Czerwone drożdże ryżowe a cyklosporyna — czy można je łączyć?
Wysokie ryzyko — Cyklosporyna z czerwonym ryżem drożdżowym — połączenie, które przy statynie jest przeciwwskazane
Na czym polega
Monakolina K w postaci laktonowej jest tym samym związkiem co lowastatyna — stwierdza to rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860 i opinia Europejskiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Żywności z 2018 roku. Charakterystyka lowastatyny wymienia cyklosporynę wśród silnych inhibitorów CYP3A4 zwiększających ryzyko miopatii. Charakterystyka symwastatyny idzie dalej: jednoczesne stosowanie z cyklosporyną jest w niej przeciwwskazane. Cyklosporynę przyjmują osoby po przeszczepieniu narządu oraz chorzy leczeni immunosupresyjnie — to grupa, w której uszkodzenie mięśni i nerek niesie cięższe następstwa niż w populacji ogólnej.
Dlaczego
Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i transporter OATP1B1. Monakolina K jest metabolizowana przez CYP3A4, a powstający z niej kwas jest substratem tego transportera, więc obie drogi eliminacji zostają zwężone naraz. Stężenie substancji hamującej reduktazę HMG-CoA rośnie, a wraz z nim ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Charakterystyka symwastatyny odnotowuje, że mechanizm nie jest w pełni wyjaśniony, i wskazuje na hamowanie CYP3A4 oraz OATP1B1 jako przypuszczalną przyczynę wzrostu pola pod krzywą.
Co robić
Nie przyjmuj preparatów z czerwonym ryżem drożdżowym podczas leczenia cyklosporyną. O każdym suplemencie poinformuj zespół prowadzący leczenie immunosupresyjne — także o tych kupionych bez recepty. Decyzję o leczeniu zaburzeń lipidowych po przeszczepieniu podejmuje lekarz, który zna dawkę cyklosporyny i wyniki jej stężenia. Ból mięśni, osłabienie siły mięśniowej albo ciemne zabarwienie moczu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Potwierdza dokument urzędowy
„Ryzyko wystąpienia miopatii i (lub) rabdomiolizy jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania cyklosporyny z symwastatyną, dlatego stosowanie z cyklosporyną jest przeciwwskazane (patrz punkty 4.3 i 4.4).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Simvasterol (Simvastatinum), tabletki powlekane, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Źródła
https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5368 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32626016/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol (lowastatyna), Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 9694, punkt 4.5: „Substancje będące silnymi inhibitorami CYP3A4 zwiększają ryzyko wystąpienia miopatii poprzez zmniejszanie wydalania lowastatyny. Do nich należą: mibefradil, itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy wirusa HIV, nefazodon, cyklosporyna, danazol". Punkt 4.4 tego samego dokumentu wymienia cyklosporynę na pierwszym miejscu listy silnych inhibitorów CYP3A4 zwiększających ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Charakterystyka Produktu Leczniczego Simvasterol (symwastatyna), rekord 10706, punkt 4.5: „Ryzyko wystąpienia miopatii i (lub) rabdomiolizy jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania cyklosporyny z symwastatyną, dlatego stosowanie z cyklosporyną jest przeciwwskazane (patrz punkty 4.3 i 4.4). Mimo że mechanizm nie jest w pełni wyjaśniony, wykazano, że cyklosporyna zwiększa AUC inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie AUC kwasu symwastatyny występowało przypuszczalnie częściowo na skutek hamowania CYP3A4 i (lub) OATP1B1". Tożsamość monakoliny K z lowastatyną: rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860, załącznik III część B; opinia EFSA, EFSA Journal 2018 (DOI 10.2903/j.efsa.2018.5368, PMID 32626016). Dostępność w Polsce: Rejestr Produktów Leczniczych, odczyt 2026-09-11 — cyklosporyna (ATC L04AD01) 15 preparatów.
Dane w formie cytowalnej
Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404
Czerwone drożdże ryżowe — inne interakcje
- Wysokie ryzykoCzerwone drożdże ryżowe zawierają monakolinę K tożsamą z lowastatyną
- Wysokie ryzykoItrakonazol i ketokonazol zwiększają stężenie monakoliny K — ryzyko uszkodzenia mięśni
- Wysokie ryzykoErytromycyna i klarytromycyna z czerwonym ryżem drożdżowym — stężenie monakoliny K rośnie, mięśnie płacą
- OstrożnośćCzerwony ryż drożdżowy z niacyną w dużych porcjach — ryzyko uszkodzenia mięśni
- OstrożnośćCzerwony ryż drożdżowy z fibratem — dwa preparaty na lipidy, oba potrafią uszkodzić mięśnie
- OstrożnośćAmiodaron albo werapamil z czerwonym ryżem drożdżowym — ryzyko uszkodzenia mięśni rośnie
Cyklosporyna — inne interakcje
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.