Dziurawiec a kobicystat — czy można je łączyć?

✔ Interakcję zweryfikował merytorycznie mgr farm. Wojciech Kula • 2026-09-06.

Wysokie ryzyko — Dziurawiec a kobicystat — utrata działania wzmacnianego leku na HIV

Na czym polega

Kobicystat jest lekiem wzmacniającym, czyli substancją, która hamuje enzym CYP3A i przez to podnosi stężenie atazanawiru albo darunawiru, leków stosowanych w leczeniu zakażenia HIV; sam nie działa na wirusa. Charakterystyka produktu leczniczego Tybost podaje, że kobicystat jest substratem CYP3A, czyli jest przez ten enzym rozkładany. Ten sam dokument wymienia dziurawca zwyczajnego w punkcie przeciwwskazań wśród silnych induktorów CYP3A i zakazuje jednoczesnego podawania z powodu możliwej utraty działania terapeutycznego. W punkcie interakcji dokument podaje, że dziurawiec może zmniejszyć stężenie kobicystatu, a przez to stężenie wzmacnianego atazanawiru lub darunawiru, co prowadzi do utraty działania terapeutycznego i możliwego powstania oporności wirusa. Wiadomo, że kobicystat wchodzi też w skład preparatów złożonych stosowanych w leczeniu zakażenia HIV. Dziurawiec wpływa tą samą drogą także na inne leki; część tych par ma osobne wpisy.

Dlaczego

Wiadomo, że hiperforyna z dziurawca pobudza receptor jądrowy PXR, czyli komórkowy czujnik substancji obcych. Pobudzony receptor zwiększa w wątrobie i w ścianie jelita ilość enzymu CYP3A4 oraz glikoproteiny P, czyli białka wypompowującego leki z komórek jelita z powrotem do jego światła. Takie zwiększenie ilości enzymu i białka transportującego nazywa się indukcją. Narasta ona przez kilkanaście dni od rozpoczęcia przyjmowania ziela, a po jego odstawieniu ustępuje stopniowo. Lek rozkładany tą drogą jest usuwany szybciej, więc jego stężenie we krwi spada. Charakterystyka podaje, że kobicystat jest substratem CYP3A, więc induktor tego enzymu obniża jego stężenie; niższe stężenie kobicystatu oznacza słabsze hamowanie CYP3A i w następstwie niższe stężenie atazanawiru lub darunawiru.

Co robić

Nie stosować preparatów z dziurawcem w czasie leczenia kobicystatem; charakterystyka wymienia to połączenie wśród przeciwwskazań. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV. Osoba przyjmująca preparat złożony zawierający kobicystat powinna zapytać lekarza lub farmaceutę, czy dotyczy jej to samo ostrzeżenie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie; ulotka mówi, że leczenia nie wolno przerywać bez skontaktowania się z lekarzem. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O odstawieniu dziurawca należy poinformować lekarza.

Potwierdza dokument urzędowy

„Przeciwskazane jest równoczesne podawanie z produktami leczniczymi, które są silnymi induktorami CYP3A z powodu możliwości utraty działania terapeutycznego. Dlatego nie należy podawać produktu Tybost równocześnie z produktami leczniczymi, do których między innymi należą (patrz punkty 4.4 i 4.5): […] produkty ziołowe: dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) […] Równoczesne podawanie kobicystatu i produktów leczniczych, które są silnymi induktorami CYP3A (takich jak dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum), ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina), może spowodować zmniejszenie stężenia kobicystatu w osoczu i tym samym stężenia wzmocnionego atazanawiru lub darunawiru, prowadząc do utraty działania terapeutycznego i możliwego powstania oporności (patrz punkt 4.3).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost (kobicystat), tabletki powlekane, sekcja 4.3 i 4.5; ulotka dla pacjenta „Lek Tybost a inne leki”, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego — Tybost (kobicystat), tabletki powlekane, 4.3 i 4.5; ulotka dla pacjenta „Lek Tybost a inne leki”

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Zobacz monografię składnika: Dziurawiec (Hypericum perforatum)

Dziurawiec — inne interakcje

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.