← Wszystkie interakcje

Jod: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami

Jod wchodzi w udokumentowane interakcje z: lit (węglan litu), lewotyroksyna, Selen. Poniżej 3 interakcji — mechanizm, zalecenie i źródło dla każdej.

✅ Treść medyczna zweryfikowana przez farmaceutę: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068. Każdy wpis zawiera mechanizm i źródło.
Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.
Ostrożność Dowody: niski

Jod w wysokich dawkach z litem — nasilone ryzyko niedoczynności tarczycy

jod (wysokie dawki) × lit (węglan litu)

Wysokie dawki jodu łącznie z węglanem litu mogą nasilać działanie wolotwórcze i ryzyko niedoczynności tarczycy, ponieważ oba czynniki upośledzają funkcję tarczycy.

Mechanizm: Addytywne działanie antytyreotyczne: lit hamuje uwalnianie hormonów tarczycy, a nadmiar jodu wywołuje efekt Wolffa-Chaikoffa.

Zalecenie: U pacjentów przyjmujących lit nie stosować wysokich dawek jodu bez konsultacji i monitorowania funkcji tarczycy; decyzję podejmuje lekarz lub farmaceuta.

Źródło: Effect of lithium carbonate on the function of the thyroid gland: mechanism and clinical implications (J Physiol Pharmacol 2021) PMID 32633237; Lithium and endocrine dysfunction (Medicina 2022) PMID 35037871

Ostrożność Dowody: umiarkowany

Wysokie dawki jodu mogą zaburzać czynność tarczycy

lewotyroksyna × jod (wysokie dawki)

Efekt Wolffa-Chaikoffa: nadmiar jodu (>1000 µg/d) może przejściowo hamować syntezę hormonów tarczycy lub nasilać autoimmunizację u predysponowanych.

Mechanizm: Efekt Wolffa-Chaikoffa: wysokie stężenia jodkowe hamują organifikację jodu w tarczycy.

Zalecenie: Przy leczeniu lewotyroksyna unikaj suplementów jodu >200 µg/d bez konsultacji. Preparaty algowe mogą zawierać niekontrolowane ilości.

Źródło: NIH ODS Iodine factsheet 2022; Leung AM, Braverman LE, Nat Rev Endocrinol 2014;10:136-142

Informacja Dowody: niski

Selen i jod są współzależne w funkcji tarczycy

Selen × Jod

Selenoproteiny (dejodynazy DIO1/DIO2) konwertują T4 do aktywnej T3; niedobór selenu blokuje tę konwersję.

Mechanizm: DIO1/DIO2 to selenoenzymy katalizujące dejodynację tyroksyny w wątrobie i tkankach obwodowych.

Zalecenie: Pozytywna synergia — suplementacja obu przy niedoczynności tarczycy (Hashimoto).

Źródło: Drutel A, Archambeaud F, Caron P. Clin Endocrinol (Oxf) 2013;78(2):155-64 (PMID 23046013)