Warfaryna a żeń-szeń — czy można je łączyć?

Charakterystyka Produktu Leczniczego warfaryny, czyli jej oficjalny opis dla lekarzy i farmaceutów, wymienia żeń-szeń wśród preparatów ziołowych, które mogą osłabiać działanie tego leku. U osoby leczonej warfaryną opisano obniżenie INR (wskaźnika krzepnięcia krwi), czyli osłabienie ochrony przed zakrzepicą. Trzy małe badania z udziałem ludzi nie wykazały istotnej zmiany INR, nie wykluczają jednak tego wpływu u pojedynczych osób. Ostrzeżenie obejmuje też acenokumarol, ponieważ należy on do tej samej grupy leków co warfaryna.

Nie wiadomo, w jaki sposób żeń-szeń miałby osłabiać działanie warfaryny. Główne substancje czynne żeń-szenia to ginsenozydy. U szczurów z podwyższonym poziomem tłuszczów we krwi zwiększały one ilość enzymów wątroby z grupy cytochromu P450 i czynników krzepnięcia. Osłabiały też działanie warfaryny. W innym badaniu na szczurach żeń-szeń nie zmienił ani stężenia, ani działania warfaryny. U ludzi wyniki są niejednoznaczne: opisywano zarówno osłabienie, jak i nasilenie działania warfaryny. W badaniu, w którym 12 zdrowych mężczyzn przyjmowało żeń-szeń przez 7 dni przed jednorazową dawką warfaryny i przez 7 dni po niej, nie zmieniło się ani stężenie leku we krwi, ani INR. W kolejnym badaniu u 25 osób po udarze niedokrwiennym, którym włączono warfarynę na 2 tygodnie, INR u 12 osób przyjmujących też żeń-szeń nie różnił się istotnie od INR u 13 osób bez żeń-szenia. W trzecim badaniu 25 osób leczonych warfaryną po wymianie zastawki serca przyjmowało przez pewien czas żeń-szeń, a przez pewien czas placebo. Zmiana INR w obu okresach nie różniła się istotnie. Charakterystyka acenokumarolu podaje, że substancje pobudzające enzymy wątroby rozkładające ten lek (CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4) mogą osłabiać jego działanie, ale żeń-szenia nie wymienia. Nie ma danych o łączeniu acenokumarolu z żeń-szeniem. Ostrożność wynika z podobieństwa do warfaryny.

„Preparaty ziołowe mogą albo zwiększać działanie warfaryny, np. miłorząb (Ginkgo biloba), czosnek (Allium sativum), arcydzięgiel (Angelica sinensis, zawiera kumaryny), papaja (Carica papaya) lub szałwia (Salvia miltiorrhiza, zmniejsza eliminację warfaryny), lub zmniejszać jej aktywność, np. żeń-szeń (Panax spp.).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9075501/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11144706/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15089812/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18637764/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19913311/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10217316/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31669385/
ChPL Warfin, pkt 4.5 (Rejestr Produktów Leczniczych); ChPL Acenocumarol WZF, pkt 4.5 (Rejestr Produktów Leczniczych); Janetzky K, Morreale AP, Am J Health Syst Pharm 1997, PMID 9075501; Vaes LP, Chyka PA, Ann Pharmacother 2000, PMID 11144706; Jiang X i wsp., Br J Clin Pharmacol 2004, PMID 15089812; Lee SH i wsp., J Altern Complement Med 2008, PMID 18637764; Lee YH i wsp., Int J Cardiol 2010, PMID 19913311; Zhu M i wsp., J Pharm Pharmacol 1999, PMID 10217316; Lin JF i wsp., Eur J Pharm Sci 2020, PMID 31669385.

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404