Antydepresanty trójcykliczne a dziurawiec — czy można je łączyć?

Charakterystyka Produktu Leczniczego amitryptyliny podaje, że ziele dziurawca może zwiększać metabolizm trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, czego efektem będzie zmniejszenie ich stężenia w osoczu i zmniejszona odpowiedź przeciwdepresyjna. Pomiar ilościowy pochodzi z niewielkiego badania farmakokinetycznego bez grupy kontrolnej: u 12 pacjentów leczonych amitryptyliną dodanie wyciągu z dziurawca obniżyło ekspozycję na ten lek o 22 procent, a na jego metabolit nortryptylinę o 41 procent. Badanie nie oceniało skutku klinicznego i dotyczyło jednego leku z tej grupy, więc przeniesienie wyniku na pozostałe trójcykliczne leki przeciwdepresyjne opiera się na zapisie w Charakterystyce Produktu Leczniczego, nie na pomiarze.

U 12 pacjentów przyjmujących amitryptylinę o przedłużonym uwalnianiu, 75 mg dwa razy na dobę, dodanie 900 mg wyciągu z dziurawca na dobę przez 14–16 dni obniżyło pole pod krzywą stężenia w przedziale dawkowania dla amitryptyliny o 22 procent, a dla nortryptyliny o 41 procent. Autorzy wskazują jako możliwe wyjaśnienie indukcję enzymów cytochromu P450 lub transportera, glikoproteiny P; badanie nie rozstrzyga, która z tych dróg jest odpowiedzialna.

„Induktory cytochromu P450: Doustne środki antykoncepcyjne, ryfampicyna, fenytoina, barbiturany, karbamazepina i ziele dziurawca (Hypericum perforatum) mogą zwiększać metabolizm trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, czego efektem będzie zmniejszenie ich stężenia w osoczu i zmniejszona odpowiedź przeciwdepresyjna.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP, 25 mg, tabletki powlekane, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11799342/
Decreased plasma levels of amitriptyline and its metabolites on comedication with an extract from St. John's wort (Hypericum perforatum). J Clin Psychopharmacol 2002, PMID 11799342 (12 pacjentów, wyciąg LI160 900 mg na dobę; AUC amitryptyliny ↓22%, nortryptyliny ↓41%). Praca dotyczy wyłącznie amitryptyliny. ChPL Amitriptylinum VP, pkt 4.5 (Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/12223/characteristic): „Induktory cytochromu P450: Doustne środki antykoncepcyjne, ryfampicyna, fenytoina, barbiturany, karbamazepina i ziele dziurawca (Hypericum perforatum) mogą zwiększać metabolizm trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, czego efektem będzie zmniejszenie ich stężenia w osoczu i zmniejszona odpowiedź przeciwdepresyjna.”

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404