Dziurawiec a leki przeciwnowotworowe i immunosupresyjne metabolizowane przez CYP3A4 — czy można je łączyć?
Co robić
Nie stosuj preparatów z dziurawcem w czasie przyjmowania leków przeciwnowotworowych ani immunosupresyjnych. Dotyczy to szczególnie leków wymienionych w opisie: ich charakterystyki wymieniają dziurawiec wśród substancji obniżających stężenie leku, a niektóre, na przykład bortezomibu i gefitynibu, wprost nie zalecają takiego łączenia albo każą go unikać, ponieważ leczenie może być słabsze.
Przy innych lekach z tych grup nie zaczynaj przyjmować dziurawca bez zgody lekarza prowadzącego. Nie odstawiaj leku ani nie zmieniaj jego dawki samodzielnie. Jeśli już przyjmujesz dziurawiec, jak najszybciej powiedz o tym zespołowi leczącemu, zanim go odstawisz: po odstawieniu ziela stężenie leku rośnie stopniowo, a przy lekach, których dawkę dobiera się do stężenia we krwi, takich jak cyklosporyna, może być potrzebna jego kontrola.
Mechanizm
Dziurawiec pobudza enzym CYP3A4 i glikoproteinę P, czyli te same szlaki, którymi organizm usuwa wiele leków przeciwnowotworowych i immunosupresyjnych.
Charakterystyki tych produktów wymieniają go wprost wśród silnych induktorów obniżających stężenie leku: dotyczy to imatynibu, dazatynibu, sunitynibu, sorafenibu, erlotynibu, nintedanibu, bortezomibu, irynotekanu, doksorubicyny, winorelbiny, eksemestanu, fingolimodu i cyklosporyny.
Charakterystyka gefitynibu zaleca unikać łączenia go z lekami i substancjami pobudzającymi CYP3A4, w tym z zielem dziurawca, i podaje, że mogą one obniżać stężenie gefitynibu we krwi oraz jego skuteczność. Niższe stężenie oznacza leczenie słabsze od zamierzonego, a przy lekach po przeszczepie — ryzyko odrzucenia narządu.
Ostrzeżenie nie dotyczy cyklofosfamidu ani ifosfamidu: tam charakterystyki wymieniają dziurawiec wśród substancji zwiększających stężenie cytotoksycznych metabolitów, czyli kierunek jest odwrotny i zagrożeniem jest toksyczność, nie utrata skuteczności. Te dwa leki obejmuje osobny wpis.
Hyperforyna z dziurawca pobudza CYP3A4 w wątrobie i w ścianie jelita oraz zwiększa aktywność glikoproteiny P. Lek rozkładany tą drogą jest usuwany szybciej, więc jego stężenie we krwi spada. Indukcja narasta przez kilkanaście dni i po odstawieniu ziela ustępuje stopniowo, dlatego stężenie leku zmienia się w obie strony.
Dokument
„Dlatego, że skuteczność może się zmniejszyć, nie zaleca się jednoczesnego stosowania bortezomibu z silnymi induktorami CYP3A4 (np.: ryfampicyną, karbamazepiną, fenytoiną, fenobarbitalem i zielem dziurawca (Hypericum perforatum).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Zentiva (Bortezomibum), proszek do sporządzania roztworu, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Źródła
Cytowanie
Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404
Jak sprawdziliśmy ten tekst
- Sprawdził
- mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068
- Podpis
- Zasady
- Jak powstają i jak sprawdzamy treści
Zobacz monografię składnika: Dziurawiec (Hypericum perforatum)
Dziurawiec — inne interakcje
Znajdź substancję lub lek
To pole niczego nie zestawia. Prowadzi do strony z opisami jednej substancji albo grupy leków.
Bezpłatnie i bez logowania. Nazwy leków pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.