Dziurawiec a Antykoncepcja hormonalna — czy można je łączyć?

✔ Interakcję zweryfikował merytorycznie mgr farm. Wojciech Kula • 2026-09-09.

Wysokie ryzyko — Dziurawiec osłabia działanie antykoncepcji hormonalnej

Na czym polega

Indukcja CYP3A4 przez hiperforynę przyspiesza metabolizm progestagenów. W badaniu z randomizacją (Pfrunder 2003) ekspozycja na 3-ketodezogestrel zmniejszyła się o około 44%, ekspozycja na etynyloestradiol pozostała bez zmian, a krwawienia międzymiesiączkowe zgłaszało 77-88% uczestniczek wobec 35% przy samej antykoncepcji. Opisywano nieplanowane ciąże.

Dlaczego

Hiperforyna dziurawca jest silnym ligandem receptora jądrowego PXR (Ki 27 nM), a pobudzenie tego receptora nasila ekspresję CYP3A4 w hepatocytach. Czternastodniowe przyjmowanie wyciągu zwiększa ponadto ekspresję glikoproteiny P/MDR1 w dwunastnicy, czyli ogranicza wchłanianie substratów tego transportera. Nasilony metabolizm zwiększa klirens progestagenu: przy równoczesnym stosowaniu niskodawkowej antykoncepcji ekspozycja na 3-ketodezogestrel zmniejszyła się o około 44%, podczas gdy ekspozycja na etynyloestradiol pozostała niezmieniona. Krwawienia międzymiesiączkowe występowały wówczas istotnie częściej, a autorzy wiążą to zjawisko wraz z obniżeniem stężeń progestagenu ze zwiększonym ryzykiem nieplanowanej ciąży.

Co robić

Może osłabiać skuteczność antykoncepcji hormonalnej - stosować dodatkową (niehormonalną) metodę antykoncepcji i skonsultować z lekarzem.

Potwierdza dokument urzędowy

„Do tych produktów należy fenytoina, fenobarbital, prymidon, bosentan, karbamazepina, ryfampicyna, a prawdopodobnie również okskarbazepina, topiramat, felbamat, gryzeofulwina, niektóre inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir) i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. efawirenz) oraz produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Adaring, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14616430/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10852961/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11180019/
Pfrunder A i wsp. Interaction of St John's wort with low-dose oral contraceptive therapy: a randomized controlled trial. Br J Clin Pharmacol 2003;56(6):683-90 (PMID 14616430) - 18 zdrowych kobiet, wyciąg 300 mg 2x lub 3x dziennie; AUC 3-ketodezogestrelu -43,9% (cykl A) i -41,7% (cykl B), AUC i Cmax etynyloestradiolu bez zmian, krwawienia śródcykliczne 77% i 88% wobec 35%. | Moore LB i wsp. St. John's wort induces hepatic drug metabolism through activation of the pregnane X receptor. PNAS 2000;97(13):7500-2 (PMID 10852961) - hiperforyna ligandem PXR (Ki 27 nM), indukcja CYP3A4 w pierwotnych ludzkich hepatocytach. Praca NIE obejmuje glikoproteiny P ani jelita. | Dürr D i wsp. St John's Wort induces intestinal P-glycoprotein/MDR1 and intestinal and hepatic CYP3A4. Clin Pharmacol Ther 2000;68(6):598-604 (PMID 11180019) - 8 zdrowych ochotników, 14 dni; ekspresja dwunastniczej glikoproteiny P/MDR1 1,4x, CYP3A4 1,5x, aktywność wątrobowego CYP3A4 1,4x. | ChPL Adaring, sekcja 4.5 - https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/38280/characteristic

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Zobacz monografię składnika: Dziurawiec (Hypericum perforatum)

Dziurawiec — inne interakcje

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.