Dziurawiec: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami

Dziurawiec obniża stężenie takrolimusu — ryzyko odrzucenia przeszczepu

Takrolimus × dziurawiec

Dziurawiec pobudza enzym CYP3A4, który rozkłada takrolimus, przez co stężenie leku we krwi spada. Charakterystyka produktu leczniczego wymienia ziele dziurawca wśród substancji o silnej interakcji z takrolimusem, wymagającej u niemal wszystkich pacjentów zwiększenia dawki leku. Opisywano przypadki ostrego odrzucenia przeszczepionej nerki.

Mechanizm: Dziurawiec indukuje CYP3A i glikoproteinę P w jelicie i wątrobie, a takrolimus jest substratem obu — jego wchłanianie maleje, a metabolizm rośnie. U 10 zdrowych ochotników 18 dni przyjmowania dziurawca (300 mg 3 razy na dobę) obniżyło AUC pojedynczej dawki takrolimusu z 306,9 do 198,7 µg·h/l (p=0,004), a pozorny klirens doustny wzrósł (Hebert 2004). Spadek stężenia grozi odrzuceniem przeszczepu; indukcja narasta i zanika przez wiele dni, dlatego stężenie zmienia się też po odstawieniu dziurawca.

Zalecenie: Nie łączyć bez wiedzy lekarza. U osób po przeszczepie każdy preparat ziołowy powinien być uzgodniony z zespołem transplantacyjnym. Samodzielne odstawienie dziurawca również zmienia stężenie leku, dlatego o każdej takiej zmianie poinformuj lekarza prowadzącego i licz się z kontrolą stężenia takrolimusu.

Źródło: Hebert MF et al., J Clin Pharmacol 2004; SDI 12th ed.

Potwierdza dokument urzędowy: „Silne interakcje obserwowano z ryfampicyną, fenytoiną lub zielem dziurawca (Hypericum perforatum), dlatego ich stosowanie może wymagać zwiększenia dawek takrolimusu u niemal wszystkich pacjentów.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidimus, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec obniża stężenie apiksabanu — ryzyko zakrzepicy

apiksaban × dziurawiec

Dziurawiec pobudza CYP3A4 i P-glikoproteinę, czyli główne drogi usuwania apiksabanu. Charakterystyka produktu leczniczego wymienia ziele dziurawca wśród silnych induktorów, których jednoczesne stosowanie może obniżyć stężenie leku w osoczu. Ten sam mechanizm dotyczy pozostałych doustnych antykoagulantów nowej generacji, w tym rywaroksabanu i edoksabanu.

Mechanizm: Dziurawiec indukuje CYP3A4 i glikoproteinę P. Ekspozycja ogólnoustrojowa na apiksaban maleje.

Zalecenie: Nie łączyć. Jeśli przyjmujesz apiksaban lub inny doustny antykoagulant nowej generacji, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem bez wiedzy lekarza. O odstępie między odstawieniem dziurawca a leczeniem decyduje lekarz.

Źródło: EMA ChPL Eliquis (apiksaban); SDI 12th ed.

Potwierdza dokument urzędowy: „Jednoczesne stosowanie apiksabanu z innymi silnymi induktorami CYP3A4 i P-gp (np. fenytoiną, karbamazepiną, fenobarbitalem lub zielem dziurawca) może także prowadzić do zmniejszenia stężeń apiksabanu w osoczu.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Adamed, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec obniża stężenie cyklosporyny

dziurawiec × Cyklosporyna

Hyperforyna z dziurawca jest silnym induktorem CYP3A4 i glikoproteiny P. Obniża ekspozycję na cyklosporynę — AUC skorygowane względem dawki o ok. 46% (Bauer 2003), a przy preparatach bogatych w hyperforynę nawet o ~52% (Mai 2004); utrzymanie stężeń terapeutycznych wymagało zwiększenia dawki cyklosporyny o ok. 65%. Grozi to stężeniami subterapeutycznymi; w opisanych przypadkach skutkiem było ostre odrzucenie przeszczepionego serca (Ruschitzka 2000). Bezwzględne przeciwwskazanie.

Mechanizm: Hyperforyna zawarta w dziurawcu jest silnym induktorem CYP3A4 i glikoproteiny P; nasilony metabolizm i eliminacja cyklosporyny prowadzą do spadku jej stężenia i ryzyka ekspozycji subterapeutycznej. W opisanych przypadkach (Ruschitzka 2000) skutkiem było ostre odrzucenie przeszczepionego serca.

Zalecenie: Bezwzględnie nie łączyć - ryzyko odrzucenia przeszczepu wskutek spadku stężenia cyklosporyny. Skonsultować z lekarzem prowadzącym/transplantologiem.

Źródło: Ruschitzka F i wsp. Lancet 2000;355:548 (PMID 10683008); Bauer S i wsp. Br J Clin Pharmacol 2003;55(2):203-11 (PMID 12580993); Mai I i wsp. Clin Pharmacol Ther 2004;76(4):330-40 (PMID 15470332)

Potwierdza dokument urzędowy: „Produktów zawierających Hypericum perforatum (ziele dziurawca) nie wolno stosować jednocześnie z produktem leczniczym Cyclaid z uwagi na ryzyko zmniejszenia stężenia cyklosporyny we krwi i w rezultacie osłabione działanie produktu (patrz punkt 4.3).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec może powodować nieplanowaną ciążę

dziurawiec × Antykoncepcja hormonalna

Indukcja CYP3A4 przez hiperforynę przyspiesza metabolizm progestagenów. W badaniu z randomizacją (Pfrunder 2003) ekspozycja na 3-ketodezogestrel zmniejszyła się o około 44%, ekspozycja na etynyloestradiol pozostała bez zmian, a krwawienia międzymiesiączkowe zgłaszało 77-88% uczestniczek wobec 35% przy samej antykoncepcji. Opisywano nieplanowane ciąże.

Mechanizm: Hiperforyna dziurawca jest silnym ligandem receptora jądrowego PXR (Ki 27 nM), a pobudzenie tego receptora nasila ekspresję CYP3A4 w hepatocytach. Czternastodniowe przyjmowanie wyciągu zwiększa ponadto ekspresję glikoproteiny P/MDR1 w dwunastnicy, czyli ogranicza wchłanianie substratów tego transportera. Nasilony metabolizm zwiększa klirens progestagenu: przy równoczesnym stosowaniu niskodawkowej antykoncepcji ekspozycja na 3-ketodezogestrel zmniejszyła się o około 44%, podczas gdy ekspozycja na etynyloestradiol pozostała niezmieniona. Krwawienia międzymiesiączkowe występowały wówczas istotnie częściej, a autorzy wiążą to zjawisko wraz z obniżeniem stężeń progestagenu ze zwiększonym ryzykiem nieplanowanej ciąży.

Zalecenie: Może osłabiać skuteczność antykoncepcji hormonalnej - stosować dodatkową (niehormonalną) metodę antykoncepcji i skonsultować z lekarzem.

Źródło: Pfrunder A i wsp. Interaction of St John's wort with low-dose oral contraceptive therapy: a randomized controlled trial. Br J Clin Pharmacol 2003;56(6):683-90 (PMID 14616430) - 18 zdrowych kobiet, wyciąg 300 mg 2x lub 3x dziennie; AUC 3-ketodezogestrelu -43,9% (cykl A) i -41,7% (cykl B), AUC i Cmax etynyloestradiolu bez zmian, krwawienia śródcykliczne 77% i 88% wobec 35%. | Moore LB i wsp. St. John's wort induces hepatic drug metabolism through activation of the pregnane X receptor. PNAS 2000;97(13):7500-2 (PMID 10852961) - hiperforyna ligandem PXR (Ki 27 nM), indukcja CYP3A4 w pierwotnych ludzkich hepatocytach. Praca NIE obejmuje glikoproteiny P ani jelita. | Dürr D i wsp. St John's Wort induces intestinal P-glycoprotein/MDR1 and intestinal and hepatic CYP3A4. Clin Pharmacol Ther 2000;68(6):598-604 (PMID 11180019) - 8 zdrowych ochotników, 14 dni; ekspresja dwunastniczej glikoproteiny P/MDR1 1,4x, CYP3A4 1,5x, aktywność wątrobowego CYP3A4 1,4x. | ChPL Adaring, sekcja 4.5 - https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/38280/characteristic

Potwierdza dokument urzędowy: „Do tych produktów należy fenytoina, fenobarbital, prymidon, bosentan, karbamazepina, ryfampicyna, a prawdopodobnie również okskarbazepina, topiramat, felbamat, gryzeofulwina, niektóre inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir) i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. efawirenz) oraz produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Adaring, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec obniża stężenie inhibitorów mTOR (syrolimus, ewerolimus)

dziurawiec × syrolimus / ewerolimus (inhibitory mTOR)

Dziurawiec (Hypericum perforatum) silnie indukuje enzymy metabolizujące leki oraz transporter P-glikoproteinę, co może znacząco obniżyć stężenie immunosupresantów z grupy inhibitorów mTOR i grozić odrzuceniem przeszczepu lub utratą kontroli choroby.

Mechanizm: Hyperforyna z dziurawca indukuje CYP3A4 i glikoproteinę P. Metabolizm i eliminacja leku ulegają przyspieszeniu.

Zalecenie: Nie łączyć bez konsultacji. U pacjentów po przeszczepie nie stosować preparatów z dziurawcem — skonsultuj z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą.

Źródło: St. John's wort drug interactions revisited (Br J Pharmacol 2021) PMID 31742659; Tacrolimus and herbs interactions: a review (Pharmazie 2022) PMID 34620272

Potwierdza dokument urzędowy: „Podczas leczenia produktem leczniczym Everolimus Accord nie należy stosować preparatów zawierających dziurawiec.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Everolimus Accord, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec dramatycznie obniża skuteczność metadonu

dziurawiec × metadon

Metadon jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C9. Dziurawiec jako induktor tych enzymów obniżał stężenie metadonu o 50–60% — opisywano przypadki ostrego odstawienia.

Mechanizm: Silna indukcja CYP3A4 i CYP2C9 przez hyperforynę → przyspieszony metabolizm metadonu → nagły spadek poziomu → objawy abstynencji.

Zalecenie: BEZWZGLĘDNIE unikać dziurawca przy substytucji metadonem. Zmiana suplementacji musi być uzgodniona z lekarzem prowadzącym.

Źródło: Pharmacopsychiatry 2003 (PMID 12649774) — opis przypadku: dziurawiec obniża stężenie metadonu (indukcja CYP3A4), ryzyko odstawienne. Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.

Potwierdza dokument urzędowy: „Substancje będące induktorami tego enzymu [barbiturany, karbamazepina, fenytoina, newirapina, ryfampicyna, efawirenz, amprenawir, spironolakton, deksametazon, Hypericum perforatum (dziurawiec zwyczajny)], mogą nasilać metabolizm metadonu w wątrobie.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone hydrochloride INN-FARM, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec z fluoksetyną — ryzyko zespołu serotoninowego

fluoksetyna × dziurawiec

Dziurawiec hamuje wychwyt zwrotny serotoniny; tak samo działa fluoksetyna, lek z grupy SSRI. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do nadmiaru serotoniny — w przeglądzie zgłoszeń i publikacji opisywano po takim połączeniu objawy zespołu serotoninowego. Fluoksetyna ma długi okres półtrwania, a jej czynny metabolit utrzymuje się w organizmie do kilkunastu dni, więc ryzyko nie znika natychmiast po odstawieniu leku.

Mechanizm: Fluoksetyna i dziurawiec podnoszą stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej, każde inną drogą, a mechanizmy te są niezależne, więc ich działanie się sumuje. Fluoksetyna blokuje transporter SERT. Po stronie dziurawca za hamowanie wychwytu zwrotnego odpowiada głównie hiperforyna, a nie hiperycyna: podnosi ona wewnątrzkomórkowe stężenie sodu i zmniejsza gradient sodowy, od którego zależy praca transportera. W badaniach kinetycznych obniża szybkość maksymalną wychwytu przy niewielkiej zmianie powinowactwa, co odpowiada hamowaniu głównie niekompetycyjnemu. Nasilenia efektu serotoninergicznego nie można przewidzieć na podstawie samej dawki.

Zalecenie: Nie łączyć. Charakterystyki produktów leczniczych zalecają unikanie tego połączenia ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Dziurawiec odstawić przed rozpoczęciem leczenia fluoksetyną i poinformować o nim lekarza. O odstępie po odstawieniu fluoksetyny decyduje lekarz — czynny metabolit leku utrzymuje się w organizmie do kilkunastu dni. Jeśli po przyjęciu obu wystąpi pobudzenie, drżenie mięśni, obfite pocenie, gorączka lub przyspieszone tętno, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Źródło: Henderson L i wsp. St John's wort (Hypericum perforatum): drug interactions and clinical outcomes. Br J Clin Pharmacol 2002;54(4):349-56 (PMID 12392581 / PMC1874438). Singer A, Wonnemann M, Müller WE. Hyperforin, a major antidepressant constituent of St. John's wort, inhibits serotonin uptake by elevating free intracellular Na+. J Pharmacol Exp Ther 1999;290(3):1363-8 (PMID 10454515). Charakterystyka Produktu Leczniczego fluoksetyny, pkt 4.4 i 4.5 — dziurawiec wśród substancji serotoninergicznych, zalecenie unikania połączenia.

Dziurawiec obniża stężenie indynawiru — ryzyko niepowodzenia leczenia HIV

indynawir (inhibitor proteazy HIV) × dziurawiec

Dziurawiec pobudza enzym CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz białko transportowe glikoproteinę P, czyli główne drogi metabolizmu i transportu inhibitorów proteazy. W badaniu u zdrowych ochotników ekspozycja na indynawir przy jednoczesnym przyjmowaniu dziurawca była średnio o 57% niższa. Mniejsza ilość leku we krwi grozi niepowodzeniem leczenia antyretrowirusowego i powstaniem oporności wirusa.

Mechanizm: Dziurawiec działa jak induktor: po 14 dniach podawania wyciągu u zdrowych ochotników ekspresja glikoproteiny P i CYP3A4 w dwunastnicy była 1,4- i 1,5-krotnie wyższa, a czynność wątrobowego CYP3A4 1,4-krotnie (Dürr 2000). Indynawir jest substratem obu: jest rozkładany w ścianie jelita i w wątrobie, a część dawki glikoproteina P wypompowuje z komórek jelita do jego światła. Ekspozycja na lek (AUC) była o 57% niższa, a stężenie minimalne po 8 h o 81% (Piscitelli 2000) — to grozi opornością wirusa.

Zalecenie: Nie łączyć. Europejska charakterystyka produktu leczniczego wymienia dziurawiec wśród przeciwwskazań przy leczeniu indynawirem. Jeśli przyjmujesz leki antyretrowirusowe, nie sięgaj po żaden preparat z dziurawcem i poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych suplementach.

Źródło: Piscitelli SC, Burstein AH, Chaitt D, Alfaro RM, Falloon J. Indinavir concentrations and St John's wort. Lancet 2000;355(9203):547-8 (PMID 10683007, DOI 10.1016/S0140-6736(99)05712-8) — typ wg PubMed: Clinical Trial, Letter (NIE RCT); AUC indynawiru -57%, ekstrapolowane stężenie minimalne po 8 h -81%. Liczebność 8 ochotników pochodzi z pełnego tekstu, w abstrakcie jej nie ma. Dürr D i wsp. St John's Wort induces intestinal P-glycoprotein/MDR1 and intestinal and hepatic CYP3A4. Clin Pharmacol Ther 2000;68(6):598-604 (PMID 11180019) — 8 zdrowych mężczyzn, 14 dni; źródło wartości 1,4- i 1,5-krotnych.

Potwierdza dokument urzędowy: „[4.3 Przeciwwskazania] „Concurrent use of indinavir with herbal preparations containing St John's wort (Hypericum perforatum) is contraindicated (see section 4.5).” [4.5, tabela interakcji] St. John's wort (Hypericum perforatum) 300 mg TID przy indynawirze 800 mg TID: AUC indynawiru niższe o 54%, stężenie minimalne niższe o 81%; „Herbal preparations containing St. John's wort are contraindicated with Crixivan.”” — Charakterystyka Produktu Leczniczego CRIXIVAN (indynawir) — informacja o produkcie EMA. 🔴 Produkt NIE jest już dopuszczony do obrotu w UE (dokument nosi znak wodny „Product no longer authorised”), więc jest to źródło archiwalne; zakaz łączenia dziurawca z lekami antyretrowirusowymi podtrzymuje osobne oświadczenie publiczne EMA obejmujące całą klasę., sekcja 4.3 i 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec obniża stężenie rywaroksabanu — ryzyko zakrzepicy

rywaroksaban × dziurawiec

Dziurawiec pobudza CYP3A4 i P-glikoproteinę, czyli główne drogi usuwania rywaroksabanu z organizmu. Charakterystyka produktu leczniczego wymienia ziele dziurawca wśród silnych induktorów, których jednoczesne stosowanie może obniżyć stężenie leku w osoczu. Słabsze działanie przeciwkrzepliwe oznacza ryzyko zakrzepicy i zatorowości.

Mechanizm: Dziurawiec indukuje CYP3A4 i glikoproteinę P. Pole pod krzywą stężenia (AUC) rywaroksabanu spada o około 25% (GMR 0,76; 90% CI 0,70–0,82; Scholz 2021), a działanie anty-Xa słabnie proporcjonalnie.

Zalecenie: Nie łączyć. Jeśli przyjmujesz rywaroksaban, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem bez wiedzy lekarza. O odstępie między odstawieniem dziurawca a rozpoczęciem leczenia decyduje lekarz; aktywność enzymów wraca do wyjściowej mniej więcej w ciągu tygodnia, a w praktyce przyjmuje się około dwóch tygodni.

Źródło: EMA Product Information Xarelto (rywaroksaban); Scholz i wsp. Effects of Hypericum perforatum (St John's wort) on the pharmacokinetics and pharmacodynamics of rivaroxaban in humans. Br J Clin Pharmacol 2021 (DOI 10.1111/bcp.14553). Mechanizm: indukcja CYP3A4/P-gp → obniżenie stężenia rywaroksabanu.

Potwierdza dokument urzędowy: „Jednoczesne stosowanie rywaroksabanu z innymi silnymi induktorami CYP3A4 (np. fenytoina, karbamazepina, fenobarbital lub ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)) może także prowadzić do zmniejszenia stężeń rywaroksabanu w osoczu krwi.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban APC, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec osłabia działanie warfaryny; przy acenokumarolu zalecana ostrożność

warfaryna × dziurawiec

Dziurawiec pobudza enzymy rozkładające leki przeciwzakrzepowe; odpowiada za to głównie hiperforyna. Przy warfarynie działanie leku słabnie, a wskaźnik INR spada — w serii 7 zgłoszeń opisano spadek INR bez powikłań zakrzepowych. Charakterystyka Produktu Leczniczego acenokumarolu wymienia dziurawca wśród czynników osłabiających działanie leku, zastrzegając zarazem, że interakcję obserwowano z warfaryną i fenprokumonem, a przy acenokumarolu może ona nie zachodzić.

Mechanizm: Indukcja CYP2C9 i glikoproteiny P przyspiesza usuwanie warfaryny z organizmu i obniża INR. Acenokumarol jest metabolizowany głównie przez CYP2C9 (enancjomer R także przez CYP1A2 i CYP2C19), a jego Charakterystyka Produktu Leczniczego podaje, że substancje indukujące CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4 mogą osłabiać jego działanie przeciwzakrzepowe. W odniesieniu do samego dziurawca ta sama Charakterystyka zastrzega jednak, że obserwacje pochodzą z warfaryny i fenprokumonu i mogą acenokumarolu nie dotyczyć — dlatego mowa tu o ostrożności, a nie o potwierdzonej interakcji.

Zalecenie: Nie łączyć dziurawca z leczeniem przeciwkrzepliwym bez wiedzy lekarza; przy acenokumarolu obowiązuje ta sama ostrożność, choć Charakterystyka Produktu Leczniczego dopuszcza, że interakcja może go nie dotyczyć. Zarówno rozpoczęcie, jak i przerwanie przyjmowania dziurawca zmienia INR, więc każdą taką zmianę należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie i liczyć się z dodatkową kontrolą INR. Aktywność enzymów wraca do wyjściowej mniej więcej w ciągu tygodnia od odstawienia, a w praktyce klinicznej przyjmuje się odstęp około dwutygodniowy.

Źródło: Yue QY et al., Lancet 2000;355:576-577 (seria 7 przypadków, ↓INR) ChPL Acenocumarol WZF, pkt 4.5 (Rejestr Produktów Leczniczych): dziurawiec wymieniony wśród produktów zmniejszających działanie przeciwzakrzepowe, z zastrzeżeniem, że interakcję obserwowano z warfaryną i fenprokumonem i może ona nie zachodzić przy acenokumarolu.

Potwierdza dokument urzędowy: „Działanie warfaryny można również zmniejszyć poprzez jednoczesne stosowanie preparatu ziołowego z dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec obniża stężenie amlodypiny przez CYP3A4

amlodypina × dziurawiec

Amlodypina jest metabolizowana przez CYP3A4. Indukcja tego enzymu przez hipeforynę → ↑klirens → potencjalnie niedostateczna kontrola ciśnienia.

Mechanizm: Indukcja CYP3A4 → ↑metabolizm amlodypiny → ↓stężenie i efekt hipotensyjny.

Zalecenie: Nie łącz dziurawca z blokerami kanałów Ca metabolizowanymi przez CYP3A4. Monitoruj RR.

Źródło: NMD; SDI 12th ed.

Dziurawiec obniża stężenie trójcyklicznych antydepresantów

antydepresanty trójcykliczne × dziurawiec

Indukcja CYP2C19 i CYP3A4 przez hipeforynę → przyspieszony metabolizm amitryptyliny, imipraminy, klomipraminy. Ryzyko nawrotu depresji.

Mechanizm: Indukcja enzymów CYP → ↓AUC trójcyklicznych antydepresantów.

Zalecenie: Nie łączyć. Jeśli odstawiasz dziurawiec – monitoruj poziom antydepresantu i nastrój przez 2–4 tygodnie.

Źródło: Johne A et al., J Clin Psychopharmacol 2002;22:46 (amitryptylina AUC ↓22%); Natural Medicines Database

Dziurawiec obniża stężenie digoksyny

dziurawiec × digoksyna

Indukcja P-glikoproteiny przez hiperforynę obniża ekspozycję na digoksynę: po 10 dniach przyjmowania wyciągu pole pod krzywą stężenia (AUC 0–24 h) zmalało o 25%, stężenie minimalne o 33%, a maksymalne o 26% (Johne 1999). Ryzyko subterapeutycznego stężenia i nawrotu objawów.

Mechanizm: Hiperforyna z dziurawca indukuje glikoproteinę P w jelicie, co nasila usuwanie digoksyny do światła przewodu pokarmowego i zmniejsza jej wchłanianie. Po 10 dniach przyjmowania wyciągu ekspozycja na digoksynę (AUC 0–24 h) spada o około 25%.

Zalecenie: Może obniżać stężenie i skuteczność digoksyny (indukcja P-glikoproteiny) - nie łączyć bez konsultacji z lekarzem; kontrolować stężenie digoksyny.

Źródło: Johne A, Brockmöller J, Bauer S, Maurer A, Langheinrich M, Roots I. Pharmacokinetic interaction of digoxin with an herbal extract from St John's wort (Hypericum perforatum). Clin Pharmacol Ther 1999;66(4):338-45 (PMID 10546917) — badanie z placebo, zdrowi ochotnicy; po 10 dniach AUC(0-24) digoksyny -25%, stezenie minimalne -33%, Cmax -26%. Abstrakt sprawdzony u zrodla 29.07.2026.

Potwierdza dokument urzędowy: „Skojarzenia leków, które podczas jednoczesnego podawania mogą zmniejszać działanie digoksyny: […] cholestyramina, fenytoina, ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Digoxin Teva, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Dziurawiec może obniżać stężenie teofiliny

dziurawiec × teofilina

Indukcja enzymów wątrobowych przez dziurawiec może przyspieszać metabolizm teofiliny i osłabiać kontrolę astmy oraz POChP.

Mechanizm: Indukcja CYP1A2/CYP3A4 → obniżenie stężenia teofiliny we krwi.

Zalecenie: Nie łączyć bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; przy jednoczesnym stosowaniu może być konieczna kontrola stężenia teofiliny.

Źródło: Interactions between herbal medicines and prescribed drugs: an updated systematic review (Drugs 2009) PMID 19719333; Herb-drug interactions: mechanistic and clinical considerations (Curr Drug Metab 2012) PMID 22292789

Dziurawiec obniża skuteczność benzodiazepin metabolizowanych przez CYP3A4

dziurawiec × midazolam

Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A4. Midazolam, triazolam i inne benzodiazepiny metabolizowane przez CYP3A4 tracą skuteczność.

Mechanizm: Indukcja CYP3A4 przez hyperforynę → 3–7-krotne skrócenie T½ midazolamu. Możliwy brak efektu anestetycznego przy dożylnym midazolamie.

Zalecenie: Odstaw dziurawiec ≥14 dni przed planowanym znieczuleniem lub terapią midazolamem. Poinformuj anestezjologa o stosowaniu dziurawca.

Źródło: Clin Pharmacol Ther 2001 (PMID 11673747) — dziurawiec indukuje CYP3A4 (klirens midazolamu); Clin Pharmacol Ther 2003 (PMID 12545142, CYP3A+MDR1). Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.

Dziurawiec może obniżać skuteczność sulfonylomocznika

sulfonylomocznik (glipizyd/glibenklamid) × dziurawiec

Indukcja CYP2C9 przez hipeforynę przyspiesza metabolizm glipizydu i innych pochodnych sulfonylomocznika, potencjalnie zmniejszając ich stężenie.

Mechanizm: Indukcja CYP2C9 → ↑klirens sulfonylomoczników → ↓stężenie leku → ryzyko hiperglikemii.

Zalecenie: Nie stosuj dziurawca przy sulfonylomocznikach. Jeśli to konieczne, monitoruj glikemię i omów z diabetologiem.

Źródło: NMD; SDI 12th ed.