📖 Ta strona zbiera wyłącznie interakcje. Mechanizm działania, dawkowanie i źródła dla substancji Cynk znajdziesz w monografii podpisanej przez farmaceutę.
W skrócie: Nadmiar cynku wywołuje niedobór miedzi. Przy dawkach Zn >25 mg/dobę suplementuj Cu 1–2 mg/dobę.
Cynk wchodzi w udokumentowane interakcje z: Miedź, Tetracykliny, tiazydy, bisfosfoniany, fluorochinolony (ciprofloksacyna), omeprazol (PPI), żelazo, witamina C. Poniżej 8 interakcji — mechanizm, zalecenie i źródło dla każdej.
cynk × Miedź
Cynk indukuje metallotioneinę w enterocytach, która sekwestruje miedź — miedź nie trafia do krwi.
Mechanizm: Metallotionina ma 10x wyższe powinowactwo do Cu niż do Zn; chroniczna suplementacja Zn wyczerpuje miedź.
Zalecenie: Przy dawkach Zn >25 mg/dobę suplementuj Cu 1–2 mg/dobę.
Źródło: Broun ER i wsp. JAMA 1990;264(11):1441-3 (PMID 2094240)
cynk × Tetracykliny
Jony cynku wiążą tetracyklinę w przewodzie pokarmowym i obniżają jej wchłanianie. Doksycyklina jest zmieniana w mniejszym stopniu. Charakterystyka Produktu Leczniczego doksycykliny wymienia cynk wprost; wielkość efektu zależy od dawki cynku.
Mechanizm: Cynk tworzy z tetracyklinami chelaty, które nie wchłaniają się z jelita — mechanizm ten sam co przy wapniu i magnezie.
Zalecenie: Zachowaj odstęp co najmniej 2 godzin między cynkiem a antybiotykiem tetracyklinowym. Nie przerywaj antybiotyku — wystarczy rozsunąć dawki w czasie.
Źródło: ChPL Doxycyclinum TZF 100 mg, pkt 4.5 — preparaty zawierające jony cynku zmniejszają wchłanianie doksycykliny; odstęp co najmniej 2 godzin. Penttilä O, Hurme H, Neuvonen PJ, Eur J Clin Pharmacol 1975;9(2-3):131-134 (PMID 786686) — cynk obniżał wchłanianie tetracykliny, doksycykliny nie zmieniał istotnie. Uwaga: ChPL Tetracyclinum TZF nie wymienia cynku z nazwy.
Potwierdza dokument urzędowy: „ Preparaty zobojętniające sok żołądkowy, zawierające wielowartościowe jony glinu, wapnia (również mleko, przetwory mleczne i soki owocowe zawierające wapń), magnezu, a także preparaty zawierające jony żelaza, cynku lub bizmutu zmniejszają wchłanianie doksycykliny.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxycycline Genoptim, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
cynk × tiazydy
Diuretyki tiazydowe zwiększają wydalanie cynku przez nerki, co przy długotrwałym stosowaniu może prowadzić do hipocynkemii.
Mechanizm: Tiazydy blokują kotransporter Na-Cl w kanaliku dystalnym. Reabsorpcja Zn²⁺ jest częściowo zależna od tego transportera i zmniejsza się przy jego inhibicji.
Zalecenie: Monitoruj poziom cynku przy długotrwałej terapii tiazydami. Suplementacja cynku może być wskazana.
Źródło: Johns Hopkins Med J 1975 (PMID 804069) — tiazydy a cynk w surowicy/moczu; J Hypertens Suppl 1984 (PMID 6152785). Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.
cynk × bisfosfoniany
Jony cynku (Zn²⁺) mogą chelatować kwas alendronowy i inne bisfosfoniany, tworząc nierozpuszczalne kompleksy i obniżając biodostępność leku.
Mechanizm: Chelatowanie grup fosfonianowych przez Zn²⁺ → nierozpuszczalny kompleks → zmniejszone wchłanianie bisfosfonianu.
Zalecenie: Przyjmuj bisfosfoniany ≥2h przed lub po suplementach cynku.
Źródło: ChPL/FDA Fosamax — kationy dwuwartościowe (Zn) chelatują bisfosfonian → ↓wchłanianie; odstęp ≥2h. Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.
fluorochinolony (ciprofloksacyna) × cynk
Zn²⁺ tworzy kompleksy chelacyjne z chinolonami analogiczne do Mg²⁺ i Fe³⁺ – redukcja AUC antybiotyku.
Mechanizm: Chelatacja Zn²⁺–quinolone → ↓biodostępność fluorochinolonu.
Zalecenie: Cynk minimum 2 godziny po antybiotyku. Nie stosuj razem.
Źródło: Polk RE et al., Antimicrob Agents Chemother 1989; SDI 12th ed.
Potwierdza dokument urzędowy: „Jednoczesne stosowanie fluorochinolonów i multiwitamin zawierających cynk, wydaje się zmniejszać ich wchłanianie po podaniu doustnym.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Levofloxacin Aurovitas, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
omeprazol (PPI) × cynk
Cynk jest lepiej wchłaniany w środowisku kwaśnym. Podwyższenie pH żołądka przez PPI zmniejsza dostępność Zn²⁺, szczególnie z produktów roślinnych (fitynian).
Mechanizm: Supresja kwasu → ↑pH → ↓rozpuszczalność soli cynkowych → ↓biodostępność cynku.
Zalecenie: Monitoruj poziom cynku przy długotrwałym PPI. Cynk bisglikynian jest lepiej wchłaniany niezależnie od pH.
Źródło: NMD; Sturniolo GC et al., J Am Coll Nutr 1991
żelazo × cynk
Fe²⁺ i Zn²⁺ są substratami tego samego transportera DMT1. Przy jednoczesnym przyjęciu suplementów w dawkach farmakologicznych dochodzi do istotnej inhibicji.
Mechanizm: Kompetycja Fe²⁺ i Zn²⁺ o DMT1 → ↓wchłanianie tego który jest mniej liczny.
Zalecenie: Przyjmuj żelazo i cynk w odstępach co najmniej 2 godzinnych. Żywność redukuje tę interakcję.
Źródło: Whittaker P, Am J Clin Nutr 1998
cynk × witamina C
Cynk i witamina C to składniki, dla których dopuszczono w Unii Europejskiej oświadczenia o roli w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Nie ma znanej interakcji między nimi, a łączenie ich w typowych porcjach suplementacyjnych nie jest przeciwwskazane. Nie ma też podstaw, by przypisywać takiemu połączeniu działanie wykraczające poza te oświadczenia.
Mechanizm: Oba składniki objęte są odrębnymi oświadczeniami dopuszczonymi rozporządzeniem Komisji (UE) nr 432/2012: „Cynk pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego” (wpisy 291 i 1757) oraz „Witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego” (wpisy 134 i 4321). Oświadczenia dotyczą każdego składnika osobno; wspólnego mechanizmu ani wzajemnego wzmacniania działania nie wykazano.
Zalecenie: Łączenie obu składników nie wymaga szczególnych środków ostrożności. Sprawdź jednak zawartość cynku w każdym przyjmowanym preparacie i zsumuj porcje: górny tolerowany poziom spożycia cynku dla osób dorosłych wynosi 25 mg na dobę (opinia Komitetu Naukowego ds. Żywności, 2003, dokument SCF/CS/NUT/UPPLEV/62). Punktem krytycznym przy wyznaczaniu tego limitu był wpływ cynku na gospodarkę miedzią — jawne następstwa niedoboru miedzi, w tym niedokrwistość, zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych i osłabienie odpowiedzi odpornościowej, opisywano jednak dopiero przy przyjmowaniu ponad 150 mg cynku na dobę przez długi czas.
Źródło: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, wpisy 291 i 1757 (cynk) oraz 134 i 4321 (witamina C). Opinion of the Scientific Committee on Food on the Tolerable Upper Intake Level of Zinc, SCF/CS/NUT/UPPLEV/62 Final, 19 marca 2003 — „An UL of 25 mg/day is recommended”, punkt krytyczny: wskaźniki stanu miedzi.