Czerwone drożdże ryżowe a erytromycyna i klarytromycyna — czy można je łączyć?

✔ Interakcję zweryfikował merytorycznie mgr farm. Wojciech Kula • 2026-09-11.

Wysokie ryzyko — Erytromycyna i klarytromycyna z czerwonym ryżem drożdżowym — stężenie monakoliny K rośnie, mięśnie płacą

Na czym polega

Monakolina K w postaci laktonowej jest tym samym związkiem co lowastatyna — stwierdza to rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860 i opinia Europejskiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Żywności z 2018 roku. Charakterystyka lowastatyny wymienia erytromycynę i klarytromycynę wśród silnych inhibitorów CYP3A4, których jednoczesne stosowanie stoi w punkcie 4.3, czyli wśród przeciwwskazań. 🔴 Wpis NIE obejmuje azytromycyny, choć to również makrolid: charakterystyka lowastatyny jej w tej liście nie wymienia, a mechanizm, o którym mówi, dotyczy hamowania CYP3A4. Azytromycyna ma jednak własne ostrzeżenie o połączeniu ze statynami, o innej podstawie i innej wadze — stoi ono w osobnym wpisie tej bazy.

Dlaczego

Monakolina K jest metabolizowana przez izoenzym CYP3A4. Erytromycyna i klarytromycyna hamują ten enzym, więc zmniejszają wydalanie monakoliny K i podnoszą jej stężenie we krwi. Wraz ze stężeniem rośnie ryzyko uszkodzenia mięśni — od bólów mięśniowych po rabdomiolizę z ostrą niewydolnością nerek. Charakterystyka symwastatyny podaje skalę tego zjawiska przy innych silnych inhibitorach tego samego enzymu: telitromycyna zwiększyła narażenie na kwas symwastatyny jedenastokrotnie, itrakonazol ponad dziesięciokrotnie.

Co robić

Na czas antybiotykoterapii erytromycyną albo klarytromycyną odstaw preparat z czerwonym ryżem drożdżowym. Poinformuj lekarza przepisującego antybiotyk, że go przyjmujesz — dotyczy to także zestawów stosowanych w eradykacji Helicobacter pylori, w których klarytromycyna występuje standardowo. Ból mięśni, ich osłabienie albo ciemne zabarwienie moczu w trakcie leczenia wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku przepisanego przez lekarza nie odstawiaj samodzielnie — odstawia się suplement.

Potwierdza dokument urzędowy

„Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów enzymu CYP3A4 (np. itrakonazolu, ketokonazolu, inhibitorów proteazy wirusa HIV, erytromycyny, klarytromycyny, telitromycyny i nefazodonu) (patrz punkty 4.4 i 4.5).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol (Lovastatinum), tabletki, sekcja 4.3, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5368 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32626016/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol (lowastatyna), Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 9694, punkt 4.3 Przeciwwskazania: „Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów enzymu CYP3A4 (np. itrakonazolu, ketokonazolu, inhibitorów proteazy wirusa HIV, erytromycyny, klarytromycyny, telitromycyny i nefazodonu) (patrz punkty 4.4 i 4.5)". Punkt 4.5 tego samego dokumentu: „Substancje będące silnymi inhibitorami CYP3A4 zwiększają ryzyko wystąpienia miopatii poprzez zmniejszanie wydalania lowastatyny. Do nich należą: mibefradil, itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy wirusa HIV, nefazodon, cyklosporyna, danazol". Skala wzrostu narażenia przy silnych inhibitorach CYP3A4: Charakterystyka Produktu Leczniczego Simvasterol (symwastatyna), rekord 10706, punkt 4.5 — „Jednoczesne podanie itrakonazolu spowodowało ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas powstający z symwastatyny (aktywnym metabolitem jest beta-hydroksykwas). Telitromycyna spowodowała 11-krotnie większe narażenie na kwas powstający z symwastatyny". Tożsamość monakoliny K z lowastatyną: rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860, załącznik III część B; opinia EFSA, EFSA Journal 2018 (DOI 10.2903/j.efsa.2018.5368, PMID 32626016). Dostępność w Polsce: Rejestr Produktów Leczniczych, odczyt 2026-09-11 — klarytromycyna (ATC J01FA09) 47 preparatów, erytromycyna (J01FA01) 4, azytromycyna (J01FA10) 46 i ta ostatnia jest świadomie poza zakresem wpisu.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Czerwone drożdże ryżowe — inne interakcje

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.