Dziurawiec a alafenamid tenofowiru — czy można je łączyć?

✔ Interakcję zweryfikował merytorycznie mgr farm. Wojciech Kula • 2026-09-06.

Ostrożność — Dziurawiec a alafenamid tenofowiru — spadek stężenia leku i możliwa utrata działania

Na czym polega

Alafenamid tenofowiru w produkcie Vemlidy jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B. Charakterystyka tego produktu podaje, że alafenamid tenofowiru jest transportowany przez glikoproteinę P i białko BCRP, czyli wypompowywany przez oba te białka z komórek. Induktory glikoproteiny P, wśród których dokument wymienia ziele dziurawca, będą zmniejszać jego stężenie w osoczu, czyli w płynnej części krwi, co może prowadzić do utraty działania leczniczego. Dokument nie zaleca takiego połączenia i powtarza to w punkcie ostrzeżeń. W tabeli interakcji przy dziurawcu mówi, że badań nie przeprowadzono, a spodziewany jest spadek stężenia leku. Dla karbamazepiny podaje spadek ekspozycji, czyli łącznej ilości leku docierającej do krwi, do 0,45 wartości bez karbamazepiny, czyli o około połowę. Wiadomo, że alafenamid tenofowiru wchodzi też w skład preparatów złożonych stosowanych w leczeniu zakażenia HIV. Dziurawiec wpływa tą samą drogą także na inne leki; część tych par ma osobne wpisy.

Dlaczego

Wiadomo, że hiperforyna z dziurawca pobudza receptor jądrowy PXR, czyli komórkowy czujnik substancji obcych. Pobudzony receptor zwiększa w ścianie jelita ilość glikoproteiny P, czyli białka wypompowującego leki z komórek jelita z powrotem do jego światła; tą samą drogą dziurawiec pobudza enzym CYP3A4. Takie zwiększenie ilości enzymu i białka transportującego nazywa się indukcją. Narasta ona przez kilkanaście dni od rozpoczęcia przyjmowania ziela, a po jego odstawieniu ustępuje stopniowo. Lek będący substratem glikoproteiny P wchłania się w mniejszym stopniu, więc jego stężenie we krwi spada. Charakterystyka podaje, że alafenamid tenofowiru jest transportowany przez glikoproteinę P i BCRP, i nazywa dziurawiec induktorem glikoproteiny P.

Co robić

Preparatów z dziurawcem nie łączyć z alafenamidem tenofowiru bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą; charakterystyka nie zaleca tego połączenia, a ulotka nakazuje powiedzieć lekarzowi o przyjmowaniu dziurawca. Osoba, która już przyjmuje oba, powinna omówić to z lekarzem przy najbliższej wizycie. Osoba przyjmująca preparat złożony z alafenamidem tenofowiru powinna zapytać lekarza lub farmaceutę, czy dotyczy jej to samo ostrzeżenie. Leku nie należy odstawiać samodzielnie; charakterystyka ostrzega przed zaostrzeniem zapalenia wątroby po przerwaniu leczenia. Po odstawieniu dziurawca jego wpływ na enzymy i transportery utrzymuje się do około dwóch tygodni, więc stężenie leku zmienia się także po zaprzestaniu przyjmowania ziela. O rozpoczęciu i o zakończeniu przyjmowania dziurawca należy poinformować lekarza prowadzącego.

Potwierdza dokument urzędowy

„Oczekuje się, że produkty lecznicze będące induktorami P-gp (np. ryfampicyna, ryfabutyna, karbamazepina, fenobarbital lub ziele dziurawca zwyczajnego [łac. Hypericum perforatum]) będą zmniejszać stężenia alafenamidu tenofowiru w osoczu, co może prowadzić do utraty działania leczniczego produktu Vemlidy. Nie zaleca się równoczesnego podawania takich produktów leczniczych z alafenamidem tenofowiru.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Vemlidy (alafenamid tenofowiru), tabletki powlekane, sekcja 4.4 i 4.5, tabela 1; ulotka dla pacjenta „Lek Vemlidy a inne leki”, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego — Vemlidy (alafenamid tenofowiru), tabletki powlekane, 4.4 i 4.5, tabela 1; ulotka dla pacjenta „Lek Vemlidy a inne leki”

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Zobacz monografię składnika: Dziurawiec (Hypericum perforatum)

Dziurawiec — inne interakcje

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.