← Wszystkie interakcje
Cyklosporyna: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami
💊 Klasa „leki immunosupresyjne" ma trzecią największą liczbę udokumentowanych interakcji z suplementami spośród wszystkich klas leków w bazie SuplerMed (13 interakcji, w tym 5 wysokiego ryzyka) — zobacz ranking klas leków.
W skrócie: Berberyna znacznie podnosi poziom cyklosporyny. Bezwzględnie unikaj kombinacji bez konsultacji z lekarzem.
Cyklosporyna wchodzi w udokumentowane interakcje z: Berberyna, dziurawiec, kwercetyna. Poniżej 3 interakcji — mechanizm, zalecenie i źródło dla każdej.
Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami
skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.
Wysokie ryzyko
Dowody: badanie kliniczne (RCT)
Berberyna × Cyklosporyna
Berberyna spowalnia metabolizm cyklosporyny i podnosi jej stężenie we krwi. W badaniu z randomizacją u biorców przeszczepu nerki (52 osoby otrzymywały 200 mg berberyny 3 razy dziennie przez 3 miesiące, a 52 jej nie otrzymywały) stężenie minimalne cyklosporyny było pod koniec badania o 29,3% wyższe niż w grupie bez berberyny, a iloraz stężenia do dawki — o 27,8% wyższy. W podbadaniu farmakokinetycznym u 6 biorców ekspozycja (AUC) na cyklosporynę wzrosła o 34,5%.
Mechanizm: Cyklosporynę rozkłada enzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita cienkiego. Berberyna hamuje ten enzym: u zdrowych mężczyzn przyjmujących 300 mg berberyny 3 razy dziennie przez 2 tygodnie ekspozycja (AUC) na midazolam, lek testowy do oceny aktywności CYP3A4, była o 40% wyższa niż po placebo. Słabszy rozkład i wolniejsza eliminacja podnoszą stężenie cyklosporyny, a sama cyklosporyna ma wąski indeks terapeutyczny — jej wyższe stężenia wiążą się z ryzykiem działań toksycznych, w tym nerkowych.
Zalecenie: Bezwzględnie unikaj kombinacji bez konsultacji z lekarzem.
Źródło: Wu X, Li Q, Xin H, Yu A, Zhong M. Effects of berberine on the blood concentration of cyclosporin A in renal transplanted recipients: clinical and pharmacokinetic study. Eur J Clin Pharmacol 2005;61(8):567-72 (PMID 16133554) — badanie z randomizacją 52+52 biorców z podbadaniem farmakokinetycznym (n=6). Guo Y, Chen Y, Tan ZR, Klaassen CD, Zhou HH. Repeated administration of berberine inhibits cytochromes P450 in humans. Eur J Clin Pharmacol 2012;68(2):213-7, epub 2011-08-26 (PMID 21870106) — badanie krzyżowe z randomizacją u zdrowych mężczyzn; źródło wartości AUC midazolamu +40%. ChPL cyklosporyny (Sandimmun/Sandimmun Neoral), sekcja 4.5.
Wysokie ryzyko
Dowody: badanie kliniczne (PK) + opis przypadku
dziurawiec × Cyklosporyna
Hyperforyna z dziurawca jest silnym induktorem CYP3A4 i glikoproteiny P. Obniża ekspozycję na cyklosporynę — AUC skorygowane względem dawki o ok. 46% (Bauer 2003), a przy preparatach bogatych w hyperforynę nawet o ~52% (Mai 2004); utrzymanie stężeń terapeutycznych wymagało zwiększenia dawki cyklosporyny o ok. 65%. Grozi to stężeniami subterapeutycznymi; w opisanych przypadkach skutkiem było ostre odrzucenie przeszczepionego serca (Ruschitzka 2000). Bezwzględne przeciwwskazanie.
Mechanizm: Hyperforyna zawarta w dziurawcu jest silnym induktorem CYP3A4 i glikoproteiny P; nasilony metabolizm i eliminacja cyklosporyny prowadzą do spadku jej stężenia i ryzyka ekspozycji subterapeutycznej. W opisanych przypadkach (Ruschitzka 2000) skutkiem było ostre odrzucenie przeszczepionego serca.
Zalecenie: Bezwzględnie nie łączyć - ryzyko odrzucenia przeszczepu wskutek spadku stężenia cyklosporyny. Skonsultować z lekarzem prowadzącym/transplantologiem.
Źródło: Ruschitzka F i wsp. Lancet 2000;355:548 (PMID 10683008); Bauer S i wsp. Br J Clin Pharmacol 2003;55(2):203-11 (PMID 12580993); Mai I i wsp. Clin Pharmacol Ther 2004;76(4):330-40 (PMID 15470332)
Potwierdza dokument urzędowy: „Produktów zawierających Hypericum perforatum (ziele dziurawca) nie wolno stosować jednocześnie z produktem leczniczym Cyclaid z uwagi na ryzyko zmniejszenia stężenia cyklosporyny we krwi i w rezultacie osłabione działanie produktu (patrz punkt 4.3).”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Ostrożność
Dowody: umiarkowany
kwercetyna × Cyklosporyna
Kwercetyna hamuje CYP3A4 i P-glikoproteinę w jelitach; u ludzi zwiększa biodostępność cyklosporyny (Choi 2004). Ryzyko nefrotoksyczności. Uwaga: badania zwierzęce wskazują kierunek odwrotny.
Mechanizm: Kwercetyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P w ścianie jelita, czyli obie drogi ograniczające wchłanianie cyklosporyny. Skutkiem jest wzrost jej biodostępności i stężenia we krwi.
Zalecenie: Nie łączyć bez kontroli stężenia cyklosporyny we krwi; skonsultować z lekarzem prowadzącym/transplantologiem.
Źródło: Choi JS, Choi BC, Choi KE. Effect of quercetin on PK of oral cyclosporine. Am J Health Syst Pharm 2004;61(22):2406-9 (PMID 15581264) - u ludzi ↑AUC +18-47%. Uwaga: dane zwierzece (Hsiu, PMID 12427482) wskazuja kierunek odwrotny. 🔴 KONTROLA 29.07.2026: rekord PubMed dla PMID 15581264 NIE ZAWIERA ABSTRAKTU (sam tytul, autorzy i DOI), wiec wartosci +18-47% nie da sie zweryfikowac ta droga. Kierunek dzialania potwierdzony w zrodlach wtornych; sama liczba wymaga pelnego tekstu i pozostaje niezweryfikowana u zrodla.