Koenzym Q10: ubichinol czy ubichinon? Badania nie rozstrzygają, liczy się też sposób przygotowania
Koenzym Q10 jest w sprzedaży w dwóch formach chemicznych, w kapsułkach z olejem i bez niego, w płynach i tabletkach do ssania, w ilościach od 30 do 600 mg w jednej kapsułce lub tabletce (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026). Zestawienie obejmuje to, co faktycznie jest w sprzedaży, oraz badania, które porównywały wchłanianie różnych preparatów. Forma podana na etykiecie to tylko jedna z cech, a badania nie wskazują wyraźnej przewagi żadnej z dwóch form.
Co porównano i skąd pochodzą liczby
Podstawą jest katalog SuplerMed w stanie na 15 października 2026 roku: 109 pozycji koenzymu Q10 z co najmniej jedną dostępną ofertą sklepu. Przy każdej pozycji przeczytano nazwę i skład podany w ofercie. Ten sam preparat w dwóch wielkościach opakowania jest liczony dwa razy. Liczby opisują to, co sklepy podają w ofertach, a nie pełną treść etykiety. Jeżeli oferta nie podaje formy, producent mógł ją podać na opakowaniu.
Ranking cech: co waży najwięcej przy wyborze
Cechy ułożono według tego, jak mocno badania u ludzi potwierdzają różnice między preparatami. Wszystkie te badania mierzyły stężenie koenzymu Q10 we krwi. Wyższe stężenie nie oznacza, że preparat działa na zdrowie. Takiego działania żadne z nich nie oceniało.
1. W czym rozpuszczono koenzym Q10. Koenzym Q10 rozpuszcza się w tłuszczach, nie w wodzie, dlatego producenci podają go w oleju albo w postaci przetworzonej tak, by mieszała się z wodą. W badaniu krzyżowym 14 zdrowych osób przyjmowało kolejno siedem preparatów po 100 mg, każdy w jednej dawce. Różnice we wchłanianiu były duże. Najlepiej wypadły dwie kapsułki miękkie: jedna z ubichinonem, druga z ubichinolem. Autorzy wskazują, że znaczenie mają tłuszcz, w którym rozpuszczono koenzym Q10, oraz dodatki (PMID 30153575). Różnice między osobami również były wyraźne. W drugim badaniu, u 21 osób w wieku 65–74 lat, syrop z koenzymem Q10 w postaci rozpuszczalnej w wodzie dał po jednej dawce 2,4 raza wyższe wchłanianie niż kapsułki z ubichinonem (PMID 32188111). Oba badania mówią to samo: sposób przygotowania preparatu ma znaczenie. Żadne nie pozwala jednak przenieść wyniku na inne preparaty o podobnym opisie.
2. Forma: ubichinol czy ubichinon. Ubichinon to forma utleniona. Ubichinol to forma zredukowana. Dwa badania dały różne odpowiedzi. U 12 zdrowych ochotników przyjmujących 200 mg na dobę przez cztery tygodnie (najpierw ubichinon, po przerwie ubichinol) stężenie koenzymu Q10 we krwi wzrosło bardziej po ubichinolu (z 0,9 do 4,3 µg/ml) niż po ubichinonie (z 0,9 do 2,5 µg/ml); kapsułki zawierały te same substancje pomocnicze (PMID 27128225). U 21 osób w wieku 65–74 lat po jednorazowej dawce 100 mg wchłanianie ubichinolu było 1,7 raza wyższe, ale różnica nie była istotna statystycznie. W tym samym badaniu koenzym Q10 pojawiał się we krwi głównie jako ubichinol, także wtedy, gdy przyjęto ubichinon (PMID 32188111). Organizm przekształca jedną formę w drugą.
3. Ilość w kapsułce. To cecha, którą najłatwiej porównać na etykiecie. Najczęściej spotykana ilość w katalogu SuplerMed to 100 mg (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026). Szczegóły są w tabeli niżej. Sama ilość nie mówi, jak preparat się wchłania. Badania z punktów 1 i 2 porównywały preparaty o tej samej zawartości, a wyniki były różne.
4. Dodatek piperyny. Część preparatów zawiera wyciąg z czarnego pieprzu. W badaniu u zdrowych mężczyzn, po 21 dniach przyjmowania 120 mg koenzymu Q10 z dodatkiem 5 mg piperyny, pole pod krzywą stężenia było większe o około 30%. Po jednorazowej dawce i po 14 dniach różnica nie była istotna. Badanie przeprowadził producent wyciągu z pieprzu (PMID 10715596). Piperyna zwiększa też wchłanianie niektórych leków. Opisuje to część o bezpieczeństwie.
Co jest na rynku
Stan katalogu SuplerMed na 15.10.2026, 109 pozycji z dostępną ofertą (pomiar własny).
| cecha | liczba pozycji |
|---|---|
| forma podana jako ubichinol | 23 |
| forma podana jako ubichinon | 17 |
| forma niepodana w nazwie ani w składzie | 69 |
| kapsułki z olejem lub opisane jako miękkie | 30 |
| kapsułki wegańskie, bez wzmianki o oleju | 18 |
| kapsułki bez opisu postaci i nośnika | 48 |
| płyny i krople | 7 |
| tabletki, tabletki do ssania lub żucia, saszetki | 6 |
| koenzym Q10 z innym składnikiem czynnym w nazwie | 19 |
| w tym z piperyną | 6 (w 2 skład podaje 5 mg piperyny w porcji) |
Ilość koenzymu Q10 w jednej kapsułce lub tabletce udało się odczytać dla 60 z 84 pozycji jednoskładnikowych w postaci stałej (pomiar własny, 15.10.2026):
| ilość w jednostce | liczba pozycji |
|---|---|
| 30–60 mg | 14 |
| 90–150 mg | 32 (w tym 100 mg: 29) |
| 200 mg | 12 |
| 400–600 mg | 2 |
W prawie dwóch trzecich pozycji nie podano, którą formę zawiera preparat (69 ze 109, pomiar własny z 15.10.2026). Ubichinol jest podawany częściej niż ubichinon: 23 wobec 17 pozycji.
Jak czytać etykietę
- Forma. Formę wskazuje słowo „ubichinol" albo „ubichinon". Sama nazwa „koenzym Q10" jej nie rozstrzyga.
- Nośnik. W składzie kapsułki miękkiej zwykle jest wymieniony olej: rzepakowy, oliwa z oliwek, olej MCT, czyli trójglicerydy średniołańcuchowe, albo olej z otrębów ryżowych. Sposób przygotowania zajmuje pierwsze miejsce w rankingu cech.
- Ilość w kapsułce i w porcji. Liczba w nazwie podaje czasem ilość w jednej kapsułce, a czasem w porcji złożonej z kilku kapsułek. Rozstrzyga tabela składu.
- Dodatki. Piperyna, wyciągi roślinne i inne składniki czynne zmieniają ocenę bezpieczeństwa przy lekach przyjmowanych na stałe.
- Płyny. Ilość koenzymu Q10 podaje się zwykle na porcję odmierzaną w mililitrach. Porównywać należy porcję zalecaną przez producenta, nie pojemność butelki.
Bezpieczeństwo
W ocenie ryzyka przygotowanej przez amerykańskie zrzeszenie producentów suplementów, opartej na badaniach klinicznych, dolegliwości żołądkowe nie były częstsze przy 1200 mg na dobę niż przy 60 mg. Autorzy uznali bezpieczeństwo za dobrze udokumentowane do 1200 mg na dobę. Dla większych ilości danych było za mało (PMID 16814438). Nie należy przekraczać porcji zalecanej przez producenta.
Leki przeciwzakrzepowe. Koenzym Q10 może zmieniać działanie warfaryny, przy czym dowody są sprzeczne. Ta sama ostrożność dotyczy acenokumarolu, który działa w ten sam sposób. W trakcie takiego leczenia nie należy zaczynać ani odstawiać koenzymu Q10 bez wiedzy lekarza. Szczegóły: koenzym Q10 a warfaryna.
Statyny. Leki te obniżają stężenie koenzymu Q10 we krwi. Badania nad suplementacją przy bólach mięśni związanych z przyjmowaniem statyn dają sprzeczne wyniki. Szczegóły: koenzym Q10 a statyny.
Preparaty z piperyną. Piperyna zwiększa wchłanianie niektórych leków doustnych. U 12 zdrowych ochotników 20 mg piperyny na dobę przez 10 dni zwiększyło pole pod krzywą stężenia feksofenadyny z 3403,7 do 5724,7 ng·h/ml (PMID 27981349). To czterokrotnie więcej piperyny niż w badaniu z koenzymem Q10, ale kierunek działania jest ten sam. Przy lekach przyjmowanych na stałe preparat z piperyną należy omówić z lekarzem lub farmaceutą. Zespół do spraw Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym określił maksymalną ilość piperyny na 2 mg w zalecanej dziennej porcji suplementu dla dorosłych i rekomenduje ostrzeżenie: „nie stosować u dzieci, kobiet w ciąży i w trakcie laktacji” (uchwała nr 1/2022 z 4.02.2022). W dwóch pozycjach katalogu SuplerMed skład podaje 5 mg piperyny w porcji (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026). Uchwała jest opinią ekspertów, nie przepisem prawa.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny omówić stosowanie koenzymu Q10 z lekarzem.
Status oświadczeń zdrowotnych w UE
Unijny rejestr oświadczeń zdrowotnych zawiera 10 wniosków dotyczących koenzymu Q10. Wszystkie zostały odrzucone (rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych UE, rozporządzenie (WE) nr 1924/2006, stan na 07.09.2026). Dlatego ten ranking porównuje preparaty, a nie przypisuje koenzymowi Q10 działania na zdrowie.
Najczęstsze pytania
Czy ubichinol jest lepszy od ubichinonu?
Badania nie dają jednej odpowiedzi. Po czterech tygodniach przyjmowania ubichinol podniósł stężenie we krwi bardziej (PMID 27128225). Po jednej dawce u osób starszych różnica nie była istotna (PMID 32188111).
Czy kapsułka z olejem ma znaczenie?
Sposób przygotowania preparatu ma znaczenie. W jedynym porównaniu siedmiu preparatów (14 osób, jedna dawka) najlepiej wchłaniały się dwie kapsułki miękkie (PMID 30153575). W innym badaniu jeszcze lepiej wypadł syrop z koenzymem Q10 rozpuszczalnym w wodzie (PMID 32188111).
Ile miligramów jest w typowym preparacie?
Najczęściej 100 mg w kapsułce. Tyle zawiera 29 z 60 pozycji, dla których udało się odczytać ilość (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026).
Czy można łączyć koenzym Q10 z lekami?
Przy warfarynie i acenokumarolu tylko za wiedzą lekarza. Preparat z piperyną przy lekach przyjmowanych na stałe należy omówić z lekarzem lub farmaceutą.
Czytaj dalej
Źródła
- Langsjoen PH, Langsjoen AM. Comparison study of plasma coenzyme Q10 levels in healthy subjects supplemented with ubiquinol versus ubiquinone. Clin Pharmacol Drug Dev. 2014;3(1):13-17. PMID 27128225.
- Pravst I i wsp. Comparative Bioavailability of Different Coenzyme Q10 Formulations in Healthy Elderly Individuals. Nutrients. 2020;12(3):784. PMID 32188111.
- López-Lluch G i wsp. Bioavailability of coenzyme Q10 supplements depends on carrier lipids and solubilization. Nutrition. 2019;57:133-140. PMID 30153575.
- Badmaev V, Majeed M, Prakash L. Piperine derived from black pepper increases the plasma levels of coenzyme Q10 following oral supplementation. J Nutr Biochem. 2000;11(2):109-113. PMID 10715596.
- Hathcock JN, Shao A. Risk assessment for coenzyme Q10 (Ubiquinone). Regul Toxicol Pharmacol. 2006;45(3):282-288. PMID 16814438.
- Zespół do spraw Suplementów Diety. Uchwała nr 1/2022 z 4 lutego 2022 r. w sprawie maksymalnej ilości piperyny w suplementach diety. Główny Inspektorat Sanitarny, https://www.gov.pl/web/gis/zespol-do-spraw-suplementow-diety
- Bedada SK, Boga PK. The influence of piperine on the pharmacokinetics of fexofenadine, a P-glycoprotein substrate, in healthy volunteers. Eur J Clin Pharmacol. 2017;73(3):343-349. PMID 27981349.
- Rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych UE (rozporządzenie (WE) nr 1924/2006).
- Katalog SuplerMed — pomiar własny, 15.10.2026.