Chondroityna
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Przewodnik praktyczny: Siarczan chondroityny — działanie, dawkowanie i bezpieczeństwo
Jak działa
Chondroityna, siarczanowany glikozaminoglikan (długi łańcuch cukrowy budujący chrząstkę), występuje przyłączona do rdzenia białkowego agrekanu i wraz z siarczanem keratanu stanowi składnik macierzy pozakomórkowej (DOI:10.1007/978-3-031-25588-5_1). Duże stężenie tak związanych glikozaminoglikanów odpowiada za zdolność chrząstki stawowej do przenoszenia zmiennych obciążeń podczas ruchu, u podstaw czego leżą hydrofilność (zdolność wiązania wody) oraz wysokie ciśnienie osmotyczne, które wynika z ujemnych ładunków podjednostek cukrowych (DOI:10.1007/978-3-031-25588-5_1). Opisana rola dotyczy chondroityny endogennej, wbudowanej w macierz chrząstki. W wieloośrodkowym, podwójnie zaślepionym badaniu GAIT podawano 1200 mg siarczanu chondroityny dziennie przez 24 tygodnie, a za pierwszorzędowy punkt końcowy przyjęto zmniejszenie bólu kolana o 20%. Nie wykazano istotnej statystycznie przewagi nad placebo (PMID:16495392).
Przeciwwskazania
Osoby leczone doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryn, do której należą zarejestrowane w Polsce warfaryna i acenokumarol, nie powinny włączać chondroityny bez wiedzy lekarza. Dotyczy to również preparatów złożonych, w których chondroityna występuje łącznie z glukozaminą. Siarczan chondroityny pozyskuje się z chrząstki zwierzęcej: wołowej, wieprzowej, drobiowej oraz rybiej. Farmakopea amerykańska wymienia chrząstkę ptasią w samej definicji substancji, obok wołowej i wieprzowej. Farmakopea Europejska wymaga podania na etykiecie surowca wyłącznie pochodzenia lądowego albo morskiego, więc gatunku zwierzęcia nie da się z niej odczytać. Ryby i produkty pochodne wymieniono w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, zatytułowanym „SUBSTANCJE LUB PRODUKTY POWODUJĄCE ALERGIE LUB REAKCJE NIETOLERANCJI", w pozycji 4: „Ryby i produkty pochodne, z wyjątkiem: a) żelatyny rybnej stosowanej jako nośnik preparatów zawierających witaminy lub karotenoidy; b) żelatyny rybnej lub karuku stosowanych jako środki klarujące do piwa i wina". Oba wyjątki dotyczą żelatyny rybnej w innej roli i nie obejmują substancji czynnej preparatu. Preparat z chondroityną rybią jest przeciwwskazany u osób z rozpoznaną alergią na ryby. Preparaty złożone z glukozaminą niosą odrębne przeciwwskazanie: glukozaminę pozyskuje się ze skorupiaków, wymienionych w tym samym załączniku w pozycji 2, a Charakterystyka Produktu Leczniczego preparatu Dolenio podaje jako przeciwwskazanie „Alergia na skorupiaki, ponieważ substancja czynna jest uzyskiwana ze skorupiaków". Surowiec rybi oraz skorupiaki użyte jako składnik wskazuje się w wykazie składników, wyróżnione pismem odróżniającym je od reszty wykazu (art. 21 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011). Obowiązek ten nie obejmuje surowców spoza wykazu alergenów, takich jak chrząstka wołowa czy wieprzowa, a obowiązku tego nie stosuje się wtedy, gdy nazwa produktu wprost wskazuje surowiec. Wobec braku informacji o pochodzeniu preparatu przyjmować nie należy.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Jednoczesne przyjmowanie chondroityny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryn wymaga konsultacji lekarskiej. U osób stabilnie leczonych warfaryną opisano wzrost wartości INR oraz krwawienia i siniaki po dołączeniu chondroityny, przyjmowanej najczęściej razem z glukozaminą; w bazach nadzoru nad bezpieczeństwem leków (FDA MedWatch, WHO) zebrano kilkadziesiąt takich zgłoszeń. Ponieważ zgłoszenia dotyczyły w większości preparatów złożonych, udziału samej chondroityny nie można z nich wyodrębnić. Po włączeniu i po odstawieniu preparatu wskazane jest sprawdzenie INR, a nietypowe krwawienia i siniaki należy zgłosić lekarzowi. Preparat nie zastępuje diagnostyki ani leczenia — przy utrzymujących się dolegliwościach stawowych wskazana jest konsultacja lekarska. Chondroityna nie figuruje w wykazie oświadczeń zdrowotnych dopuszczonych rozporządzeniem (UE) nr 432/2012.
Źródła
DOI:10.1007/978-3-031-25588-5_1 PMID:16495392 Interakcja z kumarynami: Potential Glucosamine-Warfarin Interaction Resulting in Increased International Normalized Ratio: Case Report and Review of the Literature and MedWatch Database. Pharmacotherapy 2008;28(4):540 (DOI 10.1592/phco.28.4.540); ChPL Acenocumarol WZF, pkt 4.5 (Rejestr Produktów Leczniczych).
https://doi.org/10.1007/978-3-031-25588-5_1 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16495392/ · https://doi.org/10.1592/phco.28.4.540
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.