Dziurawiec a pretomanid — czy można je łączyć?

Pretomanid jest lekiem stosowanym w leczeniu gruźlicy opornej na leki, zawsze w skojarzeniu z bedakiliną i linezolidem. Charakterystyka produktu leczniczego Dovprela podaje, że pretomanid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, i nakazuje unikać regularnego stosowania z umiarkowanymi lub silnymi induktorami tego enzymu, wśród których wymienia ziele dziurawca, z powodu możliwego zmniejszenia działania terapeutycznego. Dla ryfampicyny i efawirenzu dokument podaje zmierzony spadek ekspozycji na pretomanid, czyli łącznej ilości leku docierającej do krwi, o odpowiednio 66% i 35%; dla dziurawca pomiaru nie podaje. Ulotka dla pacjenta wymienia ziele dziurawca wśród leków, których należy unikać, i mówi, że leczenie może być przez nie nieskuteczne. Dziurawiec wpływa tą samą drogą także na inne leki; część tych par ma osobne wpisy. Osobno charakterystyka nakazuje unikać w czasie leczenia produktów o toksycznym działaniu na wątrobę, w tym suplementów ziołowych.

Wiadomo, że hiperforyna z dziurawca pobudza receptor jądrowy PXR, czyli komórkowy czujnik substancji obcych. Pobudzony receptor zwiększa w wątrobie i w ścianie jelita ilość enzymu CYP3A4 oraz glikoproteiny P, czyli białka wypompowującego leki z komórek jelita z powrotem do jego światła. Takie zwiększenie ilości enzymu i białka transportującego nazywa się indukcją. Narasta ona przez kilkanaście dni od rozpoczęcia przyjmowania ziela, a po jego odstawieniu ustępuje stopniowo. Lek rozkładany tą drogą jest usuwany szybciej, więc jego stężenie we krwi spada. Charakterystyka podaje, że pretomanid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, więc indukcja tego enzymu zmniejsza ekspozycję na lek.

„Należy unikać skojarzonego, regularnego stosowania pretomanidu z umiarkowanymi lub silnymi induktorami CYP3A4 (np. efawirenz, etrawiryna, ryfamycyny, w tym ryfampicyna, ryfapentyna i ryfabutyna, karbamazepina, fenytoina, zioło dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)) ze względu na możliwość zmniejszenia działania terapeutycznego pretomanidu w wyniku zmniejszonej ekspozycji ogólnoustrojowej (patrz punkt 4.4).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Dovprela (pretomanid), tabletki, sekcja 4.5; 4.4, hepatotoksyczność; ulotka dla pacjenta „Lek Dovprela a inne leki”, Europejska Agencja Leków (EMA).

Charakterystyka Produktu Leczniczego — Dovprela (pretomanid), tabletki, 4.5; 4.4, hepatotoksyczność; ulotka dla pacjenta „Lek Dovprela a inne leki”

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404