Czy można łączyć yohimbina z antydepresanty trójpierścieniowe?

Ostrożność. Jeśli przyjmujesz antydepresant trójpierścieniowy (TLPD), nie stosuj yohimbiny bez konsultacji i kontroli ciśnienia. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.

Suplementy a antydepresanty (SSRI, MAOI): których nie łączyć?

W skrócie: Nie łączyć leków przeciwdepresyjnych (SSRI, inhibitory MAO) z 5-HTP, L-tryptofanem ani dziurawcem — ryzyko zespołu serotoninowego, który może zagrażać życiu. Przy inhibitorach MAO unikać dodatkowo L-tyrozyny (ryzyko przełomu nadciśnieniowego). Nie modyfikuj terapii bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Suplementy nasilające przekaźnictwo serotoninergiczne lub wpływające na metabolizm leków przeciwdepresyjnych mogą prowadzić do groźnych powikłań. Poniżej 21 udokumentowanych interakcji z lekami z grupy SSRI/SNRI i inhibitorami MAO (7 wysokiego ryzyka) — mechanizm, zalecenie i źródło dla każdej.

Treść medyczna zweryfikowana przez farmaceutę: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068.

Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.

Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane

Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane. Nie porównujemy teraz wpisanych leków i suplementów między sobą, więc brak ostrzeżenia nie oznacza braku interakcji. Opisy poszczególnych par, podpisane przez farmaceutę, są w bazie interakcji. Zanim połączysz leki z suplementami, zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Przejdź do bazy interakcji

Ryzyko

Wysokie ryzyko Dowody: niski / mechanistyczny

5-HTP z lekami z grupy SSRI — ryzyko zespołu serotoninowego

5-HTP × SSRI

5-HTP jest bezpośrednim prekursorem serotoniny, a leki z grupy SSRI hamują jej wychwyt zwrotny — działania serotoninergiczne mogą się sumować. Opisany przypadek dotyczył pacjenta przyjmującego 5-HTP w złożonej politerapii serotoninergicznej, więc udziału samego 5-HTP nie da się jednoznacznie wyodrębnić; ostrzeżenie opiera się przede wszystkim na mechanizmie. Monografia kanadyjskiego urzędu Health Canada wymienia przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych wśród przeciwwskazań do stosowania 5-HTP.

Postępowanie opisane w źródle: Nie stosuj 5-HTP, jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, np. sertralinę lub escytalopram. Połączenie grozi zespołem serotoninowym, stanem mogącym zagrażać życiu. Objawy wymagające pilnego kontaktu z lekarzem to m.in.: pobudzenie, drżenia mięśniowe, sztywność, wysoka temperatura, przyspieszone tętno, splątanie. Leku z grupy SSRI nie odstawiaj na własną rękę — po nagłym odstawieniu często występują objawy odstawienia.

Mechanizm

Mechanizm: 5-HTP omija etap ograniczający tempo wytwarzania serotoniny i zwiększa jej syntezę, a SSRI jednocześnie hamują wychwyt zwrotny. Nadmierna stymulacja receptorów serotoninowych daje objawy zespołu serotoninowego.

Źródło: Patel YA, Marzella N, Am J Case Rep 2017;18:926-930 (PMID 28839121) — zespół serotoninowy u pacjenta przyjmującego 5-HTP w ramach złożonej politerapii serotoninergicznej (m.in. sertralina, bupropion, cyklobenzapryna); pojedynczy przypadek. Boyer EW, Shannon M, N Engl J Med 2005;352:1112-20 (PMID 15784664) — przegląd zespołu serotoninowego (mechanizm). Health Canada, Natural Health Products Ingredients Database, monografia 5-HTP, wersja z 28.08.2024, odczyt 21.10.2026 (przeciwwskazanie: przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych).

Potwierdza dokument urzędowy: „Równoczesne podawanie sertraliny z innymi produktami leczniczymi, które nasilają działanie neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego, takimi jak pochodne amfetaminy, tryptofan lub fenfluramina czy agoniści 5-HT, bądź produktami ziołowymi zawierającymi dziurawiec (Hypericum perforatum), należy podejmować ostrożnie, a w miarę możliwości należy tego unikać, ze względu na możliwość interakcji farmakodynamicznych.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Zoloft (sertralina), tabletki powlekane 50 mg, sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Zakres dowodu — ustalenie redakcji, nie treść dokumentu: PRZEZ KLASĘ, nie wprost: ChPL nazywa tryptofan (prekursor poprzedzający 5-HTP w tym samym szlaku) i ogólnie „produkty lecznicze nasilające neuroprzekaźnictwo serotoninergiczne". Samego 5-HTP dokument NIE wymienia.

Wysokie ryzyko Dowody: umiarkowany

L-tryptofan z lekami z grupy SSRI — ryzyko serotoninergiczne

L-tryptofan × SSRI

Tryptofan jest prekursorem serotoniny. Charakterystyki Produktów Leczniczych fluoksetyny i sertraliny wymieniają tryptofan z nazwy wśród substancji serotoninergicznych: sertralina z zaleceniem unikania takiego połączenia, fluoksetyna z zaleceniem ostrożności i ścisłego nadzoru nad pacjentem. Opisano przypadki reakcji toksycznych po jednoczesnym zastosowaniu tryptofanu i fluoksetyny.

Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz na własną rękę. Takie skojarzenie bywa stosowane w psychiatrii, ale wyłącznie z decyzji i pod nadzorem lekarza prowadzącego. Zgłoś lekarzowi drżenia, pobudzenie, obfite pocenie i przyspieszone tętno.

Mechanizm

Mechanizm: Hydroksylaza tryptofanu (TPH) przekształca tryptofan w 5-hydroksytryptofan (5-HTP), który następnie ulega dekarboksylacji do serotoniny. Reakcja katalizowana przez TPH ogranicza tempo całej syntezy, a w neuronach jąder szwu, gdzie działa izoforma TPH2, zależy ono od dostępności tryptofanu. Podaż prekursora może więc zwiększać syntezę serotoniny. Leki z grupy SSRI blokują transporter SERT, czyli hamują wychwyt zwrotny serotoniny. Oba mechanizmy mogą się nakładać — serotoniny powstaje więcej i dłużej utrzymuje się ona w szczelinie synaptycznej.

Źródło: ChPL Fluoxetin, pkt 4.4 i 4.5 — tryptofan wymieniony wśród produktów serotoninergicznych; leczenie skojarzone ostrożnie i pod kontrolą. ChPL Sertralina, pkt 4.4 — takiego skojarzenia należy w miarę możliwości unikać. Steiner W, Fontaine R, Biol Psychiatry 1986;21(11):1067-71 (PMID 3488767) — pięć przypadków reakcji toksycznej przy fluoksetynie z L-tryptofanem.

Potwierdza dokument urzędowy: „Inne leki serotoninergiczne, np. tryptofan, fenfluramina i agoniści 5-HT Równoczesne podawanie sertraliny z innymi produktami leczniczymi, które nasilają działanie neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego, takimi jak pochodne amfetaminy, tryptofan lub fenfluramina czy agoniści 5-HT, bądź produktami ziołowymi zawierającymi dziurawiec (Hypericum perforatum), należy podejmować ostrożnie, a w miarę możliwości należy tego unikać, ze względu na możliwość interakcji farmakodynamicznych.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Zoloft (sertralina), tabletki powlekane 50 mg, sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Zakres dowodu — ustalenie redakcji, nie treść dokumentu: NAZYWA WPROST: tryptofan wymieniony w ChPL jako lek serotoninergiczny.

Wysokie ryzyko Dowody: ChPL

L-tryptofan a wenlafaksyna — ryzyko zespołu serotoninowego

L-tryptofan × wenlafaksyna (SNRI)

Wiadomo, że wenlafaksyna jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, w skrócie SNRI, czyli leków zwiększających ilość serotoniny i noradrenaliny w mózgu. Charakterystyka produktu leczniczego podaje, że stosowanie wenlafaksyny jednocześnie z prekursorami serotoniny, czyli substancjami, z których organizm ją wytwarza, takimi jak suplementy tryptofanu, nie jest zalecane, a w punkcie o ostrzeżeniach opisuje zespół serotoninowy, czyli groźny dla życia stan wywołany nadmiarem serotoniny, który może wystąpić przy łączeniu leku z takimi substancjami.

Postępowanie opisane w źródle: Nie łączyć preparatów L-tryptofanu z wenlafaksyną bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego. Wiadomo, że pobudzenie, drżenie, gorączka, sztywność mięśni, szybkie bicie serca i biegunka mogą być objawami zespołu serotoninowego i wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.

Mechanizm

Mechanizm: Charakterystyka nazywa tryptofan prekursorem serotoniny. Wiadomo, że wenlafaksyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, czyli utrudnia jej usuwanie ze styków między komórkami nerwowymi, więc oba działania podnoszą jej stężenie w tych samych stykach.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Faxolet ER (wenlafaksyna), pkt 4.5 i 4.4 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL

Potwierdza dokument urzędowy: „W trakcie leczenia wenlafaksyną, podobnie jak i innymi substancjami działającymi serotoninergicznie, może wystąpić potencjalnie zagrażający życiu stan zwany zespołem serotoninowym […] z prekursorami serotoniny (takimi jak suplementy tryptofanu) […] Stosowanie wenlafaksyny jednocześnie z prekursorami serotoniny (takimi jak suplementy tryptofanu) nie jest zalecane (patrz punkt 4.4).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Faxolet ER (wenlafaksyna), kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, sekcja 4.4 i 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Wysokie ryzyko Dowody: ChPL

Dziurawiec z lekami z grupy SSRI — nie łączyć

dziurawiec × SSRI (cytalopram, escytalopram, paroksetyna, sertralina, fluwoksamina)

Charakterystyki leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI wymieniają ziele dziurawca zwyczajnego przy ostrzeżeniach o jednoczesnym stosowaniu, a siła tego zapisu jest różna w zależności od leku. Dokumenty cytalopramu mówią wprost, że nie należy stosować go równocześnie z preparatami ziołowymi zawierającymi dziurawiec. Dokumenty escytalopramu ostrzegają, że takie połączenie może zwiększyć częstość działań niepożądanych, i mają dla dziurawca osobny podnagłówek. Przy paroksetynie, fluwoksaminie i sertralinie dziurawiec stoi w wyliczeniu substancji o działaniu serotoninergicznym, wobec których dokumenty nakazują ostrożność i ścisłą kontrolę; charakterystyka fluwoksaminy podaje ponadto, że takie skojarzenie może doprowadzić do stanu potencjalnie zagrażającego życiu. Sertralina niesie ponadto drugie ryzyko: jej dokumenty wymieniają dziurawiec także wśród substancji, które mogą zmniejszyć stężenie leku we krwi. Fluoksetyny ten wpis nie obejmuje: ma ona osobny wpis o tej samej wadze.

Postępowanie opisane w źródle: Nie łączyć bez decyzji lekarza. Jeśli trwa leczenie lekiem z grupy SSRI, a sięgasz po preparat z dziurawcem — powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu niezwłocznie, nie czekając na planowaną wizytę. Samego leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj i nie zmieniaj jego dawki samodzielnie; o tym rozstrzyga wyłącznie lekarz, a nagłe przerwanie leczenia niesie własne ryzyko. Objawy, przy których trzeba szukać pomocy od razu: pobudzenie, drżenie mięśni, obfite pocenie, gorączka, przyspieszone tętno, splątanie. Przy sertralinie powiedz lekarzowi także wtedy, gdy dziurawiec odstawiasz — dokumenty wiążą go ze zmianą stężenia leku we krwi, a zmiana działa w obie strony. Przed sięgnięciem po jakikolwiek preparat ziołowy w trakcie takiego leczenia zapytaj farmaceutę: dziurawiec bywa składnikiem mieszanek ziołowych i figuruje na opakowaniu jako Hypericum perforatum, nie zawsze pod polską nazwą.

Mechanizm

Mechanizm: Dwa mechanizmy, z których drugi dotyczy wyłącznie sertraliny. Pierwszy jest wspólny dla całej grupy: leki z grupy SSRI blokują transporter wychwytu zwrotnego serotoniny, a po stronie dziurawca za hamowanie tego wychwytu odpowiada głównie hiperforyna. Działania sumują się, a nadmiar serotoniny w szczelinie synaptycznej daje obraz określany jako zespół serotoninowy — z pobudzeniem, drżeniem mięśni, obfitym poceniem, gorączką i przyspieszonym tętnem. Nasilenia nie da się przewidzieć z samej dawki preparatu ziołowego, gdyż zawartość hiperforyny bywa w takich preparatach różna. Drugi mechanizm opisują charakterystyki sertraliny: dziurawiec działa jak induktor cytochromu CYP3A4, czyli przyspiesza rozkład leku, przez co stężenie sertraliny we krwi może się zmniejszyć. Skutek jest odwrotny do pierwszego — nie nadmiar działania, lecz ryzyko, że leczenie przestanie działać, a przy odstawieniu ziela stężenie leku może wrócić do poprzedniego poziomu.

Źródło: Charakterystyki produktów leczniczych pięciu gałęzi ATC grupy SSRI: cytalopram (N06AB04), escytalopram (N06AB10), paroksetyna (N06AB05), sertralina (N06AB06), fluwoksamina (N06AB08), punkty 4.4 „Specjalne ostrzeżenia” i 4.5 „Interakcje”. Przemiat własny 2026-09-19 na korpusie produkcyjnym: 120 dokumentów, wszystkie 120 wymieniają ziele dziurawca zwyczajnego. Rozkład siły zapisu ustalony na całych zdaniach, nie na oknie wokół wzmianki: zakaz łączenia niesie wyłącznie cytalopram (6 zdań), pozostałe cztery gałęzie ostrzegają bez zakazu, a żadna nie zawiera zwrotu dopuszczającego łączenie. Wzorzec zakazu sprawdzony kontrolą pozytywną na rasagilinie (7 trafień w gałęzi o znanym zakazie). Zasięg: 192 pozwolenia, 68 nazw handlowych w wykazie URPL. Fluoksetyna (N06AB03, 10 pozwoleń) jest poza zakresem tego wpisu, ma podpisane ostrzeżenie #6. Dobór wagi „danger” przy zapisie ostrzegawczym w czterech z pięciu gałęzi jest oceną farmaceuty, nie cytatem z dokumentu — tak samo jak przy wpisie #6.

Potwierdza dokument urzędowy: „Cipramil (cytalopram), 4.4: W związku z tym nie należy stosować równocześnie cytalopramu i preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (patrz punkt 4.5). — Escytalopram, 4.4, podnagłówek „Dziurawiec zwyczajny”: Stosowanie w skojarzeniu leków z grupy SSRI i preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) może doprowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych (patrz punkt 4.5). — Seroxat (paroksetyna), 4.5: Wymagane jest zachowanie ostrożności i ścisła kontrola podczas skojarzonego leczenia paroksetyną i serotoninergicznymi produktami leczniczymi (takimi jak L-tryptofan, tryptany, tramadol, linezolid, chlorek metylotioniny (błękit metylenowy), produkty lecznicze z grupy SSRI, lit, petydyna, buprenorfina i preparaty zawierające ziele dziurawca – Hypericum Perforatum). — Fevarin (fluwoksamina), 4.5: Działanie serotoninergiczne fluwoksaminy może się nasilać, jeżeli jest ona stosowana w skojarzeniu z innymi lekami serotoninergicznymi (w tym tramadolem, buprenorfiną, buprenorfiną z naloksonem, tryptanami, lekami z grupy SSRI i preparatami dziurawca) i może spowodować stan potencjalnie zagrażający życiu (patrz także punkt 4.4). — Zoloft (sertralina), 4.5: Nie można wykluczyć, że induktory CYP3A4, np. fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca zwyczajnego i ryfampicyna, mogą powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Cipramil, Escipram, Seroxat, Fevarin, Zoloft i 63 dalsze nazwy handlowe pięciu gałęzi ATC, sekcja 4.4.

Wysokie ryzyko Dowody: wysoki

Dziurawiec z fluoksetyną — ryzyko zespołu serotoninowego

fluoksetyna × dziurawiec

Dziurawiec hamuje wychwyt zwrotny serotoniny; tak samo działa fluoksetyna, lek z grupy SSRI. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do nadmiaru serotoniny — w przeglądzie zgłoszeń i publikacji opisywano po takim połączeniu objawy zespołu serotoninowego. Fluoksetyna ma długi okres półtrwania, a jej czynny metabolit utrzymuje się w organizmie do kilkunastu dni, więc ryzyko nie znika natychmiast po odstawieniu leku.

Postępowanie opisane w źródle: Nie łączyć bez decyzji lekarza. Charakterystyki produktów leczniczych fluoksetyny nakazują przy takim połączeniu ostrożność i częste kontrolowanie stanu klinicznego. Dziurawiec odstawić przed rozpoczęciem leczenia fluoksetyną i poinformować o nim lekarza. O odstępie po odstawieniu fluoksetyny decyduje lekarz — czynny metabolit leku utrzymuje się w organizmie do kilkunastu dni. Jeśli po przyjęciu obu wystąpi pobudzenie, drżenie mięśni, obfite pocenie, gorączka lub przyspieszone tętno, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Mechanizm

Mechanizm: Fluoksetyna i dziurawiec podnoszą stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej, każde inną drogą, a mechanizmy te są niezależne, więc ich działanie się sumuje. Fluoksetyna blokuje transporter SERT. Po stronie dziurawca za hamowanie wychwytu zwrotnego odpowiada głównie hiperforyna, a nie hiperycyna: podnosi ona wewnątrzkomórkowe stężenie sodu i zmniejsza gradient sodowy, od którego zależy praca transportera. W badaniach kinetycznych obniża szybkość maksymalną wychwytu przy niewielkiej zmianie powinowactwa, co odpowiada hamowaniu głównie niekompetycyjnemu. Nasilenia efektu serotoninergicznego nie można przewidzieć na podstawie samej dawki.

Źródło: Henderson L i wsp. St John's wort (Hypericum perforatum): drug interactions and clinical outcomes. Br J Clin Pharmacol 2002;54(4):349-56 (PMID 12392581 / PMC1874438). Singer A, Wonnemann M, Müller WE. Hyperforin, a major antidepressant constituent of St. John's wort, inhibits serotonin uptake by elevating free intracellular Na+. J Pharmacol Exp Ther 1999;290(3):1363-8 (PMID 10454515). Charakterystyki Produktu Leczniczego fluoksetyny, punkt 4.5 — dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) wymieniony wśród leków o działaniu serotoninergicznym, z nakazem prowadzenia leczenia skojarzonego ostrożnie i przy częstym monitorowaniu stanu klinicznego pacjenta; punkt 4.4 (ChPL Andepin) — jednoczesne stosowanie SSRI i produktów ziołowych z dziurawcem może nasilić działania serotoninergiczne, w tym zespół serotoninowy. European Union herbal monograph on Hypericum perforatum L., herba (EMA/HMPC, Final, rev. 1) — preparaty dziurawca mogą nasilać działanie serotoninergiczne w skojarzeniu z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny; zespół serotoninowy występuje bardzo rzadko. Żaden z tych dokumentów nie zakazuje tego połączenia — decyzja o niełączeniu jest oceną farmaceuty, nie cytatem z dokumentu.

Potwierdza dokument urzędowy: „Leki o działaniu serotoninergicznym (lit, buprenorfina, tramadol, tryptany, tryptofan, selegilina (IMAO-B), dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)): Istnieją doniesienia o występowaniu zespołu serotoninowego o łagodnym nasileniu podczas stosowania selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) z lekami, które również mają działanie serotoninergiczne. Dlatego też, jednoczesne leczenie fluoksetyną i wymienionymi lekami należy przeprowadzać ostrożnie, dokładnie i często monitorując stan kliniczny pacjenta (patrz punkt 4.4).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluoksetyna EGIS, kapsułki twarde (fluoksetyna), sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Wysokie ryzyko Dowody: umiarkowany

Tryptofan z inhibitorem MAO — ryzyko ciężkiego zespołu serotoninowego

inhibitory MAO × L-tryptofan

Monoaminooksydaza typu A rozkłada serotoninę. Przy zahamowaniu tego enzymu podaż tryptofanu, z którego serotonina powstaje, może prowadzić do jej nadmiaru. Opisano przypadek ostrej toksyczności behawioralnej i neurologicznej bezpośrednio po podaniu tryptofanu pacjentowi przyjmującemu fenelzynę. Charakterystyka moklobemidu, jedynego inhibitora MAO typu A dostępnego w Polsce, zakazuje łączenia go z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu ryzyka zespołu serotoninowego; tryptofanu dokument ten nie wymienia. Objawy zespołu serotoninowego obejmują zmiany stanu psychicznego, niestabilność autonomiczną i zaburzenia nerwowo-mięśniowe. Stan ten może zagrażać życiu. Dodawanie tryptofanu do inhibitora monoaminooksydazy bywało zalecane u chorych, u których sam lek nie przynosił poprawy, więc opisana toksyczność wystąpiła przy zastosowaniu prowadzonym celowo, a nie przypadkowym.

Postępowanie opisane w źródle: Nie łączyć bez decyzji lekarza. Przy nieodwracalnych inhibitorach MAO obowiązuje odstęp między odstawieniem jednego leku a włączeniem drugiego — jego długość określa charakterystyka danego produktu. Gorączka, sztywność mięśni, drżenia i splątanie wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Mechanizm

Mechanizm: Fenelzyna i tranylcypromina hamują monoaminooksydazę A, więc rozkład serotoniny słabnie. Nadmiar tryptofanu jednocześnie zwiększa syntezę serotoniny. Oba mechanizmy łącznie prowadzą do nadmiernego pobudzenia układu serotoninergicznego.

Źródło: Thomas JM, Rubin EH. Case report of a toxic reaction from combined tryptophan and phenelzine. Am J Psychiatry 1984;141(2):281-3 (PMID 6691495); Stockley's Drug Interactions.

Potwierdza dokument urzędowy: „Nie należy stosować produktu Aurorix z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny oraz trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu możliwości wystąpienia zespołu serotoninowego (patrz punkt 4.4 i 4.5).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurorix (Moclobemidum), tabletki powlekane, sekcja 4.3, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Wysokie ryzyko Dowody: niski

Yohimbina z inhibitorami MAO — ryzyko przełomu nadciśnieniowego

yohimbina × MAOI

Yohimbina nasila uwalnianie noradrenaliny. U osób przyjmujących inhibitory MAO grozi to gwałtownym wzrostem ciśnienia (przełom nadciśnieniowy). Skojarzenia należy unikać w trakcie terapii inhibitorem MAO i przez około 2 tygodnie po jej zakończeniu.

Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz yohimbiny z inhibitorami monoaminooksydazy. Przy inhibitorach nieodwracalnych obowiązuje przerwa między odstawieniem leku a rozpoczęciem przyjmowania yohimbiny — jej długość określa charakterystyka danego produktu leczniczego. Silny ból głowy, kołatanie serca i wysokie ciśnienie wymagają pilnej pomocy medycznej.

Mechanizm

Mechanizm: Inhibitory MAO ograniczają rozkład noradrenaliny; yohimbina zwiększa jej uwalnianie — efekt presyjny sumuje się.

Źródło: National Center for Complementary and Integrative Health (NIH), monografia „Yohimbe": „Do not use yohimbe if you are taking types of antidepressant medications called monoamine oxidase inhibitors or tricyclic antidepressants. Yohimbe can interact with these medications". Tamże: johimbinę wiązano z zaburzeniami rytmu serca, problemami ciśnieniowymi, zawałami i drgawkami; w siedmioletnim przeglądzie zgłoszeń do kalifornijskiego ośrodka zatruć osoby dzwoniące w sprawie johimbiny częściej niż inne wymagały pomocy medycznej. Grossman E i wsp. Oral yohimbine increases blood pressure and sympathetic nervous outflow in hypertensive patients. J Cardiovasc Pharmacol 1993;22(1):22-6 (PMID 7690091) — johimbina jest antagonistą receptora alfa-2-adrenergicznego i zwiększa uwalnianie noradrenaliny. Hansten PD, Horn JR. Yohimbine: Old Drug with New Interactions (2012).

Ostrożność

Ostrożność Dowody: umiarkowany

SAMe i SSRI — łączenie wymaga nadzoru lekarza

SSRI (sertralina/fluoksetyna) × S-adenozylo-L-metionina (SAMe)

SAMe bywa stosowana jako dodatek do leczenia przeciwdepresyjnego. Dowodów na interakcję farmakologiczną z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny brakuje: w przeglądzie piśmiennictwa nie opisano przypadków zespołu serotoninowego przypisywanych SAMe w badaniach, w których dołączano ją do leku z tej grupy (PMID 28682528). Ostrożność wynika z ogólnej zasady dotyczącej łączenia dwóch środków o możliwym działaniu serotoninergicznym, a nie z potwierdzonej interakcji.

Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz SAMe z lekami przeciwdepresyjnymi bez wiedzy lekarza prowadzącego, a przy każdej zmianie dawki takiego leku zachowaj szczególną czujność i nie odstawiaj go na własną rękę. Charakterystyka produktu leczniczego sertraliny wymienia jako objawy zespołu serotoninowego pobudzenie, drżenie oraz hipertermię i określa je jako potencjalnie zagrażające życiu — ich wystąpienie wymaga pilnego kontaktu z lekarzem. Jeśli masz rozpoznaną chorobę afektywną dwubiegunową, nie przyjmuj SAMe bez decyzji lekarza prowadzącego: opisywano wywoływanie przez nią objawów hipomanii i manii (PMID 28682528).

Mechanizm

Mechanizm: Mechanizm nie został ustalony. SAMe jest donorem grup metylowych, natomiast szlak syntezy serotoniny — od tryptofanu przez 5-hydroksytryptofan do serotoniny — nie obejmuje etapu metylacji, więc addytywne działanie serotoninergiczne pozostaje hipotezą. W piśmiennictwie opisano jeden przypadek zespołu serotoninowego u 71-letniej pacjentki przyjmującej SAMe: objawy wystąpiły po trzykrotnym zwiększeniu dawki klomipraminy — trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego, nie zaś preparatu z grupy SSRI — przy niezmienionej dawce SAMe. Autorzy przeglądu wiążą wystąpienie objawów właśnie z tą zmianą dawkowania (PMID 28682528).

Źródło: Papakostas GI, Mischoulon D, Shyu I, Alpert JE, Fava M. S-adenosyl methionine (SAMe) augmentation of serotonin reuptake inhibitors for antidepressant nonresponders with major depressive disorder: a double-blind, randomized clinical trial. Am J Psychiatry 2010;167(8):942-948 (PMID 20595412) — SAMe 1600 mg na dobę przez 6 tygodni, n = 73, odsetek przerwań z powodu działań niepożądanych 5,1% wobec 8,8% w grupie placebo. Sharma A, Gerbarg P, Bottiglieri T i wsp. S-Adenosylmethionine (SAMe) for neuropsychiatric disorders: a clinician-oriented review of research. J Clin Psychiatry 2017;78(6):e656-e667 (PMID 28682528) — brak przypisywanych SAMe przypadków zespołu serotoninowego w badaniach z lekami z grupy SSRI, jeden opisany przypadek przy zwiększaniu dawki klomipraminy, indukcja hipomanii i manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertralina Krka, 50 mg, tabletki powlekane — punkty 4.3 i 4.4 (Rejestr Produktów Leczniczych).

Ostrożność Dowody: ChPL

Saccharomyces boulardii a leki z grupy IMAO — możliwy wzrost ciśnienia

Saccharomyces boulardii × inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Inhibitory monoaminooksydazy to grupa leków wydawanych na receptę, stosowanych w depresji i w chorobie Parkinsona. Charakterystyka produktu leczniczego z drożdżakiem Saccharomyces boulardii podaje, że jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy może zwiększyć ciśnienie tętnicze. Dokument nie nazywa mechanizmu, nie podaje wielkości wzrostu ani częstości. Ten sam punkt charakterystyki wymienia drugą interakcję drożdżaka — z lekami przeciwgrzybiczymi — którą serwis opisuje osobno.

Postępowanie opisane w źródle: Przyjmując lek z grupy IMAO, nie zaczynaj preparatu z Saccharomyces boulardii bez wiedzy lekarza lub farmaceuty. Dotyczy to zwłaszcza osób, które mają rozpoznane nadciśnienie tętnicze albo przyjmują leki obniżające ciśnienie — u nich skutek opisany w charakterystyce waży więcej. Przy stosowaniu leków z grupy IMAO obowiązują zalecenia dietetyczne, które ustala lekarz prowadzący — preparat z żywymi drożdżakami omów razem z nim. Leku z grupy IMAO nie wolno odstawiać samodzielnie. Osobne, mocniejsze zastrzeżenie dotyczy leków przeciwgrzybiczych: charakterystyka nie zaleca podawania ich razem z tym drożdżakiem.

Mechanizm

Mechanizm: Charakterystyka nie opisuje mechanizmu, podaje sam możliwy skutek. Leki z grupy IMAO hamują enzym rozkładający aminy, między innymi tyraminę pochodzącą z pożywienia; przy ich stosowaniu obowiązują ograniczenia dietetyczne dotyczące produktów bogatych w tyraminę, w tym niektórych produktów fermentowanych. Charakterystyka nie łączy jednak wprost drożdżaka z tyraminą i tego wyjaśnienia nie podaje.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Lakcid ENTERO (Saccharomyces cerevisiae var. boulardii), pozwolenie 26594, punkt 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL.

Potwierdza dokument urzędowy: „Jednoczesne stosowanie tego produktu leczniczego i leków przeciwgrzybiczych może zaburzać działanie Saccharomyces cerevisiae var. boulardii. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy może zwiększyć ciśnienie tętnicze.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Lakcid ENTERO (Saccharomyces cerevisiae var. boulardii), kapsułki twarde, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Ostrożność Dowody: umiarkowany

Dziurawiec może obniżać stężenie trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych

antydepresanty trójcykliczne × dziurawiec

Charakterystyka Produktu Leczniczego amitryptyliny podaje, że ziele dziurawca może zwiększać metabolizm trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, czego efektem będzie zmniejszenie ich stężenia w osoczu i zmniejszona odpowiedź przeciwdepresyjna. Pomiar ilościowy pochodzi z niewielkiego badania farmakokinetycznego bez grupy kontrolnej: u 12 pacjentów leczonych amitryptyliną dodanie wyciągu z dziurawca obniżyło ekspozycję na ten lek o 22 procent, a na jego metabolit nortryptylinę o 41 procent. Badanie nie oceniało skutku klinicznego i dotyczyło jednego leku z tej grupy, więc przeniesienie wyniku na pozostałe trójcykliczne leki przeciwdepresyjne opiera się na zapisie w Charakterystyce Produktu Leczniczego, nie na pomiarze.

Postępowanie opisane w źródle: Osoby leczone trójcyklicznym lekiem przeciwdepresyjnym nie powinny rozpoczynać przyjmowania dziurawca bez wiedzy lekarza prowadzącego. Leku nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie. Odstawienie dziurawca również należy omówić z lekarzem, ponieważ po ustąpieniu indukcji stężenie leku może się zmienić (to wiedza podręcznikowa, nie wynik cytowanej pracy).

Mechanizm

Mechanizm: U 12 pacjentów przyjmujących amitryptylinę o przedłużonym uwalnianiu, 75 mg dwa razy na dobę, dodanie 900 mg wyciągu z dziurawca na dobę przez 14–16 dni obniżyło pole pod krzywą stężenia w przedziale dawkowania dla amitryptyliny o 22 procent, a dla nortryptyliny o 41 procent. Autorzy wskazują jako możliwe wyjaśnienie indukcję enzymów cytochromu P450 lub transportera, glikoproteiny P; badanie nie rozstrzyga, która z tych dróg jest odpowiedzialna.

Źródło: Decreased plasma levels of amitriptyline and its metabolites on comedication with an extract from St. John's wort (Hypericum perforatum). J Clin Psychopharmacol 2002, PMID 11799342 (12 pacjentów, wyciąg LI160 900 mg na dobę; AUC amitryptyliny ↓22%, nortryptyliny ↓41%). Praca dotyczy wyłącznie amitryptyliny. ChPL Amitriptylinum VP, pkt 4.5 (Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/12223/characteristic): „Induktory cytochromu P450: Doustne środki antykoncepcyjne, ryfampicyna, fenytoina, barbiturany, karbamazepina i ziele dziurawca (Hypericum perforatum) mogą zwiększać metabolizm trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, czego efektem będzie zmniejszenie ich stężenia w osoczu i zmniejszona odpowiedź przeciwdepresyjna.”

Potwierdza dokument urzędowy: „Induktory cytochromu P450: Doustne środki antykoncepcyjne, ryfampicyna, fenytoina, barbiturany, karbamazepina i ziele dziurawca (Hypericum perforatum) mogą zwiększać metabolizm trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, czego efektem będzie zmniejszenie ich stężenia w osoczu i zmniejszona odpowiedź przeciwdepresyjna.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP, 25 mg, tabletki powlekane, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Ostrożność Dowody: ChPL

Dziurawiec a moklobemid — wyższe stężenie serotoniny w mózgu

dziurawiec × moklobemid

Moklobemid jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy odwracalnych inhibitorów monoaminooksydazy A, czyli enzymu rozkładającego serotoninę i noradrenalinę. Charakterystyka produktu leczniczego Aurorix nakazuje ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z preparatami ziela dziurawca, a w punkcie interakcji nie zaleca takiego połączenia, ponieważ może ono prowadzić do podwyższenia stężenia serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. Ten sam dokument zakazuje łączenia moklobemidu z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu ryzyka zespołu serotoninowego; dziurawca w punkcie przeciwwskazań nie wymienia. Zespół serotoninowy dokument opisuje jako zmiany stanu psychicznego, niestabilność układu autonomicznego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe i objawy ze strony przewodu pokarmowego. Dziurawiec działa na serotoninę także w połączeniu z innymi lekami; część tych par ma osobne wpisy.

Postępowanie opisane w źródle: Preparatów z dziurawcem nie łączyć z moklobemidem bez decyzji lekarza; charakterystyka nie zaleca tego połączenia. O przyjmowaniu dziurawca należy powiedzieć lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia moklobemidem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki. Jeśli po przyjęciu obu wystąpią niepokojące objawy, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem; charakterystyka wymaga wtedy nadzoru lekarskiego. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego.

Mechanizm

Mechanizm: Wiadomo, że hiperforyna z dziurawca hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, czyli jej powrót z synapsy do neuronu, przez co stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej rośnie. Moklobemid hamuje monoaminooksydazę A, czyli enzym rozkładający serotoninę; oba działania sumują się i podnoszą stężenie serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym, co charakterystyka wskazuje jako powód ostrożności. Mechanizm ten różni się od indukcji CYP3A4, przez którą dziurawiec osłabia większość leków.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurorix (moklobemid), pkt 4.3, 4.4 i 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL

Potwierdza dokument urzędowy: „Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktu Aurorix z preparatami zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum), ponieważ może to prowadzić do podwyższenia stężenia serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. […] Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z zielem dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), ponieważ może to prowadzić do podwyższenia stężenia serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurorix (moklobemid), tabletki powlekane, sekcja 4.4 i 4.5; 4.3, SSRI i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, bez dziurawca, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Ostrożność Dowody: ChPL

Dziurawiec a duloksetyna — ryzyko nadmiaru serotoniny

dziurawiec × duloksetyna

Duloksetyna należy do inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny; stosuje się ją w depresji, w bólu neuropatycznym i w wysiłkowym nietrzymaniu moczu. Charakterystyka produktu leczniczego wymienia ziele dziurawca wśród leków działających na receptory serotoninergiczne i nakazuje ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu. W tym samym punkcie dokument odnotowuje, że u osób przyjmujących leki z tej grupy razem z innymi lekami serotoninergicznymi zgłaszano w rzadkich przypadkach zespół serotoninowy. Dokument nie podaje częstości poza słowem „rzadkich", nie podaje progu dawki dziurawca ani wielkości ryzyka.

Postępowanie opisane w źródle: Preparatów z dziurawcem nie łączyć z duloksetyną bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Osoba, która przyjmuje już oba, powinna omówić to z lekarzem prowadzącym. Pobudzenie, drżenie mięśni, przyspieszone tętno, gorączka lub splątanie po rozpoczęciu przyjmowania dziurawca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku nie należy odstawiać samodzielnie ani zmieniać jego dawki.

Mechanizm

Mechanizm: Wiadomo, że dziurawiec hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, a duloksetyna działa tą samą drogą — oba zwiększają ilość serotoniny w szczelinie synaptycznej, więc działania się sumują. Nadmiar serotoniny daje zespół objawów nazywany zespołem serotoninowym: pobudzenie, drżenie mięśni, wzmożone odruchy, przyspieszone tętno, gorączka. Mechanizm jest tu inny niż w pozostałych parach z dziurawcem, które opisują pobudzenie enzymów wątrobowych i zmniejszenie stężenia leku — przy duloksetynie ryzykiem jest nadmiar serotoniny, nie niedobór leku.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Yentreve (duloksetyna), pkt 4.5 „Substancje działające na receptory serotoninergiczne" — Europejska Agencja Leków. Zapis potwierdzony w 33 z 33 charakterystyk leków o kodzie ATC N06AX21 obecnych w korpusie ChPL (pomiar własny 2026-09-19).

Ostrożność Dowody: opis przypadku

Garcinia cambogia a leki z grupy SSRI — opisano objawy toksyczności serotoninowej

garcinia × SSRI (np. escytalopram, sertralina)

Opisano przypadek kobiety, która przyjmując od ponad roku escytalopram, zaczęła stosować suplement z Garcinia cambogia. Po 1–2 miesiącach wystąpiły u niej drżenie, zaczerwienienie i poty, rozpoznane jako toksyczność serotoninowa. Autorzy wiążą ten stan z połączeniem garcinii z dwoma kolejnymi lekami z grupy SSRI. Amerykańskie NCCIH podaje, że zgłaszano interakcje garcinii z niektórymi lekami wpływającymi na serotoninę. To pojedyncze opisy przypadków, nie badania kontrolowane.

Postępowanie opisane w źródle: Osoby przyjmujące leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI nie powinny stosować suplementów z garcinią bez konsultacji z lekarzem. Objawy, które mogą wskazywać na nadmiar serotoniny, takie jak drżenie, poty, zaczerwienienie skóry, niepokój lub przyspieszone bicie serca, po rozpoczęciu takiego suplementu wymagają pilnej konsultacji lekarskiej.

Mechanizm

Mechanizm: Autorzy opisu przywołują dane doświadczalne, według których składniki garcinii mogą zwiększać stężenie serotoniny w organizmie, co mogłoby sumować się z działaniem leku z grupy SSRI. Mechanizm jest hipotezą, nie ustaleniem.

Źródło: Lopez AM i wsp. J Med Toxicol 2014;10(4):399-401, PMID 24699886 (pełny tekst PMC4252288 przeczytany 29.09.2026); NCCIH, Garcinia cambogia.

Ostrożność Dowody: niski

Gorzka pomarańcza z inhibitorami MAO — ostrożność sympatykomimetyczna

gorzka pomarańcza × MAOI

Gorzka pomarańcza zawiera aminy sympatykomimetyczne (synefryna, oktopamina). U osób przyjmujących inhibitory MAO takie aminy mogą teoretycznie nasilać reakcję presyjną (wzrost ciśnienia). Ostrzeżenie ma charakter zapobiegawczy, zgodny z ogólną zasadą łączenia inhibitorów MAO z sympatykomimetykami.

Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz inhibitor MAO, nie stosuj preparatów z gorzką pomarańczą bez konsultacji z lekarzem. Zasada ostrożności jak dla innych sympatykomimetyków.

Mechanizm

Mechanizm: Inhibitory MAO zmniejszają rozkład amin katecholowych; jednoczesna podaż amin sympatykomimetycznych z gorzkiej pomarańczy może nasilać efekt presyjny.

Źródło: NCCIH, Bitter Orange — zawartość synefryny/oktopaminy; zalecana konsultacja przy jednoczesnym przyjmowaniu leków. Zasada klasowa: sympatykomimetyki + inhibitory MAO.

Ostrożność Dowody: monografia EMA

Guarana a leki z grupy inhibitorów MAO — zalecana ostrożność

guarana × inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Monografia Europejskiej Agencji Leków dotycząca nasion guarany podaje w punkcie o interakcjach, że osoby przyjmujące leki z grupy inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) powinny stosować guaranę ostrożnie. Nasiona guarany zawierają dużo kofeiny, a dokument wiąże z nią działania i interakcje surowca. Monografia nie opisuje wielkości ani częstości tego efektu.

Postępowanie opisane w źródle: Przed przyjęciem preparatu z guaraną w czasie leczenia inhibitorem MAO skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Uwzględnić wszystkie źródła kofeiny, także kawę, herbatę, napoje energetyczne i inne suplementy.

Mechanizm

Mechanizm: Inhibitory MAO hamują rozkład amin pobudzających układ nerwowy i krążenia. Kofeina zawarta w guaranie sama działa pobudzająco, dlatego jednoczesne stosowanie może nasilać działania takie jak kołatanie serca, niepokój czy wzrost ciśnienia tętniczego. Mechanizm opisano na podstawie działania kofeiny, monografia nie podaje go wprost.

Źródło: Community herbal monograph on Paullinia cupana Kunth ex H.B.K. var. sorbilis (Mart.) Ducke, semen (EMA/HMPC), punkt 4.5 — odczyt PDF 29.09.2026.

Potwierdza dokument urzędowy: „Paulliniae semen, 4.5: Persons taking MAO-inhibitor drugs should use Paulliniae semen with caution. Caffeine containing preparations reduce sedative action and increase side effects caused by sympathomimetic drugs.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Paulliniae semen — monografia EMA/HMPC, sekcja 4.5, Europejska Agencja Leków (EMA).

Ostrożność Dowody: niski (mechanistyczny/ostrożnościowy)

Tyrozyna a inhibitory MAO — teoretyczne ryzyko wzrostu ciśnienia

inhibitory MAO (moklobemid, selegilina, rasagilina, safinamid, fenelzyna, tranylcypromina) × L-tyrozyna

L-tyrozyna jest aminokwasem, z którego organizm wytwarza dopaminę i noradrenalinę, a także tyraminę. Tyramina występuje również w pokarmach: w serach pleśniowych, winie i piwie. Inhibitory monoaminooksydazy hamują rozkład tych trzech związków, a nadmiar tyraminy odpowiada za gwałtowne wzrosty ciśnienia opisywane przy tej grupie leków. Ostrzeżenie dotyczy przede wszystkim leków nieselektywnych, takich jak fenelzyna i tranylcypromina, których w polskim obrocie nie ma. Charakterystyki produktów dostępnych w Polsce opisują ryzyko tyraminowe jako niewielkie: dla moklobemidu skłonność do interakcji z tyraminą określono jako niewielką i krótkotrwałą, przy rasagilinie badania nie wykazały wzrostu ciśnienia po pokarmach z tyraminą, a przy selegilinie w dawce dobowej do 10 mg nie zgłaszano takich wzrostów i ograniczenia dietetyczne nie są wymagane. Zastrzeżenie przy selegilinie ma jednak warunek: ten sam dokument zaleca ograniczenia żywieniowe, gdy lek łączy się z inhibitorem monoaminooksydazy typu A albo z lekiem nieselektywnym. Nie wiadomo przy tym, czy tyrozyna przyjmowana jako suplement prowadzi do nadmiaru tyraminy u osoby leczonej takim lekiem. Autorzy jedynego opisu, jaki udało się odnaleźć, nazywają możliwość takiego wzrostu ciśnienia teoretyczną (PMID 38057413).

Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz suplementu tyrozyny z lekiem z grupy inhibitorów monoaminooksydazy bez decyzji lekarza prowadzącego. Natychmiast wezwij pomoc medyczną, jeśli po takim połączeniu pojawi się którykolwiek z objawów: silny ból głowy, zaburzenia widzenia, ból w klatce piersiowej, nagłe nudności. Nie zmieniaj samodzielnie dawki leku. Jeśli przyjmujesz selegilinę w dawce do 10 mg na dobę, nie musisz unikać pokarmów z tyraminą, ponieważ wzrostów ciśnienia po nich nie zgłaszano. Nie przekraczaj tej dawki: powyżej niej lek może przestać działać wybiórczo. Ograniczenia żywieniowe są jednak zalecane, jeśli selegilinę łączysz z lekiem hamującym monoaminooksydazę typu A albo z lekiem działającym niewybiórczo. Jeśli przyjmujesz rasagilinę, nie musisz ograniczać pokarmów z tyraminą, ponieważ badania nie wykazały po nich wzrostu ciśnienia. Jeśli przyjmujesz moklobemid, pamiętaj, że jego charakterystyka opisuje skłonność do reakcji z tyraminą jako niewielką i krótkotrwałą. Wzrost ciśnienia jest wtedy mniejszy albo nie występuje wcale, o ile lek przyjmujesz po posiłku. Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli przyjmujesz lek działający niewybiórczo albo kilka leków hamujących monoaminooksydazę naraz. Żadna z tych charakterystyk nie wypowiada się o tyrozynie przyjmowanej jako suplement.

Mechanizm

Mechanizm: Monoaminooksydaza rozkłada dopaminę, noradrenalinę i adrenalinę, a także tyraminę. Zahamowanie tego enzymu zwiększa stężenie wymienionych związków. W organizmie tyrozyna zmienia się dwiema drogami. W pierwszej powstają z niej dopamina i noradrenalina. W drugiej powstaje tyramina i to ta druga droga jest powodem ostrożności, ponieważ nadmiar tyraminy gwałtownie podnosi ciśnienie. W opisanym przypadku 67-letnia pacjentka przyjmująca selegilinę w plastrach była odżywiana dożylnie, z pominięciem przewodu pokarmowego. Tyrozynę zawartą w tym roztworze tolerowała dobrze, a autorzy nie odnotowali u niej żadnych działań niepożądanych. Podkreślają zarazem, że jedna obserwacja nie rozstrzyga o bezpieczeństwie. Przy odżywianiu dożylnym zalecają stopniowe zwiększanie ilości tyrozyny i kontrolę ciśnienia (PMID 38057413). Dla doustnego suplementu tyrozyny takich obserwacji nie ma.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan, 5 mg, tabletki (selegilina), punkty 4.4 i 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych, RPL 20190. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasagilina Synthon, punkt 4.5 (interakcja tyramina/rasagilina) — RPL 39379. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurorix (moklobemid), punkt 4.5 — RPL 832. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago (safinamid), punkt 4.5 — EMA. Bharani T, Mogensen KM, Rosen JH, Gura KM, Robinson MK. Concomitant use of monoamine oxidase inhibitor and tyrosine in parenteral nutrition. Eur J Clin Nutr 2024;78(3):274-276 (PMID 38057413). Dostępność klas MAO w polskim obrocie sprawdzona po kodach ATC: N06AF (fenelzyna, tranylcypromina) bez wpisów, N06AG02 moklobemid, N04BD01-03 selegilina, rasagilina, safinamid — odczyt z kopii Rejestru Produktów Leczniczych zaktualizowanej 2026-09-07.

Potwierdza dokument urzędowy: „Nie należy przekraczać zalecanej dawki dobowej 10 mg, z uwagi na możliwość wystąpienia objawów niepożądanych, np. niekontrolowanego wzrostu ciśnienia tętniczego krwi po spożyciu pokarmów bogatych w aminokwas tyraminę (sery pleśniowe, wino, piwo, kawior). Podawanie leku w dawkach dobowych większych niż 10 mg może wiązać się z utratą selektywności hamowania MAO-B i wówczas mogą się pojawić zarówno działania niepożądane, jak i interakcje typowe dla nieselektywnych inhibitorów MAO.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan, 5 mg, tabletki (selegiliny chlorowodorek), sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Ostrożność Dowody: ChPL

Kofeina a fluwoksamina — wolniejszy rozkład kofeiny

kofeina × fluwoksamina (SSRI)

Fluwoksamina jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, w skrócie SSRI, czyli leków zwiększających ilość serotoniny w mózgu. Charakterystyka produktu leczniczego podaje, że fluwoksamina silnie hamuje enzym CYP1A2, którym wątroba rozkłada kofeinę, przez co stężenie kofeiny we krwi może rosnąć. Osoby pijące dużo napojów z kofeiną powinny ograniczyć ich spożycie, jeśli wystąpią u nich drżenie, kołatanie serca, nudności, niepokój lub bezsenność.

Postępowanie opisane w źródle: Podczas leczenia fluwoksaminą zachować umiar w spożyciu kofeiny z preparatów i napojów. Jeśli wystąpią drżenie, kołatanie serca, nudności, niepokój lub bezsenność, zmniejszyć spożycie kofeiny i poinformować lekarza. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.

Mechanizm

Mechanizm: Charakterystyka nazywa fluwoksaminę silnym inhibitorem CYP1A2, czyli substancją hamującą enzym wątrobowy, który rozkłada kofeinę. Zahamowany enzym usuwa kofeinę wolniej, więc jej działanie trwa dłużej i jest silniejsze.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin (fluwoksamina), pkt 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL

Potwierdza dokument urzędowy: „Stężenia kofeiny w osoczu mogą się zwiększać w przypadku jednoczesnego stosowania fluwoksaminy. Dlatego pacjenci spożywający duże ilości napojów zawierających kofeinę powinni zmniejszyć ich spożycie, jeśli stosują fluwoksaminę i wystąpią u nich działania niepożądane zależne od kofeiny (takie jak: drżenie, kołatanie serca, nudności, niepokój, bezsenność).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin (fluwoksamina), tabletki powlekane, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Pozostałe

Ostrożność Dowody: charakterystyka produktu leczniczego

Omeprazol, lanzoprazol albo cytalopram z melatoniną — melatoniny zostaje we krwi więcej

melatonina × leki metabolizowane przez CYP2C19 (citalopram, omeprazol, lanzoprazol)

Charakterystyka leków z melatoniną wymienia cytalopram, omeprazol i lanzoprazol jako substancje zwalniające jej przemianę w organizmie i zwiększające jej biodostępność. Ta sama porcja melatoniny daje więc większe stężenie niż bez tych leków. W praktyce dotyczy to częstych sytuacji: inhibitory pompy protonowej bierze się przewlekle przy refluksie, a cytalopram to lek stosowany w depresji, wydawany na receptę.

Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz omeprazol, lanzoprazol albo cytalopram, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o suplemencie z melatoniną — decyzję o porcji podejmij razem z nimi. Charakterystyka nie opisuje, co się dzieje przy takim połączeniu u pacjenta, podaje wyłącznie większą biodostępność melatoniny. Jeśli po melatoninie czujesz się następnego dnia senny albo spowolniony, nie prowadź pojazdów i skonsultuj dawkę. Nie zwiększaj porcji melatoniny na własną rękę i nie odstawiaj samodzielnie leku wydanego na receptę.

Mechanizm

Mechanizm: Charakterystyka wskazuje hamowanie przemiany melatoniny do N-acetyloserotoniny i opatruje to zastrzeżeniem „prawdopodobnie", nie podając siły efektu ani zmiany stężenia w liczbach. Wymienione leki opisuje jako metabolizowane przez izoenzym CYP2C19. Dokument nie rozstrzyga, jaka część przemiany melatoniny biegnie tą drogą, więc skali zmiany stężenia nie da się z niego odczytać.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Melatonina LEK-AM, pozwolenie 08317, punkt 4.5 „Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji".

Potwierdza dokument urzędowy: „Leki metabolizowane przez izoenzym CYP2C19 (citalopram, omeprazol, lanzoprazol) zwalniają metabolizm egzogennie podawanej melatoniny i zwiększają jej biodostępność, prawdopodobnie poprzez hamowanie przemian hormonu do N-acetyloserotoniny.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Melatonina LEK-AM (Melatoninum), tabletki, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Ostrożność Dowody: monografia EMA

Yerba mate a leki z grupy inhibitorów MAO — zalecana ostrożność

yerba mate × inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Wspólnotowa monografia ziołowa Europejskiej Agencji Leków dotycząca liścia mate podaje w punkcie o interakcjach, że osoby przyjmujące leki z grupy inhibitorów monoaminooksydazy, w skrócie MAO, powinny stosować mate ostrożnie. Według raportu oceniającego liść mate zawiera od 0,5 do 2,5% kofeiny, a w części oznaczeń od 0,1 do 2,7%. Raport przytacza opracowanie o interakcjach kofeiny, które wymienia wśród inhibitorów MAO między innymi selegilinę. Według tego opracowania duże ilości kofeiny przyjmowane z inhibitorami MAO mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca lub znaczny wzrost ciśnienia tętniczego. Małe ilości mogą przyspieszyć czynność serca i nieznacznie podnieść ciśnienie. Według raportu brak danych klinicznych o interakcjach samego liścia mate i jego przetworów. Sama monografia nie podaje wielkości ani częstości tej interakcji.

Postępowanie opisane w źródle: Osoby leczone inhibitorem MAO nie powinny pić naparu z mate ani przyjmować preparatów z mate bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Należy przy tym uwzględnić wszystkie źródła kofeiny, także kawę, herbatę, napoje energetyczne i inne suplementy. Przy kołataniu serca albo nagłym wzroście ciśnienia tętniczego należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.

Mechanizm

Mechanizm: Inhibitory MAO hamują rozkład amin pobudzających układ nerwowy i układ krążenia. Kofeina zawarta w liściu mate sama działa pobudzająco. Opracowanie przytoczone w raporcie wiąże groźne skutki tego połączenia z pobudzającym działaniem kofeiny na układ współczulny. Mechanizmu dla samego liścia mate monografia nie opisuje.

Źródło: Wspólnotowa monografia ziołowa dotycząca Ilex paraguariensis St. Hilaire, folium, EMA/HMPC/580539/2008, przyjęta 6 maja 2010 r., punkt 4.5. Raport oceniający dotyczący Ilex paraguariensis St. Hilaire, folium, EMA/HMPC/580545/2008, punkty 1.1 i 5.5.2. Addendum do raportu oceniającego EMA/HMPC/599113/2020, przyjęte 5 maja 2021 r., bez zmiany monografii. Odczyt PDF 01.10.2026.

Potwierdza dokument urzędowy: „Mate folium, 4.5: Persons taking MAO-inhibitor drugs should use mate with caution. Caffeine containing preparations reduce sedative action and increase side effects caused by sympathomimetic drugs.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Mate folium — monografia EMA/HMPC, sekcja 4.5, Europejska Agencja Leków (EMA).

Ostrożność Dowody: umiarkowany

Yohimbina z antydepresantami trójpierścieniowymi — nadmierny wzrost ciśnienia

yohimbina × antydepresanty trójpierścieniowe

Antydepresanty trójpierścieniowe hamują wychwyt zwrotny noradrenaliny. W połączeniu z yohimbiną (zwiększającą jej uwalnianie) może dojść do nadmiernego wzrostu ciśnienia, zwłaszcza w pozycji leżącej.

Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz antydepresant trójpierścieniowy (TLPD), nie stosuj yohimbiny bez konsultacji i kontroli ciśnienia.

Mechanizm

Mechanizm: Addytywny wzrost stężenia noradrenaliny w synapsie: hamowanie wychwytu (antydepresanty trójpierścieniowe) + zwiększone uwalnianie (yohimbina).

Źródło: Hansten PD, Horn JR. Yohimbine: Old Drug with New Interactions (2012) — interakcja z lekami hamującymi wychwyt noradrenaliny (klomipramina, imipramina, wenlafaksyna); nadmierny wzrost ciśnienia.

Ostrożność Dowody: opisy przypadków + przegląd piśmiennictwa

Żeń-szeń z inhibitorami MAO — opisywane pobudzenie i bóle głowy

żeń-szeń × MAOI

U osób leczonych fenelzyną żeń-szeń może wywołać bóle głowy, drżenie i epizody maniakalne — tak podsumowuje to przegląd interakcji roślinnych. Źródłem pierwotnym jest opis przypadku interakcji żeń-szenia z fenelzyną z 1987 roku oraz komentarz do niego z roku następnego; obie pozycje to krótkie doniesienia bez abstraktu w PubMed. Osobno opisano epizod maniakalny u 56-letniej kobiety z zaburzeniem afektywnym, który wystąpił podczas przyjmowania żeń-szenia i ustąpił po jego odstawieniu. Abstrakt tego opisu nie podaje, czy chora przyjmowała inhibitor MAO; jako sytuację szczególnego ryzyka autorzy wskazują chorych z zaburzeniem afektywnym leczonych lekami przeciwdepresyjnymi.

Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz inhibitor MAO, nie stosuj żeń-szenia bez konsultacji z lekarzem. Zgłoś bóle głowy, bezsenność, drżenie lub zmianę nastroju. Ostrożność dotyczy również osób leczonych innymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu zaburzeń afektywnych.

Mechanizm

Mechanizm: Nie jest poznany. Sugeruje się addytywne działanie pobudzające na ośrodkowy układ nerwowy, ale żadna z cytowanych pozycji tego nie wykazała — są to opisy przypadków i ich omówienia.

Źródło: Jones BD, Runikis AM. Interaction of ginseng with phenelzine. J Clin Psychopharmacol 1987;7(3):201-2 (PMID 3597812) — opis przypadku, bez abstraktu w PubMed. Shader RI, Greenblatt DJ. Bees, ginseng and MAOIs revisited. J Clin Psychopharmacol 1988;8(4):235 (PMID 3209715) — komentarz do powyższego, bez abstraktu. Vázquez I, Agüera-Ortiz LF. Herbal products and serious side effects: a case of ginseng-induced manic episode. Acta Psychiatr Scand 2002;105(1):76-7 (PMID 12086230) — opis przypadku; abstrakt nie podaje leczenia towarzyszącego. Miller LG. Herbal medicinals: selected clinical considerations focusing on known or potential drug-herb interactions. Arch Intern Med 1998;158(20):2200-11 (PMID 9818800) — przegląd, stąd zdanie o bólach głowy, drżeniu i epizodach maniakalnych przy fenelzynie.

Metodologia i cytowanie

Zestawienie obejmuje wszystkie interakcje suplementów diety z lekami przeciwdepresyjnymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO) oznaczone jako wysokie ryzyko lub ostrożność, spośród interakcji zweryfikowanych przez farmaceutę; ostatnia weryfikacja: 2026-10-29. Każdy wpis zawiera mechanizm i źródło. Baza nie jest wyczerpująca — brak wpisu nie oznacza braku interakcji.

Zobacz też: ranking klas leków wg interakcji z suplementami oraz ranking suplementów wg ryzyka.

Jak cytować: „Suplementy a antydepresanty — interakcje, SuplerMed — https://suplermed.pl/interakcje/suplementy-a-antydepresanty.html".