Nattokinaza
Jak działa
Nattokinaza to enzym wytwarzany przez bakterię Bacillus subtilis var. natto podczas fermentacji soi. W ten sposób powstaje natto, tradycyjna japońska potrawa. W badaniach laboratoryjnych nattokinaza rozkłada fibrynę, czyli białko stanowiące rusztowanie skrzepu. U zwierząt działanie rozkładające skrzepliny obserwowano po podaniu pozajelitowym, czyli z pominięciem przewodu pokarmowego. Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności dostępne dane nie pozwalają ustalić, czy po przyjęciu doustnym nattokinaza wchłania się w aktywnej postaci. Na unijnej liście nowej żywności nattokinaza występuje jako składnik określonego wyciągu ze sfermentowanej soi, z którego usunięto witaminę K2. Dla nattokinazy nie dopuszczono w Unii Europejskiej żadnego oświadczenia zdrowotnego i nie przypisuje się jej potwierdzonego działania zdrowotnego.
Dawkowanie
Wyciąg ze sfermentowanej soi zawierający nattokinazę, wpisany na unijną listę nowej żywności, może być stosowany wyłącznie w suplementach diety dla dorosłych, w ilości najwyżej 100 mg wyciągu na dobę. Wyciąg ma określoną aktywność nattokinazy, od 20 000 do 28 000 jednostek rozkładu fibryny (FU) na gram, co przy 100 mg odpowiada najwyżej 2800 FU na dobę. Porcję dzienną podaje producent na etykiecie i nie należy jej przekraczać.
Przeciwwskazania
Nattokinazy nie stosuje się przy nadwrażliwości na nią, na soję ani na którykolwiek składnik preparatu. Osoby przyjmujące jakiekolwiek leki powinny stosować nattokinazę wyłącznie pod nadzorem lekarza. Dotyczy to zwłaszcza leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, w tym kwasu acetylosalicylowego. Osoby po udarze, z rozpoznanymi mikrokrwawieniami w mózgu lub z zaburzeniami krzepnięcia nie powinny stosować nattokinazy bez zalecenia lekarza, także wtedy, gdy nie przyjmują leków przeciwzakrzepowych ani przeciwpłytkowych. Przed planowanym zabiegiem należy poinformować lekarza o przyjmowaniu nattokinazy i uzgodnić z nim jej odstawienie, a w tym okresie nie należy rozpoczynać jej stosowania. Wyciąg wpisany na unijną listę nowej żywności jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych, z wyłączeniem kobiet w ciąży i karmiących piersią. W ciąży, w okresie karmienia piersią oraz u dzieci i młodzieży nattokinazy się nie stosuje.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Nattokinaza w badaniach laboratoryjnych rozkłada fibrynę. W niewielkich badaniach u ludzi po doustnym przyjęciu nattokinazy obserwowano zmiany parametrów krzepnięcia i fibrynolizy, mieszczące się w zakresie normy. Opisano przypadek krwawienia do móżdżku u osoby, która po przebytym udarze przyjmowała kwas acetylosalicylowy. Krwawienie wystąpiło po 7 dniach przyjmowania 400 mg nattokinazy na dobę, a w badaniu rezonansu magnetycznego stwierdzono u niej także liczne mikrokrwawienia w mózgu. Autorzy tego opisu sugerują, że nattokinaza może zwiększać ryzyko krwawienia śródmózgowego u osób ze skłonnością do krwawień, przyjmujących jednocześnie inne leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności uznał, że z tego pojedynczego opisu nie da się wnioskować o związku przyczynowym, co nie oznacza, że taki związek wykluczono. Badania z udziałem ludzi, w tym osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, urząd ten ocenił jako badania o zbyt małej mocy statystycznej i niespójnych wynikach, niewystarczające do rozstrzygnięcia o bezpieczeństwie wyciągu. Państwa członkowskie Unii Europejskiej wskazywały na brak danych o bezpieczeństwie długotrwałego stosowania. Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej etykieta suplementu z wyciągiem wpisanym na listę nowej żywności musi zawierać ostrzeżenie, że osoby przyjmujące leki powinny go stosować wyłącznie pod nadzorem lekarza. Wyciąg pochodzi z soi, a ryzyko reakcji alergicznej Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ocenił jako porównywalne z ryzykiem przy innych produktach sojowych. Nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu wymagają przerwania stosowania i pilnego kontaktu z lekarzem. Nagły silny ból głowy, zaburzenia widzenia, mowy lub równowagi wymagają natychmiastowego wezwania pomocy pod numerem alarmowym 112. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanego sposobu żywienia.
Źródła
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470 z dnia 20 grudnia 2017 r. ustanawiające unijny wykaz nowej żywności (tekst pierwotny), pozycja „Fermented soybean extract”. EFSA NDA Panel, Safety of fermented soybean extract NSK-SD® as a novel food pursuant to Regulation (EC) No 258/97, EFSA Journal 2016;14(7):4541, doi:10.2903/j.efsa.2016.4541. Chang YY i wsp. Cerebellar hemorrhage provoked by combined use of nattokinase and aspirin in a patient with cerebral microbleeds. Intern Med 2008;47(5):467-9, PMID 18310985, doi:10.2169/internalmedicine.47.0620. Rejestr oświadczeń zdrowotnych Unii Europejskiej (oświadczenia dopuszczone i odrzucone), w którym nie ma wpisu dla nattokinazy.
https://doi.org/10.2903/j.efsa.2016.4541 · https://doi.org/10.2169/internalmedicine.47.0620 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18310985/
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.