadź pojazdów po jednoczesnym przyjęciu alkoholu i suplementu.
Mechanizm
Mechanizm: Żaden z opisanych niżej mechanizmów nie został potwierdzony u ludzi pijących alkohol i przyjmujących ashwagandhę jednocześnie. Dwa niezależne mechanizmy. Wątroba: ashwagandha i alkohol są osobno udokumentowanymi czynnikami uszkodzenia wątroby, a u osób z już chorą wątrobą uszkodzenie po ashwagandzie przebiegało najciężej — wspólne obciążenie jest wnioskiem z mechanizmu, nie z badania pary. Układ nerwowy: wyciąg z korzenia ashwagandhy zmniejszał u szczurów motywację do picia etanolu, a antagonista receptora GABA-B osłabiał ten efekt; alkohol również działa na układ GABA, więc możliwe jest nasilenie senności i spowolnienia. Wyciągi etanolowe z korzenia zmieniały w hodowli ludzkich hepatocytów aktywność enzymu CYP3A4.
Źródło: Björnsson HK i wsp. Liver Int 2020 (PMID 31991029) — seria 5 przypadków uszkodzenia wątroby po ashwagandzie, Islandia i DILIN; Philips CA i wsp. Hepatol Commun 2023 (PMID 37756041) — seria 8 przypadków z Indii, 3 zgony u osób z przewlekłą chorobą wątroby; Peana AT i wsp. Behav Pharmacol 2014 (PMID 25115596) — szczury, samopodawanie etanolu, udział receptora GABA-B; McDonald KL i wsp. J Diet Suppl 2025 (PMID 40551718) — hepatocyty ludzkie in vitro, CYP3A4. Wyszukiwanie w PubMed (27.10.2026) nie wykazało badań u ludzi nad łączeniem ashwagandhy z alkoholem; dostępne prace dotyczą zwierząt i hodowli komórkowych.
