Leki działające przez receptor GABA: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami

Opisy na tej stronie dotyczą grupy leków jako całości i leków działających w całym organizmie. Informacje właściwe dla konkretnego leku zawiera jego ulotka.

Treść medyczna zweryfikowana przez farmaceutę: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068.

· Monografia

W skrócie: Bylica piołun a benzodiazepiny i barbiturany: możliwy wpływ bez potwierdzenia klinicznego. Osoby przyjmujące benzodiazepiny lub barbiturany, na przykład niektóre leki nasenne, uspokajające albo przeciwpadaczkowe, powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zanim zaczną stosować preparaty z ziela piołunu. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z piołunem. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku. Drgawki albo utrata przytomności wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Informacja

Informacja Dowody: charakterystyki produktów leczniczych (ostrzeżenie ostrożnościowe) wobec obecnej monografii EMA, która je usunęła; bez opisanych przypadków

Bylica piołun a benzodiazepiny i barbiturany: możliwy wpływ bez potwierdzenia klinicznego

bylica piołun (Artemisia absinthium) × leki działające przez receptor GABA (benzodiazepiny, barbiturany)

Charakterystyki dwóch zarejestrowanych w Polsce produktów leczniczych Ziele Piołunu podają, że produkty lecznicze z zielem piołunu mogą wpływać na działanie leków działających przez receptory GABA, nawet jeśli nie zaobserwowano tego klinicznie. Do takich leków należą między innymi benzodiazepiny i barbiturany. Charakterystyka produktu leczniczego to dokument z informacjami o leku, przeznaczony dla lekarzy i farmaceutów. To samo ostrzeżenie stało w pierwszej wersji monografii ziołowej piołunu, przyjętej przez Europejską Agencję Leków w 2009 r. W obecnej monografii z 2017 r. tego ostrzeżenia nie ma, a w punkcie o interakcjach monografia podaje, że ich nie zgłoszono. Raport oceniający do obecnej monografii nadal opisuje taki wpływ jako możliwy i zaznacza, że przypadków nie opisano. Brak opisanych przypadków nie oznacza, że bezpieczeństwo łączenia potwierdzono.

Postępowanie opisane w źródle: Osoby przyjmujące benzodiazepiny lub barbiturany, na przykład niektóre leki nasenne, uspokajające albo przeciwpadaczkowe, powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zanim zaczną stosować preparaty z ziela piołunu. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z piołunem. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku. Drgawki albo utrata przytomności wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Mechanizm

Mechanizm: U ludzi nie opisano tej interakcji, a jej mechanizm pozostaje hipotezą. Raport oceniający Europejskiej Agencji Leków wiąże działanie tujonu, składnika olejku z ziela piołunu, z receptorem GABA. W badaniach na zwierzętach i na komórkach nerwowych tujon hamował działanie receptora GABA typu A, jednego z głównych układów hamujących pobudzenie w mózgu, a w dużych dawkach wywoływał drgawki. Benzodiazepiny i barbiturany działają przez ten sam receptor, ale wzmacniają jego działanie. W jednym z tych badań diazepam i fenobarbital łagodziły u myszy objawy zatrucia tujonem. Kierunku ani wielkości ewentualnego wpływu preparatów z piołunu na te leki u ludzi nie ustalono. Ilość tujonu w preparacie zależy od surowca i od sposobu sporządzenia przetworu.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Ziele Piołunu, zioła do zaparzania, 1 g/g, Zakład Zielarski Kawon-Hurt, pozwolenie IL-4223/LN, punkty 4.4 i 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 15063. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ziele Piołunu, zioła do zaparzania w saszetkach, 1 g/saszetkę, Zakład Zielarski Kawon-Hurt, punkty 4.4 i 4.5, rekord 20113. Monografia ziołowa Unii Europejskiej dotycząca Artemisia absinthium L., herba, EMA/HMPC/751490/2016 Corr. 1, punkty 4.4 i 4.5. Monografia ziołowa Wspólnoty dotycząca Artemisia absinthium L., herba, EMEA/HMPC/234463/2008, przyjęta 16 lipca 2009 r., wersja zastąpiona, punkt 4.4. Raport oceniający dotyczący Artemisia absinthium L., herba, EMA/HMPC/751484/2016, przyjęty 30 maja 2017 r., punkty 3.3 i 5.5.4. Stanowisko Komitetu do spraw Roślinnych Produktów Leczniczych w sprawie stosowania roślinnych produktów leczniczych zawierających tujon, EMA/HMPC/732886/2010 Rev.1. Höld KM, Sirisoma NS, Ikeda T, Narahashi T, Casida JE. Alpha-thujone (the active component of absinthe): gamma-aminobutyric acid type A receptor modulation and metabolic detoxification. Proc Natl Acad Sci U S A 2000, 97(8):3826-3831, PMID 10725394. Dostęp: 21.10.2026.

Potwierdza dokument urzędowy: „Stosowanie produktów leczniczych zawierających ziele piołunu może mieć wpływ na aktywność leków działających poprzez receptory GABA, nawet jeśli nie zostało to zaobserwowane klinicznie.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Ziele Piołunu (Absinthii herba), zioła do zaparzania, 1 g/g, Zakład Zielarski Kawon-Hurt, sekcja 4.4, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Informacja Dowody: charakterystyki produktów leczniczych (zalecenie ostrożnościowe) wobec monografii EMA, która je usunęła z braku danych klinicznych

Szałwia lekarska a benzodiazepiny i barbiturany: ostrzeżenie bez potwierdzenia klinicznego

szałwia lekarska (Salvia officinalis) × leki działające przez receptor GABA (benzodiazepiny, barbiturany)

Charakterystyki kilku ziołowych produktów leczniczych z liściem szałwii, zarejestrowanych w Polsce, podają, że przetwory z szałwii mogą wpływać na leki działające przez receptor GABA, na przykład benzodiazepiny i barbiturany. Ostrzeżenie obejmuje także napary do picia. Z tego powodu charakterystyki odradzają łączenie szałwii z tymi lekami. Charakterystyka produktu leczniczego to dokument z informacjami o leku, przeznaczony dla lekarzy i farmaceutów. Podobne zalecenie stało w pierwszej wersji monografii ziołowej liścia szałwii, przyjętej przez Europejską Agencję Leków w 2009 r. Przy aktualizacji w 2016 r. agencja je usunęła. Powodem był brak klinicznie udokumentowanych interakcji z lekami. Danych o interakcjach szałwii z lekami brakuje, więc usunięcie zalecenia nie oznacza, że bezpieczeństwo łączenia potwierdzono.

Postępowanie opisane w źródle: Osoby przyjmujące benzodiazepiny lub barbiturany, na przykład leki nasenne, uspokajające albo przeciwpadaczkowe, powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zanim zaczną pić napar z liści szałwii albo przyjmować inne doustne preparaty z szałwią. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z szałwią. Charakterystyki zarejestrowanych w Polsce produktów leczniczych z liściem szałwii nie zalecają łączenia ich z tymi lekami. Stosując taki produkt, należy kierować się jego ulotką. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku.

Mechanizm

Mechanizm: U ludzi nie opisano tej interakcji, a jej mechanizm pozostaje hipotezą. Benzodiazepiny i barbiturany działają przez receptor GABA typu A. Przy uzasadnieniu dawnej ostrożności raport oceniający Europejskiej Agencji Leków przywołuje tujon, składnik olejku szałwii. Jego działaniem na receptor GABA typu A raport tłumaczy neurotoksyczność tego związku. Osobno raport przytacza badanie laboratoryjne, w którym wyciąg z liści szałwii wiązał się z receptorami benzodiazepinowymi w ludzkiej tkance mózgu pobranej po śmierci. Aktywnymi składnikami okazały się trzy flawony i dwa diterpeny. Raport opisuje też badania na myszach z barbituranami o przeciwnych wynikach: w jednym wyciąg i olejek wydłużały sen wywołany barbituranem, w drugim wyciąg opóźniał zaśnięcie. Kierunku ewentualnego wpływu u ludzi nie ustalono.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Liść Szałwii (Salviae folium), zioła do zaparzania w saszetkach, pkt 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych. Charakterystyka Produktu Leczniczego Szałwia Fix, pkt 4.5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aperisan, żel, pkt 4.5. European Union herbal monograph on Salvia officinalis L., folium, EMA/HMPC/277152/2015 Rev. 1, pkt 4.5. Assessment report on Salvia officinalis L., folium and Salvia officinalis L., aetheroleum, EMA/HMPC/150801/2015 Rev. 1, pkt 3.1.2, 3.1.4 i 5.5.4. Dostęp: 02.10.2026.

Potwierdza dokument urzędowy: „Przyjmowanie produktów z liścia szałwii może wpływać na działanie leków działających poprzez receptory GABA (np. barbiturany, benzodiazepiny) nawet, jeśli brak oznak klinicznych. Dlatego nie zaleca się równoczesnego stosowania z takimi lekami.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Liść Szałwii (Salviae folium), zioła do zaparzania w saszetkach, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Brak substancji na tej stronie nie znaczy, że połączenie jest bezpieczne — znaczy, że nie mamy o nim wpisu.

Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.

Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane. Nie porównujemy teraz wpisanych leków i suplementów między sobą, więc brak ostrzeżenia nie oznacza braku interakcji. Opisy poszczególnych par, podpisane przez farmaceutę, są w bazie interakcji. Zanim połączysz leki z suplementami, zapytaj lekarza lub farmaceutę.