DHEA a Inhibitory aromatazy — czy można je łączyć?

DHEA jest prekursorem estrogenów, których powstawanie ograniczają inhibitory aromatazy. W zbiorczej analizie 21 badań z randomizacją u kobiet po menopauzie, które nie były leczone onkologicznie, suplementacja DHEA podnosiła stężenie estradiolu, a średnia ważona różnica wyniosła 7,86 pg/mL. W podgrupie z dawkami co najmniej 50 mg na dobę wzrost bywał większy, choć przedziały ufności zachodziły na siebie. W obserwacji 19 pacjentek po usunięciu jajników, u których rozpoczynano podawanie inhibitora aromatazy, progresja wystąpiła u 12. Towarzyszyło jej wysokie stężenie własnego siarczanu DHEA, co najmniej 89 µg/dL. Estron i estradiol pozostawały wtedy zahamowane. Brakuje badań nad łączeniem suplementu DHEA z inhibitorem aromatazy.

Inhibitory aromatazy blokują przemianę prekursorów nadnerczowych, w tym DHEA, w estron i estradiol. U kobiet po menopauzie to obwodowe przekształcanie prekursorów jest, według szacunków, jedynym źródłem estrogenów. Suplementacja DHEA powiększa więc pulę substratu, którą lek ma blokować; dodatkowo w hodowli komórek raka piersi z receptorem estrogenowym siarczan DHEA sam pobudzał namnażanie tych komórek. Kierunek jest przeciwny do celu farmakoterapii.

„Należy unikać jednoczesnego stosowania tamoksyfenu lub leków zawierających estrogeny z anastrozolem, ponieważ zmniejsza to jego działanie farmakologiczne” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Atrozol (anastrozol), tabletki powlekane 1 mg, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Zakres dowodu — ustalenie redakcji, nie treść dokumentu: PRZEZ MECHANIZM, nie wprost: ChPL zakazuje łączenia z lekami ZAWIERAJĄCYMI estrogeny, bo osłabiają działanie anastrozolu. DHEA nie jest lekiem estrogenowym, tylko prekursorem — dokument go NIE wymienia, a kierunek ryzyka jest ten sam.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11742322/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40616152/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9618795/
Morris KT i wsp. High dehydroepiandrosterone-sulfate predicts breast cancer progression during new aromatase inhibitor therapy and stimulates breast cancer cell growth in tissue culture. Surgery 2001;130(6):947-53 (PMID 11742322) — badanie OBSERWACYJNE (19 pacjentek po owariektomii) z eksperymentem in vitro; mierzono DHEA-S ENDOGENNY, nie suplement. He S i wsp. Diabetol Metab Syndr 2025;17(1):258 (PMID 40616152) — metaanaliza 21 badań z randomizacją u kobiet po menopauzie BEZ inhibitora aromatazy. Labrie F i wsp. Steroids 1998;63(5-6):322-8 (PMID 9618795) — PRZEGLĄD, użyty wyłącznie do oszacowania udziału obwodowej syntezy estrogenów po menopauzie.

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404