Suplementy a antydepresanty (SSRI, MAOI): których nie łączyć?
W skrócie: Nie łączyć leków przeciwdepresyjnych (SSRI, inhibitory MAO) z 5-HTP, L-tryptofanem ani dziurawcem — ryzyko zespołu serotoninowego, który może zagrażać życiu. Przy inhibitorach MAO unikać dodatkowo L-tyrozyny (ryzyko przełomu nadciśnieniowego). Nie modyfikuj terapii bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Suplementy nasilające przekaźnictwo serotoninergiczne lub wpływające na metabolizm leków przeciwdepresyjnych mogą prowadzić do groźnych powikłań. Poniżej 18 udokumentowanych interakcji z lekami z grupy SSRI/SNRI i inhibitorami MAO (7 wysokiego ryzyka) — mechanizm, zalecenie i źródło dla każdej.
Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami
skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.
Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Sprawdź swoje substancje w bazie interakcji
Podaj wszystko, co przyjmujesz — także leki bez recepty, antykoncepcję hormonalną, zioła i herbatki ziołowe. Czego nie podasz, tego narzędzie nie sprawdzi.
Narzędzie zestawia parami substancje, które podasz, i szuka ich w bazie udokumentowanych interakcji. Konto nie jest potrzebne. Wpisuj po jednej nazwie w pole: substancję („magnez”) albo nazwę leku z opakowania („Euthyrox”) — przy lekach pole podpowiada nazwy z Rejestru Produktów Leczniczych. Nazw handlowych suplementów nie rozpoznajemy — przy nich podaj składnik z etykiety.
Prowadzisz aptekę, sklep albo portal o zdrowiu? To narzędzie możesz osadzić u siebie — instrukcja i kod do wklejenia. Bezpłatnie, bez rejestracji.
5-HTP jest bezpośrednim prekursorem serotoniny, a leki z grupy SSRI hamują jej wychwyt zwrotny — działania serotoninergiczne mogą się sumować. Opisany przypadek dotyczył pacjenta przyjmującego 5-HTP w złożonej politerapii serotoninergicznej, więc udziału samego 5-HTP nie da się jednoznacznie wyodrębnić; ostrzeżenie opiera się przede wszystkim na mechanizmie.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz bez konsultacji z lekarzem. Jeśli przyjmujesz lek z grupy SSRI, 5-HTP odradzamy. Objawy wymagające pilnego kontaktu z lekarzem: pobudzenie, drżenia mięśniowe, sztywność, wysoka temperatura, przyspieszone tętno, splątanie.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: 5-HTP omija etap ograniczający tempo wytwarzania serotoniny i zwiększa jej syntezę, a SSRI jednocześnie hamują wychwyt zwrotny. Nadmierna stymulacja receptorów serotoninowych daje objawy zespołu serotoninowego.
Źródło: Patel YA, Marzella N, Am J Case Rep 2017;18:926-930 (PMID 28839121) — zespół serotoninowy u pacjenta przyjmującego 5-HTP w ramach złożonej politerapii serotoninergicznej (m.in. sertralina, bupropion, cyklobenzapryna); pojedynczy przypadek. Boyer EW, Shannon M, N Engl J Med 2005;352:1112-20 (PMID 15784664) — przegląd zespołu serotoninowego (mechanizm).
Potwierdza dokument urzędowy: „Równoczesne podawanie sertraliny z innymi produktami leczniczymi, które nasilają działanie neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego, takimi jak pochodne amfetaminy, tryptofan lub fenfluramina czy agoniści 5-HT, bądź produktami ziołowymi zawierającymi dziurawiec (Hypericum perforatum), należy podejmować ostrożnie, a w miarę możliwości należy tego unikać, ze względu na możliwość interakcji farmakodynamicznych.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Zoloft (sertralina), tabletki powlekane 50 mg, sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Zakres dowodu — ustalenie redakcji, nie treść dokumentu: PRZEZ KLASĘ, nie wprost: ChPL nazywa tryptofan (prekursor poprzedzający 5-HTP w tym samym szlaku) i ogólnie „produkty lecznicze nasilające neuroprzekaźnictwo serotoninergiczne". Samego 5-HTP dokument NIE wymienia.
Tryptofan jest prekursorem serotoniny. Charakterystyki Produktów Leczniczych fluoksetyny i sertraliny wymieniają tryptofan z nazwy wśród substancji serotoninergicznych: sertralina z zaleceniem unikania takiego połączenia, fluoksetyna z zaleceniem ostrożności i ścisłego nadzoru nad pacjentem. Opisano przypadki reakcji toksycznych po jednoczesnym zastosowaniu tryptofanu i fluoksetyny.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz na własną rękę. Takie skojarzenie bywa stosowane w psychiatrii, ale wyłącznie z decyzji i pod nadzorem lekarza prowadzącego. Zgłoś lekarzowi drżenia, pobudzenie, obfite pocenie i przyspieszone tętno.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Hydroksylaza tryptofanu (TPH) przekształca tryptofan w 5-hydroksytryptofan (5-HTP), który następnie ulega dekarboksylacji do serotoniny. Reakcja katalizowana przez TPH ogranicza tempo całej syntezy, a w neuronach jąder szwu, gdzie działa izoforma TPH2, zależy ono od dostępności tryptofanu. Podaż prekursora może więc zwiększać syntezę serotoniny. Leki z grupy SSRI blokują transporter SERT, czyli hamują wychwyt zwrotny serotoniny. Oba mechanizmy mogą się nakładać — serotoniny powstaje więcej i dłużej utrzymuje się ona w szczelinie synaptycznej.
Źródło: ChPL Fluoxetin, pkt 4.4 i 4.5 — tryptofan wymieniony wśród produktów serotoninergicznych; leczenie skojarzone ostrożnie i pod kontrolą. ChPL Sertralina, pkt 4.4 — takiego skojarzenia należy w miarę możliwości unikać. Steiner W, Fontaine R, Biol Psychiatry 1986;21(11):1067-71 (PMID 3488767) — pięć przypadków reakcji toksycznej przy fluoksetynie z L-tryptofanem.
Potwierdza dokument urzędowy: „Inne leki serotoninergiczne, np. tryptofan, fenfluramina i agoniści 5-HT Równoczesne podawanie sertraliny z innymi produktami leczniczymi, które nasilają działanie neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego, takimi jak pochodne amfetaminy, tryptofan lub fenfluramina czy agoniści 5-HT, bądź produktami ziołowymi zawierającymi dziurawiec (Hypericum perforatum), należy podejmować ostrożnie, a w miarę możliwości należy tego unikać, ze względu na możliwość interakcji farmakodynamicznych.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Zoloft (sertralina), tabletki powlekane 50 mg, sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Zakres dowodu — ustalenie redakcji, nie treść dokumentu: NAZYWA WPROST: tryptofan wymieniony w ChPL jako lek serotoninergiczny.
Wiadomo, że wenlafaksyna jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, w skrócie SNRI, czyli leków zwiększających ilość serotoniny i noradrenaliny w mózgu. Charakterystyka produktu leczniczego podaje, że stosowanie wenlafaksyny jednocześnie z prekursorami serotoniny, czyli substancjami, z których organizm ją wytwarza, takimi jak suplementy tryptofanu, nie jest zalecane, a w punkcie o ostrzeżeniach opisuje zespół serotoninowy, czyli groźny dla życia stan wywołany nadmiarem serotoniny, który może wystąpić przy łączeniu leku z takimi substancjami.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łączyć preparatów L-tryptofanu z wenlafaksyną bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego. Wiadomo, że pobudzenie, drżenie, gorączka, sztywność mięśni, szybkie bicie serca i biegunka mogą być objawami zespołu serotoninowego i wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Charakterystyka nazywa tryptofan prekursorem serotoniny. Wiadomo, że wenlafaksyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, czyli utrudnia jej usuwanie ze styków między komórkami nerwowymi, więc oba działania podnoszą jej stężenie w tych samych stykach.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Faxolet ER (wenlafaksyna), pkt 4.5 i 4.4 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL
Potwierdza dokument urzędowy: „W trakcie leczenia wenlafaksyną, podobnie jak i innymi substancjami działającymi serotoninergicznie, może wystąpić potencjalnie zagrażający życiu stan zwany zespołem serotoninowym […] z prekursorami serotoniny (takimi jak suplementy tryptofanu) […] Stosowanie wenlafaksyny jednocześnie z prekursorami serotoniny (takimi jak suplementy tryptofanu) nie jest zalecane (patrz punkt 4.4).”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Faxolet ER (wenlafaksyna), kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, sekcja 4.4 i 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Charakterystyki leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI wymieniają ziele dziurawca zwyczajnego przy ostrzeżeniach o jednoczesnym stosowaniu, a siła tego zapisu jest różna w zależności od leku. Dokumenty cytalopramu mówią wprost, że nie należy stosować go równocześnie z preparatami ziołowymi zawierającymi dziurawiec. Dokumenty escytalopramu ostrzegają, że takie połączenie może zwiększyć częstość działań niepożądanych, i mają dla dziurawca osobny podnagłówek. Przy paroksetynie, fluwoksaminie i sertralinie dziurawiec stoi w wyliczeniu substancji o działaniu serotoninergicznym, wobec których dokumenty nakazują ostrożność i ścisłą kontrolę; charakterystyka fluwoksaminy podaje ponadto, że takie skojarzenie może doprowadzić do stanu potencjalnie zagrażającego życiu. Sertralina niesie ponadto drugie ryzyko: jej dokumenty wymieniają dziurawiec także wśród substancji, które mogą zmniejszyć stężenie leku we krwi. Fluoksetyny ten wpis nie obejmuje: ma ona osobny wpis o tej samej wadze.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łączyć bez decyzji lekarza. Jeśli trwa leczenie lekiem z grupy SSRI, a sięgasz po preparat z dziurawcem — powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu niezwłocznie, nie czekając na planowaną wizytę. 🔴 Samego leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie; o tym rozstrzyga wyłącznie lekarz, a nagłe przerwanie leczenia niesie własne ryzyko. Objawy, przy których trzeba szukać pomocy od razu: pobudzenie, drżenie mięśni, obfite pocenie, gorączka, przyspieszone tętno, splątanie. Przy sertralinie powiedz lekarzowi także wtedy, gdy dziurawiec odstawiasz — dokumenty wiążą go ze zmianą stężenia leku we krwi, a zmiana działa w obie strony. Przed sięgnięciem po jakikolwiek preparat ziołowy w trakcie takiego leczenia zapytaj farmaceutę: dziurawiec bywa składnikiem mieszanek ziołowych i figuruje na opakowaniu jako Hypericum perforatum, nie zawsze pod polską nazwą.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Dwa mechanizmy, z których drugi dotyczy wyłącznie sertraliny. Pierwszy jest wspólny dla całej grupy: leki z grupy SSRI blokują transporter wychwytu zwrotnego serotoniny, a po stronie dziurawca za hamowanie tego wychwytu odpowiada głównie hiperforyna. Działania sumują się, a nadmiar serotoniny w szczelinie synaptycznej daje obraz określany jako zespół serotoninowy — z pobudzeniem, drżeniem mięśni, obfitym poceniem, gorączką i przyspieszonym tętnem. Nasilenia nie da się przewidzieć z samej dawki preparatu ziołowego, gdyż zawartość hiperforyny bywa w takich preparatach różna. Drugi mechanizm opisują charakterystyki sertraliny: dziurawiec działa jak induktor cytochromu CYP3A4, czyli przyspiesza rozkład leku, przez co stężenie sertraliny we krwi może się zmniejszyć. Skutek jest odwrotny do pierwszego — nie nadmiar działania, lecz ryzyko, że leczenie przestanie działać, a przy odstawieniu ziela stężenie leku może wrócić do poprzedniego poziomu.
Źródło: Charakterystyki produktów leczniczych pięciu gałęzi ATC grupy SSRI: cytalopram (N06AB04), escytalopram (N06AB10), paroksetyna (N06AB05), sertralina (N06AB06), fluwoksamina (N06AB08), punkty 4.4 „Specjalne ostrzeżenia” i 4.5 „Interakcje”. Przemiat własny 2026-09-19 na korpusie produkcyjnym: 120 dokumentów, wszystkie 120 wymieniają ziele dziurawca zwyczajnego. Rozkład siły zapisu ustalony na całych zdaniach, nie na oknie wokół wzmianki: zakaz łączenia niesie wyłącznie cytalopram (6 zdań), pozostałe cztery gałęzie ostrzegają bez zakazu, a żadna nie zawiera zwrotu dopuszczającego łączenie. Wzorzec zakazu sprawdzony kontrolą pozytywną na rasagilinie (7 trafień w gałęzi o znanym zakazie). Zasięg: 192 pozwolenia, 68 nazw handlowych w wykazie URPL. Fluoksetyna (N06AB03, 10 pozwoleń) jest poza zakresem tego wpisu, ma podpisane ostrzeżenie #6. Dobór wagi „danger” przy zapisie ostrzegawczym w czterech z pięciu gałęzi jest oceną farmaceuty, nie cytatem z dokumentu — tak samo jak przy wpisie #6.
Potwierdza dokument urzędowy: „Cipramil (cytalopram), 4.4: W związku z tym nie należy stosować równocześnie cytalopramu i preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (patrz punkt 4.5). — Escytalopram, 4.4, podnagłówek „Dziurawiec zwyczajny”: Stosowanie w skojarzeniu leków z grupy SSRI i preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) może doprowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych (patrz punkt 4.5). — Seroxat (paroksetyna), 4.5: Wymagane jest zachowanie ostrożności i ścisła kontrola podczas skojarzonego leczenia paroksetyną i serotoninergicznymi produktami leczniczymi (takimi jak L-tryptofan, tryptany, tramadol, linezolid, chlorek metylotioniny (błękit metylenowy), produkty lecznicze z grupy SSRI, lit, petydyna, buprenorfina i preparaty zawierające ziele dziurawca – Hypericum Perforatum). — Fevarin (fluwoksamina), 4.5: Działanie serotoninergiczne fluwoksaminy może się nasilać, jeżeli jest ona stosowana w skojarzeniu z innymi lekami serotoninergicznymi (w tym tramadolem, buprenorfiną, buprenorfiną z naloksonem, tryptanami, lekami z grupy SSRI i preparatami dziurawca) i może spowodować stan potencjalnie zagrażający życiu (patrz także punkt 4.4). — Zoloft (sertralina), 4.5: Nie można wykluczyć, że induktory CYP3A4, np. fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca zwyczajnego i ryfampicyna, mogą powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Cipramil, Escipram, Seroxat, Fevarin, Zoloft i 63 dalsze nazwy handlowe pięciu gałęzi ATC, sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Dziurawiec hamuje wychwyt zwrotny serotoniny; tak samo działa fluoksetyna, lek z grupy SSRI. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do nadmiaru serotoniny — w przeglądzie zgłoszeń i publikacji opisywano po takim połączeniu objawy zespołu serotoninowego. Fluoksetyna ma długi okres półtrwania, a jej czynny metabolit utrzymuje się w organizmie do kilkunastu dni, więc ryzyko nie znika natychmiast po odstawieniu leku.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łączyć bez decyzji lekarza. Charakterystyki produktów leczniczych fluoksetyny nakazują przy takim połączeniu ostrożność i częste kontrolowanie stanu klinicznego. Dziurawiec odstawić przed rozpoczęciem leczenia fluoksetyną i poinformować o nim lekarza. O odstępie po odstawieniu fluoksetyny decyduje lekarz — czynny metabolit leku utrzymuje się w organizmie do kilkunastu dni. Jeśli po przyjęciu obu wystąpi pobudzenie, drżenie mięśni, obfite pocenie, gorączka lub przyspieszone tętno, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Fluoksetyna i dziurawiec podnoszą stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej, każde inną drogą, a mechanizmy te są niezależne, więc ich działanie się sumuje. Fluoksetyna blokuje transporter SERT. Po stronie dziurawca za hamowanie wychwytu zwrotnego odpowiada głównie hiperforyna, a nie hiperycyna: podnosi ona wewnątrzkomórkowe stężenie sodu i zmniejsza gradient sodowy, od którego zależy praca transportera. W badaniach kinetycznych obniża szybkość maksymalną wychwytu przy niewielkiej zmianie powinowactwa, co odpowiada hamowaniu głównie niekompetycyjnemu. Nasilenia efektu serotoninergicznego nie można przewidzieć na podstawie samej dawki.
Źródło: Henderson L i wsp. St John's wort (Hypericum perforatum): drug interactions and clinical outcomes. Br J Clin Pharmacol 2002;54(4):349-56 (PMID 12392581 / PMC1874438). Singer A, Wonnemann M, Müller WE. Hyperforin, a major antidepressant constituent of St. John's wort, inhibits serotonin uptake by elevating free intracellular Na+. J Pharmacol Exp Ther 1999;290(3):1363-8 (PMID 10454515). Charakterystyki Produktu Leczniczego fluoksetyny, punkt 4.5 — dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) wymieniony wśród leków o działaniu serotoninergicznym, z nakazem prowadzenia leczenia skojarzonego ostrożnie i przy częstym monitorowaniu stanu klinicznego pacjenta; punkt 4.4 (ChPL Andepin) — jednoczesne stosowanie SSRI i produktów ziołowych z dziurawcem może nasilić działania serotoninergiczne, w tym zespół serotoninowy. European Union herbal monograph on Hypericum perforatum L., herba (EMA/HMPC, Final, rev. 1) — preparaty dziurawca mogą nasilać działanie serotoninergiczne w skojarzeniu z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny; zespół serotoninowy występuje bardzo rzadko. Żaden z tych dokumentów nie zakazuje tego połączenia — decyzja o niełączeniu jest oceną farmaceuty, nie cytatem z dokumentu.
Potwierdza dokument urzędowy: „Leki o działaniu serotoninergicznym (lit, buprenorfina, tramadol, tryptany, tryptofan, selegilina (IMAO-B), dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)): Istnieją doniesienia o występowaniu zespołu serotoninowego o łagodnym nasileniu podczas stosowania selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) z lekami, które również mają działanie serotoninergiczne. Dlatego też, jednoczesne leczenie fluoksetyną i wymienionymi lekami należy przeprowadzać ostrożnie, dokładnie i często monitorując stan kliniczny pacjenta (patrz punkt 4.4).”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluoksetyna EGIS, kapsułki twarde (fluoksetyna), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Monoaminooksydaza typu A rozkłada serotoninę. Przy zahamowaniu tego enzymu podaż tryptofanu, z którego serotonina powstaje, może prowadzić do jej nadmiaru. Opisano przypadek ostrej toksyczności behawioralnej i neurologicznej bezpośrednio po podaniu tryptofanu pacjentowi przyjmującemu fenelzynę. Charakterystyka moklobemidu, jedynego inhibitora MAO typu A dostępnego w Polsce, zakazuje łączenia go z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu ryzyka zespołu serotoninowego; tryptofanu dokument ten nie wymienia. Objawy zespołu serotoninowego obejmują zmiany stanu psychicznego, niestabilność autonomiczną i zaburzenia nerwowo-mięśniowe. Stan ten może zagrażać życiu. Dodawanie tryptofanu do inhibitora monoaminooksydazy bywało zalecane u chorych, u których sam lek nie przynosił poprawy, więc opisana toksyczność wystąpiła przy zastosowaniu prowadzonym celowo, a nie przypadkowym.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łączyć bez decyzji lekarza. Przy nieodwracalnych inhibitorach MAO obowiązuje odstęp między odstawieniem jednego leku a włączeniem drugiego — jego długość określa charakterystyka danego produktu. Gorączka, sztywność mięśni, drżenia i splątanie wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Fenelzyna i tranylcypromina hamują monoaminooksydazę A, więc rozkład serotoniny słabnie. Nadmiar tryptofanu jednocześnie zwiększa syntezę serotoniny. Oba mechanizmy łącznie prowadzą do nadmiernego pobudzenia układu serotoninergicznego.
Źródło: Thomas JM, Rubin EH. Case report of a toxic reaction from combined tryptophan and phenelzine. Am J Psychiatry 1984;141(2):281-3 (PMID 6691495); Stockley's Drug Interactions.
Potwierdza dokument urzędowy: „Nie należy stosować produktu Aurorix z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny oraz trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu możliwości wystąpienia zespołu serotoninowego (patrz punkt 4.4 i 4.5).”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurorix (Moclobemidum), tabletki powlekane, sekcja 4.3, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Yohimbina nasila uwalnianie noradrenaliny. U osób przyjmujących inhibitory MAO grozi to gwałtownym wzrostem ciśnienia (przełom nadciśnieniowy). Skojarzenia należy unikać w trakcie terapii inhibitorem MAO i przez około 2 tygodnie po jej zakończeniu.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz yohimbiny z inhibitorami monoaminooksydazy. Przy inhibitorach nieodwracalnych obowiązuje przerwa między odstawieniem leku a rozpoczęciem przyjmowania yohimbiny — jej długość określa charakterystyka danego produktu leczniczego. Silny ból głowy, kołatanie serca i wysokie ciśnienie wymagają pilnej pomocy medycznej.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Inhibitory MAO ograniczają rozkład noradrenaliny; yohimbina zwiększa jej uwalnianie — efekt presyjny sumuje się.
Źródło: National Center for Complementary and Integrative Health (NIH), monografia „Yohimbe": „Do not use yohimbe if you are taking types of antidepressant medications called monoamine oxidase inhibitors or tricyclic antidepressants. Yohimbe can interact with these medications". Tamże: johimbinę wiązano z zaburzeniami rytmu serca, problemami ciśnieniowymi, zawałami i drgawkami; w siedmioletnim przeglądzie zgłoszeń do kalifornijskiego ośrodka zatruć osoby dzwoniące w sprawie johimbiny częściej niż inne wymagały pomocy medycznej. Grossman E i wsp. Oral yohimbine increases blood pressure and sympathetic nervous outflow in hypertensive patients. J Cardiovasc Pharmacol 1993;22(1):22-6 (PMID 7690091) — johimbina jest antagonistą receptora alfa-2-adrenergicznego i zwiększa uwalnianie noradrenaliny. Hansten PD, Horn JR. Yohimbine: Old Drug with New Interactions (2012).
SAMe bywa stosowana jako dodatek do leczenia przeciwdepresyjnego. Dowodów na interakcję farmakologiczną z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny brakuje: w przeglądzie piśmiennictwa nie opisano przypadków zespołu serotoninowego przypisywanych SAMe w badaniach, w których dołączano ją do leku z tej grupy (PMID 28682528). Ostrożność wynika z ogólnej zasady dotyczącej łączenia dwóch środków o możliwym działaniu serotoninergicznym, a nie z potwierdzonej interakcji.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz SAMe z lekami przeciwdepresyjnymi bez wiedzy lekarza prowadzącego, a przy każdej zmianie dawki takiego leku zachowaj szczególną czujność i nie odstawiaj go na własną rękę. Charakterystyka produktu leczniczego sertraliny wymienia jako objawy zespołu serotoninowego pobudzenie, drżenie oraz hipertermię i określa je jako potencjalnie zagrażające życiu — ich wystąpienie wymaga pilnego kontaktu z lekarzem. Jeśli masz rozpoznaną chorobę afektywną dwubiegunową, nie przyjmuj SAMe bez decyzji lekarza prowadzącego: opisywano wywoływanie przez nią objawów hipomanii i manii (PMID 28682528).
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Mechanizm nie został ustalony. SAMe jest donorem grup metylowych, natomiast szlak syntezy serotoniny — od tryptofanu przez 5-hydroksytryptofan do serotoniny — nie obejmuje etapu metylacji, więc addytywne działanie serotoninergiczne pozostaje hipotezą. W piśmiennictwie opisano jeden przypadek zespołu serotoninowego u 71-letniej pacjentki przyjmującej SAMe: objawy wystąpiły po trzykrotnym zwiększeniu dawki klomipraminy — trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego, nie zaś preparatu z grupy SSRI — przy niezmienionej dawce SAMe. Autorzy przeglądu wiążą wystąpienie objawów właśnie z tą zmianą dawkowania (PMID 28682528).
Źródło: Papakostas GI, Mischoulon D, Shyu I, Alpert JE, Fava M. S-adenosyl methionine (SAMe) augmentation of serotonin reuptake inhibitors for antidepressant nonresponders with major depressive disorder: a double-blind, randomized clinical trial. Am J Psychiatry 2010;167(8):942-948 (PMID 20595412) — SAMe 1600 mg na dobę przez 6 tygodni, n = 73, odsetek przerwań z powodu działań niepożądanych 5,1% wobec 8,8% w grupie placebo. Sharma A, Gerbarg P, Bottiglieri T i wsp. S-Adenosylmethionine (SAMe) for neuropsychiatric disorders: a clinician-oriented review of research. J Clin Psychiatry 2017;78(6):e656-e667 (PMID 28682528) — brak przypisywanych SAMe przypadków zespołu serotoninowego w badaniach z lekami z grupy SSRI, jeden opisany przypadek przy zwiększaniu dawki klomipraminy, indukcja hipomanii i manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertralina Krka, 50 mg, tabletki powlekane — punkty 4.3 i 4.4 (Rejestr Produktów Leczniczych).
Inhibitory monoaminooksydazy to grupa leków wydawanych na receptę, stosowanych w depresji i w chorobie Parkinsona. Charakterystyka produktu leczniczego z drożdżakiem Saccharomyces boulardii podaje, że jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy może zwiększyć ciśnienie tętnicze. Dokument nie nazywa mechanizmu, nie podaje wielkości wzrostu ani częstości. Ten sam punkt charakterystyki wymienia drugą interakcję drożdżaka — z lekami przeciwgrzybiczymi — którą serwis opisuje osobno.
Postępowanie opisane w źródle: Przyjmując lek z grupy IMAO, nie zaczynaj preparatu z Saccharomyces boulardii bez wiedzy lekarza lub farmaceuty. Dotyczy to zwłaszcza osób, które mają rozpoznane nadciśnienie tętnicze albo przyjmują leki obniżające ciśnienie — u nich skutek opisany w charakterystyce waży więcej. Przy stosowaniu leków z grupy IMAO obowiązują zalecenia dietetyczne, które ustala lekarz prowadzący — preparat z żywymi drożdżakami omów razem z nim. Leku z grupy IMAO nie wolno odstawiać samodzielnie. Osobne, mocniejsze zastrzeżenie dotyczy leków przeciwgrzybiczych: charakterystyka nie zaleca podawania ich razem z tym drożdżakiem.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Charakterystyka nie opisuje mechanizmu, podaje sam możliwy skutek. Leki z grupy IMAO hamują enzym rozkładający aminy, między innymi tyraminę pochodzącą z pożywienia; przy ich stosowaniu obowiązują ograniczenia dietetyczne dotyczące produktów bogatych w tyraminę, w tym niektórych produktów fermentowanych. Charakterystyka nie łączy jednak wprost drożdżaka z tyraminą i tego wyjaśnienia nie podaje.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Lakcid ENTERO (Saccharomyces cerevisiae var. boulardii), pozwolenie 26594, punkt 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL.
Potwierdza dokument urzędowy: „Jednoczesne stosowanie tego produktu leczniczego i leków przeciwgrzybiczych może zaburzać działanie Saccharomyces cerevisiae var. boulardii. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy może zwiększyć ciśnienie tętnicze.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Lakcid ENTERO (Saccharomyces cerevisiae var. boulardii), kapsułki twarde, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Indukcja CYP2C19 i CYP3A4 przez hipeforynę → przyspieszony metabolizm amitryptyliny, imipraminy, klomipraminy. Ryzyko nawrotu depresji.
Postępowanie opisane w źródle: Nie łączyć. Jeśli odstawiasz dziurawiec – monitoruj poziom antydepresantu i nastrój przez 2–4 tygodnie.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Ziele dziurawca indukuje enzymy cytochromu P450 i nasila metabolizm trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych, zmniejszając ich stężenie w osoczu i osłabiając odpowiedź przeciwdepresyjną. U 12 pacjentów przyjmujących amitryptylinę o przedłużonym uwalnianiu, 75 mg dwa razy na dobę, dodanie 900 mg wyciągu na dobę przez 14–16 dni obniżyło ekspozycję (AUC w przedziale dawkowania) na amitryptylinę o 22%, a na nortryptylinę o 41%; jako możliwe wyjaśnienie wskazano indukcję CYP450 lub glikoproteiny P.
Źródło: Johne A et al., J Clin Psychopharmacol 2002;22:46 (amitryptylina AUC ↓22%); Natural Medicines Database
Potwierdza dokument urzędowy: „Induktory cytochromu P450: Doustne środki antykoncepcyjne, ryfampicyna, fenytoina, barbiturany, karbamazepina i ziele dziurawca (Hypericum perforatum) mogą zwiększać metabolizm trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, czego efektem będzie zmniejszenie ich stężenia w osoczu i zmniejszona odpowiedź przeciwdepresyjna.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP, 25 mg, tabletki powlekane, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Moklobemid jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy odwracalnych inhibitorów monoaminooksydazy A, czyli enzymu rozkładającego serotoninę i noradrenalinę. Charakterystyka produktu leczniczego Aurorix nakazuje ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z preparatami ziela dziurawca, a w punkcie interakcji nie zaleca takiego połączenia, ponieważ może ono prowadzić do podwyższenia stężenia serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. Ten sam dokument zakazuje łączenia moklobemidu z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu ryzyka zespołu serotoninowego; dziurawca w punkcie przeciwwskazań nie wymienia. Zespół serotoninowy dokument opisuje jako zmiany stanu psychicznego, niestabilność układu autonomicznego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe i objawy ze strony przewodu pokarmowego. Dziurawiec działa na serotoninę także w połączeniu z innymi lekami; część tych par ma osobne wpisy.
Postępowanie opisane w źródle: Preparatów z dziurawcem nie łączyć z moklobemidem bez decyzji lekarza; charakterystyka nie zaleca tego połączenia. O przyjmowaniu dziurawca należy powiedzieć lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia moklobemidem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Jeśli po przyjęciu obu wystąpią niepokojące objawy, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem; charakterystyka wymaga wtedy nadzoru lekarskiego. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Wiadomo, że hiperforyna z dziurawca hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, czyli jej powrót z synapsy do neuronu, przez co stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej rośnie. Moklobemid hamuje monoaminooksydazę A, czyli enzym rozkładający serotoninę; oba działania sumują się i podnoszą stężenie serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym, co charakterystyka wskazuje jako powód ostrożności. Mechanizm ten różni się od indukcji CYP3A4, przez którą dziurawiec osłabia większość leków.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurorix (moklobemid), pkt 4.3, 4.4 i 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL
Potwierdza dokument urzędowy: „Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktu Aurorix z preparatami zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum), ponieważ może to prowadzić do podwyższenia stężenia serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. […] Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z zielem dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), ponieważ może to prowadzić do podwyższenia stężenia serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurorix (moklobemid), tabletki powlekane, sekcja 4.4 i 4.5; 4.3, SSRI i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, bez dziurawca, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Duloksetyna należy do inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny; stosuje się ją w depresji, w bólu neuropatycznym i w wysiłkowym nietrzymaniu moczu. Charakterystyka produktu leczniczego wymienia ziele dziurawca wśród leków działających na receptory serotoninergiczne i nakazuje ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu. W tym samym punkcie dokument odnotowuje, że u osób przyjmujących leki z tej grupy razem z innymi lekami serotoninergicznymi zgłaszano w rzadkich przypadkach zespół serotoninowy. Dokument nie podaje częstości poza słowem „rzadkich", nie podaje progu dawki dziurawca ani wielkości ryzyka.
Postępowanie opisane w źródle: Preparatów z dziurawcem nie łączyć z duloksetyną bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Osoba, która przyjmuje już oba, powinna omówić to z lekarzem prowadzącym. Pobudzenie, drżenie mięśni, przyspieszone tętno, gorączka lub splątanie po rozpoczęciu przyjmowania dziurawca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Wiadomo, że dziurawiec hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, a duloksetyna działa tą samą drogą — oba zwiększają ilość serotoniny w szczelinie synaptycznej, więc działania się sumują. Nadmiar serotoniny daje zespół objawów nazywany zespołem serotoninowym: pobudzenie, drżenie mięśni, wzmożone odruchy, przyspieszone tętno, gorączka. Mechanizm jest tu inny niż w pozostałych parach z dziurawcem, które opisują pobudzenie enzymów wątrobowych i zmniejszenie stężenia leku — przy duloksetynie ryzykiem jest nadmiar serotoniny, nie niedobór leku.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Yentreve (duloksetyna), pkt 4.5 „Substancje działające na receptory serotoninergiczne" — Europejska Agencja Leków. Zapis potwierdzony w 33 z 33 charakterystyk leków o kodzie ATC N06AX21 obecnych w korpusie ChPL (pomiar własny 2026-09-19).
Gorzka pomarańcza zawiera aminy sympatykomimetyczne (synefryna, oktopamina). U osób przyjmujących inhibitory MAO takie aminy mogą teoretycznie nasilać reakcję presyjną (wzrost ciśnienia). Ostrzeżenie ma charakter zapobiegawczy, zgodny z ogólną zasadą łączenia inhibitorów MAO z sympatykomimetykami.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz inhibitor MAO, nie stosuj preparatów z gorzką pomarańczą bez konsultacji z lekarzem. Zasada ostrożności jak dla innych sympatykomimetyków.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Inhibitory MAO zmniejszają rozkład amin katecholowych; jednoczesna podaż amin sympatykomimetycznych z gorzkiej pomarańczy może nasilać efekt presyjny.
L-tyrozyna jest aminokwasem, z którego organizm wytwarza dopaminę i noradrenalinę, a także tyraminę. Tyramina występuje również w pokarmach: w serach pleśniowych, winie i piwie. Inhibitory monoaminooksydazy hamują rozkład tych trzech związków, a nadmiar tyraminy odpowiada za gwałtowne wzrosty ciśnienia opisywane przy tej grupie leków. Ostrzeżenie dotyczy przede wszystkim leków nieselektywnych, takich jak fenelzyna i tranylcypromina, których w polskim obrocie nie ma. Charakterystyki produktów dostępnych w Polsce opisują ryzyko tyraminowe jako niewielkie: dla moklobemidu skłonność do interakcji z tyraminą określono jako niewielką i krótkotrwałą, przy rasagilinie badania nie wykazały wzrostu ciśnienia po pokarmach z tyraminą, a przy selegilinie w dawce dobowej do 10 mg nie zgłaszano takich wzrostów i ograniczenia dietetyczne nie są wymagane. Zastrzeżenie przy selegilinie ma jednak warunek: ten sam dokument zaleca ograniczenia żywieniowe, gdy lek łączy się z inhibitorem monoaminooksydazy typu A albo z lekiem nieselektywnym. Nie wiadomo przy tym, czy tyrozyna przyjmowana jako suplement prowadzi do nadmiaru tyraminy u osoby leczonej takim lekiem. Autorzy jedynego opisu, jaki udało się odnaleźć, nazywają możliwość takiego wzrostu ciśnienia teoretyczną (PMID 38057413).
Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz suplementu tyrozyny z lekiem z grupy inhibitorów monoaminooksydazy bez decyzji lekarza prowadzącego. Natychmiast wezwij pomoc medyczną, jeśli po takim połączeniu pojawi się którykolwiek z objawów: silny ból głowy, zaburzenia widzenia, ból w klatce piersiowej, nagłe nudności. Nie zmieniaj samodzielnie dawki leku. Jeśli przyjmujesz selegilinę w dawce do 10 mg na dobę, nie musisz unikać pokarmów z tyraminą, ponieważ wzrostów ciśnienia po nich nie zgłaszano. Nie przekraczaj tej dawki: powyżej niej lek może przestać działać wybiórczo. Ograniczenia żywieniowe są jednak zalecane, jeśli selegilinę łączysz z lekiem hamującym monoaminooksydazę typu A albo z lekiem działającym niewybiórczo. Jeśli przyjmujesz rasagilinę, nie musisz ograniczać pokarmów z tyraminą, ponieważ badania nie wykazały po nich wzrostu ciśnienia. Jeśli przyjmujesz moklobemid, pamiętaj, że jego charakterystyka opisuje skłonność do reakcji z tyraminą jako niewielką i krótkotrwałą. Wzrost ciśnienia jest wtedy mniejszy albo nie występuje wcale, o ile lek przyjmujesz po posiłku. Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli przyjmujesz lek działający niewybiórczo albo kilka leków hamujących monoaminooksydazę naraz. Żadna z tych charakterystyk nie wypowiada się o tyrozynie przyjmowanej jako suplement.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Monoaminooksydaza rozkłada dopaminę, noradrenalinę i adrenalinę, a także tyraminę. Zahamowanie tego enzymu zwiększa stężenie wymienionych związków. W organizmie tyrozyna zmienia się dwiema drogami. W pierwszej powstają z niej dopamina i noradrenalina. W drugiej powstaje tyramina i to ta druga droga jest powodem ostrożności, ponieważ nadmiar tyraminy gwałtownie podnosi ciśnienie. W opisanym przypadku 67-letnia pacjentka przyjmująca selegilinę w plastrach była odżywiana dożylnie, z pominięciem przewodu pokarmowego. Tyrozynę zawartą w tym roztworze tolerowała dobrze, a autorzy nie odnotowali u niej żadnych działań niepożądanych. Podkreślają zarazem, że jedna obserwacja nie rozstrzyga o bezpieczeństwie. Przy odżywianiu dożylnym zalecają stopniowe zwiększanie ilości tyrozyny i kontrolę ciśnienia (PMID 38057413). Dla doustnego suplementu tyrozyny takich obserwacji nie ma.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan, 5 mg, tabletki (selegilina), punkty 4.4 i 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych, RPL 20190. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasagilina Synthon, punkt 4.5 (interakcja tyramina/rasagilina) — RPL 39379. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurorix (moklobemid), punkt 4.5 — RPL 832. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago (safinamid), punkt 4.5 — EMA. Bharani T, Mogensen KM, Rosen JH, Gura KM, Robinson MK. Concomitant use of monoamine oxidase inhibitor and tyrosine in parenteral nutrition. Eur J Clin Nutr 2024;78(3):274-276 (PMID 38057413). Dostępność klas MAO w polskim obrocie sprawdzona po kodach ATC: N06AF (fenelzyna, tranylcypromina) bez wpisów, N06AG02 moklobemid, N04BD01-03 selegilina, rasagilina, safinamid — odczyt z kopii Rejestru Produktów Leczniczych zaktualizowanej 2026-09-07.
Potwierdza dokument urzędowy: „Nie należy przekraczać zalecanej dawki dobowej 10 mg, z uwagi na możliwość wystąpienia objawów niepożądanych, np. niekontrolowanego wzrostu ciśnienia tętniczego krwi po spożyciu pokarmów bogatych w aminokwas tyraminę (sery pleśniowe, wino, piwo, kawior). Podawanie leku w dawkach dobowych większych niż 10 mg może wiązać się z utratą selektywności hamowania MAO-B i wówczas mogą się pojawić zarówno działania niepożądane, jak i interakcje typowe dla nieselektywnych inhibitorów MAO.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan, 5 mg, tabletki (selegiliny chlorowodorek), sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Fluwoksamina jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, w skrócie SSRI, czyli leków zwiększających ilość serotoniny w mózgu. Charakterystyka produktu leczniczego podaje, że fluwoksamina silnie hamuje enzym CYP1A2, którym wątroba rozkłada kofeinę, przez co stężenie kofeiny we krwi może rosnąć. Osoby pijące dużo napojów z kofeiną powinny ograniczyć ich spożycie, jeśli wystąpią u nich drżenie, kołatanie serca, nudności, niepokój lub bezsenność.
Postępowanie opisane w źródle: Podczas leczenia fluwoksaminą zachować umiar w spożyciu kofeiny z preparatów i napojów. Jeśli wystąpią drżenie, kołatanie serca, nudności, niepokój lub bezsenność, zmniejszyć spożycie kofeiny i poinformować lekarza. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Charakterystyka nazywa fluwoksaminę silnym inhibitorem CYP1A2, czyli substancją hamującą enzym wątrobowy, który rozkłada kofeinę. Zahamowany enzym usuwa kofeinę wolniej, więc jej działanie trwa dłużej i jest silniejsze.
Potwierdza dokument urzędowy: „Stężenia kofeiny w osoczu mogą się zwiększać w przypadku jednoczesnego stosowania fluwoksaminy. Dlatego pacjenci spożywający duże ilości napojów zawierających kofeinę powinni zmniejszyć ich spożycie, jeśli stosują fluwoksaminę i wystąpią u nich działania niepożądane zależne od kofeiny (takie jak: drżenie, kołatanie serca, nudności, niepokój, bezsenność).”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin (fluwoksamina), tabletki powlekane, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
OstrożnośćDowody: charakterystyka produktu leczniczego
melatonina × leki metabolizowane przez CYP2C19 (citalopram, omeprazol, lanzoprazol)
Charakterystyka leków z melatoniną wymienia cytalopram, omeprazol i lanzoprazol jako substancje zwalniające jej przemianę w organizmie i zwiększające jej biodostępność. Ta sama porcja melatoniny daje więc większe stężenie niż bez tych leków. W praktyce dotyczy to częstych sytuacji: inhibitory pompy protonowej bierze się przewlekle przy refluksie, a cytalopram to lek stosowany w depresji, wydawany na receptę.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz omeprazol, lanzoprazol albo cytalopram, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o suplemencie z melatoniną — decyzję o porcji podejmij razem z nimi. Charakterystyka nie opisuje, co się dzieje przy takim połączeniu u pacjenta, podaje wyłącznie większą biodostępność melatoniny. Jeśli po melatoninie czujesz się następnego dnia senny albo spowolniony, nie prowadź pojazdów i skonsultuj dawkę. Nie zwiększaj porcji melatoniny na własną rękę i nie odstawiaj samodzielnie leku wydanego na receptę.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Charakterystyka wskazuje hamowanie przemiany melatoniny do N-acetyloserotoniny i opatruje to zastrzeżeniem „prawdopodobnie", nie podając siły efektu ani zmiany stężenia w liczbach. Wymienione leki opisuje jako metabolizowane przez izoenzym CYP2C19. Dokument nie rozstrzyga, jaka część przemiany melatoniny biegnie tą drogą, więc skali zmiany stężenia nie da się z niego odczytać.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Melatonina LEK-AM, pozwolenie 08317, punkt 4.5 „Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji".
Potwierdza dokument urzędowy: „Leki metabolizowane przez izoenzym CYP2C19 (citalopram, omeprazol, lanzoprazol) zwalniają metabolizm egzogennie podawanej melatoniny i zwiększają jej biodostępność, prawdopodobnie poprzez hamowanie przemian hormonu do N-acetyloserotoniny.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Melatonina LEK-AM (Melatoninum), tabletki, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Antydepresanty trójpierścieniowe hamują wychwyt zwrotny noradrenaliny. W połączeniu z yohimbiną (zwiększającą jej uwalnianie) może dojść do nadmiernego wzrostu ciśnienia, zwłaszcza w pozycji leżącej.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz antydepresant trójpierścieniowy (TLPD), nie stosuj yohimbiny bez konsultacji i kontroli ciśnienia.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Addytywny wzrost stężenia noradrenaliny w synapsie: hamowanie wychwytu (antydepresanty trójpierścieniowe) + zwiększone uwalnianie (yohimbina).
Źródło: Hansten PD, Horn JR. Yohimbine: Old Drug with New Interactions (2012) — interakcja z lekami hamującymi wychwyt noradrenaliny (klomipramina, imipramina, wenlafaksyna); nadmierny wzrost ciśnienia.
U osób leczonych fenelzyną żeń-szeń może wywołać bóle głowy, drżenie i epizody maniakalne — tak podsumowuje to przegląd interakcji roślinnych. Źródłem pierwotnym jest opis przypadku interakcji żeń-szenia z fenelzyną z 1987 roku oraz komentarz do niego z roku następnego; obie pozycje to krótkie doniesienia bez abstraktu w PubMed. Osobno opisano epizod maniakalny u 56-letniej kobiety z zaburzeniem afektywnym, który wystąpił podczas przyjmowania żeń-szenia i ustąpił po jego odstawieniu. Abstrakt tego opisu nie podaje, czy chora przyjmowała inhibitor MAO; jako sytuację szczególnego ryzyka autorzy wskazują chorych z zaburzeniem afektywnym leczonych lekami przeciwdepresyjnymi.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz inhibitor MAO, nie stosuj żeń-szenia bez konsultacji z lekarzem. Zgłoś bóle głowy, bezsenność, drżenie lub zmianę nastroju. Ostrożność dotyczy również osób leczonych innymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu zaburzeń afektywnych.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Nie jest poznany. Sugeruje się addytywne działanie pobudzające na ośrodkowy układ nerwowy, ale żadna z cytowanych pozycji tego nie wykazała — są to opisy przypadków i ich omówienia.
Źródło: Jones BD, Runikis AM. Interaction of ginseng with phenelzine. J Clin Psychopharmacol 1987;7(3):201-2 (PMID 3597812) — opis przypadku, bez abstraktu w PubMed. Shader RI, Greenblatt DJ. Bees, ginseng and MAOIs revisited. J Clin Psychopharmacol 1988;8(4):235 (PMID 3209715) — komentarz do powyższego, bez abstraktu. Vázquez I, Agüera-Ortiz LF. Herbal products and serious side effects: a case of ginseng-induced manic episode. Acta Psychiatr Scand 2002;105(1):76-7 (PMID 12086230) — opis przypadku; abstrakt nie podaje leczenia towarzyszącego. Miller LG. Herbal medicinals: selected clinical considerations focusing on known or potential drug-herb interactions. Arch Intern Med 1998;158(20):2200-11 (PMID 9818800) — przegląd, stąd zdanie o bólach głowy, drżeniu i epizodach maniakalnych przy fenelzynie.
Metodologia i cytowanie
Zestawienie obejmuje wszystkie interakcje suplementów diety z lekami przeciwdepresyjnymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO) oznaczone jako wysokie ryzyko lub ostrożność, spośród 458 interakcji zweryfikowanych przez farmaceutę; ostatnia weryfikacja: 2026-09-21. Każdy wpis zawiera mechanizm i źródło. Baza nie jest wyczerpująca — brak wpisu nie oznacza braku interakcji.
