S-adenozylo-L-metionina (SAMe)
Jak działa
S-adenozylo-L-metionina (SAMe) to metabolit powstający z L-metioniny i ATP, nie sama metionina — dlatego opisuje się ją osobno. Jest głównym donorem grup metylowych w organizmie: przekazuje grupę metylową w reakcjach katalizowanych przez metylotransferazy, między innymi przy metylacji katecholamin przez katecholo-O-metylotransferazę oraz przy metylacji DNA i histonów. Po oddaniu grupy metylowej przechodzi w S-adenozylohomocysteinę, a ta jest hydrolizowana do homocysteiny, która wraca do metioniny w reakcji remetylacji zależnej od witaminy B12 i folianów albo wchodzi w szlak transsulfuracji. Z tego ułożenia szlaku wynika, że podaż SAMe wpisuje się w przemianę jednowęglową i pozostaje powiązana ze stanem zaopatrzenia w witaminy grupy B. W preparatach występuje w postaciach soli, na przykład jako dwusiarczan tosylanu, w kapsułkach lub tabletkach powlekanych dojelitowo.
Przeciwwskazania
Nie stosować w przypadku nadwrażliwości na którykolwiek składnik preparatu. Stosowanie należy omówić z lekarzem lub farmaceutą przy przyjmowaniu leków działających serotoninergicznie, w tym leków z grupy SSRI, oraz u osób z chorobą Parkinsona leczonych lewodopą — w obu sytuacjach opisano interakcje, których kierunek jest niekorzystny dla pacjenta. Kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz dzieci powinny stosować wyłącznie po ustaleniu z lekarzem, ponieważ dla tych grup nie ma wystarczających danych. Przed rozpoczęciem suplementacji należy sprawdzić, czy SAMe albo L-metionina nie występują już w innych stosowanych produktach, w tym w mieszankach aminokwasowych. Osoby przyjmujące leki na stałe powinny ustalić stosowanie z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
SAMe jako donor grup metylowych uczestniczy w przemianach katecholamin i serotoniny, dlatego przy łączeniu z lekami działającymi serotoninergicznie opisywano łagodne objawy serotoninergiczne. Przy stosowaniu leków z grupy SSRI zaleca się ostrożność, omówienie stosowania z psychiatrą i nieprzekraczanie 400 mg na dobę. Osobno opisano możliwość osłabienia działania lewodopy u osób z chorobą Parkinsona: katecholo-O-metylotransferaza metyluje lewodopę do 3-O-metylodopy, która konkuruje z nią o transport przez barierę krew-mózg, więc większa podaż substratu metylacji może zmniejszać ilość lewodopy docierającej do mózgu. Dane dla tej drugiej interakcji są ograniczone i mechanizm pozostaje w części teoretyczny — nie należy jej przedstawiać jako ustalonej, ale też nie należy jej pomijać u osoby leczonej lewodopą. Suplement diety nie jest lekiem, nie zastępuje zróżnicowanej diety ani leczenia i nie służy do samodzielnego modyfikowania farmakoterapii.
Źródła
Podpisane oceny interakcji w tym serwisie: SAMe z lekami SSRI (Papakostas GI i wsp., Am J Psychiatry 2010;167:942; Natural Medicines Database) oraz SAMe z lewodopą w chorobie Parkinsona (mechanizm COMT/3-O-metylodopa, dane ograniczone) — obie podpisane przez mgr farm. Wojciecha Kulę. Szlak metylacji i przejście SAMe → S-adenozylohomocysteina → homocysteina: biochemia podręcznikowa. Brak wartości referencyjnych i brak UL dla SAMe: EFSA nie wydała dla niej opinii jako dla witaminy ani składnika mineralnego.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.
