Czerwone drożdże ryżowe a fenofibrat i cyprofibrat — czy można je łączyć?

✔ Interakcję zweryfikował merytorycznie mgr farm. Wojciech Kula • 2026-09-11.

Ostrożność — Czerwony ryż drożdżowy z fibratem — dwa preparaty na lipidy, oba potrafią uszkodzić mięśnie

Na czym polega

Monakolina K w postaci laktonowej jest tym samym związkiem co lowastatyna, substancja czynna leków na hipercholesterolemię — stwierdza to rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860 i opinia Europejskiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Żywności z 2018 roku. Charakterystyka lowastatyny wymienia fibraty wśród leków obniżających stężenie lipidów, które same mogą wywołać miopatię, a stosowane razem ze statyną to ryzyko zwiększają. 🔴 Zakres tego wpisu został zawężony do fibratów DOSTĘPNYCH W POLSCE. Fibratem o najsilniejszej udokumentowanej interakcji ze statyną jest gemfibrozyl — przeciwwskazany z symwastatyną, zwiększa ekspozycję na kwas symwastatyny 1,9 razy. Gemfibrozylu nie ma w polskim Rejestrze Produktów Leczniczych ani w jednym preparacie, więc polski czytelnik spotyka fenofibrat (20 leków) albo cyprofibrat (1 lek). 🔴 Czego charakterystyki NIE mówią: przy fenofibracie charakterystyka symwastatyny podaje wprost, że nie ma dowodów, by ryzyko miopatii przy tym połączeniu było większe niż łączne ryzyko każdego z tych leków osobno. Dlatego ten wpis ostrzega i każe skonsultować połączenie, zamiast go zakazywać.

Dlaczego

Monakolina K hamuje reduktazę HMG-CoA, ten sam enzym, na który działają statyny przepisywane przez lekarza. Fibraty obniżają stężenie lipidów innym mechanizmem, przez receptory PPAR-alfa, ale w monoterapii także potrafią wywołać miopatię. Ryzyko uszkodzenia mięśni pochodzi więc z dwóch niezależnych źródeł naraz. Osobnym powodem ostrożności jest dawka: przegląd 28 marek preparatów z czerwonym ryżem wykazał ponad 60-krotne różnice zawartości monakoliny K między produktami, a wielkości tej nie podaje się na etykietach.

Co robić

Jeśli przyjmujesz fenofibrat albo cyprofibrat, powiedz lekarzowi o preparacie z czerwonym ryżem drożdżowym ZANIM zaczniesz go przyjmować. Nie dokładaj go do leczenia hipercholesterolemii samodzielnie. Ból mięśni, ich tkliwość lub osłabienie, zwłaszcza z gorączką albo złym samopoczuciem, oraz ciemne zabarwienie moczu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem — to objawy, po których charakterystyki statyn każą oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej. Nie odstawiaj samodzielnie leku przepisanego przez lekarza.

Potwierdza dokument urzędowy

„Ryzyko wystąpienia miopatii jest zwiększone podczas stosowania następujących produktów leczniczych zmniejszających stężenie lipidów we krwi: gemfibrozyl, inne fibraty, niacyna (kwas nikotynowy) (≥1 g na dobę).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol (Lovastatinum), tabletki, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5368 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32626016/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol (lowastatyna), Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 9694, punkt 4.5: „Ryzyko wystąpienia miopatii jest zwiększone podczas stosowania następujących produktów leczniczych zmniejszających stężenie lipidów we krwi: gemfibrozyl, inne fibraty, niacyna (kwas nikotynowy) (≥1 g na dobę). Produkty te nie są silnymi inhibitorami izoenzymu CYP3A4, ale stosowane w monoterapii mogą spowodować wystąpienie miopatii". Punkt 4.4 tego samego dokumentu wymienia „Gemfibrozyl i inne fibraty oraz niacyna w dawkach zmniejszających stężenie lipidów (≥1 g na dobę)" wśród substancji zwiększających ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Charakterystyka Produktu Leczniczego Simvasterol (symwastatyna), rekord 10706, punkt 4.5: „Nie ma dowodów, że ryzyko wystąpienia miopatii podczas jednoczesnego stosowania symwastatyny i fenofibratu jest większe niż łączne ryzyko stosowania każdego z tych produktów osobno" oraz „Gemfibrozyl zwiększa 1,9-krotnie wartość AUC kwasu symwastatyny prawdopodobnie w wyniku zahamowania szlaku glukuronidowego i (lub) OATP1B1". Tożsamość monakoliny K z lowastatyną: rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860, załącznik III część B; opinia EFSA, EFSA Journal 2018 (DOI 10.2903/j.efsa.2018.5368, PMID 32626016). Zmienność zawartości monakoliny: National Center for Complementary and Integrative Health (NIH), monografia „Red Yeast Rice", przegląd 28 marek z 2017 roku. Dostępność fibratów w Polsce: Rejestr Produktów Leczniczych, odczyt 2026-09-11 — gemfibrozyl (ATC C10AB04) 0 preparatów, fenofibrat (C10AB05) 20, cyprofibrat (C10AB08) 1.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Czerwone drożdże ryżowe — inne interakcje

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.