Dziurawiec a eliglustat — czy można je łączyć?

Eliglustat jest lekiem stosowanym w długotrwałym leczeniu choroby Gauchera typu 1, czyli rzadkiej choroby spichrzeniowej. Charakterystyka produktu leczniczego Cerdelga podaje, że eliglustat jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4. Ryfampicyna zmniejszała ekspozycję na lek, czyli łączną ilość leku docierającą do krwi, o około 85% u osób o średnim i szybkim metabolizmie CYP2D6 oraz o około 95% u osób o słabym metabolizmie. Na tej podstawie dokument mówi, że silnych induktorów CYP3A nie należy stosować z eliglustatem u pacjentów o średnim, szybkim i słabym metabolizmie. Są to wszystkie grupy, w których lek jest stosowany, a wśród tych induktorów dokument wymienia ziele dziurawca. Dla dziurawca pomiaru nie podaje. Ulotka dla pacjenta wymienia ziele dziurawca wśród leków mogących zmniejszać stężenie leku Cerdelga we krwi. Następstw klinicznych mniejszego stężenia eliglustatu przy dziurawcu dokument nie opisuje. Dziurawiec wpływa tą samą drogą także na inne leki; część tych par ma osobne wpisy.

Wiadomo, że hiperforyna z dziurawca pobudza receptor jądrowy PXR, czyli komórkowy czujnik substancji obcych. Pobudzony receptor zwiększa w wątrobie i w ścianie jelita ilość enzymu CYP3A4 oraz glikoproteiny P, czyli białka wypompowującego leki z komórek jelita z powrotem do jego światła. Takie zwiększenie ilości enzymu i białka transportującego nazywa się indukcją. Narasta ona przez kilkanaście dni od rozpoczęcia przyjmowania ziela, a po jego odstawieniu ustępuje stopniowo. Lek rozkładany tą drogą jest usuwany szybciej, więc jego stężenie we krwi spada. Charakterystyka podaje, że eliglustat jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4. Ryfampicyna, czyli induktor CYP3A i glikoproteiny P, zmniejszała ekspozycję o około 85% i 95%. Dokument nie podaje, w jakim stopniu za ten spadek odpowiada każda z tych dróg.

„Nie należy stosować silnych induktorów CYP3A (np. ryfampicyny, karbamazepiny, fenobarbitalu, fenytoiny, ryfabutyny i ziela dziurawca zwyczajnego) z eliglustatem u pacjentów o średnim, szybkim i słabym metabolizmie.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga (eliglustat), kapsułki twarde, sekcja 4.5; ulotka dla pacjenta „Lek Cerdelga a inne leki”, Europejska Agencja Leków (EMA).

Charakterystyka Produktu Leczniczego — Cerdelga (eliglustat), kapsułki twarde, 4.5; ulotka dla pacjenta „Lek Cerdelga a inne leki”

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404