Indynawir a dziurawiec — czy można je łączyć?

✔ Interakcję zweryfikował merytorycznie mgr farm. Wojciech Kula • 2026-07-28.

Wysokie ryzyko — Dziurawiec obniża stężenie indynawiru — ryzyko niepowodzenia leczenia HIV

Na czym polega

Dziurawiec pobudza enzym CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz białko transportowe glikoproteinę P, czyli główne drogi metabolizmu i transportu inhibitorów proteazy. W badaniu u zdrowych ochotników ekspozycja na indynawir przy jednoczesnym przyjmowaniu dziurawca była średnio o 57% niższa. Mniejsza ilość leku we krwi grozi niepowodzeniem leczenia antyretrowirusowego i powstaniem oporności wirusa.

Dlaczego

Dziurawiec działa jak induktor: po 14 dniach podawania wyciągu u zdrowych ochotników ekspresja glikoproteiny P i CYP3A4 w dwunastnicy była 1,4- i 1,5-krotnie wyższa, a czynność wątrobowego CYP3A4 1,4-krotnie (Dürr 2000). Indynawir jest substratem obu: jest rozkładany w ścianie jelita i w wątrobie, a część dawki glikoproteina P wypompowuje z komórek jelita do jego światła. Ekspozycja na lek (AUC) była o 57% niższa, a stężenie minimalne po 8 h o 81% (Piscitelli 2000) — to grozi opornością wirusa.

Co robić

Nie łączyć. Europejska charakterystyka produktu leczniczego wymienia dziurawiec wśród przeciwwskazań przy leczeniu indynawirem. Jeśli przyjmujesz leki antyretrowirusowe, nie sięgaj po żaden preparat z dziurawcem i poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych suplementach.

Potwierdza dokument urzędowy

„Concurrent use of indinavir with herbal preparations containing St John's wort (Hypericum perforatum) is contraindicated (see section 4.5).” [4.5, tabela interakcji] St. John's wort (Hypericum perforatum) 300 mg TID przy indynawirze 800 mg TID: AUC indynawiru niższe o 54%, stężenie minimalne niższe o 81%; „Herbal preparations containing St. John's wort are contraindicated with Crixivan.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego CRIXIVAN (indynawir), sekcja 4.3 i 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Uwaga redakcji o źródle: informacja o produkcie EMA. Produkt NIE jest już dopuszczony do obrotu w UE (dokument nosi znak wodny „Product no longer authorised”), więc jest to źródło archiwalne; zakaz łączenia dziurawca z lekami antyretrowirusowymi podtrzymuje osobne oświadczenie publiczne EMA obejmujące całą klasę.

Źródła

https://doi.org/10.1016/s0140-6736(99)05712-8 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10683007/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11180019/
Piscitelli SC, Burstein AH, Chaitt D, Alfaro RM, Falloon J. Indinavir concentrations and St John's wort. Lancet 2000;355(9203):547-8 (PMID 10683007, DOI 10.1016/S0140-6736(99)05712-8) — typ wg PubMed: Clinical Trial, Letter (NIE RCT); AUC indynawiru -57%, ekstrapolowane stężenie minimalne po 8 h -81%. Liczebność 8 ochotników pochodzi z pełnego tekstu, w abstrakcie jej nie ma. Dürr D i wsp. St John's Wort induces intestinal P-glycoprotein/MDR1 and intestinal and hepatic CYP3A4. Clin Pharmacol Ther 2000;68(6):598-604 (PMID 11180019) — 8 zdrowych mężczyzn, 14 dni; źródło wartości 1,4- i 1,5-krotnych.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Zobacz monografię składnika: Dziurawiec (Hypericum perforatum)

Dziurawiec — inne interakcje

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.