Chmiel (szyszka chmielu)
Jak działa
Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus) to pnącze, którego szyszki, czyli kwiatostany żeńskie, są surowcem zielarskim. W Polsce szyszka chmielu wchodzi w skład ziołowych produktów leczniczych, a suplement diety z tym samym surowcem pozostaje odrębną kategorią produktu i nie podlega ocenie skuteczności prowadzonej dla leków. Europejska Agencja Leków opublikowała monografię ziołową Unii Europejskiej poświęconą szyszce chmielu. Dokument ten obejmuje wyłącznie stosowanie tradycyjne; dla takich produktów nie wymaga się danych farmakodynamicznych i monografia mechanizmu działania nie opisuje. Dla chmielu nie dopuszczono w Unii Europejskiej żadnego oświadczenia zdrowotnego, a roślinie tej nie przypisuje się potwierdzonego działania zdrowotnego.
Dawkowanie
Dla suplementów diety zawierających chmiel nie ustalono w Unii Europejskiej ani zalecanego spożycia, ani górnego dopuszczalnego poziomu spożycia. Monografia ziołowa Unii Europejskiej podaje dawkowanie wyłącznie dla produktów leczniczych i wiąże je ze wskazaniem leczniczym oraz z przetworami o ściśle opisanej charakterystyce. Wartości tych nie przenosi się na suplement diety, ponieważ dotyczą odrębnej kategorii produktu, podlegającej innym przepisom i innemu nadzorowi. Porcję dzienną podaje producent na etykiecie.
Przeciwwskazania
Chmielu nie stosuje się przy nadwrażliwości na ten surowiec ani na którykolwiek składnik preparatu. Bezpieczeństwa stosowania w ciąży i w okresie karmienia piersią nie ustalono, dlatego w tych okresach chmielu się nie zaleca. Danych o wpływie na płodność nie ma. U dzieci poniżej 12 lat stosowania chmielu się nie zaleca. Z powodu braku odpowiednich danych nie ustalono bezpieczeństwa jego stosowania w tej grupie.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Według monografii ziołowej Unii Europejskiej przetwory z szyszki chmielu mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Osoby, u których wystąpi takie upośledzenie, nie powinny prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. Monografia podaje, że działania niepożądane nie są znane, a interakcji z lekami ani innych interakcji nie zgłoszono. W razie wystąpienia działań niepożądanych należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Monografia podaje też, że przypadków przedawkowania dotąd nie zgłoszono, co nie jest równoznaczne z ich brakiem. W przeglądzie danych z lat 2014–2024 Europejska Agencja Leków opisała 5 zgłoszeń dotyczących jednego produktu z suchym wyciągiem z szyszki chmielu: zawroty głowy, biegunkę, nudności, suchość oczu oraz jedno zgłoszenie opisane jako możliwa reakcja uzależnienia. Troje zgłaszających przyjmowało jednocześnie inne leki, a zgłoszenia uznano za niespójne i niewystarczające do podjęcia dalszych działań. Nie przeprowadzono odpowiednich badań genotoksyczności ani żadnych badań toksyczności reprodukcyjnej i rakotwórczości. Nalewki i wyciągi płynne sporządzane na etanolu lub na winie zawierają alkohol. Ze względów ostrożnościowych osoby przyjmujące leki nasenne, uspokajające lub inne leki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy powinny omówić stosowanie chmielu z lekarzem lub farmaceutą i nie łączyć go z alkoholem. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanego sposobu żywienia.
Źródła
Monografia ziołowa Wspólnoty dotycząca Humulus lupulus L., flos, EMA/HMPC/682384/2013, Komitet do spraw Roślinnych Produktów Leczniczych, przyjęta 6 maja 2014 r. Addendum do raportu oceniającego dotyczącego Humulus lupulus L., flos, EMA/HMPC/8694/2025, przyjęte 19 marca 2025 r. Rejestr oświadczeń zdrowotnych Unii Europejskiej (oświadczenia dopuszczone i odrzucone), w którym nie ma wpisu dla chmielu jako składnika.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.