Czerwone drożdże ryżowe a wit. b3 — czy można je łączyć?
Ostrożność — Czerwony ryż drożdżowy z niacyną w dużych porcjach — ryzyko uszkodzenia mięśni
Na czym polega
Monakolina K z czerwonego ryżu drożdżowego w postaci laktonowej jest tym samym związkiem co lowastatyna, substancja czynna leków stosowanych w hipercholesterolemii — tak stwierdza Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności. Charakterystyki produktów leczniczych z lowastatyną i symwastatyną ostrzegają, że łączenie ich z niacyną w porcjach stosowanych do obniżania lipidów grozi uszkodzeniem mięśni. To ostrzeżenie przenosi się na preparaty z czerwonym ryżem drożdżowym.
Dlaczego
Monakolina K hamuje reduktazę HMG-CoA, czyli ten sam enzym co statyny. Opinia EFSA z 2018 roku dodaje dwie rzeczy istotne dla czytelnika: przyjmowanie monakolin z suplementów może dawać ekspozycję mieszczącą się w zakresie dawek leczniczych lowastatyny, a ekspozycja na monakolinę K może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, w tym rabdomiolizy, oraz ze strony wątroby. Niacyna w porcjach obniżających stężenie lipidów sama bywa przyczyną uszkodzenia mięśni. Charakterystyka lowastatyny (Lovasterol, punkt 4.5) wymienia niacynę wśród produktów zmniejszających stężenie lipidów, które same mogą wywołać miopatię: „Ryzyko wystąpienia miopatii jest zwiększone podczas stosowania następujących produktów leczniczych zmniejszających stężenie lipidów we krwi: gemfibrozyl, inne fibraty, niacyna (kwas nikotynowy) (≥1 g na dobę)". Charakterystyka symwastatyny (Apo-Simva, punkt 4.5) opisuje to samo: „Rzadkie przypadki miopatii i (lub) rabdomiolizy były związane z podawaniem symwastatyny jednocześnie z niacyną (kwasem nikotynowym) w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g na dobę)".
Co robić
Nie łącz preparatu z czerwonym ryżem drożdżowym z niacyną przyjmowaną w porcjach obniżających stężenie lipidów, czyli od 1 g na dobę wzwyż, bez decyzji lekarza. Próg ten pochodzi z charakterystyk produktów leczniczych i dotyczy niacyny stosowanej jako środek na lipidy — nie odnosi się do niacyny obecnej w preparatach witaminowych w ilościach wielokrotnie mniejszych. Ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza z gorączką lub ciemnym moczem, wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Osobno: sam czerwony ryż drożdżowy działa jak statyna i nie jest preparatem obojętnym — w Unii Europejskiej monakoliny z tego surowca objęto ograniczeniami rozporządzeniem 2022/860, a zaburzenia lipidowe wymagają opieki lekarskiej, nie samodzielnej suplementacji.
Źródła
https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5368 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32626016/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol (lowastatyna), punkt 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych: „Ryzyko wystąpienia miopatii jest zwiększone podczas stosowania następujących produktów leczniczych zmniejszających stężenie lipidów we krwi: gemfibrozyl, inne fibraty, niacyna (kwas nikotynowy) (≥1 g na dobę)". Charakterystyka Produktu Leczniczego Apo-Simva (symwastatyna), punkt 4.5: „Rzadkie przypadki miopatii i (lub) rabdomiolizy były związane z podawaniem symwastatyny jednocześnie z niacyną (kwasem nikotynowym) w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g na dobę)". Tożsamość i ryzyko: EFSA, Scientific opinion on the safety of monacolins in red yeast rice, EFSA Journal 2018 (DOI 10.2903/j.efsa.2018.5368, PMID 32626016) — „The Panel considered that monacolin K in lactone form is identical to lovastatin, the active ingredient of several medicinal products authorised for the treatment of hypercholesterolaemia in the EU"; „intake of monacolins from RYR via food supplements, could lead to estimated exposure to monacolin K within the range of the therapeutic doses of lovastatin"; „exposure to monacolin K from RYR could lead to severe adverse effects on musculoskeletal system, including rhabdomyolysis, and on the liver". Stan regulacyjny monakolin (rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860, załącznik III część B) — za naszą podpisaną monografią czerwonego ryżu drożdżowego (substance_facts 23).
Dane w formie cytowalnej
Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404
Czerwone drożdże ryżowe — inne interakcje
- Wysokie ryzykoCzerwone drożdże ryżowe zawierają monakolinę K tożsamą z lowastatyną
- Wysokie ryzykoItrakonazol i ketokonazol zwiększają stężenie monakoliny K — ryzyko uszkodzenia mięśni
- Wysokie ryzykoErytromycyna i klarytromycyna z czerwonym ryżem drożdżowym — stężenie monakoliny K rośnie, mięśnie płacą
- Wysokie ryzykoCyklosporyna z czerwonym ryżem drożdżowym — połączenie, które przy statynie jest przeciwwskazane
- OstrożnośćCzerwony ryż drożdżowy z fibratem — dwa preparaty na lipidy, oba potrafią uszkodzić mięśnie
- OstrożnośćAmiodaron albo werapamil z czerwonym ryżem drożdżowym — ryzyko uszkodzenia mięśni rośnie
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.