SuplerMed
MonografiaSprawdzone przez farmaceutę

Gorzka pomarańcza

3 min czytania

Nie łącz

Wysokie ryzyko Gorzka pomarańcza a lomitapid Osoby leczone lomitapidem nie powinny stosować suplementów z gorzką pomarańczą ani spożywać jej owoców i soku bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. Zalecenie dotyczy także preparatów wieloskładnikowych z gorzką pomarańczą. Jeśli lekarz zgodzi się na takie połączenie, lomitapid należy przyjmować w odstępie 12 godzin od gorzkiej pomarańczy, zgodnie z charakterystyką leku. Preparatu przyjmowanego kilka razy na dobę nie da się oddzielić od leku odstępem 12 godzin. O dalszym stosowaniu decyduje wtedy lekarz prowadzący. Charakterystyka zaleca szczególną ostrożność, gdy lomitapid stosuje się razem z więcej niż jedną substancją słabo hamującą enzym CYP3A4. Takimi substancjami są według niej między innymi olejek z mięty pieprzowej, gorzknik kanadyjski, miłorząb, atorwastatyna i doustne środki antykoncepcyjne zawierające estrogen. O każdej z nich należy powiedzieć lekarzowi. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie.Ostrożność Gorzka pomarańcza a kofeina Jeśli masz chorobę serca, nadciśnienie lub zaburzenia rytmu, unikaj preparatów łączących gorzką pomarańczę z kofeiną i innymi stymulantami. Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.Ostrożność Gorzka pomarańcza a MAOI Jeśli przyjmujesz inhibitor MAO, nie stosuj preparatów z gorzką pomarańczą bez konsultacji z lekarzem. Zasada ostrożności jak dla innych sympatykomimetyków.Ostrożność Gorzka pomarańcza a leki rozkładane przez CYP3A W czasie leczenia wymienionymi lekami nie należy spożywać gorzkich pomarańczy, soku z nich ani przetworów, na przykład marmolady z pomarańczy sewilskich. Leku Imbruvica nie należy przyjmować z suplementami, które mogą zawierać gorzkie pomarańcze, zgodnie z jego ulotką. Przy pozostałych wymienionych lekach suplementy z wyciągiem z gorzkiej pomarańczy wymagają takiej samej ostrożności jak owoc i sok. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych. Przed przyjęciem takiego suplementu należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie.Ostrożność Gorzka pomarańcza a dekstrometorfan W czasie przyjmowania dekstrometorfanu nie należy pić soku z gorzkiej pomarańczy. Charakterystyki nie wymieniają suplementów z wyciągiem z gorzkiej pomarańczy. Przed łączeniem takich suplementów z dekstrometorfanem należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Część leków z dekstrometorfanem zawiera także pseudoefedrynę, na przykład Gripex DZIEŃ i NOC. Według charakterystyk tego leku i pięciu innych leków z dekstrometorfanem i pseudoefedryną nie należy ich stosować jednocześnie z innymi lekami sympatykomimetycznymi, czyli naśladującymi działanie adrenaliny i noradrenaliny. Takie połączenie może podwyższyć ciśnienie krwi. Suplementów charakterystyki nie wymieniają. Synefryna z gorzkiej pomarańczy ma słabe działanie sympatykomimetyczne. Suplementu z gorzką pomarańczą nie należy łączyć z takim lekiem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Nie należy przekraczać dawki dekstrometorfanu podanej w ulotce.Pełna lista interakcji: Gorzka pomarańcza

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Działanie

Gorzka pomarańcza (Citrus aurantium) to drzewo cytrusowe, którego owoc jest zbyt kwaśny, by jeść go na surowo; owoc, skórka i olejek eteryczny służą jako przyprawa i aromat. Owoc zawiera p-synefrynę, dalej nazywaną synefryną, czyli związek z grupy amin o budowie podobnej do efedryny, choć o innych właściwościach farmakologicznych.

Wyciągi z gorzkiej pomarańczy w suplementach bywają standaryzowane na zawartość synefryny albo na zawartość flawonoidów, zwłaszcza hesperydyny. Są to przetwory o różnym składzie. Według amerykańskiego Narodowego Centrum Medycyny Komplementarnej i Integracyjnej (NCCIH) nie wykazano jednoznacznie przydatności gorzkiej pomarańczy w żadnym zastosowaniu zdrowotnym.

Wyniki badań dotyczących masy ciała są niejednoznaczne, a większość badań nad wydolnością sportową nie wykazała korzyści. Dla gorzkiej pomarańczy nie dopuszczono w Unii Europejskiej żadnego oświadczenia zdrowotnego.

Dawkowanie

Na poziomie Unii Europejskiej nie ustalono dla suplementów diety zawierających gorzką pomarańczę lub synefrynę ani zalecanego spożycia, ani górnego dopuszczalnego poziomu spożycia. Europejska Agencja Leków nie opracowała dla tej rośliny monografii ziołowej. Porcję dzienną podaje producent na etykiecie. Przy wyciągach standaryzowanych na synefrynę o narażeniu decyduje ilość synefryny w porcji, a nie masa wyciągu.

Przeciwwskazania

Gorzkiej pomarańczy nie stosuje się przy nadwrażliwości na ten surowiec ani na którykolwiek składnik preparatu. Według amerykańskiego Narodowego Centrum Medycyny Komplementarnej i Integracyjnej (NCCIH) stosowanie gorzkiej pomarańczy w ciąży i w okresie karmienia piersią może nie być bezpieczne. Badania na zwierzętach wskazują, że zawarte w niej substancje mogą zmniejszać wytwarzanie mleka.

W ciąży i w okresie karmienia piersią gorzkiej pomarańczy nie należy stosować. Osoby z chorobami układu krążenia, w tym z chorobą serca, nadciśnieniem tętniczym lub zaburzeniami rytmu serca, nie powinny bez porozumienia z lekarzem stosować preparatów z gorzką pomarańczą, zwłaszcza standaryzowanych na synefrynę i łączonych z kofeiną lub innymi substancjami pobudzającymi.

To samo dotyczy osób przyjmujących inhibitory monoaminooksydazy. Dzieci i młodzież nie powinny przyjmować preparatów z gorzką pomarańczą standaryzowanych na synefrynę ani łączonych z substancjami pobudzającymi.

Ciąża i karmienie

W ciąży i w okresie karmienia piersią gorzkiej pomarańczy nie należy stosować; według amerykańskiego Narodowego Centrum Medycyny Komplementarnej i Integracyjnej (NCCIH) jej stosowanie w tych okresach może nie być bezpieczne. Badania na zwierzętach wskazują, że zawarte w niej substancje mogą zmniejszać wytwarzanie mleka (zob. też przeciwwskazania).

Ostrzeżenia

Według amerykańskiego Narodowego Centrum Medycyny Komplementarnej i Integracyjnej (NCCIH) gorzka pomarańcza jest prawdopodobnie bezpieczna w ilościach spotykanych w żywności. Co do bezpieczeństwa suplementów diety z gorzką pomarańczą zgłoszono poważne zastrzeżenia. U osób, które je przyjmowały, opisano poważne zdarzenia medyczne, w tym zaburzenia rytmu serca, zawały serca i udary mózgu.

Większość tych produktów zawierała jednak wiele składników, więc nie wiadomo, czy gorzka pomarańcza lub zawarta w niej synefryna przyczyniła się do tych zdarzeń. Dane o wpływie gorzkiej pomarańczy na układ krążenia są niejednoznaczne: część badań wskazuje na wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie tętna, inne tego nie potwierdzają.

Połączenie z kofeiną i innymi substancjami pobudzającymi może zwiększać obciążenie układu krążenia. Badacze amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) przeanalizowali 59 suplementów z gorzką pomarańczą. Kilka produktów zawierało więcej amin, niż można oczekiwać w wyciągu z gorzkiej pomarańczy.

Spośród 23 produktów deklarujących zawartość synefryny tylko 5 zawierało jej ilość zbliżoną do podanej na etykiecie, czyli od 80 do 120% deklarowanej. Sześć produktów było zafałszowanych syntetycznymi aminami, metylosynefryną lub izopropylooktopaminą, których w Stanach Zjednoczonych nie dopuszcza się do suplementów diety.

Kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, duszność, silny ból głowy, zawroty głowy albo zaburzenia widzenia lub mowy wymagają przerwania stosowania i pilnej konsultacji lekarskiej. Osoby przyjmujące jakiekolwiek leki powinny omówić stosowanie gorzkiej pomarańczy z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ niektóre rośliny i leki wchodzą w szkodliwe interakcje. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanego sposobu żywienia.

Wzór

Wzór strukturalny: Synefryna (charakterystyczny związek gorzkiej pomarańczy)
Wzór strukturalny: Synefryna — charakterystyczny związek gorzkiej pomarańczy

Wzór sumaryczny: C9H13NO2 · PubChem CID 7172

Podobne

Źródła

  • NCCIH, Bitter Orange, nccih.nih.gov/health/bitter-orange, aktualizacja z listopada 2024 r., odczyt 30 września 2026 r.
  • Wykaz monografii ziołowych Europejskiej Agencji Leków, w którym nie ma pozycji dla Citrus aurantium.
  • Rejestr oświadczeń zdrowotnych Unii Europejskiej (oświadczenia dopuszczone i odrzucone), w którym nie ma wpisu dla Citrus aurantium ani synefryny.

Jak sprawdziliśmy ten tekst

Sprawdził
mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068
Podpis
Historia zmian
  1. wersja bieżąca
Każda data to wersja podpisana przez farmaceutę, z rejestru weryfikacji tego tekstu.
Zasady
Jak powstają i jak sprawdzamy treści

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.