Ostrożność
Dowody: charakterystyka produktu leczniczego, bez opisanych przypadków
borówka czernica × leki przeciwpłytkowe
Charakterystyki dwóch zarejestrowanych w Polsce produktów leczniczych z suszonym owocem borówki czernicy podają, że stosowanie ich razem z lekami przeciwpłytkowymi może zwiększać ryzyko krwawień. Jedna z nich jako przykład takiego leku wymienia kwas acetylosalicylowy. Druga zaleca wprost, by nie łączyć produktu z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi. Oba ostrzeżenia dotyczą odwaru z suszonego owocu i nie podają, na jakich danych się opierają. Monografie ziołowe Unii Europejskiej podają, że interakcji nie zgłoszono. Raport oceniający Europejskiej Agencji Leków nie opisuje żadnego przypadku krwawienia u osoby przyjmującej borówkę czernicę razem z lekiem przeciwpłytkowym. Trzy opisane w nim przypadki dotyczą doustnych leków przeciwzakrzepowych, w dwóch z nich warfaryny. Według raportu nie udało się udowodnić rzeczywistego zagrożenia interakcją z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi przy dawkach zalecanych dla produktów leczniczych z borówką czernicą. Raport zaleca jednak ostrożność u osób leczonych lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi.
Postępowanie opisane w źródle: Osoby przyjmujące leki przeciwpłytkowe, na przykład kwas acetylosalicylowy, nie powinny bez konsultacji z lekarzem stosować preparatów z borówką czernicą, w tym wyciągów, herbat i soków. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z borówką czernicą. Krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki bez urazu, krew w moczu, czarny stolec albo przedłużone krwawienie z drobnej rany wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku przeciwpłytkowego nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać jego dawki.
Mechanizm
Mechanizm: Mechanizmu u ludzi nie ustalono. Według raportu oceniającego wyciąg z owoców borówki czernicy i zawarte w nim antocyjanozydy, czyli barwniki roślinne, hamowały zlepianie się płytek krwi w badaniach laboratoryjnych. U szczurów wyciąg wydłużał czas krwawienia, a efekt rósł z dawką. Badane wskaźniki krzepnięcia krwi pozostawały przy tym prawidłowe. W jednym badaniu u 30 ochotników zlepianie się płytek zmniejszało połączenie wyciągu z dużą dawką witaminy C, przyjmowane przez 60 dni. Połączenie działało silniej niż każdy z tych preparatów osobno. Leki przeciwpłytkowe także hamują zlepianie się płytek krwi, więc oba działania mogłyby się sumować. Raport nie podaje opisu przypadku, który by to potwierdzał.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Owoc Borówki czernicy, zioła do zaparzania (Polpharma), punkt 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 14957. Charakterystyka Produktu Leczniczego Owoc Borówki czernicy, zioła do zaparzania (Herbapol Kraków), punkt 4.5, rekord 14178. Raport oceniający dotyczący Vaccinium myrtillus L., fructus recens i Vaccinium myrtillus L., fructus siccus, EMA/HMPC/555161/2013, przyjęty 29 września 2015 r., punkty 3.1.3, 4.1.1, 5.5.4 i 5.6. Monografie ziołowe Unii Europejskiej EMA/HMPC/375808/2014 i EMA/HMPC/678995/2013, punkt 4.5. Dostęp: 21.10.2026.
Potwierdza dokument urzędowy: „Stosowanie produktu łącznie z lekami przeciwzakrzepowymi (np. heparyna i jej pochodne, warfaryna) i przeciwpłytkowymi (np. kwas acetylosalicylowy), czynnikami trombolitycznymi może zwiększać ryzyko krwawień.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Owoc Borówki czernicy (Vaccinium myrtillus L., fructus), zioła do zaparzania, Polpharma, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Ostrożność
Dowody: ChPL (badania na zwierzętach)
chondroityna × leki przeciwpłytkowe
Charakterystyka Produktu Leczniczego Cartexan z siarczanem chondroityny podaje, że w badaniach klinicznych nie zaobserwowano wpływu siarczanu chondroityny na płytki krwi przy zalecanych dawkach. U szczurów przy znacznie większej dawce, odpowiadającej 4000 mg na dobę u człowieka, występowały objawy hamowania zlepiania się płytek krwi. Charakterystyka zaleca brać to pod uwagę przy jednoczesnym stosowaniu leków hamujących zlepianie się płytek, takich jak kwas acetylosalicylowy, dipirydamol, klopidogrel i tiklopidyna. Podobne zastrzeżenie zawiera charakterystyka preparatu złożonego Chronada z chondroityną i glukozaminą. Podaje ona jednak, że przy zalecanej dawce nie zaobserwowano działania przeciwzakrzepowego ani w badaniach klinicznych, ani w nadzorze nad bezpieczeństwem stosowania. Opisu przypadku krwawienia po łącznym stosowaniu chondroityny i leku przeciwpłytkowego w tych źródłach nie ma.
Postępowanie opisane w źródle: Osoby przyjmujące leki przeciwpłytkowe, np. kwas acetylosalicylowy, dipirydamol, klopidogrel lub tiklopidynę, powinny omówić stosowanie chondroityny z lekarzem, także w preparatach złożonych z glukozaminą. Nietypowe krwawienia i siniaki należy zgłosić lekarzowi. Leku przeciwpłytkowego nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać jego dawki.
Mechanizm
Mechanizm: Mechanizmu u człowieka nie ustalono. Hamowanie zlepiania się płytek krwi opisano wyłącznie u szczurów, przy dawce około 50 mg na kilogram masy ciała na dobę. Charakterystyki leków przytaczają tę obserwację jako powód ostrożności. W badaniach klinicznych przy zalecanych dawkach takiego działania nie zaobserwowano.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Cartexan (Chondroitini natrii sulfas), kapsułki twarde, punkty 4.4 i 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 32872. Charakterystyka Produktu Leczniczego Chronada (Chondroitini natrii sulfas + Glucosamini hydrochloridum), punkt 4.5, rekord 37177. Charakterystyka Produktu Leczniczego Crondex, punkty 4.4 i 4.5, rekord 51477. Dostęp: 21.10.2026.
Potwierdza dokument urzędowy: „W badaniach klinicznych nie zaobserwowano, by siarczan chondroityny wpływał na trombocyty przy stosowaniu zalecanych dawek. Występowały objawy hamowania agregacji płytek u szczurów przy znacząco wyższych dawkach (50 mg/kg/dzień, co odpowiada dobowej dawce 4000 mg u ludzi). Działanie to należy wziąć pod uwagę przy jednoczesnym stosowaniu siarczanu chondroityny z czynnikami hamującymi agregację płytek, takimi jak kwas acetylosalicylowy, dipirydamol, klopidogrel i tiklopidyna.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Cartexan (Chondroitini natrii sulfas), kapsułki twarde, sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Ostrożność
Dowody: przeglad
czosnek × leki przeciwpłytkowe
Koncentraty czosnku mogą hamować agregację płytek krwi. W połączeniu z lekami przeciwpłytkowymi (aspiryna, klopidogrel) teoretycznie zwiększają ryzyko krwawień, szczególnie przy wysokich dawkach suplementów i przed zabiegami. Udokumentowane przypadki są rzadkie.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, informuj lekarza o suplementach z czosnku, zwłaszcza przed planowanym zabiegiem. Ilości kulinarne czosnku mają niewielkie znaczenie.
Mechanizm
Mechanizm: Związki siarki czosnku (m.in. allicyna) hamują agregację płytek różnymi drogami; działanie może sumować się z lekami przeciwpłytkowymi.
Źródło: Navigating the Effects of Anti-Atherosclerotic Supplements and Associated Bleeding Risks (Int J Mol Sci 2025, PMC12564107) — czosnek wśród suplementów o działaniu przeciwpłytkowym; zalecane odstawienie 7-14 dni przed zabiegiem.
Ostrożność
Dowody: mechanizm + przegląd (ekstrapolacja z klasy)
dong quai × leki przeciwpłytkowe
Dong quai zawiera pochodne kumaryny i składniki o działaniu przeciwzakrzepowym, dlatego łączenie go z lekami przeciwpłytkowymi (kwas acetylosalicylowy, klopidogrel) może addytywnie zwiększać ryzyko krwawienia. Dostępne obserwacje kliniczne i przegląd piśmiennictwa dotyczą jednak dong quai łączonego z warfaryną, a nie z lekami przeciwpłytkowymi. Ostrzeżenie dla tej grupy jest ostrożnościową ekstrapolacją opartą na mechanizmie działania, a nie wnioskiem z badań nad tymi lekami.
Postępowanie opisane w źródle: Nie stosować dong quai podczas leczenia przeciwpłytkowego. Przed planowanym zabiegiem dong quai należy odstawić, a objawy krwawienia wymagają kontaktu z lekarzem.
Mechanizm
Mechanizm: Mechanizm jest farmakodynamiczny: składniki dong quai osłabiają agregację płytek krwi, czyli działają w tym samym punkcie uchwytu co leki przeciwpłytkowe, a działanie obu może się sumować. Autorzy opisu przypadku dotyczącego warfaryny zaznaczają jednak, że rzeczywisty mechanizm interakcji dong quai z lekami wpływającymi na krzepnięcie pozostaje nieznany. Dla samych leków przeciwpłytkowych nie ma badań klinicznych oceniających to połączenie.
Źródło: Chua YT, Ang XL, Zhong XM, Khoo KS. Interaction between warfarin and Chinese herbal medicines. Singapore Med J 2015;56(1):11-18 (PMID 25640094; PMC4325561) — przegląd dotyczy WARFARYNY; przeniesienie na leki przeciwpłytkowe (kwas acetylosalicylowy, klopidogrel) jest ekstrapolacją mechanistyczną z klasy, a nie wnioskiem tej pracy. Mechanizm kumarynowy i obserwacja kliniczna: Page RL 2nd, Lawrence JD. Pharmacotherapy 1999;19(7):870-876 (PMID 10417036).
Ostrożność
Dowody: przeglad
imbir × leki przeciwpłytkowe
Imbir w dawkach suplementacyjnych może hamować agregację płytek krwi. W połączeniu z lekami przeciwpłytkowymi (aspiryna, klopidogrel) teoretycznie zwiększa ryzyko krwawień, choć udokumentowane przypadki są rzadkie. Ostrożność jest szczególnie wskazana przed zabiegami.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, informuj lekarza o suplementach z imbiru, zwłaszcza przed planowanym zabiegiem. Ilości kulinarne imbiru mają niewielkie znaczenie.
Mechanizm
Mechanizm: Związki imbiru mogą hamować syntezę tromboksanu i agregację płytek; działanie może sumować się z lekami przeciwpłytkowymi.
Źródło: Navigating the Effects of Anti-Atherosclerotic Supplements and Associated Bleeding Risks (Int J Mol Sci 2025, PMC12564107) — imbir wśród suplementów o działaniu przeciwpłytkowym; zalecane odstawienie 7-14 dni przed zabiegiem.
Ostrożność
Dowody: przeglad
kurkumina × leki przeciwpłytkowe
Kurkumina w dawkach suplementacyjnych może hamować agregację płytek krwi. Łączona z lekami przeciwpłytkowymi (aspiryna, klopidogrel) teoretycznie zwiększa ryzyko krwawień; udokumentowane przypadki są rzadkie, ale ostrożność przed zabiegami jest wskazana. W badaniu klinicznym objęto osoby, które od co najmniej dwóch lat przyjmowały w standardowych dawkach kwas acetylosalicylowy, tiklopidynę lub klopidogrel. Dziesięciodniowe stosowanie określonego preparatu kurkuminy o zwiększonej przyswajalności nie zmieniło u nich czasu krwawienia w sposób istotny statystycznie. Wynik dotyczy tylko tego preparatu, krótkiego okresu stosowania i jednego wskaźnika, czasu krwawienia, a nie częstości krwawień. Nie zwalnia więc z ostrożności przed zabiegami ani z informowania lekarza o przyjmowaniu suplementów z kurkumy.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, informuj lekarza o suplementach z kurkumy, zwłaszcza przed planowanym zabiegiem. Przyprawa w ilościach kulinarnych ma niewielkie znaczenie.
Mechanizm
Mechanizm: Kurkumina hamuje metabolizm kwasu arachidonowego, zmniejszając wytwarzanie związków sprzyjających krzepnięciu; efekt może sumować się z lekami przeciwpłytkowymi.
Źródło: Navigating the Effects of Anti-Atherosclerotic Supplements and Associated Bleeding Risks (Int J Mol Sci 2025, PMC12564107) — kurkumina wśród suplementów o działaniu przeciwpłytkowym; zalecane odstawienie przed zabiegiem. Kontrapunkt kliniczny: Interaction study between antiplatelet agents, anticoagulants, thyroid replacement therapy and a bioavailable formulation of curcumin (Meriva®), PMID 30070343 — po 10 dniach bez istotnej statystycznie zmiany INR (warfaryna, dabigatran) i czasu krwawienia (kwas acetylosalicylowy, tiklopidyna, klopidogrel) wobec wartości wyjściowych; liczby uczestników i dawki streszczenie nie podaje.
Ostrożność
Dowody: dokument regulacyjny + metaanaliza
miłorząb japoński × Leki przeciwpłytkowe
Ginkgolidy hamują czynnik aktywujący płytki, a leki przeciwpłytkowe hamują ich zlepianie inną drogą, więc działania te mogłyby się sumować. Badania kontrolowane tego nie potwierdziły: zbiorcza analiza osiemnastu prób z randomizacją u 1985 osób nie wykazała wpływu standaryzowanego wyciągu na krzepnięcie. Monografia unijna wymienia jednak klopidogrel i kwas acetylosalicylowy z nazwy i stwierdza, że ich działanie może zostać zmienione, a także odnotowuje krwawienia z pojedynczych narządów o nieustalonej częstości. Ostrożność jest tu większa niż przy samym kwasie acetylosalicylowym: u osób przyjmujących klopidogrel, zwłaszcza w leczeniu skojarzonym po zabiegach na naczyniach wieńcowych, ryzyko krwawienia jest wyjściowo wyższe, a wyniki badań dotyczą niemal wyłącznie kwasu acetylosalicylowego.
Postępowanie opisane w źródle: Poinformuj lekarza i farmaceutę o przyjmowaniu miłorzębu. Przed planowym zabiegiem odstaw go co najmniej 3 do 4 dni wcześniej, zgodnie z monografią unijną, i powiedz o tym anestezjologowi — część zespołów zaleca dłuższą przerwę, wynikającą z ogólnych zasad postępowania z suplementami, nie z właściwości samego miłorzębu. Zgłaszaj przedłużone krwawienia, łatwe siniaczenie i krwawienia z nosa. Jeśli przyjmujesz klopidogrel albo dwa leki przeciwpłytkowe jednocześnie, nie zaczynaj przyjmowania miłorzębu bez zgody kardiologa.
Mechanizm
Mechanizm: Ginkgolid B hamuje czynnik aktywujący płytki, natomiast kwas acetylosalicylowy hamuje cyklooksygenazę płytkową, a klopidogrel blokuje receptor dla difosforanu adenozyny. Drogi te są różne, więc teoretycznie mogą się uzupełniać. Badania kontrolowane sumowania nie wykazały, a przeniesienie ich wyników z kwasu acetylosalicylowego na leki silniej hamujące płytki nie jest uprawnione.
Źródło: EMA/HMPC, European Union herbal monograph on Ginkgo biloba L., folium (EMA/HMPC/321097/2012, przyjeta 28.01.2015; aktualnosc sprawdzona u wydawcy 08.09.2026) — wymienia klopidogrel i kwas acetylosalicylowy z nazwy, zaleca odstawienie 3-4 dni przed zabiegiem, odnotowuje krwawienia narzadowe o nieustalonej czestosci. Kellermann AJ, Kloft C. Pharmacotherapy 2011;31(5):490-502 (PMID 21923430) — metaanaliza 18 badan z randomizacja, 1985 osob, bez istotnego wplywu na hemostaze. Bone KM. Mol Nutr Food Res 2008;52(7):764-71 (PMID 18214851) — przeglad; badania kontrolowane nie wykazuja wplywu. Bent S i wsp. J Gen Intern Med 2005 (PMID 16050865) — 15 opisow przypadkow, 13 z innymi czynnikami ryzyka
Ostrożność
Dowody: mechanizm + przegląd
reishi × leki przeciwpłytkowe
Kwasy ganoderowe hamują agregację płytek (wpływ na syntezę tromboksanu i na odpowiedź płytek na ADP); łączenie z lekami przeciwpłytkowymi (kwas acetylosalicylowy, klopidogrel) może addytywnie zwiększać ryzyko krwawienia.
Postępowanie opisane w źródle: Zachować ostrożność; nie łączyć bez konsultacji, zwłaszcza przy planowanych zabiegach. Objawy krwawienia wymagają kontaktu z lekarzem.
Mechanizm
Mechanizm: Kwasy ganoderowe hamują agregację płytek (wpływ na syntezę tromboksanu i na odpowiedź płytek na ADP); łączenie z lekami przeciwpłytkowymi (kwas acetylosalicylowy, klopidogrel) może addytywnie zwiększać ryzyko krwawienia.
Źródło: Merck Manual (Professional) — Reishi: ryzyko krwawienia z lekami przeciwpłytkowymi; mechanizm przeciwpłytkowy kwasów ganoderowych.
