Dziurawiec a selegilina — czy można je łączyć?

✔ Interakcję zweryfikował merytorycznie mgr farm. Wojciech Kula • 2026-09-20.

Wysokie ryzyko — Dziurawiec z selegiliną — ryzyko zespołu serotoninowego

Na czym polega

Selegilinę stosuje się w chorobie Parkinsona. Jej charakterystyki zakazują łączenia z lekami nasilającymi przekaźnictwo serotoninergiczne: z lekami przeciwdepresyjnymi z grupy SSRI i SNRI, z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, z agonistami serotoniny i z częścią opioidów. Dla pozostałych inhibitorów wychwytu serotoniny, których dokument nie nazywa z osobna, każą zachować tygodniowy odstęp przed rozpoczęciem leczenia selegiliną. 🔴 Ziela dziurawca charakterystyki selegiliny nie wymieniają. Ostrzeżenie wynika z zakazu klasowego w tych dokumentach i z mechanizmu działania dziurawca, nie z zapisu o samym zielu — i tak trzeba je czytać. Osobno wymieniony jest natomiast w charakterystykach rasagiliny, leku z tej samej grupy, gdzie stoi w punkcie przeciwwskazań.

Dlaczego

Selegilina hamuje monoaminooksydazę wybiórczo: w dawkach zalecanych, to jest do 10 mg na dobę, działa głównie na jedną z dwóch postaci tego enzymu (MAO-B) i ogranicza rozkład dopaminy. Serotoninę rozkłada przede wszystkim druga postać enzymu, MAO-A, więc samo hamowanie MAO-B nie podnosi stężenia serotoniny i ten wpis tego nie twierdzi. Ryzyko bierze się z dwóch innych rzeczy, obu zapisanych w charakterystykach selegiliny. Pierwsza: wybiórczość nie jest bezwarunkowa — dokumenty mówią, że powyżej 10 mg na dobę lek może stracić swoje właściwości selektywnego inhibitora MAO-B, a wtedy pojawiają się interakcje typowe dla inhibitorów nieselektywnych. Druga: mimo tej wybiórczości charakterystyki zakazują łączenia selegiliny z lekami hamującymi wychwyt zwrotny serotoniny i opisują przy takich połączeniach ciężkie reakcje, które nazywają zespołem serotoninowym — stanem potencjalnie zagrażającym życiu, z pobudzeniem, drżeniem mięśni, obfitym poceniem, gorączką i przyspieszonym tętnem. Po stronie dziurawca za hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny odpowiada głównie hiperforyna, a jej zawartość w preparatach ziołowych bywa różna, więc siły tego działania nie da się przewidzieć z samej dawki preparatu. Dziurawiec trafia więc do klasy, o której mówi punkt 4.5 — pozostałe inhibitory wychwytu serotoniny — a nie do klasy inhibitorów MAO: hamowanie MAO przez wyciągi z dziurawca wykazano w warunkach laboratoryjnych, nie u ludzi. Przeniesienie zakazu klasowego na to ziele jest wnioskiem z mechanizmu, a nie cytatem z dokumentu.

Co robić

Nie łączyć bez decyzji lekarza. Jeśli przyjmujesz selegilinę, nie sięgaj po preparaty z dziurawcem; jeśli już je przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu niezwłocznie, nie czekając na planowaną wizytę. 🔴 Samej selegiliny nie odstawiaj i nie zmieniaj jej dawki samodzielnie — o tym rozstrzyga wyłącznie lekarz. Szukaj pomocy od razu przy pobudzeniu, drżeniu mięśni, obfitym poceniu, gorączce, przyspieszonym tętnie albo splątaniu; wykaz tych objawów nie jest zamknięty. Charakterystyki selegiliny każą odczekać tydzień od odstawienia innego inhibitora wychwytu serotoniny przed rozpoczęciem leczenia — o odstęp po odstawieniu preparatu z dziurawcem zapytaj lekarza, bo tego przypadku dokument nie reguluje. Przed sięgnięciem po jakikolwiek preparat ziołowy w trakcie takiego leczenia zapytaj farmaceutę: dziurawiec bywa składnikiem mieszanek ziołowych, a na opakowaniu nie zawsze stoi jego polska nazwa — bywa łacińska Hypericum perforatum albo angielska St John’s Wort.

Potwierdza dokument urzędowy

„Selgres, 4.4: Jeśli selegilina jest stosowana w dawce większej niż zalecana (10 mg), może stracić swoje właściwości selektywnego inhibitora MAO-B i tym samym zwiększać ryzyko nadciśnienia. — Segan, 4.4: Podawanie leku w dawkach dobowych większych niż 10 mg może wiązać się z utratą selektywności hamowania MAO-B i wówczas mogą się pojawić zarówno działania niepożądane, jak i interakcje typowe dla nieselektywnych inhibitorów MAO. — Selgres, 4.3: Nie należy stosować selegiliny w skojarzeniu z selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), inhibitorami zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI) (wenlafaksyna), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, sympatykomimetykami, inhibitorami monoaminooksydazy (np. linezolid) i z opioidami (petydyna) - patrz punkt 4.5. — Segan, 4.5: W przypadku pozostałych inhibitorów wychwytu serotoniny zaleca się 1-tygodniowy odstęp pomiędzy zakończeniem ich stosowania a rozpoczęciem leczenia selegiliną. — Segan, 4.4: Objawy zespołu serotoninowego mogą obejmować zmiany stanu psychicznego, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe i (lub) objawy dotyczące układu pokarmowego.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Selgres, Segan — obie nazwy handlowe selegiliny w wykazie, sekcja 4.3.

Źródła

Charakterystyki produktów leczniczych selegiliny (kod ATC N04BD01, substancja czynna Selegilinum), punkt 4.3 „Przeciwwskazania", punkt 4.4 i punkt 4.5. Przemiat własny 2026-09-20 na korpusie produkcyjnym: obie pozycje tej grupy w wykazie mają charakterystykę w korpusie i żadna nie wymienia ziela dziurawca zwyczajnego — kontrola pozytywna na gałęzi cytalopramu (N06AB04) daje w tym samym zapytaniu 15 dokumentów z 15. Podstawą wpisu jest zakaz klasowy z punktu 4.3 wraz z klauzulą o „pozostałych inhibitorach wychwytu serotoniny" z punktu 4.5, nie zapis o samym zielu. Mechanizm hamowania wychwytu zwrotnego serotoniny przez hiperforynę jest ten sam, który niesie podpisany wpis #520. Przeniesienie zakazu klasowego na dziurawiec jest oceną farmaceuty, nie cytatem z dokumentu — tak samo jak dobór wagi „danger". Rasagilina (N04BD02) ma osobny wpis #518, oparty na wymienieniu ziela WPROST; safinamid (N04BD03) jest poza zakresem, bo jego charakterystyka dopuszcza jednoczesne stosowanie SSRI z zachowaniem ostrożności.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Zobacz monografię składnika: Dziurawiec (Hypericum perforatum)

Dziurawiec — inne interakcje

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.