Dziurawiec a leki przeciwnowotworowe i immunosupresyjne metabolizowane przez CYP3A4 — czy można je łączyć?
Wysokie ryzyko — Dziurawiec a leki przeciwnowotworowe i immunosupresyjne — możliwe obniżenie stężenia leku
Na czym polega
Dziurawiec pobudza enzym CYP3A4 i glikoproteinę P, czyli te same szlaki, którymi organizm usuwa wiele leków przeciwnowotworowych i immunosupresyjnych. Charakterystyki tych produktów wymieniają go wprost wśród silnych induktorów obniżających stężenie leku: dotyczy to imatynibu, dazatynibu, sunitynibu, sorafenibu, erlotynibu, nintedanibu, bortezomibu, irynotekanu, doksorubicyny, winorelbiny, eksemestanu, fingolimodu i cyklosporyny. Niższe stężenie oznacza leczenie słabsze od zamierzonego, a przy lekach po przeszczepie — ryzyko odrzucenia narządu. Ostrzeżenie nie dotyczy cyklofosfamidu ani ifosfamidu: tam charakterystyki wymieniają dziurawiec wśród substancji zwiększających stężenie cytotoksycznych metabolitów, czyli kierunek jest odwrotny i zagrożeniem jest toksyczność, nie utrata skuteczności. Te dwa leki obejmuje osobny wpis.
Dlaczego
Hyperforyna z dziurawca pobudza CYP3A4 w wątrobie i w ścianie jelita oraz zwiększa aktywność glikoproteiny P. Lek rozkładany tą drogą jest usuwany szybciej, więc jego stężenie we krwi spada. Indukcja narasta przez kilkanaście dni i po odstawieniu ziela ustępuje stopniowo, dlatego stężenie leku zmienia się w obie strony.
Co robić
Nie stosować preparatów z dziurawcem w czasie przyjmowania leków przeciwnowotworowych ani immunosupresyjnych bez zgody lekarza prowadzącego. Nie odstawiać leku ani nie zmieniać jego dawki samodzielnie. O rozpoczęciu albo zakończeniu przyjmowania dziurawca poinformować zespół leczący, ponieważ dawkę dobiera się do aktualnego stężenia leku.
Potwierdza dokument urzędowy
„Dlatego, że skuteczność może się zmniejszyć, nie zaleca się jednoczesnego stosowania bortezomibu z silnymi induktorami CYP3A4 (np.: ryfampicyną, karbamazepiną, fenytoiną, fenobarbitalem i zielem dziurawca (Hypericum perforatum).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Zentiva (Bortezomibum), proszek do sporządzania roztworu, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Źródła
Dane w formie cytowalnej
Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404
Zobacz monografię składnika: Dziurawiec (Hypericum perforatum)
Dziurawiec — inne interakcje
- Wysokie ryzykoDziurawiec z fluoksetyną — ryzyko zespołu serotoninowego
- Wysokie ryzykoDziurawiec obniża stężenie cyklosporyny
- Wysokie ryzykoDziurawiec osłabia działanie antykoncepcji hormonalnej
- Wysokie ryzykoDziurawiec obniża stężenie indynawiru — ryzyko niepowodzenia leczenia HIV
- Wysokie ryzykoDziurawiec obniża stężenie takrolimusu — ryzyko odrzucenia przeszczepu
- Wysokie ryzykoDziurawiec osłabia działanie warfaryny; przy acenokumarolu zalecana ostrożność
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.