Ostrożność
Dowody: badanie przedkliniczne (szczury) + mechanizm podrecznikowy
ashwagandha × Leki uspokajające
Witania ospała działa uspokajająco, a jej działanie może sumować się z benzodiazepinami, barbituranami i lekami nasennymi. Podstawą tego ostrzeżenia jest farmakologia, nie badanie kliniczne: cytowana praca oceniała działanie przeciwlękowe i przeciwdepresyjne glikowitanolidów u szczurów i nie obejmowała łączenia z lekami uspokajającymi. Skutkiem może być nadmierna senność i spowolnienie.
Postępowanie opisane w źródle: Obserwuj senność i zgłoś ją lekarzowi prowadzącemu. O ewentualnej zmianie dawki leku uspokajającego rozstrzyga lekarz — nie odstawiaj go ani nie zmieniaj dawki na własną rękę.
Mechanizm
Mechanizm: Aktywacja receptorów GABA-A przez withanozydy ashwagandhy addytywna z benzodiazepiną.
Źródło: Bhattacharya SK i wsp. Anxiolytic-antidepressant activity of Withania somnifera glycowithanolides: an experimental study. Phytomedicine 2000;7(6):463-9 (PMID 11194174) — badanie na SZCZURACH, oceniajace dzialanie przeciwlekowe glikowitanolidow; NIE badalo laczenia z lekami uspokajajacymi i NIE dotyczylo wyciagu KSM-66
Ostrożność
Dowody: badanie wiązania w probówce, bez danych klinicznych dla tego połączenia
chmiel × leki uspokajające
Chmiel bywa stosowany razem z kozłkiem jako środek wspomagający zasypianie. Podstawą tego zastosowania jest głównie tradycja: autorzy badania, na którym stoi ten wpis, piszą wprost, że użycie chmielu w preparatach nasennych opiera się przede wszystkim na tradycyjnym stosowaniu i skąpych danych naukowych. W tym badaniu wyciągi kozłka i chmielu oraz ich ustalone połączenie sprawdzono w probówce na czternastu podtypach receptorów ośrodkowych; powinowactwo wykazano przy części receptorów melatoninowych i serotoninowych. Abstrakt nie rozdziela, które z tych powinowactw dotyczy chmielu, a które kozłka. Sumowania się działania chmielu z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy nie wykazała żadna z prac cytowanych przy tym wpisie — nie znaczy to, że sumowania nie ma; znaczy, że nie zostało tu wykazane. Ostrzeżenie poniżej ma charakter ostrożnościowy.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz leki nasenne lub inne hamujące ośrodkowy układ nerwowy, nie łącz ich z chmielem bez wiedzy lekarza. Uważaj na senność za kierownicą i nie łącz z alkoholem. Zalecenie wynika z ostrożności wobec zbieżnego kierunku działania, nie z wykazanej interakcji.
Mechanizm
Mechanizm: Badanie wiązania w probówce wykazało powinowactwo badanych wyciągów do niektórych receptorów melatoninowych (ML1 i ML2) oraz serotoninowych (5-HT4e, 5-HT6 i 5-HT7). Wiązanie z receptorem w probówce nie dowodzi działania u człowieka ani tego, że efekt sumuje się z lekiem — takiego badania przy tym wpisie nie ma.
Źródło: Abourashed EA, Koetter U, Brattström A. In vitro binding experiments with a Valerian, hops and their fixed combination extract (Ze91019) to selected central nervous system receptors. Phytomedicine 2004;11(7-8):633-8 (PMID 15636177) — badanie wiązania w probówce, 14 podtypów receptorów; stąd dane o powinowactwie i cytat o tradycyjnej podstawie stosowania chmielu.
Ostrożność
Dowody: monografia EMA
guarana × leki uspokajające
Monografia Europejskiej Agencji Leków dotycząca nasion guarany podaje w punkcie o interakcjach, że preparaty zawierające kofeinę osłabiają działanie leków uspokajających. Nasiona guarany zawierają dużo kofeiny. Dokument nie wymienia konkretnych leków ani nie podaje wielkości efektu.
Postępowanie opisane w źródle: Osoby przyjmujące leki uspokajające lub nasenne powinny omówić stosowanie preparatu z guaraną z lekarzem lub farmaceutą. Nie zmieniać samodzielnie dawki leku, jeśli jego działanie wydaje się słabsze.
Mechanizm
Mechanizm: Kofeina pobudza ośrodkowy układ nerwowy przez blokowanie receptorów adenozynowych, czyli działa przeciwnie niż leki uspokajające i nasenne.
Źródło: Community herbal monograph on Paullinia cupana, semen (EMA/HMPC), punkt 4.5 — odczyt PDF 29.09.2026.
Potwierdza dokument urzędowy: „Paulliniae semen, 4.5: Persons taking MAO-inhibitor drugs should use Paulliniae semen with caution. Caffeine containing preparations reduce sedative action and increase side effects caused by sympathomimetic drugs.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Paulliniae semen — monografia EMA/HMPC, sekcja 4.5, Europejska Agencja Leków (EMA).
Ostrożność
Dowody: monografia EMA
yerba mate × leki uspokajające
Wspólnotowa monografia ziołowa Europejskiej Agencji Leków dotycząca liścia mate podaje w punkcie o interakcjach, że preparaty zawierające kofeinę osłabiają działanie leków uspokajających. Według raportu oceniającego liść mate zawiera od 0,5 do 2,5% kofeiny, a w części oznaczeń od 0,1 do 2,7%. Monografia nie wymienia konkretnych leków ani nie podaje wielkości efektu. Charakterystyka produktu leczniczego Dormicum, zawierającego midazolam, podaje, że 250 mg kofeiny częściowo odwraca sedację wywołaną midazolamem. Opisuje to osobny wpis o kofeinie i midazolamie.
Postępowanie opisane w źródle: Osoby przyjmujące leki uspokajające lub nasenne powinny omówić picie naparu z mate i stosowanie preparatów z mate z lekarzem lub farmaceutą. Monografia nie zaleca picia mate przed snem. Przed zabiegiem w sedacji należy powiedzieć lekarzowi, ile mate i innych źródeł kofeiny się przyjmuje. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie, także wtedy, gdy jego działanie wydaje się słabsze.
Mechanizm
Mechanizm: Kofeina pobudza ośrodkowy układ nerwowy przez blokowanie receptorów adenozynowych. Działa więc przeciwnie niż leki uspokajające i nasenne. Monografia mechanizmu nie opisuje.
Źródło: Wspólnotowa monografia ziołowa dotycząca Ilex paraguariensis St. Hilaire, folium, EMA/HMPC/580539/2008, przyjęta 6 maja 2010 r., punkty 4.4 i 4.5. Raport oceniający dotyczący Ilex paraguariensis St. Hilaire, folium, EMA/HMPC/580545/2008, punkty 1.1 i 5.5.2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum, midazolam, punkt 4.5. Odczyt PDF 01.10.2026.
Potwierdza dokument urzędowy: „Mate folium, 4.5: Persons taking MAO-inhibitor drugs should use mate with caution. Caffeine containing preparations reduce sedative action and increase side effects caused by sympathomimetic drugs.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Mate folium — monografia EMA/HMPC, sekcja 4.5, Europejska Agencja Leków (EMA).
