Informacja
Dowody: charakterystyki produktów leczniczych (zalecenie ostrożnościowe) wobec monografii EMA, która je usunęła z braku danych klinicznych
szałwia lekarska (Salvia officinalis) × leki działające przez receptor GABA (benzodiazepiny, barbiturany)
Charakterystyki kilku ziołowych produktów leczniczych z liściem szałwii, zarejestrowanych w Polsce, podają, że przetwory z szałwii mogą wpływać na leki działające przez receptor GABA, na przykład benzodiazepiny i barbiturany. Ostrzeżenie obejmuje także napary do picia. Z tego powodu charakterystyki odradzają łączenie szałwii z tymi lekami. Charakterystyka produktu leczniczego to dokument z informacjami o leku, przeznaczony dla lekarzy i farmaceutów. Podobne zalecenie stało w pierwszej wersji monografii ziołowej liścia szałwii, przyjętej przez Europejską Agencję Leków w 2009 r. Przy aktualizacji w 2016 r. agencja je usunęła. Powodem był brak klinicznie udokumentowanych interakcji z lekami. Danych o interakcjach szałwii z lekami brakuje, więc usunięcie zalecenia nie oznacza, że bezpieczeństwo łączenia potwierdzono.
Postępowanie opisane w źródle: Osoby przyjmujące benzodiazepiny lub barbiturany, na przykład leki nasenne, uspokajające albo przeciwpadaczkowe, powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zanim zaczną pić napar z liści szałwii albo przyjmować inne doustne preparaty z szałwią. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych z szałwią. Charakterystyki zarejestrowanych w Polsce produktów leczniczych z liściem szałwii nie zalecają łączenia ich z tymi lekami. Stosując taki produkt, należy kierować się jego ulotką. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku.
Mechanizm
Mechanizm: U ludzi nie opisano tej interakcji, a jej mechanizm pozostaje hipotezą. Benzodiazepiny i barbiturany działają przez receptor GABA typu A. Przy uzasadnieniu dawnej ostrożności raport oceniający Europejskiej Agencji Leków przywołuje tujon, składnik olejku szałwii. Jego działaniem na receptor GABA typu A raport tłumaczy neurotoksyczność tego związku. Osobno raport przytacza badanie laboratoryjne, w którym wyciąg z liści szałwii wiązał się z receptorami benzodiazepinowymi w ludzkiej tkance mózgu pobranej po śmierci. Aktywnymi składnikami okazały się trzy flawony i dwa diterpeny. Raport opisuje też badania na myszach z barbituranami o przeciwnych wynikach: w jednym wyciąg i olejek wydłużały sen wywołany barbituranem, w drugim wyciąg opóźniał zaśnięcie. Kierunku ewentualnego wpływu u ludzi nie ustalono.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Liść Szałwii (Salviae folium), zioła do zaparzania w saszetkach, pkt 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych. Charakterystyka Produktu Leczniczego Szałwia Fix, pkt 4.5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aperisan, żel, pkt 4.5. European Union herbal monograph on Salvia officinalis L., folium, EMA/HMPC/277152/2015 Rev. 1, pkt 4.5. Assessment report on Salvia officinalis L., folium and Salvia officinalis L., aetheroleum, EMA/HMPC/150801/2015 Rev. 1, pkt 3.1.2, 3.1.4 i 5.5.4. Dostęp: 02.10.2026.
Potwierdza dokument urzędowy: „Przyjmowanie produktów z liścia szałwii może wpływać na działanie leków działających poprzez receptory GABA (np. barbiturany, benzodiazepiny) nawet, jeśli brak oznak klinicznych. Dlatego nie zaleca się równoczesnego stosowania z takimi lekami.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Liść Szałwii (Salviae folium), zioła do zaparzania w saszetkach, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
