← Wszystkie interakcje
MAOI: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami
🔴 MAOI ma trzecią największą liczbę niebezpiecznych interakcji z lekami spośród wszystkich substancji w bazie SuplerMed (3 interakcji wysokiego ryzyka) — zobacz ranking ryzyka.
W skrócie: Tyrozyna przy inhibitorach MAO — ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Nie łączyć bez decyzji lekarza. W trakcie leczenia inhibitorem MAO nie przyjmuj aminokwasów będących prekursorami katecholamin bez konsultacji. Silny ból głowy, zaburzenia widzenia, ból w klatce piersiowej albo nagłe nudności przy takim połączeniu wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
MAOI wchodzi w udokumentowane interakcje z: L-tyrozyna, L-tryptofan, yohimbina, gorzka pomarańcza, żeń-szeń. Poniżej 5 interakcji — mechanizm, zalecenie i źródło dla każdej.
Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami
skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.
Wysokie ryzyko
Dowody: niski (mechanistyczny/ostrożnościowy)
MAOI (fenelzyna/tranylcypromina) × L-tyrozyna
L-tyrozyna jest prekursorem katecholamin: dopaminy i noradrenaliny. Inhibitory MAO hamują ich rozkład, więc podanie dużej dawki prekursora może nasilać działanie podwyższające ciśnienie. Danych klinicznych dla tego połączenia brak — ostrzeżenie ma charakter zapobiegawczy i opiera się na mechanizmie.
Zalecenie: Nie łączyć bez decyzji lekarza. W trakcie leczenia inhibitorem MAO nie przyjmuj aminokwasów będących prekursorami katecholamin bez konsultacji. Silny ból głowy, zaburzenia widzenia, ból w klatce piersiowej albo nagłe nudności przy takim połączeniu wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: MAO metabolizuje katecholaminy; jego inhibicja zwiększa ich dostępność. L-tyrozyna jako prekursor może teoretycznie powiększać ich pulę. (Kryzys tyraminowy przy MAOI wywołuje tyramina pokarmowa, nie suplement tyrozyny.)
Źródło: MMX; SDI 12th ed.; klasyczna farmakologia kliniczna
Wysokie ryzyko
Dowody: umiarkowany
MAOI (fenelzyna/tranylcypromina) × L-tryptofan
Monoaminooksydaza typu A rozkłada serotoninę. Przy zahamowaniu tego enzymu podaż tryptofanu, z którego serotonina powstaje, może prowadzić do jej nadmiaru. Opisywano po takim połączeniu zaburzenia świadomości, splątanie, pobudzenie, drżenia mięśniowe, wzmożone odruchy i zaburzenia koordynacji. Stan ten może zagrażać życiu.
Zalecenie: Nie łączyć. Producenci inhibitorów MAO wskazują jednoczesne stosowanie substancji serotoninergicznych jako przeciwwskazane i zalecają odstęp co najmniej dwóch tygodni między odstawieniem jednego a włączeniem drugiego. Gorączka, sztywność mięśni, drżenia i splątanie wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Fenelzyna i tranylcypromina hamują monoaminooksydazę A, więc rozkład serotoniny słabnie. Nadmiar tryptofanu jednocześnie zwiększa syntezę serotoniny. Oba mechanizmy łącznie prowadzą do nadmiernego pobudzenia układu serotoninergicznego.
Źródło: Thomas JM, Rubin EH. Case report of a toxic reaction from combined tryptophan and phenelzine. Am J Psychiatry 1984;141(2):281-3 (PMID 6691495); Stockley's Drug Interactions.
Wysokie ryzyko
Dowody: niski
yohimbina × MAOI
Yohimbina nasila uwalnianie noradrenaliny. U osób przyjmujących inhibitory MAO grozi to gwałtownym wzrostem ciśnienia (przełom nadciśnieniowy). Skojarzenia należy unikać w trakcie terapii inhibitorem MAO i przez około 2 tygodnie po jej zakończeniu.
Zalecenie: Nie łącz yohimbiny z inhibitorami MAO. Zachowaj co najmniej 2-tygodniową przerwę po odstawieniu inhibitora MAO. W razie silnego bólu głowy, kołatania i wysokiego ciśnienia — pilna pomoc.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Inhibitory MAO ograniczają rozkład noradrenaliny; yohimbina zwiększa jej uwalnianie — efekt presyjny sumuje się.
Źródło: Hansten PD, Horn JR. Yohimbine: Old Drug with New Interactions (2012). Mechanizm: antagonizm α2 i wzrost uwalniania noradrenaliny (por. PMID 7690091).
Ostrożność
Dowody: niski
gorzka pomarańcza × MAOI
Gorzka pomarańcza zawiera aminy sympatykomimetyczne (synefryna, oktopamina). U osób przyjmujących inhibitory MAO takie aminy mogą teoretycznie nasilać reakcję presyjną (wzrost ciśnienia). Ostrzeżenie ma charakter zapobiegawczy, zgodny z ogólną zasadą łączenia inhibitorów MAO z sympatykomimetykami.
Zalecenie: Jeśli przyjmujesz inhibitor MAO, nie stosuj preparatów z gorzką pomarańczą bez konsultacji z lekarzem. Zasada ostrożności jak dla innych sympatykomimetyków.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Inhibitory MAO zmniejszają rozkład amin katecholowych; jednoczesna podaż amin sympatykomimetycznych z gorzkiej pomarańczy może nasilać efekt presyjny.
Źródło: NCCIH, Bitter Orange — zawartość synefryny/oktopaminy; zalecana konsultacja przy jednoczesnym przyjmowaniu leków. Zasada klasowa: sympatykomimetyki + inhibitory MAO.
Ostrożność
Dowody: opis przypadku
żeń-szeń × MAOI
U osób przyjmujących inhibitory MAO (np. fenelzynę) opisano po dołączeniu żeń-szenia bóle głowy, bezsenność, pobudzenie, a w pojedynczych przypadkach objawy maniakalne. Dane pochodzą z opisów przypadków.
Zalecenie: Jeśli przyjmujesz inhibitor MAO, nie stosuj żeń-szenia bez konsultacji z lekarzem. Zgłoś bóle głowy, bezsenność lub pobudzenie.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Nie jest w pełni poznany; sugeruje się addytywne działanie pobudzające na ośrodkowy układ nerwowy.
Źródło: Opis przypadku: fenelzyna z żeń-szeniem — bóle głowy, bezsenność, pobudzenie (Shader RI, Greenblatt DJ, J Clin Psychopharmacol 1985). Ginseng-induced manic episode, Acta Psychiatr Scand 2002.