Fluoksetyna a dziurawiec — czy można je łączyć?

Dziurawiec hamuje wychwyt zwrotny serotoniny; tak samo działa fluoksetyna, lek z grupy SSRI. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do nadmiaru serotoniny — w przeglądzie zgłoszeń i publikacji opisywano po takim połączeniu objawy zespołu serotoninowego. Fluoksetyna ma długi okres półtrwania, a jej czynny metabolit utrzymuje się w organizmie do kilkunastu dni, więc ryzyko nie znika natychmiast po odstawieniu leku.

Fluoksetyna i dziurawiec podnoszą stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej, każde inną drogą, a mechanizmy te są niezależne, więc ich działanie się sumuje. Fluoksetyna blokuje transporter SERT. Po stronie dziurawca za hamowanie wychwytu zwrotnego odpowiada głównie hiperforyna, a nie hiperycyna: podnosi ona wewnątrzkomórkowe stężenie sodu i zmniejsza gradient sodowy, od którego zależy praca transportera. W badaniach kinetycznych obniża szybkość maksymalną wychwytu przy niewielkiej zmianie powinowactwa, co odpowiada hamowaniu głównie niekompetycyjnemu. Nasilenia efektu serotoninergicznego nie można przewidzieć na podstawie samej dawki.

„Leki o działaniu serotoninergicznym (lit, buprenorfina, tramadol, tryptany, tryptofan, selegilina (IMAO-B), dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)): Istnieją doniesienia o występowaniu zespołu serotoninowego o łagodnym nasileniu podczas stosowania selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) z lekami, które również mają działanie serotoninergiczne. Dlatego też, jednoczesne leczenie fluoksetyną i wymienionymi lekami należy przeprowadzać ostrożnie, dokładnie i często monitorując stan kliniczny pacjenta (patrz punkt 4.4).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluoksetyna EGIS, kapsułki twarde (fluoksetyna), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12392581/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10454515/ · https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1874438/
Henderson L i wsp. St John's wort (Hypericum perforatum): drug interactions and clinical outcomes. Br J Clin Pharmacol 2002;54(4):349-56 (PMID 12392581 / PMC1874438). Singer A, Wonnemann M, Müller WE. Hyperforin, a major antidepressant constituent of St. John's wort, inhibits serotonin uptake by elevating free intracellular Na+. J Pharmacol Exp Ther 1999;290(3):1363-8 (PMID 10454515). Charakterystyki Produktu Leczniczego fluoksetyny, punkt 4.5 — dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) wymieniony wśród leków o działaniu serotoninergicznym, z nakazem prowadzenia leczenia skojarzonego ostrożnie i przy częstym monitorowaniu stanu klinicznego pacjenta; punkt 4.4 (ChPL Andepin) — jednoczesne stosowanie SSRI i produktów ziołowych z dziurawcem może nasilić działania serotoninergiczne, w tym zespół serotoninowy. European Union herbal monograph on Hypericum perforatum L., herba (EMA/HMPC, Final, rev. 1) — preparaty dziurawca mogą nasilać działanie serotoninergiczne w skojarzeniu z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny; zespół serotoninowy występuje bardzo rzadko. Żaden z tych dokumentów nie zakazuje tego połączenia — decyzja o niełączeniu jest oceną farmaceuty, nie cytatem z dokumentu.

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404