Gorzka pomarańcza a dekstrometorfan — czy można je łączyć?

Na czym polega

Dekstrometorfan jest lekiem przeciwkaszlowym. Charakterystyki trzech leków z dekstrometorfanem zalecają nie przyjmować go jednocześnie z sokiem z gorzkiej pomarańczy ani z sokiem grejpfrutowym. Są to Tussifortin, Inovox na kaszel oraz Gripex DZIEŃ i NOC. Według dwóch pierwszych soki te mogą zwiększać stężenie dekstrometorfanu, działając jak inhibitory enzymów CYP2D6 i CYP3A4. Według trzeciej soki te zwiększają wchłanianie leku, ponieważ hamują w jelicie enzym CYP3A i glikoproteinę P. To białko usuwa część leku z komórek ściany jelita z powrotem do jego wnętrza. Charakterystyki pozostałych leków z dekstrometorfanem nie wymieniają gorzkiej pomarańczy w punkcie o interakcjach. Dokumenty te mówią o soku. Suplementów diety nie wymieniają. W badaniu z udziałem 12 zdrowych ochotników przyjmowanie wyciągu z gorzkiej pomarańczy przez 28 dni nie zmieniło istotnie aktywności CYP2D6 ani CYP3A4. W drugiej pracy łączna zawartość furanokumaryn w każdym z czterech standaryzowanych wyciągów z gorzkiej pomarańczy jednej marki była mniejsza niż 20 µg/g. Autorzy uznali tę ilość za zbyt małą, by mogła istotnie wpłynąć na rozkład leków przy zwykle stosowanych dawkach wyciągu. Skład wyciągów w suplementach bywa jednak różny. Żadna z tych prac nie dotyczyła dekstrometorfanu. Część leków z dekstrometorfanem zawiera także pseudoefedrynę. O łączeniu takich leków z gorzką pomarańczą mówi zalecenie.

Dlaczego

Według dwóch charakterystyk sok z gorzkiej pomarańczy może hamować enzymy CYP2D6 i CYP3A4, które rozkładają dekstrometorfan. Według trzeciej hamuje w jelicie enzym CYP3A i glikoproteinę P. Może to zwiększać stężenie leku we krwi. Badanie wyciągu z gorzkiej pomarańczy nie wykazało istotnego wpływu na CYP2D6 ani CYP3A4. Część leków z dekstrometorfanem zawiera także pseudoefedrynę, która działa sympatykomimetycznie. Synefryna z gorzkiej pomarańczy ma słabe działanie sympatykomimetyczne, więc ich działania na układ krążenia mogą się sumować.

Co robić

W czasie przyjmowania dekstrometorfanu nie należy pić soku z gorzkiej pomarańczy. Charakterystyki nie wymieniają suplementów z wyciągiem z gorzkiej pomarańczy. Przed łączeniem takich suplementów z dekstrometorfanem należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Część leków z dekstrometorfanem zawiera także pseudoefedrynę, na przykład Gripex DZIEŃ i NOC. Według charakterystyk tego leku i pięciu innych leków z dekstrometorfanem i pseudoefedryną nie należy ich stosować jednocześnie z innymi lekami sympatykomimetycznymi, czyli naśladującymi działanie adrenaliny i noradrenaliny. Takie połączenie może podwyższyć ciśnienie krwi. Suplementów charakterystyki nie wymieniają. Synefryna z gorzkiej pomarańczy ma słabe działanie sympatykomimetyczne. Suplementu z gorzką pomarańczą nie należy łączyć z takim lekiem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Nie należy przekraczać dawki dekstrometorfanu podanej w ulotce.

Potwierdza dokument urzędowy

„Nie należy przyjmować dekstrometorfanu jednocześnie z sokiem grejpfrutowym lub sokiem z gorzkiej pomarańczy, ponieważ mogą one zwiększać stężenia dekstrometorfanu działając jak inhibitory cytochromu P-450 (CYP2D6 i CYP3A4).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussifortin (dekstrometorfanu chlorowodorek), roztwór doustny, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15536458/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25026202/
Charakterystyki Produktów Leczniczych, pkt 4.5: Tussifortin, Inovox na kaszel smak miodowo-cytrynowy, Gripex DZIEŃ i NOC, Gripex, Gripex Max, Gripex FORTE, Gripblocker Express, Agrypin, Biorphen, Rejestr Produktów Leczniczych. Gurley BJ, Gardner SF, Hubbard MA, Williams DK, Gentry WB, Carrier J, Khan IA, Edwards DJ, Shah A. In vivo assessment of botanical supplementation on human cytochrome P450 phenotypes: Citrus aurantium, Echinacea purpurea, milk thistle, and saw palmetto. Clin Pharmacol Ther 2004, 76(5):428-440, PMID 15536458. Stohs SJ, Miller H, Romano F. Absence of furanocoumarins in Advantra Z (Citrus aurantium, bitter orange) extracts. J Diet Suppl 2014, 11(3):288-293, PMID 25026202. Dostęp: 01.10.2026.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Gorzka pomarańcza — inne interakcje

• Wysokie ryzykoGorzka pomarańcza a lomitapid: możliwe większe stężenie leku we krwi, połączenie tylko za zgodą lekarza
• OstrożnośćGorzka pomarańcza ze stymulantami — możliwe obciążenie układu krążenia
• OstrożnośćGorzka pomarańcza z inhibitorami MAO — ostrożność sympatykomimetyczna
• OstrożnośćGorzka pomarańcza a leki rozkładane przez CYP3A: charakterystyki zalecają unikać owocu i soku albo zmniejszyć dawkę leku