Kolagen
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Przewodnik praktyczny: Kolagen - typy, źródła i jak wybrać
Jak działa
Kolagen to podstawowe białko strukturalne organizmu, budujące m.in. skórę, ścięgna, chrząstki i kości; organizm wytwarza go z aminokwasów, korzystając z witaminy C. W suplementach występuje najczęściej jako hydrolizat — rozłożone na mniejsze fragmenty peptydy dostarczające charakterystycznych aminokwasów: glicyny, proliny i hydroksyproliny. Należy zaznaczyć, że dla kolagenu nie ma w Unii Europejskiej autoryzowanych oświadczeń zdrowotnych, dlatego nie można mu przypisywać konkretnego działania na skórę, stawy czy włosy jako potwierdzonej korzyści.
Dawkowanie
Dla kolagenu nie ustalono w Unii Europejskiej ani referencyjnej wartości spożycia, ani górnej granicy. Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności wyznacza referencyjne spożycie dla populacji w odniesieniu do białka ogółem — u zdrowych osób dorosłych 0,83 g na kilogram masy ciała na dobę — i odnosi ją do białka z całej diety, bez podziału na źródło. Nie ma też dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego dla kolagenu, z którego wynikałaby ilość odniesienia. Porcja dzienna preparatu wynika z deklaracji producenta na opakowaniu; przy łączeniu kilku preparatów zawartość warto sprawdzić w każdym z nich.
Przeciwwskazania
Kolagen do preparatów pozyskuje się z różnych surowców: ze skór i łusek ryb, ze skór i kości bydła lub świń, a w preparatach z chrząstki — z kurczaka. Ryby i produkty pochodne wymieniono w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, zatytułowanym „SUBSTANCJE LUB PRODUKTY POWODUJĄCE ALERGIE LUB REAKCJE NIETOLERANCJI", w pozycji 4: „Ryby i produkty pochodne, z wyjątkiem: a) żelatyny rybnej stosowanej jako nośnik preparatów zawierających witaminy lub karotenoidy; b) żelatyny rybnej lub karuku stosowanych jako środki klarujące do piwa i wina". Oba wyjątki dotyczą żelatyny rybnej w innej roli i nie obejmują substancji czynnej preparatu. Preparat z kolagenem rybim jest przeciwwskazany u osób z rozpoznaną alergią na ryby. Surowiec rybi użyty jako składnik wskazuje się w wykazie składników, wyróżniony pismem odróżniającym go od reszty wykazu (art. 21 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011). Obowiązek ten nie obejmuje surowców spoza wykazu alergenów, takich jak bydło, świnia czy kurczak, a obowiązku tego nie stosuje się wtedy, gdy nazwa produktu wprost wskazuje surowiec. Wobec braku informacji o pochodzeniu preparatu przyjmować nie należy. Wystąpienie objawów reakcji alergicznej po zażyciu wymaga odstawienia preparatu i kontaktu z lekarzem.
Ciąża i karmienie piersią
Nie ma danych pozwalających ocenić bezpieczeństwo suplementacji hydrolizatem kolagenu w ciąży i podczas karmienia piersią. Zapotrzebowanie na białko w obu tych okresach rośnie: do wartości dla osoby dorosłej dolicza się 1 g na dobę w pierwszym trymestrze, 9 g w drugim i 28 g w trzecim, a podczas karmienia piersią 19 g na dobę w pierwszym półroczu po porodzie i 13 g w okresie późniejszym (EFSA, 2017). Zwiększone zapotrzebowanie odnosi się do białka z całej diety, a nie do preparatu kolagenowego. Stosowanie preparatu w ciąży i w okresie karmienia piersią należy omówić z lekarzem prowadzącym.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Suplementacja hydrolizatem kolagenu jest na ogół dobrze tolerowana. Dowody dotyczące skóry, stawów i kości są ograniczone; w razie dolegliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą zamiast polegać wyłącznie na suplemencie.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.