Witamina K: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami

Treść medyczna zweryfikowana przez farmaceutę: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068.

W skrócie: Witamina K a acenokumarol — słabsze działanie leku przeciwzakrzepowego. Podczas leczenia acenokumarolem nie rozpoczynać ani nie kończyć przyjmowania preparatu z witaminą K i nie zmieniać jego dawki bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Dotyczy to również witaminy K zawartej w preparatach wielowitaminowych. Ulotka każe ograniczać witaminę K, a zasada stałej, uzgodnionej ilości witaminy K zamiast nagłych zmian wykracza poza jej treść i pochodzi z wiedzy podręcznikowej. Wiadomo, że każda zmiana ilości witaminy K wymaga kontroli INR, czyli wskaźnika krzepliwości krwi; ulotka o tym nie wspomina. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.

Ryzyko

Wysokie ryzyko Dowody: ulotka URPL

Witamina K a acenokumarol — słabsze działanie leku przeciwzakrzepowego

witamina K × acenokumarol

Acenokumarol jest doustnym lekiem przeciwzakrzepowym. Wiadomo, że należy do antagonistów witaminy K, czyli leków blokujących jej działanie. Ulotka produktu leczniczego podaje, że wrażliwość na lek zmienia się wraz z dietą, zwłaszcza gdy pojawią się w niej pokarmy bogate w witaminę K, i nakazuje ograniczyć spożycie produktów zawierających witaminę K, żeby leczenie było skuteczne.

Postępowanie opisane w źródle: Podczas leczenia acenokumarolem nie rozpoczynać ani nie kończyć przyjmowania preparatu z witaminą K i nie zmieniać jego dawki bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Dotyczy to również witaminy K zawartej w preparatach wielowitaminowych. Ulotka każe ograniczać witaminę K, a zasada stałej, uzgodnionej ilości witaminy K zamiast nagłych zmian wykracza poza jej treść i pochodzi z wiedzy podręcznikowej. Wiadomo, że każda zmiana ilości witaminy K wymaga kontroli INR, czyli wskaźnika krzepliwości krwi; ulotka o tym nie wspomina. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.

Mechanizm

Mechanizm: Ulotka podaje skutek, czyli słabsze działanie leku przy większej ilości witaminy K w diecie. Wiadomo, że acenokumarol hamuje odtwarzanie aktywnej witaminy K w wątrobie, a witamina dostarczona z zewnątrz to hamowanie omija. Ulotka mówi o pokarmach, a odniesienie do preparatów witaminy K wykracza poza treść ulotki i wynika z ostrożności.

Źródło: Ulotka dla pacjenta produktu leczniczego Acenocumarol WZF (acenokumarol), sekcja „Ten lek a inne leki” — Rejestr Produktów Leczniczych URPL

Potwierdza dokument urzędowy: „Wrażliwość poszczególnych osób na acenokumarol jest różna i może ulec zmianie w przypadku zastosowania innej diety, zwłaszcza gdy włączone zostaną do niej pokarmy bogate w witaminę K (np. szpinak, kapusta, kalafior, kalarepa, brokuł, brukselka). Należy ograniczyć spożycie warzyw z rodzaju kapustnych oraz innych produktów zawierających witaminę K, aby leczenie acenokumarolem było skuteczne.” — Ulotka dla pacjenta Acenocumarol WZF (acenokumarol), tabletki, sekcja Ten lek a inne leki (Acenocumarol WZF z jedzeniem, piciem i alkoholem), Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Ostrożność

Ostrożność Dowody: ChPL

Witamina K a kolesewelam — słabsze wchłanianie witaminy

witamina K × kolesewelam

Kolesewelam należy do sekwestrantów kwasów żółciowych, czyli leków wiążących kwasy żółciowe w jelicie. Charakterystyka produktu leczniczego podaje, że leki tej grupy zmniejszają wchłanianie witaminy K, i z tego powodu nakazuje staranną kontrolę leczenia przeciwzakrzepowego u osób przyjmujących warfarynę. Odrębnych badań interakcji kolesewelamu z witaminą K nie przeprowadzono.

Postępowanie opisane w źródle: Witaminę K przyjąć wcześniej, a kolesewelam co najmniej cztery godziny później. Taki kierunek odstępu charakterystyka podaje dla innych leków, a dla samej witaminy K odstępu nie określa. Osoba leczona warfaryną lub podobnym lekiem powinna poinformować lekarza o obu preparatach. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.

Mechanizm

Mechanizm: Charakterystyka podaje sam skutek, czyli zmniejszone wchłanianie witaminy K. Wiadomo, że witamina K rozpuszcza się w tłuszczach i do wchłonięcia potrzebuje kwasów żółciowych, a lek wiążący kwasy żółciowe ten etap utrudnia.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholestagel (kolesewelam), pkt 4.5 — Europejska Agencja Leków

Potwierdza dokument urzędowy: „U pacjentów otrzymujących warfarynę lub podobne leki, należy starannie monitorować leczenie przeciwzakrzepowe, ponieważ wykazano, że sekwestranty kwasu żółciowego, takie jak produkt leczniczy Cholestagel, zmniejszają wchłanianie witaminy K, a zatem zaburzają działanie przeciwzakrzepowe warfaryny. Nie przeprowadzono odrębnych badań klinicznych dotyczących interakcji kolesewelamu z witaminą K.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholestagel (kolesewelam), tabletki powlekane, sekcja 4.5, Europejska Agencja Leków (EMA).

Ostrożność Dowody: ChPL

Witamina K a kwas traneksamowy — niewielkie nasilenie działania leku

witamina K × kwas traneksamowy

Kwas traneksamowy hamuje rozpuszczanie skrzepu i jest stosowany przy krwawieniach. Charakterystyka produktu leczniczego nakazuje ostrożność przy łączeniu go z produktami wpływającymi na hemostazę, czyli na krzepnięcie krwi, i podaje, że witamina K1 w niewielkim stopniu zwiększa jego działanie przez wydłużenie czasu lizy, czyli czasu rozpadu skrzepu.

Postępowanie opisane w źródle: Osoba leczona kwasem traneksamowym powinna poinformować lekarza o przyjmowaniu preparatu z witaminą K. Charakterystyka nie nakazuje odstępu ani zmiany dawki, zaleca natomiast ostrożność przy produktach wpływających na krzepnięcie. Dokument mówi o witaminie K1, a odniesienie do innych postaci witaminy K jest ostrożnościowym rozszerzeniem własnym.

Mechanizm

Mechanizm: Charakterystyka podaje skutek i jego miarę, czyli wydłużenie czasu lizy skrzepu. Nie opisuje, na czym polega udział witaminy K w tym efekcie.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Exacyl (kwas traneksamowy), pkt 4.5 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL

Potwierdza dokument urzędowy: „U pacjentów leczonych kwasem traneksamowym, należy ostrożnie stosować produkty lecznicze, które wpływają na hemostazę. […] Witamina K1 i metylosiarczan tiemonium powodują niewielkie zwiększenie działania kwasu traneksamowego z powodu wydłużenia czasu lizy.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Exacyl (kwas traneksamowy), tabletki powlekane, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Brak substancji na tej stronie nie znaczy, że połączenie jest bezpieczne — znaczy, że nie mamy o nim wpisu.

Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.

Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane. Nie porównujemy teraz wpisanych leków i suplementów między sobą, więc brak ostrzeżenia nie oznacza braku interakcji. Opisy poszczególnych par, podpisane przez farmaceutę, są w bazie interakcji. Zanim połączysz leki z suplementami, zapytaj lekarza lub farmaceutę.