S-adenozylo-L-metionina: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami

Treść medyczna zweryfikowana przez farmaceutę: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068.
· Monografia

W skrócie: SAMe a lewodopa: interakcja możliwa na drodze metylacji, niepotwierdzona u ludzi. Osoby leczone lewodopą powinny przed włączeniem SAMe skonsultować się z neurologiem. Pogorszenie kontroli objawów po włączeniu suplementu należy zgłosić lekarzowi.

Ostrożność

Ostrożność Dowody: niski

SAMe a lewodopa: interakcja możliwa na drodze metylacji, niepotwierdzona u ludzi

S-adenozylo-L-metionina (SAMe) × L-DOPA

SAMe dostarcza grup metylowych enzymowi COMT, który przekształca lewodopę w 3-O-metylodopę. Teoretycznie dodatkowa podaż SAMe mogłaby nasilać ten rozkład. Badań oceniających wpływ suplementów SAMe na działanie lewodopy u ludzi nie znaleziono.

Postępowanie opisane w źródle: Osoby leczone lewodopą powinny przed włączeniem SAMe skonsultować się z neurologiem. Pogorszenie kontroli objawów po włączeniu suplementu należy zgłosić lekarzowi.

Mechanizm

Mechanizm: Enzym COMT (katecholo-O-metylotransferaza) przenosi grupę metylową z SAMe na lewodopę, tworząc 3-O-metylodopę. Ten szlak nabiera znaczenia, gdy lewodopę podaje się z inhibitorem dekarboksylazy, co jest standardem w preparatach lewodopy. 3-O-metylodopa konkuruje z lewodopą o transport do mózgu. W badaniu u 20 pacjentów z chorobą Parkinsona długotrwale leczonych lewodopą z inhibitorem dekarboksylazy stężenie SAMe w osoczu było niższe niż w grupie kontrolnej; autorzy wiążą ten wynik z długotrwałym leczeniem lewodopą, a badanie nie rozstrzyga przyczyny. Badań, które sprawdzałyby, czy podaż SAMe z zewnątrz zwiększa powstawanie 3-O-metylodopy i osłabia działanie leku, nie znaleziono.

Źródło: Müller T, Woitalla D, Hauptmann B i wsp. Decrease of methionine and S-adenosylmethionine and increase of homocysteine in treated patients with Parkinson's disease. Neurosci Lett 2001;308(1):54-6, PMID 11445284 (20 pacjentów leczonych lewodopą z inhibitorem dekarboksylazy). Mechanizm teoretyczny wynikający z biochemii szlaku COMT; badań nad łączeniem suplementów SAMe z lewodopą u ludzi nie znaleziono.

Ostrożność Dowody: umiarkowany

SAMe i SSRI — łączenie wymaga nadzoru lekarza

SSRI (sertralina/fluoksetyna) × S-adenozylo-L-metionina (SAMe)

SAMe bywa stosowana jako dodatek do leczenia przeciwdepresyjnego. Dowodów na interakcję farmakologiczną z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny brakuje: w przeglądzie piśmiennictwa nie opisano przypadków zespołu serotoninowego przypisywanych SAMe w badaniach, w których dołączano ją do leku z tej grupy (PMID 28682528). Ostrożność wynika z ogólnej zasady dotyczącej łączenia dwóch środków o możliwym działaniu serotoninergicznym, a nie z potwierdzonej interakcji.

Postępowanie opisane w źródle: Nie łącz SAMe z lekami przeciwdepresyjnymi bez wiedzy lekarza prowadzącego, a przy każdej zmianie dawki takiego leku zachowaj szczególną czujność i nie odstawiaj go na własną rękę. Charakterystyka produktu leczniczego sertraliny wymienia jako objawy zespołu serotoninowego pobudzenie, drżenie oraz hipertermię i określa je jako potencjalnie zagrażające życiu — ich wystąpienie wymaga pilnego kontaktu z lekarzem. Jeśli masz rozpoznaną chorobę afektywną dwubiegunową, nie przyjmuj SAMe bez decyzji lekarza prowadzącego: opisywano wywoływanie przez nią objawów hipomanii i manii (PMID 28682528).

Mechanizm

Mechanizm: Mechanizm nie został ustalony. SAMe jest donorem grup metylowych, natomiast szlak syntezy serotoniny — od tryptofanu przez 5-hydroksytryptofan do serotoniny — nie obejmuje etapu metylacji, więc addytywne działanie serotoninergiczne pozostaje hipotezą. W piśmiennictwie opisano jeden przypadek zespołu serotoninowego u 71-letniej pacjentki przyjmującej SAMe: objawy wystąpiły po trzykrotnym zwiększeniu dawki klomipraminy — trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego, nie zaś preparatu z grupy SSRI — przy niezmienionej dawce SAMe. Autorzy przeglądu wiążą wystąpienie objawów właśnie z tą zmianą dawkowania (PMID 28682528).

Źródło: Papakostas GI, Mischoulon D, Shyu I, Alpert JE, Fava M. S-adenosyl methionine (SAMe) augmentation of serotonin reuptake inhibitors for antidepressant nonresponders with major depressive disorder: a double-blind, randomized clinical trial. Am J Psychiatry 2010;167(8):942-948 (PMID 20595412) — SAMe 1600 mg na dobę przez 6 tygodni, n = 73, odsetek przerwań z powodu działań niepożądanych 5,1% wobec 8,8% w grupie placebo. Sharma A, Gerbarg P, Bottiglieri T i wsp. S-Adenosylmethionine (SAMe) for neuropsychiatric disorders: a clinician-oriented review of research. J Clin Psychiatry 2017;78(6):e656-e667 (PMID 28682528) — brak przypisywanych SAMe przypadków zespołu serotoninowego w badaniach z lekami z grupy SSRI, jeden opisany przypadek przy zwiększaniu dawki klomipraminy, indukcja hipomanii i manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertralina Krka, 50 mg, tabletki powlekane — punkty 4.3 i 4.4 (Rejestr Produktów Leczniczych).

Brak substancji na tej stronie nie znaczy, że połączenie jest bezpieczne — znaczy, że nie mamy o nim wpisu.

Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.
Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane. Nie porównujemy teraz wpisanych leków i suplementów między sobą, więc brak ostrzeżenia nie oznacza braku interakcji. Opisy poszczególnych par, podpisane przez farmaceutę, są w bazie interakcji. Zanim połączysz leki z suplementami, zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404